II SA/Kr 1722/12
WyrokWSA w Krakowie2013-02-27
Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Krystyna Daniel, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia została wydana prawidłowo, z uwzględnieniem wszystkich wymogów prawnych dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, udziału społeczeństwa oraz analizy raportu oddziaływania?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia została uchylona wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z powodu istotnych naruszeń proceduralnych i materialnoprawnych. Organy administracji nieprawidłowo ustaliły krąg stron postępowania, nie dokonały wnikliwej oceny przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko, a także nie odniosły się do wszystkich istotnych kwestii wskazanych w postanowieniu o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy C. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia "Budowa zakładu przetwórstwa [...] wraz z rozbiorem". Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. niewłaściwej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, braku analizy kumulowania się oddziaływań z innymi zakładami, nieprawidłowości w raporcie oddziaływania oraz nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Sąd uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej A.K. kwotę 200,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej A.K. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Wójt Gminy C. decyzją z 31 lipca 2012 r. , na podstawie art. 71 ust. 1 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82 i art. 85 ust. 1 ustawy z 3. 10. 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U Nr 199, póz. 1227 ze zm.), § 3 ust. 1 pkt 92 rozporządzenia Rady Ministrów z 9. 11. 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, póz. 1397) na wniosek Przetwórstwa "[...]" Spółka Jawna w N. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia "Budowa zakładu przetwórstwa [...] wraz z rozbiorem zlokalizowanego w N. na działkach nr ewid. [...], [...], [...]" i po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jednocześnie określił: w punkcie 1. rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; w punkcie 2. warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; w punkcie 3. wymagania dotyczące ochrony środowiska - konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydawania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt l i 10 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko; w punktach od 4- 6. organ wskazał, że nie ustalił wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, wymogów w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz wymogów w przypadku stwierdzenia konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, z uwagi na fakt, że uregulowania te nie dotyczą przedmiotowej inwestycji. Nadto w punkcie 7. organ podał, że nie nakłada obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Załącznik do decyzji stanowiła charakterystyka przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu organ podał, że 29 grudnia 2011 r. wpłynął wniosek Przetwórstwa "[...]" Spółka Jawna z siedzibą w N. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację opisanej wyżej inwestycji. Do wniosku dołączono mapę orientacyjną z zaznaczonym przebiegiem planowanej inwestycji, kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz wypisy z ewidencji gruntów. W dokumentach zostały zawarte informacje charakteryzujące planowane przedsięwzięcie.
Organ wskazał, że zamierzone przedsięwzięcie inwestycyjne zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane -zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 92 rozporządzenia Rady Ministrów z w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ wystąpił z do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o wydanie stosownych opinii. Pismem z 1 lutego 2012 r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. wyraził opinię, iż istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., pismem z 26 stycznia 2012r, wyraził pogląd, iż dla planowanego przedsięwzięcia nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.
W związku z powyższym, Wójt Gminy C. w postanowieniu z 16 lutego 2012 r. orzekł obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określił zakres raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.
Wnioskodawca w dniu 27 lutego 2012 r. przedłożył raport oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji sporządzony przez Zakład [...] w K..
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z 26 kwietnia 2012 r. wydał pozytywną opinię pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia, z zastrzeżeniem, iż przy realizacji inwestycji należy uwzględnić uwagi i wnioski zawarte w opracowanym raporcie oddziaływania na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. postanowieniem z 23 kwietnia 2012 r. uzgodnił przedmiotowe przedsięwzięcie, pod warunkiem wprowadzenia do decyzji stosownych uwarunkowań.
Nadto organ podał, że zawiadomienie z 25 kwietnia 2012 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego prowadzonego z udziałem społeczeństwa zostało skierowane do stron oraz zgodnie z art. 30 i 33 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko podano go do publicznej wiadomości poprzez obwieszczenie. W przewidzianym terminie w dniu 16 maja 2012 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo A. K., w którym wyraziła swój sprzeciw wobec inwestycji. W dniu 28 maja 2012 r. organ przesłał stronie odpowiedź udzieloną przez inwestora.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła A. K., która wskazała, że zakład przetwórstwa [...] jest inwestycją znacznie oddziaływującą na środowisko oraz szczególnie uciążliwą dla działek sąsiednich. Odwołująca podniosła, iż planowane przedsięwzięcie będzie graniczyło z działką stanowiącą jej własność o pow. 1,49 ha na całej jej długości ok. 1 km, co doprowadzi do obniżenia jej wartości. Ponadto 3 zbiorniki ścieków poprodukcyjnych będą znajdować się tuż obok granicy działki, zatem ich opróżnianie będzie się wiązało z uciążliwym zapachem. Wskazała, że droga dojazdowa do przedmiotowego zakładu "należy w połowie do jej działki", jest wykorzystywana w celu dojazdu maszyn rolniczych do pól uprawnych i nie zgadza się na jej użytkowanie przemysłowe i utwardzenie. Odwołująca się zaznaczyła, że w raporcie pominięto fakt bliskiego położenie ok. 300 - 400 m od planowanej inwestycji - szkoły podstawowej, jak również na mapie poglądowej nie zaznaczono dwóch zbiorników gazu propan. Z raportu oddziaływania inwestycji na środowisko wynika, iż w zw. z działalnością zakładu emitowane do środowiska będą zanieczyszczenia oraz pyły szkodliwe dla zdrowia, takie jak: RM-10, dwutlenek siarki, tlenek azotu, tlenek węgla, aldehyd octowy, alkohol metylowy, aceton, kwas octowy. Zakład nie będzie posiadał żadnych urządzeń do redukcji tych szkodliwych związków chemicznych. Będą emitowane wprost do atmosfery, a następnie opadać wraz z deszczem na działkę stanowiąc jej własność. Ponadto od strony południowej planowanej inwestycji znajdują się laski i zagajniki, w których rosną rośliny znajdujące się pod ochroną oraz zamieszkują zwierzęta. Mapy poglądowe obrazujące obszary chronione w raporcie są zamazane i nieczytelne. Odwołująca wskazała na koniec na uciążliwości związane z emisją hałasu jaką wytwarzać będzie zakład.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 15 października 2012 r, znak [...], na podstawie art. 59, art. 66, art. 71,art. 77, art. 80, art. 82, art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, § 3 ust 1 pkt 70, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz U 2004, Nr 257, póz 2573 z późniejszymi zmianami) w zw z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 11 2010 r w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz U nr 213, póz 1397} oraz art 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję
W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił specyfikę postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia Wyjaśnił, ze przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu Wskazał również, ze zgodnie z brzmieniem art. 80 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone Nadto właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 88 ustawy) Kolegium wskazało, iż działki na których planowana jest przedmiotowa inwestycja nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W przedmiotowej sprawie treść uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] zostały uwzględnione w całości w zaskarżonej decyzji poprzez nałożenie szeregu stosownych warunków na inwestora.
Zdaniem Kolegium wniosek inwestora, raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, jak również zaskarżona decyzja zawierają wszystkie elementy formalne wymagane przepisami prawa.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, iż zgodnie z raportem o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko maksymalne stężenie emitowanych zanieczyszczeń nie przekroczy wartości stężeń dopuszczalnych, zatem planowane instalacje spełniają wszystkie wymogi z zakresu emisji zorganizowanej zanieczyszczeń. Ponadto na wprowadzanie zanieczyszczeń do atmosfery zostanie uzyskane odpowiednie pozwolenie w szczególny sposób określające warunki. Zakład będzie również źródłem emisji hałasu związanego z cyklem produkcyjnym oraz związanym z ruchem samochodów przejeżdżających i wyjeżdżających z terenu zakładu. Z uwagi na fakt, iż wielkość emisji hałasu będzie niewielka i będzie pochodziła przede wszystkim od urządzeń zlokalizowanych wewnątrz budynku emisja hałasu będzie zgoda z obowiązującymi przepisami. Autor raportu dokonał szczegółowej analizy poziomu hałasu dla przedmiotowej inwestycji. Określono warunki w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia w zakresie: zabezpieczenia przed hałasem, zabezpieczenia przed zanieczyszczeniem pyłowo - gazowym, przed odpadami. Nadto przewidziano konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym wymogi dotyczące zagospodarowania mas ziemnych, wprowadzono ograniczenie prowadzenia robót budowlanych do pory dnia zgodnie z przepisami o ochronie środowiska.
Dotrzymanie warunków określonych w decyzji pozwoli dotrzymać standardy środowiskowe, bez negatywnego oddziaływania zamierzenia na szeroko rozumiane środowisko.
Planowane przedsięwzięcie nie należy do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii, a skutki potencjalnych sytuacji awaryjnych nie powinny wykroczyć poza teren przewidziany pod inwestycję.
W ocenie Kolegium, raport o oddziaływaniu na środowisko przedstawiony w niniejszej sprawie odpowiada wymaganiom jakie stawia ustawa tj. art. 66 i prawidłowo został przyjęty przez organy jako podstawa ustaleń faktycznych. Zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy charakterystyka przedsięwzięcia została zawarta w załączniku do zaskarżonej decyzji.
Ocena oddziaływania inwestycji na środowisko przeprowadzona została wszechstronnie i wyczerpująco. Ocena inwestycji opiera się na dowodach i ustaleniach faktycznych. Dokonano obiektywnej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, a przede wszystkim jej uciążliwości, poprzez ustalenie danych związanych m.in. z gospodarką odpadami, emisją hałasu, emisji zanieczyszczeń do środowiska, l taka zdaniem Kolegium ocena została dokonana w przedłożonym raporcie. Raport jest spójny i wolny od niejasności i nieścisłości i nie ma podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności. Zdaniem Kolegium zakres raportu w rozważanej sprawie jest dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Raport sporządzony jest ze szczegółowością odpowiadającą rozwiązaniom na etapie koncepcji. Wyczerpująco i obiektywnie przedstawia możliwości wystąpienia uciążliwości dla środowiska związanych z budową i funkcjonowaniem przedsięwzięcia wskazując, iż projektowane przedsięwzięcie nie będzie wywierać negatywnego wpływ na środowisko, emisja hałasu będzie zgoda z obowiązującymi przepisami. Autor raportu dokonał szczegółowej analizy poziomu hałasu dla przedmiotowej inwestycji.
Przede wszystkim określono warunki w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia w zakresie zabezpieczenia przed hałasem, zabezpieczenia przed zanieczyszczeniem pyłowo - gazowym, przed odpadami. Decyzja zawiera konieczne ustalenia z zakresu środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Nadto przewidziano konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym wymogi dotyczące zagospodarowania mas ziemnych, wprowadzono ograniczenie prowadzenia robót budowlanych do pory dnia zgodnie z przepisami o ochronie środowiska.
Planowane przedsięwzięcie nie należy do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii, a skutki potencjalnych sytuacji awaryjnych nie powinny wykroczyć poza teren przewidziany pod inwestycję. Ocena oddziaływania inwestycji na środowisko w rozważnym przypadku przeprowadzona została wszechstronnie i wyczerpująco. Ocena inwestycji opiera się na dowodach i ustaleniach faktycznych. Raport jest spójny i wolny od niejasności i nieścisłości i nie ma podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności. Zdaniem Kolegium zakres raportu w rozważanej sprawie jest dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Raport sporządzony jest ze szczegółowością odpowiadającą rozwiązaniom na etapie koncepcji. Wyczerpująco i obiektywnie przedstawia możliwości wystąpienia uciążliwości dla środowiska związanych z budową i funkcjonowaniem przedsięwzięcia wskazując, iż projektowane przedsięwzięcie przy zapewnieniu podczas jego realizacji rozwiązań zgodnych z założeniami nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych norm a także, iż uciążliwość nie przekroczy granic działki lokalizacji inwestycji.
Organ odwoławczy podkreślił, że wielkość i charakter planowanej działalności jak wynika z analizy raportu nie będzie wywierać negatywnego wpływu na środowisko. Dzięki stosowanym technologiom (typowym dla tego typu działalności) emisja będzie znikoma, i zamykająca się w granicach działki na której zlokalizowany jest zakład.
Kolegium wskazało, iż w postępowaniu przeanalizowano i oceniono wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko. Wydanie decyzji nie jest uzależnione od zgody stron postępowania. Żaden przepis prawny nie daje gwarancji niezmienności wartości gruntów, a ich cena zależy od wielu czynników. Rolą organów zaś jest takie ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla konkretnego przedsięwzięcia, aby spełnione były wszystkie wymogi prawne zawarte w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i przepisach szczególnych. Jeśli to jest spełnione prawidłowo, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, to organy zobligowane są do wydania stosownej decyzji ustalającej te warunki i nie są powołane do badania w tego typu postępowaniu wpływu projektowanej inwestycji na ewentualną zmianę wartości nieruchomości sąsiednich. Brak jest także podstaw prawnych i możliwości zakładania na etapie oceny przedsięwzięcia, iż w rzeczywistości zakres podejmowanych działań i w konsekwencji oddziaływania na środowisko spowodowany realizacją inwestycji będzie inny niż deklarowany przez inwestora i wynikający z raportu. W przypadku niestosowania się natomiast przez Inwestora do wymagań prawa, dopiero w przyszłości możliwa byłaby ingerencja właściwych organów kontrolnych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosła A. K. zarzucając, że decyzja została wydana na podstawie raportu przedłożonego przez inwestora i raport ten nie został przez organ zweryfikowany. Nie sprawdzono prawidłowości obliczeń emisji hałasu i emitowanych szkodliwych i rakotwórczych związków chemicznych. Wskazała, że niewiarygodne jest, że zakład o przewidzianej mocy przemysłowej będzie miał tylko jedną komorę wędzarniczą. Nadto agregaty chłodnicze muszą zostać zamontowane na zewnątrz budynku, co będzie stanowisko źródło hałasu, które nie ograniczy się do granic działki. Wniosła o przeprowadzenie analizy raportu przez niezależnego eksperta sądowego.
W piśmie z 25. 02. 2013 r., stanowiącym uzupełnienie skargi zarzuciła, że organy prowadzące postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pominęły obowiązek przeprowadzenia oceny z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami w szczególności kumulowania się oddziaływań już istniejących przedsięwzięć na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie wskazując, że na terenie N. istnieje już kilka zakładów przetwórstwa [...] a planowane przedsięwzięcie "będzie czwartym zakładem w obrębie 1000 m." Wskazała że organ nie odniósł się do wskazań raportu, z których wynika, ze w zakładzie nie będzie żadnych filtrów a emisje będą wprowadzane wprost do atmosfery. Zarzuciła, że wielkość zbiorników jest niewystarczająca oraz brak lokalizacji zbiorników gazu. Wskazała, ze SKO nierzetelnie sprawdziło raport pomijając fakt, iż w odległości znajduje się obszar Natura 2000 oraz zlewisko rzeki [...] stanowiącej źródło wody pitnej dla K.. Podniosła, że w raporcie nie uwzględniono także ustaleń zawartych w uchwale nr XXX/309/04 Rady Gminy C. z 29. 10. 2004 zawierającej program ochrony środowiska w gm. C..
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p p s a , sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p p s a ) W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134§1 p psa
Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 ustawy p p s a w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia -uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem Oznacza to, ze zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy
Skarga jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji nie odpowiadają prawu
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte, zgodnie z art 73 ust 1 ustawy z 3 10 2008 r o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz U Nr 199, póz 1227 ze zm ) zwanej dalej w skrócie ustawą, na wniosek Przetwórstwa "[...]" Spółka Jawna w N. z 29 grudnia 2011 r Postanowieniem Wójta Gminy C. z 16 02 2012 r wydanym na podstawie art. 63 ust 1 oraz art. 68 ust 1 ww ustawy po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. uznano, ze dla przedsięwzięcia pn "Budowa zakładu [...] wraz z rozbiorem zlokalizowanego w N. na działkach nr ewid [...], [...], [...]" wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko oraz określono pełny zakres wymaganego raportu W postanowieniu tym wskazano m m, ze raport powinien zawierać planowany sposób postępowania ze ściekami technologicznymi, socjalno-bytowymi oraz wodami i ściekami opadowymi podchodzącymi z terenu przedsięwzięcia, ocenę wpływu realizacji inwestycji na planowane rozwiązania gospodarki ściekowej, na wody powierzchniowe, środowisko gruntowo - wodne, opis gospodarki odpadami (rodzaj, ilość, sposób postępowania) sposób ograniczenia emisji zapachowej związanej z termiczną obróbką wyrobów. W postanowieniu wskazano, (co wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia), że przewidywana zdolność produkcyjna zakładu będzie wynosić: rozbiór mięsa - 55 000 kg tygodniowo, produkcja wędliniarska - 40 000 kg tygodniowo, sprzedaż mięsa handlowego - 5 000 kg tygodniowo. A zatem nie budzi wątpliwości, że wnioskowane do realizacji przedsięwzięcie zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 92 rozporządzenia Rady Ministrów z 9.11. 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, póz. 1397) należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, do których zalicza się m. in. instalacje do przetwórstwa owoców, warzyw, ryb lub produktów pochodzenia zwierzęcego, z wyłączeniem tłuszczów zwierzęcych, o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 501. na rok.
W wykonaniu postanowienia Wójta Gm. C. z 16. 02. 2012 r. przedłożony został raport o oddziaływaniu na środowisko dla inwestycji pn. "Budowa zakładu [...] wraz z rozbiorem zlokalizowanego w N. na działkach nr ewid. [...], [...], [...]", sporządzony w lutym 2012 r. przez Zakład Naukowo Badawczy [...] w K. na zlecenie inwestora-wnioskodawcy. Należy podkreślić, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, umożliwiającym organowi ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z przyszłą realizacją przedsięwzięcia.
W pierwszym rzędzie trzeba jednak wskazać, że w przedmiotowej sprawie nie została wyjaśniona w sposób prawidłowy kwestia stron postępowania. Organy obu instancji uznały bowiem, iż stronami w postępowaniu środowiskowym dotyczącym planowanego przedsięwzięcia pn. "Budowa zakładu [...] wraz z rozbiorem zlokalizowanego w N. na działkach nr ewid. [...], [...], [...]" są wyłącznie - obok inwestora - właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości graniczących z terenem inwestycji. Należy wskazać, ze ponieważ ww. ustawa z 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko nie zawiera definicji strony w postępowaniu środowiskowym, to krąg stron ustalany jest zgodnie z treścią art. 28 kpa. A zatem stroną w takim postępowaniu jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mając na uwadze, że o statusie strony decyduje nie zainteresowanie poszczególnych podmiotów (stanowiące o interesie faktycznym ), ale ich interes prawny wynikający z norm prawa materialnego należy zwrócić uwagę, że jak wynika z załączonych do akt administracyjnych sprawy map ewidencyjnych okoliczne działki są stosunkowo wąskie i w części są wykorzystywane rolniczo, a niektóre zabudowane nie można zatem bez uzasadnienia ograniczyć kręgu stron wyłącznie do właścicieli, zarządów lub dzierżawców wieczystych działek bezpośrednio graniczących z teren inwestycji. Jak wynika z orzecznictwa sądowo-administracyjnego w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia kwestia interesu prawnego do bycia stroną postępowania musi być łączona z oceną oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zwłaszcza w kontekście przedłożonego raportu (wyrok WSA w Białymstoku z 13.01.2009 r., II SA/Bk 842/07, Lex 486235, wyrok WSA w Krakowie sygn.. akt II SA/Kr 1025/11). Podkreśla się, że przymiot strony przysługuje podmiotom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości znajdujących w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia ( wyrok WSA w Opolu z 25. 02. 2008 r. sygn.. akt II SA/Op 578/07. Lex 510776) Natomiast w rozpoznawanej sprawie mimo, iż z przedłożonego raportu wynika, że w fazie budowy przedmiotowego zakładu "oddziaływania na środowisko będą co prawda przejściowe ale o średnim nasileniu oraz, że w odniesieniu do fazy eksploatacji wskazano, że "trwale na środowisko będzie oddziaływać hałas i wibracje", a w sposób bezpośredni potencjalne oddziaływanie obejmie klimat akustyczny i gleby i powierzchnię ziemi (s. 61- 62 raportu), to organy nie rozważyły kwestii interesu prawnego właścicieli nieruchomości innych niż bezpośrednio graniczące z terenem inwestycji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ zweryfikuje krąg stron uwzględniając także właścicieli gruntów nie graniczących bezpośrednio z terenem inwestycji, w tym tereny na których znajduje się budynek szkoły podstawowej oraz tereny, na których prowadzona jest specjalistyczna uprawa roślin.
Również na wstępie trzeba wskazać, że organ rozstrzygający sprawę zobligowany jest ocenić wartość dowodową każdego dowodu w sprawie, stosownie do wymagań art. 80 kpa oraz podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 kpa). W niniejszej sprawie takim dowodem wymagającym oceny organu orzekającego jest raport (por. wyrok WSA w Opolu z 27.02. 2012, sygn.. akt II SA/Op 592/11, Lex 1138691).
W ocenie Sądu raport przedłożony w rozpatrywanej sprawie nie pełnia wymogów określonych w przepisie art. 66 ustawy 3.10. 2008 r. jak również w postanowieniu Wójta Gminy C. z 16. 02. 2012 r., a tym samym wydana w jego oparciu decyzja l instancji i utrzymująca ją decyzja Kolegium nie odpowiadają prawu. Analiza treści przedłożonego do akt administracyjnych sprawy raportu oraz wniosków w nim zamieszczonych w świetle wymagań art. 66 ustawy i w kontekście ustalonego postanowieniem Wójta Gm. C. z 16. 02. 2012 r. zakresu raportu nie wskazuje bowiem, że planowane przedsięwzięcie zostało prawidłowo ocenione jako spełniające wymogi odnoszące się w szczególności do ochrony powietrza przed emisją zapachową, prawidłowego postępowania z odpadami i ściekami produkcyjnymi i socjalno- bytowymi. Istotne wątpliwości budzi także przyjęcie w raporcie, że oddziaływanie zakładu na środowisko zamknie się w granicach działek, na których będzie prowadzone przedsięwzięcie. Tym samym nie można uznać, że przedmiotowy raport sporządzony na zlecenie wnioskodawcy został poddany wnikliwej ocenie przez organy obu instancji.
Przede wszystkim nie można zgodzić się z poglądem organów, które przyjęły iż wystarczające jest opisanie w przedłożonym raporcie tylko jednego zaproponowanego przez wnioskodawcę wariantu przy jednoczesnym przyjęciu, że jest on także najkorzystniejszy dla środowiska przy braku przedstawienia wariantu alternatywnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy z 3. 10. 2008 r. raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Oznacza to zatem, że w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie można poprzestać na wskazaniu wariantu proponowanego przez wnioskodawcę i - jako alternatywnego - wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia. Takiej możliwości nie przewidział ustawodawca zainteresowany dokonywaniem optymalnych wyborów w zakresie przewidywanego oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia w zależności o wybranego wariantu jego realizacji, a nie tylko ograniczenie się do wyboru między wariantem proponowanym przez wnioskodawcę, względnie rezygnacją z realizacji przedsięwzięcia. Z ww. przepisu wynika bowiem, że organ powinien mieć możliwość wyboru pomiędzy równymi wariantami realizacji przedsięwzięcia uwzględniającymi ich oddziaływanie na środowisko. Nie jest takim wariant polegający na niepodejmowaniu realizacji przedsięwzięcia jako, że w takim przypadku brak oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 wariant polegający na nierealizowaniu przedsięwzięcia nie może być uznany za racjonalny wariant alternatywny wobec wariantu wnioskodawcy. Nie można co prawda wykluczyć sytuacji, że wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska zawsze jednak należy zaproponować dwa warianty. Nadto należy wskazać, że wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego tj. zakładającego minimalne różnice techniczne (por. Krzysztof Gruszecki, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, Wrocław 2009 s. 181). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba wskazać, iż w przedmiotowym raporcie przedstawiony został tylko jeden wariant zaproponowany przez inwestora tj. "wariant przewidziany do realizacji" i został on określony w raporcie jako: "wariant najkorzystniejszy dla środowiska" (s. 53 raportu). Raport ten nie zawiera opisu racjonalnego wariantu alternatywnego wobec wariantu przewidzianego do realizacji przez wnioskodawcę. Tym samym w zakresie art. 66 ust. 1 pkt 5 przedłożony raport nie spełnia wymagań określonych przez prawo, ponieważ jak raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać kilka wariantów realizacji planowanego przedsięwzięcia, a nie tylko wariant wnioskodawcy oraz wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia przy ponownym rozpoznaniu wniosku ww. brak zostanie uzupełniony. Należy podkreślić, że nawet wskazanie w przedmiotowym raporcie, że planowane przedsięwzięcie w zaproponowanym wariancie nie będzie uciążliwe dla środowiska, a zasięg oddziaływania zakładu na zdrowie i jakość środowiska zamknie się w granicach działek, na których będzie prowadzona inwestycja nie zwalnia od rozważenie zastrzeżeń w kontekście ewentualnego wariantu realizacji przedsięwzięcia uwzględniającego zastrzeżenia strony skarżącej lub interes społeczny.
Mając na uwadze, iż w postanowieniu w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z 16. 02. 2012 r. określono "pełny zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 66 cyt. ustawy" oraz wskazano że w szczególności raport powinien uwzględnić: "planowane zużycie wody na poszczególne cele oraz podanie źródła pobieranej wody, przewidywaną ilość i jakość ścieków, planowany sposób postępowania ze ściekami technologicznymi, socjalno-bytowymi oraz wodami i ściekami opadowymi wraz z oceną możliwości prawidłowego funkcjonowania urządzeń przeznaczonych do ich podczyszczania i gromadzenia lub odprowadzenia, a także sposób ograniczenia emisji zapachowej związanej z termiczną obróbką wyrobów, stosownie do wszczętego postępowania" i zastrzeżenia wzbudza sama osnowa decyzji pierwszoinstancyjnej, w której Wójt Gminy C. ustalając szczegółowe warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji inwestycji, a także wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym w ogóle nie odniósł się do kwestii "ograniczenia emisji zapachowej związanej z termiczną obróbką", jakkolwiek taki obowiązek wynikał z ww. postanowienia, a jak wynika z raportu "zanieczyszczone powietrze emitowane będzie bezpośrednio ze źródeł emisji do atmosfery przez emitory stalowe mechaniczne za pomocą wentylatorów lub grawitacyjne" (s. 28 raportu pt. emisja gazów do powietrza). W tej sytuacji trzeba uznać, że organ l, a następnie organ odwoławczy nie rozważyły tej kwestii. Z raportu wynika, że realizacja przedsięwzięcia w zaproponowanym wariancie będzie się wiązać z emisją do otoczenia odpadów stałych, ścieków i zanieczyszczeń pyłowych (s. 53 raportu). W tej sytuacji zgodnie z wymaganiami postanowienia z 16. 02. 2012 r. należało także wnikliwie zanalizować planowany sposób postępowania ze ściekami technologicznymi, socjalno-bytowymi oraz wodami i ściekami opadowymi wraz z oceną możliwości prawidłowego funkcjonowania urządzeń przeznaczonych do ich podczyszczania i gromadzenia lub odprowadzenia ścieków. Zdaniem Sądu także i w tym zakresie materiał dowodowy zawarty w raporcie nie został prawidłowo oceniony. W ocenie Sądu nie wyjaśniono wątpliwości dotyczących planowanych zbiorników bezodpływowych na ścieki. Inwestor zaplanował 3 połączone ze sobą zbiorniki bezodpływowych o pojemności 10 m3 każdy. Ze względu na niewielką pojemność zbiorników organ powinien rozważyć, czy zbiorniki te będą wystarczające na gromadzenie ścieków. Nadto nie wyjaśniono jakie ścieki będą w ww. zbiornikach gromadzone, mimo iż na s. 60 raportu wskazano, że "są to zbiorniki na ścieki socjalno-bytowe", w projekcie zagospodarowania działki - stanowiącym załącznik do raportu - wskazano, że "są to zbiorniki na ścieki produkcyjne i socjalno - bytowe". Z kolei na s. 31 raportu mowa o 3 zbiornikach. "każdy o pojemności 10 m3 na ścieki przemysłowe", a na s. 30 raportu o "szczelnych zbiornikach na ścieki socjalno -bytowe." Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy jednoznacznie ocenić wielkość, ilość i przeznaczenie ww. zbiorników oraz zweryfikować ich wystarczalność dla prawidłowego gromadzenia ścieków związanych z planowanym przedsięwzięciem. Kolejna kwestia dotyczy ścieków technologicznych odprowadzane do sieci kanalizacji sanitarnej oraz ścieków opadowych i roztopowych, które "będą podczyszczane w separatorze ropopochodnym z osadnikiem, a następnie odprowadzane do rowu melioracyjnego. Należy bowiem ustosunkować się do zarzutu skargi, iż planowany sposób postępowania ze ściekami technologicznymi, socjalno-bytowymi oraz wodami i ściekami opadowymi jest niezgodny z programem ochrony środowiska i planem gospodarki odpadami dla Gminy C., stanowiącym załącznik do uchwały nr XXX/309/04 przyjętej przez Radę Gminy C. w dniu 29. 10. 2004 r., w którym wskazano m. in, że na terenie gminy C., a w szczególności na terenie N. podstawowym źródłem zagrożeń dla wód powierzchniowych i środowiska gruntowo - wodnego są uciążliwe dla środowiska przetwórnie i zakłady mięsne. W dokumencie tym zapisano, że istotnym problemem na tym terenie jest uporządkowanie gospodarki ściekowej, że względu na szczególną ochronę rzeki [...], stanowiącej źródło wody pitnej dla K. i gmin sąsiednich. Organy obu instancji nie rozważyły, czy na terenie N. w pobliżu planowanego przedsięwzięcia istnieją już inne uciążliwe zakłady przetwórcze, których oddziaływanie może się kumulować, co wiąże się z charakterystyką planowanego przedsięwzięcia (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy się zgodzić, ze Skarżącą, że z raportu nie wynika gdzie będzie zlokalizowany zbiornik na gaz propan, nie został bowiem zaznaczony na planie zagospodarowania działki, jakkolwiek na s. 11 raportu w punkcie 6 wskazano, że w skład obiektu wchodzi zbiornik gazu propan o pój. 4, 85 m 3. W raporcie brak także wskazania wielkości hałasu emitowanych przez poszczególne emitery wymienione na s. 33 raportu, w tym agregaty chłodnicze.
Organy nie ustosunkowały się do także do niespójnych ustaleń przedmiotowego raportu, w którym w podsumowaniu stwierdzono, że oddziaływanie zakładu na zdrowie ludzi i jakość środowiska zamknie się w granicach działek, na których prowadzona będzie inwestycja i gdzie zlokalizowany będzie budowany obiekt (s. 68), jakkolwiek z innych ustaleń raportu wynika, że oddziaływanie to będzie wychodzić poza ten obszar, wpływając w okresie eksploatacji na jakość powietrza, klimat akustyczny (hałas i wibracje), gleby i powierzchnię ziemi tj.odpady (s. 60-61).
Konkludując należy podkreślić, że ww. okoliczności nie zostały wyjaśnione, nadto organ odwoławczy nie odniósł się wyczerpująco do zarzutów odwołania A. K.. Dopiero wypełnienie przez organ dyspozycji wynikających z art. 7, 77 i 80 kpa pozwoli na prawidłową ocenę kwestii mających podstawowe znaczenie dla postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w rozpatrywanej sprawie .
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.
W punkcie drugim sentencji na podstawie art. 152 p.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
W punkcie trzecim sentencji orzekł o kosztach postępowania mając za podstawę art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło