IV SA/Po 1029/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-02-14

Skład orzekający: Anna Jarosz, Tomasz Grossmann, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, która nie jest bezpośrednio objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale znajduje się w jego sąsiedztwie, posiada legitymację do zaskarżenia uchwały w sprawie tego planu, jeśli twierdzi, że plan negatywnie wpłynie na jego nieruchomość?
Ratio decidendi
Legitymacja do zaskarżenia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przysługuje jedynie temu, czyj interes prawny został naruszony. Interes prawny musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny, wynikający z normy prawa materialnego. Sama potencjalna negatywna okoliczność faktyczna (np. hałas, zwiększony ruch) nie stanowi naruszenia interesu prawnego, jeśli nie wpływa bezpośrednio na sposób wykonywania prawa rzeczowego do nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący, G.N., będący współużytkownikiem wieczystym nieruchomości, zaskarżył uchwałę Rady Gminy S.L. zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zarzucił istotne naruszenia trybu sporządzania planu, w tym zaniechanie wyłożenia projektu do publicznego wglądu i dyskusji po zmianach, wadliwość głosowania z uwagi na interes prawny radnych, niezrozumienie uwag oraz brak uzgodnień. Skarżący podniósł, że jego nieruchomość, choć nieobjęta planem, znajduje się w sąsiedztwie planowanej inwestycji (sklep wielkopowierzchniowy) i będzie negatywnie oddziaływać na nią poprzez wzmożony ruch, hałas, spadek komfortu życia i wartości nieruchomości. Organ wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, podnosząc brak legitymacji skargowej skarżącego, gdyż jego nieruchomość nie jest objęta planem i nie graniczy bezpośrednio z terenami objętymi uchwałą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi G. N. na uchwałę Rady Gminy S. L. z dnia [...]sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oddala skargę W dniu 25 sierpnia 2011 r. Rady Gminy Suchy Las podjęła uchwałę nr XI/87/ll w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości Złotniki na terenie pomiędzy ul. Obornicką, Złotnicką, torami PKP, działką nr ewidencyjny 276/11 i ul. Łagiewnicką. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł G.N. zarzucając zaskarżonej uchwale: - istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego - tj. art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 17 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) w związku z art. 17 pkt 6c cytowanej ustawy oraz z punktami następnymi i w związku z art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy poprzez zaniechanie powtórzenia czynności przewidzianych ustawą po etapie uzyskania opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz zaburzenie ustawowej chronologii czynności. W szczególności skarżący zarzucił : zaniechanie wyłożenia projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu oraz odstąpienie od dyskusji publicznej na etapie po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, poprzedzonej dokonaniem szeregu zmian w projekcie planu i prognozie oddziaływania na środowisko, a w rezultacie poddanie pod dyskusję publiczną projektu planu w wersji innej niż przedłożony Radzie Gminy Suchy Las do uchwalenia, - istotne naruszenie trybu sporządzania planu, w postaci wadliwości w podjęciu uchwały z dnia 25 sierpnia 2011 roku - tj. art. 25a ustawy o samorządzie gminnym związanej z udziałem w głosowaniu nad uchwałą radnych, którzy dysponowali i dysponują interesem prawnym w rozumieniu art. 25a cytowanej ustawy w sprawie objętej przedmiotem uchwały, - istotne naruszenie trybu sporządzania planu - tj. art. 17 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 28 ust. 1 cyt. ustawy, poprzez zaniechanie rozpatrzenia wszystkich uwag zgłoszonych do wyłożonego trzeci raz do publicznego wglądu projektu zmiany przedmiotowego planu miejscowego, - istotne naruszenie trybu sporządzania planu - tj. art. 17 pkt 12 i 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez wprowadzenie do uchwały w przedmiocie zmiany planu zmian po trzecim wyłożeniu do publicznego wglądu, które nie były wynikiem uwzględnienia zgłoszonych uwag, - istotne naruszenie trybu sporządzenia planu - tj. art. 17 pkt 6 lit b tiret 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez zaniechanie dokonania uzgodnienia treści przedmiotowego planu z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, który jest właściwy do uzgodnienia projektu planu w zakresie higieny radiacyjnej związanej z lokowaniem linii wysokiego napięcia 400 kV. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Uzasadniając swój interes prawny skarżący podniósł, że jest współużytkownikiem wieczystym nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy Poznań Stare Miasto w Poznaniu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...]. Skarżący wyjaśnił, że nieruchomość skarżącego pozostaje w bezpośrednim zakresie oddziaływania terenów, których dotyczy zmiana planu miejscowego podjęta uchwałą z dnia 25 sierpnia 2011 r. Skarżący podkreślił, że na jego nieruchomości znajduje się dom mieszkalny, a cała nieruchomość pełni funkcje mieszkaniowe. Odległość nieruchomości skarżącego od planowanej inwestycji w postaci sklepu wielkopowierzchniowego to około 170 metrów, a odległość drogami do miejsca wyjazdu pojazdów ciężkich zaopatrzenia realizacji inwestycji to około 150 metrów. Na nieruchomość, której współużytkownikiem wieczystym jest skarżący, będzie oddziaływać szereg czynników negatywnych podczas realizacji inwestycji i podczas użytkowania inwestycji. W szczególności oddziaływania te to: 1/ wzmożony ruch samochodów klientów sklepu wielkopowierzchniowego, omijających ul. Obornicką i dojeżdżających do ul. Strzeszyńskiej w Złotnikach, bezpośrednio przy nieruchomości skarżącego, 2/ wzmożony ruch pojazdów ciężkich, w godzinach nocnych, przez skrzyżowanie ul. Złotnickiej i ul. Sosnowej, położonych przy nieruchomości skarżącego, 3/ całodobowy hałas emitowany przez wentylatory dachowe sklepu wielkopowierzchniowego i części biurowej, 4/ponadnormatywne oddziaływania akustyczne w obrębie osiedla mieszkalnego przez ruch pojazdów dojeżdżających do centrum handlowego - całodobowy, 5/ zagrożenie bezpieczeństwa na drogach osiedlowych, poprzez skomunikowanie terenu centrum handlowego z centrum Poznania przez drogi osiedlowe i strefy zamieszkania, 6/ spadek komfortu życia, 7/ spadek wartości nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł w pierwszej kolejności zarzut braku legitymacji skargowej po stronie skarżącego. Wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny został naruszony uchwałą organu gminy w zakresie administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Według zaś art.101 ust. 2a u.s.g. skargę na uchwałę lub zarządzenie określone w ust.1 można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców, którzy na to wyrażą pisemna zgodę. W świetle powyższego organ podkreślił, że wniesienie skargi do sądu jest możliwe po spełnieniu określonych w przywołanym wyżej przepisie warunków formalnych. Do warunków tych ustawodawca zalicza obok bezskutecznego wezwania rady do usunięcia zarzucanego naruszenia, wykazanie się naruszeniem interesu prawnego. Tak więc skarżący w postępowaniu planistycznym musi się wykazać nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego nie oznacza obowiązku uwzględnienia skargi. Obowiązek jej uwzględnienia powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub .uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem przepisu prawa materialnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi bowiem przesłankę dopuszczalności skargi i otwiera drogę do jej merytorycznej oceny. Organ podniósł, że na skuteczne naruszenie interesu prawnego w przypadku uchwały, której treścią jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego mogą powoływać się osoby, którym do nieruchomości objętej uchwałą przysługują prawa rzeczowe, czyli prawa należące do kategorii praw bezwzględnych, które wywierają skutek względem wszystkich innych podmiotów."(z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17.12.2008r. - IV SA/Wa624/08, LEX nr 515024, por. też wyrok NSA z dnia 1.08.2008r. II OSK 1749/07 Iex nr 470930). Organ wyjaśnił, że nieruchomość, której współużytkownikiem wieczystym jest skarżący położona jest poza obrębem terenów objętych zaskarżona uchwałą. Tereny te nie graniczą bezpośrednio z nieruchomością, której współużytkownikiem wieczystym jest skarżący, gdyż pomiędzy tą nieruchomością, a terenem objętym zaskarżoną uchwałą przebiega ulica Złotnicka i Sosnowa oraz obszar podzielony na działki z zabudową jednorodzinną. Wobec przytoczonych wyżej argumentów powoływany przez skarżącego fakt, że jest współużytkownikiem wieczystym nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej KW nr POI P/001535073 Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto nie daje mu legitymacji skargowej w niniejszej sprawie, gdyż nieruchomość ta nie jest objęta zaskarżona uchwałą, - a co za tym idzie postanowienia planu nie mogą naruszać interesu prawnego Skarżącego. Organ zwrócił uwagę, że skarżący wywodzi więc swój interes prawny powołując się wyłącznie na okoliczności faktyczne. Nie wskazuje natomiast żadnego przepisu, który miałby legitymować jego interes prawny. Organ wskazał ponadto, że w świetle art. 101 ustawy o samorządzie gminnym skarżący winien wykazać istnienie indywidualnego interesu prawnego i jego naruszenie. W sytuacji w której skarżący kwestionuje postanowienia planu w odniesieniu do nieruchomości których właścicielem nie jest i nie przysługuje mu żadne prawo rzeczowe, a które nie graniczą bezpośrednio z nieruchomościami skarżącego uznać należy, że te postanowienia planu co do zasady nie mogą naruszać interesu prawnego skarżącego. Postanowienia te nie ingerują bowiem bezpośrednio w sposób wykonywania praw rzeczowych przysługujących skarżącemu. Naruszenie interesu prawnego winno być zdaniem organu wyraźne, konkretne, realne, bezpośrednie i indywidualne odnoszące się do określonej normy prawnej i konkretnego podmiotu oraz wykazane przez stronę. Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa. Skarżący takiego przepisu nie wskazał. Organ podkreślił, że w skardze brak wskazania materialnoprawnej podstawy żądania uchylenia kwestionowanej uchwały. Organ z ostrożności procesowej wskazał, że przy sporządzaniu planu nie naruszono w żaden sposób "trybu sporządzania planu miejscowego". Plan został uchwalony w wersji niezmienionej w stosunku do wersji projektu planu z czwartego wyłożenia do publicznego wglądu. Zaprzeczył, by głosowanie nad przedmiotową uchwała dotyczyło interesu któregokolwiek z radnych. Żaden z głosujących radnych nie pozostawał w żadnych stosunkach gospodarczych z właścicielem terenu objętego zmiana planu, której dotyczyło głosowanie. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej projekt zmiany planu był uzgadniany z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w zakresie higieny radiacyjnej. Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt Prokuratury Rejonowej Poznań-Stare Miasto, syg.akt [...] i przeprowadzenie dowodu z tych akt na okoliczność powiązań radnych M. I R. z inwestorem Grupą Kapitałową N., a także na okoliczność przebiegu procedury planistycznej. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi oraz oświadczył, że nie podtrzymuje wniosku o odrzucenie skargi. Ponadto pełnomocnik organu cofnął wniosek o zasądzanie kosztów zastępstwa, a także wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt prokuratury [...]. Natomiast pełnomocnik skarżącego podniósł, że dla istnienia interesu prawnego skarżącego nie ma znaczenia że jego nieruchomość jest położona poza obszarem objętym planem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę prawną wniesioną w niniejszej sprawie skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 08 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (dwa ostatnie punkty stanowią wymogi formalne dopuszczalności skargi). Nie budzi wątpliwości w świetle jednolitego stanowiska i doktryny, że uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej. Również pozostałe wymogi formalne do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zostały spełnione, albowiem skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które zostało przesłane do organu w dniu 05 lipca 2012 r. W przedmiotowej sprawie został również zachowany termin do wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu została wniesiona w dniu 31 sierpnia 2012 r., a więc z zachowaniem 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W pierwszej kolejności przed przystąpieniem do oceny merytorycznej skargi Sąd jest obowiązany do sprawdzenia, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego, co dawałoby mu legitymację do wniesienia skargi. W tym miejscu wskazać należy, że legitymacja do wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego przysługuje nie temu kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt. OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2). Naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, musi więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Wskazać należy, iż w wyroku z dnia 04 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą. To znaczy, że musi wykazać, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2451; nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (porównaj: wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r. w spr. II SA/2637/02, Lex nr 80699). Podsumowując stwierdzić należy, iż przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kpa. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną jest fakt, że skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Złotniki w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wywiódł G. N. legitymujący się prawem użytkowania wieczystego do nieruchomości o nr geodezyjnym [...] zapisanej w księdze wieczystej [...] (akta k. 45) . Jak wynika z akt sprawy, co jest również kwestią bezsporną i nie budzi wątpliwości Sądu, działka, której wieczystym użytkownikiem jest skarżący, znajduje się na obszarze nieobjętym planem miejscowym przyjętym uchwałą Rady Gminy. W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, iż nie można wykluczyć, że mimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym zmianą, ale w jego sąsiedztwie, może dojść do naruszenia interesu prawnego właściciela (użytkownika wieczystego) takiej nieruchomości. Wiele zależy od tego, w jakim stopniu ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości." (wyrok NSA z 1 września 2009 r., II OSK 900/09; por. też wyrok NSA z 2 lipca 2009 r., II OSK 591/09; wyrok NSA z 13 marca 2009 r., II OSK 1360/08). Powyższe oznacza odejście od wcześniejszego restrykcyjnego ujęcia, dającego się streścić w lapidarnym werdykcie: nie ma legitymacji właściciel działki, położonej poza granicami terenu, dla którego plan został uchwalony. Zwrócić należy uwagę, że znaczenie ustaleń planu miejscowego dla wykonywania prawa własności, czy prawa użytkowania wieczystego, jest oczywiste. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Nie bez powodu, jak się wydaje, ustawodawca w tym samym artykule zamieścił przepis mówiący o tym, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Jest to wyraźna wskazówka, że właściciel nieruchomości czy jej użytkownik wieczysty może bronić swego interesu prawnego związanego z własnością tej nieruchomości przy zagospodarowaniu innej nieruchomości innego właściciela. Przy czym zagospodarowania nieruchomości nie należy rozumieć jedynie jako czynności faktycznych. Skoro ustawodawca w jednym przepisie (art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) mówi o znaczeniu ustaleń planu miejscowego dla sposobu wykonywania prawa własności (prawa użytkowania wieczystego) oraz o ochronie interesu prawnego przy zagospodarowaniu nieruchomości, to oznacza, że chodzi tu także o akt prawa miejscowego mający istotne znaczenie dla zagospodarowania terenów, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z powołanego przepisu wynika więc, że ustawodawca elementy służące ochronie praw, zawarte w procedurze uchwalania planu miejscowego nie przewidział tylko dla właścicieli nieruchomości bezpośrednio objętych ustaleniami planu miejscowego, ale także dla właścicieli nieruchomości leżącej poza terenem objętym bezpośrednimi ustaleniami planu. Przy czym zauważyć należy, że interesu prawnego w zaskarżeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można opierać wyłącznie na treści art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten nie jest przepisem prawa materialnego, kształtującym sytuację prawną strony, nie przyznaje on jej bowiem żadnych konkretnych uprawnień, które mogłyby zostać naruszone na skutek uchwalenia przez gminę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten konstytuuje ogólną zasadę ochrony interesu prawnego danego podmiotu przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Zasada ta dotyczy zwłaszcza naruszenia interesu prawnego osoby trzeciej na skutek ustalenia warunków zabudowy lub warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego na rzecz innych osób lub jednostek organizacyjnych. Jej realizację zapewniają m.in. przepisy 63 ust. 3 i art. 58 ust. 2 ustawy, które przewidują odpowiednie stosowanie art. 36 i 37 w sytuacji, gdy decyzja o warunkach zabudowy lub decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego uniemożliwia lub istotnie utrudnia dotychczasowe korzystanie z nieruchomości przez osobę trzecią lub obniża jej wartość ("Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. pod red. Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 66). Osoba, która domaga się ochrony swojego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych powinna jednak również w pierwszej kolejności wykazać istnienie po swojej stronie konkretnego interesu prawnego, który ma podlegać tej ochronie.(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1749/0, LEX nr 470930). Skarżący swój interes prawny w kwestionowaniu przedmiotowej uchwały wywodzi z faktu negatywnego oddziaływania inwestycji zarówno przy jej realizacji, jak i użytkowaniu, poprzez wzmożony ruch na ulicy na której skarżący mieszka, wzmożony ruch pojazdów ciężkich, całodobowy hałas emitowany przez wentylatory przyszłego sklepu, ponadnormatywne oddziaływania akustyczne, zagrożenie bezpieczeństwa na drogach osiedlowych, spadek komfortu życia osiedlu, spadek wartości nieruchomości. Wskazać należy, że skarżący wywodzi swój interes prawny błędnie powołując się przede wszystkim na okoliczności faktyczne, a nie prawne. Żadna z okoliczności przywołanych przez skarżącego nie dotyczy wpływu zaskarżonej uchwały na regulowany przez obowiązujące prawo sposób zagospodarowania jego nieruchomości. Dlatego też Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż interes prawny skarżącego w przedmiotowej sprawie nie został naruszony zaskarżoną uchwałą, a okoliczności podnoszone przez skarżącego wskazują na interes faktyczny, a nie prawny. W tym miejscu wskazać należy, że w sytuacji, w której skarżący kwestionuje postanowienia planu w odniesieniu do nieruchomości, których właścicielem nie jest (i w stosunku do których nie przysługuje mu żadne prawo o charakterze rzeczowym), a które ponadto nie graniczą bezpośrednio z nieruchomościami skarżącego, uznać należy, iż postanowienia te co do zasady nie mogą naruszać interesu prawnego skarżącego. Postanowienia te nie ingerują bowiem bezpośrednio w sposób wykonywania praw rzeczowych przysługujących skarżącemu. W wyroku z dnia 14 grudnia 2009 r., II OSK 1675/09, LEX nr 582854 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym "może zaistnieć sytuacja, w której przeznaczenie określonej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego będzie miało wpływ na możliwość zagospodarowania nieruchomości nie objętej tym planem. Nieruchomość objęta planem może zostać przeznaczona pod tego rodzaju inwestycje, których realizacja uniemożliwi lub ograniczy możliwość zagospodarowania nieruchomości nie objętej planem w jej dotychczasowy sposób. Zaistnienie takiej sytuacji należy jednak wykazać w sposób nie budzący wątpliwości". W ocenie Sądu taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Jak wskazuje sam skarżący nieruchomość do której skarżącemu przysługuje prawo użytkowania wieczystego położona jest w odległości ok. 170 m od planowanej inwestycji. Przedmiotowa uchwała w ocenie Sądu nie będzie wpływać na możliwość korzystania przez skarżącego z przysługujących mu praw do nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki objętej planem. Jak również nie będzie wpływać na prawny sposób zagospodarowania tej nieruchomości. Ponadto zaskarżona uchwała nie zawiera żadnych zakazów czy nakazów, których adresatem byłby skarżący. Natomiast kwestia zmniejszenia wartości nieruchomości skarżącego w konsekwencji bliskiego sąsiedztwa zabudowy o zwiększonej intensywności można rozpatrywać w kategoriach naruszenia interesu faktycznego skarżącego (nie zaś interesu prawnego). Ochrona interesów faktycznych pozostaje jednakże poza zakresem ochrony jaki gwarantuje instytucja przewidziana w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2008 r., IV SA/Wa 624/08, LEX nr 5150240. Również okoliczności podnoszone przez skarżącego dotyczące zwiększenia ruchu samochodowego zakwalifikować należy jako interes faktyczny, a nie prawny. W szczególności podnieść należy, że jak wynika z mapki załączonej do skargi, nieruchomość skarżącego nawet nie leży przy drodze przeznaczonej do bezpośredniej obsługi komunikacyjnej przedmiotowej inwestycji. Interesu prawnego nie można wywodzić również z przypuszczeń, że na skutek realizacji zaplanowanej inwestycji zwiększy się oddziaływanie akustyczne oraz emitowany będzie całodobowy hałas przez wentylatory. W tym miejscu wskazać należy, że w prognozie oddziaływania na środowisko podniesiono, iż "jeśli idzie o uciążliwości hałasowe-można sądzić, że tło obecnie już powodowane ruchem samochodowym z drogi krajowej nr 11 jest wyższe niż spodziewane emisje hałasu wynikające z postulowanego zagospodarowania". Dalej w prognozie czytamy, iż "w przypadku oddziaływania akustycznego można stwierdzić, że w związku ze zmianą elementów planu i w konsekwencji zmianą liczby pojazdów korzystających z dróg, charakter tego oddziaływania będzie długookresowy. Nie będzie to jednak hałas o wartościach ponadnormatywnych, które może mieć wpływ na zdrowie ludzkie. Krótkookresowe oddziaływanie, (prawdopodobnie silniejsze) ograniczy się do czasu budowy poszczególnych obiektów i będzie spowodowane ruchem pojazdów zaangażowanych w ten proces.". Ponadto wskazać należy, że w postanowieniach planu (§ 5 pkt 1) nakazano aby oddziaływanie związane z funkcją terenu nie powodowało przekroczenia dopuszczalnych poziomów emisji do środowiska określonych w przepisach odrębnych". Ponadto ewentualne zwiększenie hałasu i uciążliwości akustycznych jest zdarzeniem przyszłym nie wskazującym na istnienie interesu prawnego w dniu wnoszenia skargi. Również nie można uznać, iż "spadek komfortu życia" może mieć wpływ na ocenę interesu prawnego skarżącego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały do Sądu. Skoro skarżący nie wykazał, by nastąpiło naruszenie jego interesu prawnego - poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały w chwili jej zaskarżenia - nie mógł on skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego z braku legitymacji skargowej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Konsekwencją tego było oddalenie skargi. Jak ponosi się w orzecznictwie brak legitymacji procesowej stanowi podstawę do oddalenia skargi, a nie do jej odrzucenia z przyczyn określonych w art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa (wyrok NSA z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1342/04, LEX nr 169312, wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiWSA z 2005 r., nr 1, poz. 2, wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05, Lex nr 192482). Skoro skarżący nie ma legitymacji skargowej - sąd administracyjny nie mógł badać merytorycznych zarzutów skargi. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1765/07, LEX nr 437511). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym orzeczono zatem jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło