II GSK 1036/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-08-27

Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Joanna Sieńczyło - Chlabicz, Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na usunięcie barier architektonicznych w nowym obiekcie zakładu pracy chronionej, do którego przeniesiono działalność, mogą być finansowane ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ramach indywidualnych programów rehabilitacji, w celu uzyskania zaświadczenia o pomocy de minimis?
Ratio decidendi
Wydatki na usunięcie barier architektonicznych w nowym obiekcie zakładu pracy chronionej, do którego przeniesiono działalność, nie mogą być finansowane ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ramach indywidualnych programów rehabilitacji, jeśli nie wykazano bezpośredniego związku przyczynowego między tymi wydatkami a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności konkretnych pracowników. Prace remontowo-budowlane dotyczące obiektu nie są tożsame z pracami mającymi na celu dostosowanie miejsca pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatki związane z usunięciem barier architektonicznych w nowym budynku zakładu pracy chronionej, do którego przeniesiono działalność. Organy administracji (Prezes PFRON, Minister Pracy i Polityki Społecznej) odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że prace te nie miały na celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności zatrudnionych pracownic, a stanowiły jedynie prace remontowo-budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2667/12 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r., o sygn. akt V SA/Wa 2667/12, oddalił skargę [...] na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2012 r. nr [...]w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. I [...] (dalej: wnioskodawca lub skarżąca) zwróciła się z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatki związane z usunięciem barier architektonicznych poprzez: 1) wykonanie podjazdu przed budynkiem administracyjno-produkcyjnym i dostosowanie go zarówno do wjazdu wózkiem inwalidzkim, jak i do wejścia do budynku poprzez zastosowanie barierek, 2) utwardzenie terenu za budynkiem pod parking dla osób niepełnosprawnych z dysfunkcją narządu ruchu, 3) wykonanie schodów i podjazdu od strony parkingu za budynkiem w celu dostania się do windy, wykonanie na podeście od strony windy powierzchni antypoślizgowej. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Prezes PFRON odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na wydatek dokonany w dniu [...] stycznia 2012 r. w kwocie [...] zł, tj. [...] euro. W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 219 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), dalej: ustawa o rehabilitacji, a także rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810 ze zm.; dalej: rozporządzenie z 2007 r.). W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił ustalony w toku postępowania stan faktyczny sprawy. Poniesiony wydatek dotyczył usunięcia barier architektonicznych w zakładzie pracy chronionej w ramach indywidualnych programów rehabilitacji dwóch osób niepełnosprawnych zatrudnionych na stanowiskach pracowników biurowych: [...]. Są to pracownice posiadające umiarkowany stopień niepełnosprawności orzeczony z powodu schorzeń narządu ruchu. Zalecane warunki pracy to: "żadna praca lub na specjalnych stanowiskach", natomiast ocena samodzielnego funkcjonowania wskazuje, że pracownice poruszają się samodzielnie, przy czym jedna korzysta z kuli inwalidzkiej. Zgodnie z zapisami programu, każda z osób jest świadoma swoich ograniczeń związanych z niepełnosprawnością, ale nie stanowią one przeszkody w wykonywaniu obowiązków służbowych". Z przedstawionej dokumentacji wynika, że stanowiska pracy są przystosowane, jednakże w związku ze sprzedażą dotychczasowego budynku i koniecznością przeniesienia się od dnia [...] stycznia 2012 r. do nowego obiektu, "istnieje potrzeba jego doposażenia i usunięcia barier architektonicznych pozwalających na wejście i wjechanie do nowego budynku". Ponadto, w protokole nr [...] z dnia [...] października 2011 r. wskazano, iż "świadczenie pracy przez osoby zatrudnione w administracji [...] będzie bardzo utrudnione wręcz niemożliwe ze względu na bariery architektoniczne trudne do pokonania przez wymienione osoby. [...] (...) porusza się o kuli, a [...] (...) "porusza się z dużym trudem w bardzo ograniczonym stopniu, dla której w przyszłości byłby wskazany wózek inwalidzki". W ocenie Prezesa PFRON, zasadność poniesienia wydatku musi wynikać wprost z indywidualnych programów rehabilitacji i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracowników, dla których program został opracowany. Na podstawie analizy programu organ stwierdził, że wykonanie wskazanych prac remontowo-budowlanych było jedynie pretekstem do dokonania inwestycji, która pozostawała bez związku z dostosowaniem miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności osób wskazanych przez pracodawcę. Zatem brak było podstaw do dokonania tych wydatków w ramach realizacji indywidualnych programów rehabilitacji osób niepełnosprawnych, gdyż środki przeznaczone na ten cel powinny ograniczać się tylko do takich wydatków, dzięki którym uruchomione zostanie działanie przywracające sprawność osobie niepełnosprawnej w trakcie wykonywania pracy wynikającej z zakresu jej obowiązków. Organ zauważył nadto, iż indywidualne programy rehabilitacji nie mogą stanowić podstawy do likwidacji barier architektonicznych w zakładach pracy chronionej, bowiem pracodawca posiadający status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, powinien posiadać stosowną decyzję Państwowej Inspekcji Pracy o spełnieniu warunków, o których mowa w przepisie art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, w zakresie uwzględnienia potrzeb osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełnieniu wymagania dostępności do nich. Prezes PFRON podniósł także, iż trudno zgodzić się z wyjaśnieniami strony, która wydatkuje środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych "na zapas" twierdząc, iż w przypadku jednej z osób objętych indywidualnym programem rehabilitacji, wskazany byłby w przyszłości wózek inwalidzki, zatem "celowe i uzasadnione jest usuniecie barier architektonicznych". Zdaniem organu, działanie takie nie jest zgodne z przepisem § 4a rozporządzenia MPPS z 19.12.2007 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Prezesa PFRON. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaznaczył, że zaświadczenie potwierdzające charakter de minimis pomocy uzyskanej przez pracodawcę (w wyniku wydatkowania poakcesyjnych środków publicznych z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych), może być wystawione wyłącznie, gdy poniesie on wydatki - zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji i rozporządzeniem z 2007 r. Zdaniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej prace dokonane z wykorzystaniem kapitału pochodzącego z zakładowego funduszu należy jednoznacznie rozumieć jako prace remontowo-budowlane dotyczące obiektu, w którym zatrudnieni są pracownicy wnioskodawcy, co stanowi naruszenie dopuszczalności wykorzystania środków w ramach indywidualnych programów rehabilitacji. Wskazanych prac przeprowadzonych w zakładzie nie można bowiem uznać jako mających na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracowników, objętych indywidualnymi programami tym bardziej, że w wyniku realizacji tych programów żaden z pracowników nie zmienił zakresu obowiązków i stanowiska pracy. Z indywidualnych programów rehabilitacji wynika również, że stanowiska pracy tych pracowników nie wymagają dostosowania do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Organ zwrócił uwagę na treść § 2 ust. 1 pkt 1b rozporządzenia z 2007 r. oraz podkreślił, że pracodawca posiadający status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, powinien posiadać stosowną decyzję PIP o spełnianiu warunków, o których mowa w art. 28 ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Skoro zatem pracownicy ci byli zatrudnieni w zakładzie pracy chronionej, to normy z zakresu przystosowania miejsca pracy dla pracowników niepełnosprawnych powinny być spełnione również w nowych obiektach użytkowanych przez zakład. W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, iż indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych, których cel został jasno zdefiniowany w przepisach, nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania inwestycji polegających, np. na remoncie obiektu. Prac remontowo-budowlanych nie można zaliczyć do działań mających na celu dostosowanie miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, które mają być realizowane w ramach indywidualnych programów rehabilitacji. Nie można bowiem uznać za tożsame prac mających na celu dostosowanie miejsc i stanowisk pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności z finansowaniem robót budowlanych dotyczących obiektów budowlanych, w których zakład pracy chronionej zatrudnia pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r. oddalił skargę wniesioną przez [...]". Jak stwierdził Sąd I instancji w ramach indywidualnych programów rehabilitacji mogą zostać sfinansowane koszty mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem (§ 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia z 2007 r.). Zasadność poniesienia wydatku musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, dla którego program został opracowany. Według Sądu I instancji z przedstawionych przez skarżącą stronę IPR nie wynika, aby określony tam wydatek miał na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności objętych nimi pracownic. Słusznie w ocenie WSA organ wywiódł, że prace dokonane z wykorzystaniem kapitału pochodzącego z zakładowego funduszu należy traktować jako prace remontowo-budowlane dotyczące obiektu, w którym zatrudnieni są pracownicy skarżącej, nie zaś jako prace mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności dwóch pracownic dla których opracowano IPR. Według WSA nie można przyjąć, by opisane przez skarżącą prace wykonane zostały w ramach IPR opracowanych dla [...]. Prace te nie zmieniły zakresu obowiązków i stanowiska pracy, bowiem jak wynika z IPR, ich stanowiska pracy nie wymagają dostosowania do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Sąd I instancji podkreślił, że zasadność poniesienia wydatku musi wynikać wprost z IPR i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika dla którego program został opracowany. Sąd I instancji zaznaczył ponadto, że jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej jest zapewnienie osobom niepełnosprawnym właściwych warunków pracy. W myśl bowiem art. 28 ust. 1 pkt 2b ustawy o rehabilitacji, pracodawca uzyskuje status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, jeżeli obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład pracy uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich. Skoro zatem pracownice były zatrudnione w zakładzie pracy chronionej (tylko bowiem w takim zakładzie pracodawca tworzy ZFRON), to normy z zakresu przystosowania miejsca pracy dla pracowników niepełnosprawnych powinny być spełnione niezależnie od tego, czy nastąpiło przeniesienie zakładu do nowych obiektów. II Skarżąca wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia z 2007 r., poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do sfinansowania innych kosztów poniesionych w celu realizacji programu opracowanego przez skarżącą, a także pozwalającą na przyjęcie, że zmniejszenie ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej musi wynikać z rodzaju i stopnia niepełnosprawności osoby niepełnosprawnej; 2) przepisów prawa materialnego, tj. § 2 ust. 1 pkt 12 oraz § 6 rozporządzenia z 2007 r., poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do niezasadnego uznania, że wydatki związane z usunięciem barier architektonicznych będących przedmiotem programu nie będą prowadzić do zmniejszenia ograniczeń zawodowych osób niepełnosprawnych; 3) przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 7 i 8 ust. 1 i 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, poprzez błędną ich wykładnię, prowadzącą do stwierdzenia , że środki zakładowego funduszu rehabilitacji (...) przeznaczone na finansowanie indywidualnych programów rehabilitacji nie mogą być wykorzystane na usunięcie barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych gdyż normy z zakresu przystosowania miejsca pracy dla pracownic niepełnosprawnych powinny być spełnione niezależnie od tego, czy nastąpiło przeniesienie zakładu do nowych obiektów. Prace zaś dokonane z wykorzystaniem kapitału pochodzącego z zakładowego funduszu należy traktować jako prace remontowo-budowlane dotyczące obiektu, nie zaś prace mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności dwóch pracownic dla których opracowano IPR. Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkiem nieważności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, co w niniejszej sprawie nie występuje. W związku z tym, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał w petitum skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, opartych na podstawie kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny - będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej - przyjął za bezsporny ustalony stan faktyczny sprawy, wynikający z akt administracyjnych na dzień wydania zaskarżonego postanowienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, sformułowane w punktach 1)-3) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty dotyczące błędnej wykładni § 2 ust. 1 pkt 12 i § 6 rozporządzenia z 2007 r. oraz art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji nie są zasadne, bowiem zarówno Sąd I instancji – akceptując stanowisko organów – dokonał prawidłowej wykładni tych przepisów. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, środki funduszu rehabilitacji są przeznaczane na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji (IPR) osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków. Z § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. wynika, że wymienione rodzaje wydatków, w tym wydatki z § 2 ust. 1 pkt 12 cyt. rozporządzenia, tj. ponoszone na finansowanie IPR mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych - stanowią pomoc de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 r. dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L z dnia 28 grudnia 2006 r.). Na gruncie zarówno przepisów ustawy o rehabilitacji, jak i rozporządzenia z 2007 r. w celu zaliczenia poniesionego przez podmiot konkretnego wydatku do pomocy de minimis, powinny być spełnione łącznie następujące warunki: 1) wydatek musi być poniesiony w ramach opracowanego przez podmiot programu rehabilitacji (§ 6 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r.); 2) wydatek musi mieć na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych i w konsekwencji poniesione koszty powinny być przeznaczone na cele wskazane w tym przepisie; 3) wydatek powinien być przeznaczony na sfinansowanie pomocy, o jakiej mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia z 2007 r., a także 4) wydatek musi być sfinansowany ze środków funduszu rehabilitacji (§ 9 ust. 2a rozporządzenia z 2007 r.). Przeznaczenie środków funduszu rehabilitacyjnego określa § 2 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r., który w pkt 12 lit. a)-f) stanowi o poszczególnych rodzajach możliwych kosztów ponoszonych w ramach wydatków na IPR mające na celu zmniejszanie ograniczeń zawodowych. Przewidziany wskazanym przepisem sposób wydatkowania środków funduszu rehabilitacyjnego znajduje swoje doprecyzowanie w § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2007 r. Przepis ten warunkuje wykorzystanie środków finansowych funduszu rehabilitacji od opracowania programu rehabilitacji przez powołaną do tego celu przez pracodawcę komisję rehabilitacyjną. Program opracowuje się dla pracowników niepełnosprawnych, którzy czy to posiadają najniższe kwalifikacje, czy to z uwagi na niepełnosprawność mają utrudnione samodzielne wykonywanie pracy, czy utracili zdolność do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku, czy wreszcie zmieniają kwalifikacje zawodowe. Każdy IPR danego pracownika musi określać m. in. cel programu, metody jego realizacji jak też harmonogram działań (§ 6 ust. 7 pkt 3 i 4 rozporządzenia z 2007 r.). Należy jednak zaznaczyć, że niezależnie od tego, na jaki rodzaj wydatków przeznacza się środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, towarzyszyć im musi zawsze określony w § 4a rozporządzenia z 2007 r. warunek, którym jest wydatkowanie środków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem doboru metod i środków realizacji w stosunku do zamierzonych efektów. Ponadto, uwzględniając cel, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 cyt. rozporządzenia, wydatkowanie środków funduszu na IPR musi ograniczać się tylko do tych wydatków, dzięki którym uruchomione zostanie działanie przywracające niepełnosprawnemu sprawność, choćby na czas wykonywania pracy. Podkreślenia wymaga, że w ramach IPR finansowane są te koszty, które mają na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem (§ 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia z 2007 r.). Zasadność poniesienia konkretnego wydatku musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem ograniczeń zawodowych, wynikających z niepełnosprawności pracownika, dla którego program został opracowany. Skoro celem finansowania wydatków ze środków funduszu rehabilitacji jest zmniejszenie ograniczeń zawodowych – to oczywiste jest, że chodzi o ograniczenia ściśle z orzeczoną niepełnosprawnością związane (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 264/11). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że poniesiony wydatek miał dotyczyć usunięcia barier architektonicznych w zakładzie pracy chronionej w ramach indywidualnych programów rehabilitacji dwóch osób niepełnosprawnych zatrudnionych na stanowiskach pracowników biurowych, tj. [...]. Osoby te posiadają umiarkowany stopień niepełnosprawności orzeczony z powodu schorzeń narządu ruchu. Zalecane warunki pracy to: "żadna praca lub na specjalnych stanowiskach", natomiast ocena samodzielnego funkcjonowania wskazuje, że pracownice poruszają się samodzielnie, przy czym jedna korzysta z kuli inwalidzkiej. Zgodnie z zapisami programu, każda z osób jest świadoma swoich ograniczeń związanych z niepełnosprawnością, ale nie stanowią one przeszkody w wykonywaniu obowiązków służbowych". Jak twierdzi skarżąca stanowiska pracy są przystosowane, jednakże w związku ze sprzedażą dotychczasowego budynku i koniecznością przeniesienia się od [...] stycznia 2012 r. do nowego obiektu, "istnieje potrzeba jego doposażenia i usunięcia barier architektonicznych pozwalających na wejście i wjechanie do nowego budynku". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że z przedstawionych przez skarżącą stronę IPR nie wynika, aby określony tam wydatek miał na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności objętych nimi pracownic. Słusznie więc WSA wywiódł, że prace dokonane z wykorzystaniem kapitału pochodzącego z zakładowego funduszu należy traktować jako prace remontowo-budowlane dotyczące obiektu, w którym zatrudnieni są pracownicy skarżącej, nie zaś jako prace mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności dwóch pracownic dla których opracowano IPR. Budynek został więc przystosowany dla potrzeb skarżącej niezależnie od tego, czy pracują tam osoby sprawne czy też niepełnosprawne, a po wykonanym remoncie mógł służyć zarówno pracownikom niepełnosprawnym, jak i pełnosprawnym. Nie można więc uznać, że wykonane prace służyły usunięciu barier uniemożliwiających tym pracownikom realizację ich obowiązków i służyły przystosowaniu miejsc pracy konkretnym pracowników. Ponadto, nie można przyjąć, by opisane przez skarżącą prace, wykonane zostały w ramach IPR opracowanych dla [...]. WSA w Warszawie słusznie wskazał, że prace te nie zmieniły zakresu obowiązków i stanowiska pracy, bowiem jak wynika z IPR, ich stanowiska pracy nie wymagają dostosowania do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Podkreślenia wymaga, że IPR osób niepełnosprawnych nie mogą służyć do dokonywania w firmie inwestycji stanowiących modernizację zakładu pracy, ale nie mających bezpośredniego związku z niepełnosprawnością konkretnych zatrudnionych w nim pracowników. Natomiast autor skargi kasacyjnej nie dostrzega różnicy pomiędzy zmniejszaniem ograniczeń, które wynikają z niepełnosprawności pracownika a modernizacją obiektu, w którym świadczy pracę, czy też zwiększaniem komfortu w miejscu pracy. Jak wynika z orzecznictwa NSA, ustawodawca w § 2 ust. 1 pkt 12 lit. a)-f) rozporządzenia z 2007 r. kładzie nacisk na wykazanie przez wnioskodawcę związku przyczynowego pomiędzy poniesionym wydatkiem w ramach indywidualnego programu rehabilitacji a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych konkretnej osoby niepełnosprawnej w zakresie ściśle związanym z orzeczoną niepełnosprawnością w celu wydania zaświadczenia o pomocy de minimis przez właściwy organ (zob. m. in. wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r., II GSK 1518/12). Takiego zaś związku skarżąca kasacyjnie nie wykazała. Z uwagi na powyższe - wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie - nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazanych w punktach 1)-3) petitum skargi kasacyjnej. Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, na mocy którego odmówiono wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Całkowicie niezasadne są sformułowane w punkcie 3) petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7 i 8 ust. 1 i 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych poprzez ich błędną wykładnię, gdyż ani Sąd I instancji, ani organy nie stosowały tych przepisów, a więc nie dokonywały również ich wykładni. Poza tym zarzuty te nie poddają się kontroli kasacyjnej, bowiem autor skargi kasacyjnej nie wskazał, o jakie rozporządzenie chodzi, tj. nie podał daty jego uchwalenia i źródła publikacji. Nie ma również wskazanych przepisów w rozporządzeniu w stosowanym zarówno przez Sąd I instancji, jak i organy rozporządzeniu z 2007 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną i na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło