II SA/Po 872/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-02-21

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Wójta Gminy o odwołaniu dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty było uzasadnione i zgodne z prawem, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne związane z poprawkami w arkuszu organizacyjnym szkoły, udzieleniem urlopu dla poratowania zdrowia oraz brakiem wręczenia wypowiedzeń zmieniających?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy o odwołaniu dyrektora szkoły, uznając, że przyczyny wskazane przez organ nie spełniały wymogów "przypadków szczególnie uzasadnionych" w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Działania dyrektora, takie jak nieprzyjęcie poprawek do arkusza organizacyjnego czy udzielenie urlopu zdrowotnego, nie stanowiły podstaw do natychmiastowego odwołania, a zarzuty organu były ogólnikowe i niepoparte konkretnymi dowodami naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Wójt Gminy odwołał dyrektora szkoły w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, wskazując jako przyczyny uchybienia obowiązkom pracowniczym, w tym nieprzyjęcie poprawek do arkusza organizacyjnego, nie wręczenie wypowiedzeń zmieniających oraz udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia niezgodnie z prawem. Dyrektor szkoły wezwała Wójta do usunięcia naruszenia prawa, a po bezskutecznym wezwaniu wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia nieważności zarządzenia. Skarżąca argumentowała, że jej działania były zgodne z prawem, a zarzuty organu były nieuzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy, zasądził od Wójta Gminy na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania i orzekł, że zaskarżone zarządzenie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 rok sprawy ze skargi K. G. na zarządzenie Wójta Gminy dnia [...] lipca 2012 roku Nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora; I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2012 roku, II. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej kwotę 240,- zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone zarządzenie nie może być wykonane. II SA/Po 872 /12 Uzasadnienie Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2012 roku Wójta Gminy odwołał K. G. w trybie art. 38 ust 1 pkt 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U.z 2004 r. nr 256 poz.2572) ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół. Jak podano w uzasadnieniu zarządzenia przyczyną odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia jest celowe, zawinione uchybienie obowiązkom pracowniczym wynikającym z powierzonego stanowiska, które spowodowało zagrożenie interesów pracodawcy i utratę zaufania co do rzetelności realizacji obowiązków wynikających z pełnienia funkcji dyrektora szkoły. Zacytowano art. 38 ust 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty zgodnie z którym organ prowadzący szkołę w przypadkach szczególnie uzasadnionych może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia po uzyskaniu opinii właściwego organu nadzoru pedagogicznego . Kurator Oświaty na wniosek Wójta Gminy o wydanie opinii w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły we wskazanym w art. 38 ust 2 ustawy o systemie oświaty terminie opinii nie wydał, co zgodnie z brzmieniem tego artykułu jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej. Uzasadniając stawiane dyrektorowi zarzuty podano, że w dniu 25 maja 2012 roku uzgodniła i podpisała wskazane przez Wójta Gminy poprawki w arkuszu organizacji Szkoły Podstawowej na rok szkolny 2012/2013. Tym samym zobowiązała się do wręczenia wypowiedzeń zmieniających dotyczących zmniejszenia wymiaru godzin. Nie wywiązała się jednak z powyższego obowiązku, uprzedziła nauczyciela o planowanym zmniejszeniu wymiaru godzin i nie wręczyła wypowiedzenia zmieniającego. W ocenie organu dyrektor szkoły udzieliła urlopu dla poratowania zdrowia niezgodnie z przepisami prawa na okres od 30 maja 2012 roku do 30 maja 2013 roku, w tym samym dniu w którym nauczyciel dostarczył orzeczenie lekarskie w tej sprawie. Wskazano, że nie zaistniała konieczność natychmiastowego udzielenia urlopu w tym trybie ponieważ nauczyciel przebywał na zwolnieniu lekarskim do 4 czerwca 2012 roku. Poza tym przed udzieleniem urlopu dyrektorka nie zapewniła prawidłowego funkcjonowania szkoły i nie wprowadziła zatwierdzonego przez organ prowadzący aneksu do arkusza organizacji szkoły w bieżącym roku szkolnym. Dalej podano, że świadome i nieprofesjonalne działania w kierowaniu placówką stanowią istotne naruszenie interesu publicznego oraz są zagrożeniem dla osiągnięcia celów szkoły, a uchybienia w pracy dyrektora może prowadzić do dalszej destabilizacji w procesie likwidacji Gimnazjum i funkcjonowania Szkoły Podstawowej. K. G. pismem z dnia 26 lipca 2012 r. wezwała w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.; dalej jako usg) do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego, który został naruszony zarządzeniem wójta gminy nr [...] z dnia [...] lipca 2012 roku poprzez uchylenie przedmiotowego zarządzenia. W uzasadnieniu argumentowano, że zarządzenie wójta narusza interes prawny wzywającej K. G. Pełnomocnik podał, że K. G. od 01 września 2002 roku pozostawała dyrektorem Zespołu Szkół. Interes prawny K. G. w przedmiotowej sprawie ma charakter osobisty, jest zindywidualizowany i skonkretyzowany. Tak określony interes prawny daje K. G. możliwość domagania się załatwienia jej sprawy przez organ administracyjny w trybie art. 101 ust. 1 usg. Naruszenie interesu prawnego K. G., polega na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy przedmiotowym zarządzeniem a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją uprawnionego. Ten związek powstał z chwilą wprowadzenia w życie przedmiotowego zarządzenia i spowodował następstwo w postaci utraty funkcji dyrektora szkoły (w tym również dodatku do wynagrodzenia za pełnioną funkcję) i utraty lub ograniczenia konkretnych uprawnień K. G. Jako przyczyny natychmiastowego odwołania wskazano, iż jako dyrektor nie wręczyła wypowiedzenia warunków pracy nauczycielom, udzieliła urlopu nauczycielowi dla poratowania zdrowia niezgodnie z przepisami prawa, poprzez udzielenie tego urlopu nie zapewniła właściwego działania placówki szkolnej i nie wprowadziła zatwierdzonego przez organ prowadzący aneksu do arkusza organizacji szkoły. Organ stwierdził, iż działania te naruszają interes publiczny, są zagrożeniem dla osiągnięcia celów szkoły. Organ wskazał także na utratę zaufania wobec osoby dyrektora. Na wstępie przedstawiono wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy w przedmiocie ustalenia arkusza organizacji szkoły oraz zmniejszenia etatów części nauczycieli z punktu widzenia dyrektora szkoły . Projekt arkusza organizacyjnego złożony został w gminie 28 kwietnia 2012 r. Po wielu próbach nieudanego kontaktu Wójt spotkał się z Panią K. G. po raz pierwszy: 23.05.2012 r.- w arkuszu były zmiany naniesione ołówkiem przez Wójta, powodujące zwolnienie nauczyciela dyplomowanego z 27 - letnim stażem i wyróżniającą pracą na rzecz dzieci i środowiska. Wszystkie godziny jednego nauczyciela zostały ołówkiem przeniesione do innego, który także jest wyróżniającym się nauczycielem, ale mianowanym z krótszym stażem i w projekcie ma 10/18 etatu. K. G. nie wyraziłam zgody na naniesione poprawki. 25.05.2012 r. Pani K. G. na piśmie podaje wyjaśnienia, dlaczego nie może zwolnić konkretnego nauczyciela, dołączając regulamin zwolnień nauczycieli w Zespole Szkół. Wójt nie przyjął pisma. Tym razem Wójt w arkuszu, na zielono dokonał poprawek dla dwóch nauczycieli. 28 maja 2012 r.- dyrektor przekazała Wójtowi, że arkusz, z naniesionymi "ołówkowo- zielonymi" zmianami jest nieprawidłowy i nie może ostać się w takiej postaci. Nakreślenia powodują, iż nie ma ona mocy prawnej, na co Wójt miał oświadczyć, że On taki właśnie arkusz uważa za prawidłowy i go podpisuje w dniu 28 maja 2012 r. 30 maja 2012 r. po dokładnym przeanalizowaniu dokumentów dotyczących zatwierdzania arkusza organizacyjnego K. G. ponownie wystosowała pismo do Wójta, w którym stwierdza, że do projektu organizacyjnego, zaopiniowanego przez radę pedagogiczną i złożonego do organu prowadzącego, można jedynie napisać aneks, przedstawić go do zaopiniowania Radzie Pedagogicznej i złożyć do organu prowadzącego podając przyczyny zmian. Wójt na piśmie zobowiązał K. G. do napisania aneksu z tymi poprawkami, zwołania rady pedagogicznej w tym samym dniu, czyli 30 maja 2012 r. o godz. 14.30 w celu zaopiniowania aneksu. Tymczasem jedna z nauczycielek od 28 maja 2012 r. była na zwolnieniu lekarskim. W dniu 30 maja 2012 r., o godz. 14. 00 przyniosła wniosek, potwierdzony przez właściwego lekarza o udzielenie urlopu na poratowanie zdrowia. Na dzień 30 maja 2012 r., na godz. 14 00 wszystkie zmiany w arkuszu nie były prawomocne, cała procedura zatwierdzania arkusza budziła wiele wątpliwości, dlatego Pani K. G. udzieliła nauczycielce urlopu dla poratowania zdrowia. Ponadto Rada Pedagogiczna o godz. 14.30, nie zaakceptowała zmian w aneksie. Dalej w wezwaniu wskazano, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) stwierdza że rada pedagogiczna opiniuje w szczególności organizację pracy szkoły lub placówki, w tym zwłaszcza tygodniowy rozkład zajęć lekcyjnych i pozalekcyjnych. Skro rada pedagogiczna zaopiniowała negatywnie aneks, a dyrektor podzielił to stanowisko, to nie wszedł on w życie. W przedmiocie braku wręczenia wypowiedzenia warunków pracy i płacy jednemu z pracowników dyrektor oświadczyła, iż brak było takiej możliwości. Pracownik nie świadczył pracy z uwagi na dostarczenia zwolnienia lekarskiego. Zgodnie z art. 91c ust 1 Karty Nauczyciela w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, nieuregulowanych przepisami ustawy, mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy. W myśl zaś z art. 41 kodeksu pracy pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. W myśl zaś art. 42 § 1 kp przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy. Dlatego brak było możliwości wręczenia wypowiedzenia warunków płacy oraz pracy albowiem pracownik przebywał na zwolnieniu chorobowym, tj. była to jego usprawiedliwiona nieobecność. Dlatego zarzut niewręczenia wypowiedzenia przez dyrektora szkoły jest w ocenie dyrektora bezpodstawny. Nawet gdyby nastąpiło fizyczne wręczenie pisma z wypowiedzeniem to nie miałoby ono skutków prawnych, bowiem czynność ta byłaby dotknięta skutkiem nieważności. Ponadto treść art. 73 Karty Nauczyciela nie pozostawia wątpliwości, dyrektor po otrzymaniu wniosku wraz z odpowiednim orzeczeniem uprawnionego lekarza zobowiązany jest udzielić urlopu dla poratowania zdrowia, nie jest to uprawnienie dyrektora szkoły lecz jego obowiązek. Nie można się także zgodzić z twierdzeniem, iż akceptacja poprawek w arkuszu, które zmniejszają ilość godzin danemu pracownikowi jest jednoznaczna ze zobowiązaniem się do wręczenia wypowiedzeń zmieniających, tego rodzaju wniosek jest całkowicie nieuprawniony i zbyt daleko idący. Dyrektor nie musiała uprzedzać i tego nie zrobiła, iż nauczycielom będą zmniejszane etaty. Oczywistym było dla wszystkich, iż po podjęciu uchwały przez radę gminy o likwidacji placówki szkolnej, konieczne będzie zwolnienie części nauczycieli lub ograniczenie ich etatów. Dlatego każdy z nauczycieli liczyć musiał się z takimi skutkami. Uzasadnienie odwołania z funkcji w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty musi być szczegółowe i precyzyjne. Winno także wskazywać konkretne naruszenia przez odwoływaną osobę przepisów prawa. W niniejszej zaś sprawie organ posługuje się przede wszystkim ogólnikami, w rodzaju "uchybienie obowiązkom pracowniczym" bez wskazania jakim konkretnym obowiązkom pracowniczym i z czego wynikającym (umowy o prace, ustawy, regulaminu etc.) uchybiła dyrektorka szkoły, wskazuje się na "zagrożenie interesów. W odpowiedzi na wezwanie Wójt Gminy pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. powiadomił, że nie widzi podstaw do uchylenia swojego zarządzenia. Pismem z dnia 18 września 2012 r., które zostało złożone w dniu 25 września 2012 r. K. G. działając przez pełnomocnika złożyła skargę do Sądu administracyjnego na zarządzenie Wójta Gminy w trybie art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Skarżąca domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia i zwrotu kosztów postępowania zarzuciła naruszenie art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty. (dalej ustawa o systemie oświaty). W uzasadnieniu skarżąca opisała zaistniały stan faktyczny zgodnie z tym co twierdziła w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Odwołała się do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniającego sposób interpretacji przepisu art. 38 ust.1 pkt 2. wskazując m.in. na wyrok NSA z 18.04.2008 r. I OSK 86/2008, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.04.20110 r. I SA/Wa 1854/2009, wyrok WSA w Lublinie z 10.03.2011 r. III SA/Lu 563/2010 i inne. W końcu autor skargi sądowej wskazał, że w karcie oceny pracy skarżącej jako dyrektora szkoły zapisano cyt.: zgodnie z przepisami prawa zatrudnia i zwalnia nauczycieli oraz innych pracowników szkoły. W tej sytuacji odmienne twierdzenie zawarte w skarżonym zarządzeniu jest wzajemnie sprzeczne i niezrozumiałe. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Podano także, że akty zwalniania dyrektora podlegają nadzorowi wojewody i że skarżąca nie wyczerpała trybu. Dalej wskazano, że pierwotna ocena pracy skarżącej jako dyrektora szkoły była negatywna, która na skutek odwołania skarżącej została zmieniona na wyróżniającą przez powołany do tego Zespół oceniający. Wskazano także, że jeden z członków zespołu – przedstawiciel organu prowadzącego szkołę podtrzymał ocenę negatywną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2012 poz.270 ), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje zarówno działalność organów samorządu terytorialnego, jak również organów administracji rządowej. Kryterium sprawowania tej kontroli stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Na wstępie zaznaczyć należy, że skarga wniesiona do wojewódzkiego sądu administracyjnego w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., zobowiązuje sąd do badania w pierwszej kolejności, czy skarga spełnia wymogi formalne do jej wniesienia (tj. czy został zachowany termin do wniesienia skargi, czy zostało skierowane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jaki jest charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia). Dopiero gdy wymogi te zostały spełnione, sąd administracyjny przystępuje do badania legitymacji skarżącego uprawniającej do wystąpienia ze skargą, a w razie stwierdzenia że legitymację taką posiada, dokonuje merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu czyli badania jego zgodności z prawem. W pierwszej kolejności odnieść się zatem należy do złożonego w odpowiedzi na skargę zarzutu braku wyczerpania trybu odwoławczego z tej racji, że wojewoda, który jest uprawniony do badania legalności zarządzenia nie wypowiedział się. Zgodnie z art. 101 ust.1 u.s.g. warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, jest wniesienie do organu, który wydał zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że wniesienie skargi sądowoadministracyjnej musi być poprzedzone skierowaniem do organu samorządowego wezwania o wyeliminowanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. W uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (publik. ONSA i WSA z 2007 r., Nr 3, poz. 60) stwierdzono, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przy czym nie można uznać skargi jako wniesionej przedwcześnie w sytuacji, gdy skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i wkrótce potem wniósł skargę. Z akt przedstawionych Sądowi wynika, że K. G. spełniła opisane wyżej wymogi formalne wzywając Wójta Gminy do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 26 lipca 2012 r. które wpłynęło do Urzędu Gminy w dniu 1 sierpnia 2012 r. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia prawa została doręczona pełnomocnikowi w dniu 3 września 2012 r. a w dniu 25 września 2012 do urzędu Gminy wpłynęła skarga na zarządzenie. Tym samym termin do wniesienia skargi został zachowany. Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem organu, że tryb nie został wyczerpany bo badanie legalności zarządzenia podlega nadzorowi Wojewody. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej związanej z wykonywaniem określonych w przepisach prawa zadań publicznoprawnych w zakresie oświaty. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną, a zarządzanie szkołą niewątpliwie wchodzi w zakres administracji publicznej (por: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt l OSK 805/10; z dnia 22 czerwca 2005 r., sygn. akt l OSK 296/05, uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 6/96, wszystkie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nie wskazuje co prawda formy prawnej działania organu prowadzącego w sprawie odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, to jednak w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone m.in. w art. 38 ust. 1 ustawy wykonuje odpowiednio - wójt, burmistrz i prezydent miasta. Stwierdzić należy, że formą działania organu prowadzącego szkołę powinien być akt administracyjny (np. zarządzenie) wydany w oparciu o normę materialnoprawną, którą w niniejszej sprawie stanowił art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skoro więc odwołanie nauczyciela nastąpiło w formie wydania aktu administracyjnoprawnego (zarządzenia wójta), to kontrola wydania takiego aktu podlega właściwości sądów administracyjnych. We wskazanej wyżej uchwale z dnia 16 grudnia 1996 r. NSA stwierdził, że powierzenie stanowiska dyrektora szkoły jak i jego odwołanie należy traktować jako władczą wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do zakresu zadań publicznych. W ocenie Sądu nie budzi także wątpliwości legitymacja skargowa K. G. Według art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Stanowisko dyrektora szkoły ma z jednej strony niewątpliwie charakter kompetencji władczej związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny, jednak z drugiej strony łączy się ono także z interesem prywatnoprawnym. W opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżone zarządzenie narusza interes prawny skarżącej, gdyż z chwilą pozbawienia dotychczasowo pełnionej funkcji dyrektora szkoły, pozbawiono ją powierzonych obowiązków i uprawnień .Faktu tego nie zmienia okoliczność iż Wojewoda ma uprawnienia w trybie art. 91 u.s.g aby w trybie nadzoru orzec o nieważności zarządzenia. Jest to jednak uprawnienie Wojewody i od jego decyzji zależy czy w konkretnych okolicznościach sprawy z uprawnienia skorzysta. Skoro w niniejszej sprawie Wojewoda nie skorzystał z uprawnień jakie daje mu przepis art. 91 u.s.g. nic nie stoi na przeszkodzie aby wnieść skargę do sądu administracyjnego w trybie art. 101 u.s.g. Skoro zatem spełnione zostały przesłanki formalne do wniesienia skargi, a skarżąca wykazała, że zaskarżone zarządzenie narusza jej interes prawny, otwarta została droga do merytorycznej oceny aktu odwołania. Podstawą materialno prawną wydania zaskarżonego zarządzenia był przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Przepis art. 38 stanowi, że organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce: 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie: a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia, c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a; 2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. 2. Opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1. Niewydanie opinii w tym terminie jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej. informacje o jednostce. Organ nadzoru uznał, że w przypadku szkoły kierowanej przez skarżącą zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na odwołanie w toku roku szkolnego. W ocenie sądu interpretacja zastosowana przez organ nie jest prawidłowa i nie może zostać zaakceptowana. Z dokumentów przedstawionych przez organ w aktach administracyjnych w ocenie sądu wynika, że faktycznie pomiędzy organem założycielskim a dyrektorem szkoły wiosną 2012 r. zaostrzyła się odmienna wizja na prowadzenie szkoły. W ocenie sądu orzekającego zarówno działania skarżącej na rzecz szkoły, uczniów, społeczności lokalnej a także związane z zatrudnianiem nauczycieli nie mają szczególnie negatywnego odzewu, aby można mówić o spełnianiu przesłanki z art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. W szczególności nie można za taki uznać nie wprowadzenie do arkusza organizacji szkoły poprawek zatwierdzonych przez wójta. Poprawki, które zamierzał wprowadzić organ nanoszone były w czasie dynamicznie zmieniającej się sytuacji, bardzo szybko, bez należytej refleksji i nie znalazły akceptacji rady pedagogicznej. Ponieważ skarżąca zdawała sobie sprawę, że z tym będą związane zwolnienia nauczycieli a to zawsze pociąga za sobą skutki w organizacji pracy z dziećmi, nie można czynić jej zarzutu, że źle organizowała system zwolnień nauczycieli. W ocenie sądu zresztą stawianie zarzutu, że nie wręczyła wypowiedzenia warunków pracy nauczycielom, w okolicznościach tego stanu faktycznego nie znajduje potwierdzenia. Przede wszystkim do sytuacji kiedy te zwolnienia należałoby wręczać nie doszło, a więc stawiany zarzut jest co najmniej przedwczesny. Kolejny argument organu, że udzieliła urlopu dla poratowania zdrowia niezgodnie z przepisami także jest nietrafny. Przepisy ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 nr 97 poz.674) w rozdziale 8 ochrona zdrowia określają szczegółowo procedurę udzielania urlopu zdrowotnego. W tym zakresie rola dyrektora szkoły jest ograniczona i jeśli występują przesłanki formalne z art. 73 tej ustawy to dyrektor nie ma możliwości na uznaniowe podejmowanie decyzji. Zgodnie z Art. 73. ust. 1. Nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, po przepracowaniu co najmniej 7 lat w szkole, dyrektor szkoły udziela urlopu dla poratowania zdrowia, w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia, w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo roku. Ust.10. cyt. art. stanowi: O potrzebie udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia, w celu przeprowadzenia zalecanego leczenia, orzeka lekarz ubezpieczenia zdrowotnego leczący nauczyciela. Od orzeczenia, o którym mowa w zdaniu pierwszym, przysługuje odwołanie do organu odwoławczego określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 11 oraz w trybie określonym w tych przepisach. W okolicznościach niniejszego stanu faktycznego czynienie zarzutu dyrektorowi, że udzieliła urlopu dla poratowania zdrowia nauczycielowi, który był na zwolnieniu lekarskim oraz przedstawił stosowne orzeczenie lekarskie jest całkowicie nieuzasadnione. Dokonując analizy argumentów organu, który podjął zaskarżoną decyzję sąd doszedł do przekonania, że żaden ze stawianych zarzutów osobno ani wszystkie łącznie nie spełniają wymogów z art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Przywoływane w tym zakresie w skardze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jest adekwatne dla uzasadnienia takiej interpretacji. W tym miejscu sąd orzekający przywołuje dodatkowo jedno z nowszych orzeczeń, które potwierdza i umacnia już wieloletnią linię orzeczniczą, W wyroku z dnia 26 lipca 2012 r. I OSK 724/12 NSA podał, że pojęcie przypadków szczególnie uzasadnionych użyte w przepisie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. należy interpretować zawężająco, a o przypadku szczególnie uzasadnionym będącym podstawą odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia można mówić w sytuacji wystąpienia konkretnych poważnych przyczyn, czy to niezależnych od dyrektora, czy też zawinionych przez niego (np. gdy w sposób istotny naruszył obowiązki pracownika - art. 52 § 2 k.p.), gdy konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania przez niego funkcji, bowiem dalsze jej wykonywanie godziłoby w interes szkoły i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. W ocenie sądu działaniom skarżącej takiego charakteru przypisać absolutnie nie można. Zaskarżone zarządzenie narusza słuszny interes prawny skarżącej i z tej racji skarga jest zasadna. Z przytoczonych względów Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt. III wyroku oparte zostało na art. 152 p.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego z pkt. II – na art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się należne wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło