II OSK 1601/13

Dnia 30 stycznia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Marek Wroczyński /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Op 32/13 w sprawie ze skargi Z. F. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 7 marca 2014 r., sygn. II SA/Op 32/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę Z. F. na decyzję Wojewody O. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta O. z [...] września 2012 r. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego przy ul. I. Ł. [...] w O.. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych przyjętych przez Sąd I instancji: Postępowanie w sprawie zostało zainicjowane na wniosek M. B. z dnia 10 lutego 2012 r., w którym zwróciła się o wymeldowanie jej byłego męża Z. F. pobytu stałego w przedmiotowym lokalu, podając że od 1986 r. przebywa on w Niemczech. Wyjaśniła, że na podstawie orzeczenia sądowego z dnia [...] marca 2004 r., sygn. akt [...] wydanego w sprawie o podział majątku, zgodnie ze wskazaniem sądu spłaciła byłego męża i uzyskała wyłączne prawo do domu. Organ I instancji ustalił, że Z. F. od wielu lat nie zamieszkuje w domu przy ul. Ł. [...]. Podczas pobytu w kraju przebywa poza miejscem zameldowania na pobyt stały. Nie był widywany od około dziesięciu lat. O opuszczeniu przez niego miejsca pobytu stałego pomocne okazały się zeznania mieszkańca domu położonego w sąsiedztwie, który identyfikuje go jako osobę zamieszkującą tam do czasu sprawy rozwodowej i podziału majątku. Jednak najbardziej miarodajne okazały się, w ocenie organu, zeznania H. W., z których wynika, że Z. F. od wielu lat koncentruje swoje sprawy życiowe poza miejscem zameldowania na pobyt stały, a podczas pobytu w kraju przebywa u swojej matki przy ul. P. w O., a także bywa u świadka – H. W., przy czym pobyt ten jest związany z wypoczynkiem. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że w trakcie postępowania nie ujawniła się żadna informacja, z której wynikałoby, że skarżący podjął skuteczne kroki prawne przeciwdziałające ewentualnym czynom bezprawnym (wymiana zamków w drzwiach) byłej żony, zmierzającym do uniemożliwiania mu zamieszkiwania w domu przy ul. Ł. [...]. W szczególności nie występował on z powództwem cywilnym w związku z utrudnianiem mu zamieszkiwania w rzeczonym lokalu. Decyzją z dnia [...] września 2012 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej Kpa) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. – dalej jako ustawa o ewidencji ludności), Prezydent Miasta O. orzekł o wymeldowaniu Z. F. z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, gdyż lokal przy ul. Ł. [...] od wielu lat nie jest miejscem pobytu stałego Z. F., zatem nie ma uzasadnienia do utrzymywania jego zameldowania na pobyt stały, niezgodnego ze stanem faktycznym. W odwołaniu od decyzji Z. F. zakwestionował dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego podnosząc, że został do tego zmuszony postepowaniem byłej żony. Wyjaśnił, że doprowadzenie pomieszczeń lokalu do stanu z 2002 r. tj. powrotu zabezpieczenia przydzielonych mu w wyroku rozwodowym pomieszczeń spowoduje jego natychmiastowe zamieszkanie pod wskazanym adresem. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Wojewoda O., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że dla oceny czy nastąpiło opuszczenie lokalu należy badać zarówno element przedmiotowy, czyli fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy, tj. zamiar stałego związania się z innym miejscem pobytu i urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Podkreślił, że przy ustalaniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności przesłuchani świadkowie, potwierdza w ocenie organu odwoławczego, że lokal przy ul. Ł. [...] w O. nie jest miejscem pobytu stałego skarżącego, czemu zresztą sam zainteresowany nie zaprzecza. Również kiedy przebywa w kraju nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego, lecz u swojej matki. Tym samym nie koncentruje swych życiowych i bytowych interesów w lokalu, w którym jest zameldowany. Z tego też względu, skoro nie podjął skutecznych środków prawnych umożliwiających mu powrót do lokalu, jego nieprzebywanie w miejscu pobytu stałego uznać należy za dobrowolne. Na trwałość opuszczenia lokalu wskazuje zdaniem organu odwoławczego, fakt pogodzenia się z postanowieniem Sądu o podziale majątku, co wyklucza możliwość powrotu do lokalu, gdyż nieruchomość przyznana została na wyłączną własność byłej żonie - M. B.. W skardze na powyższą decyzję oraz w pismach uzupełniających z dnia 21 grudnia 2012 r. Z. F. podniósł, że nie utracił prawa do przebywania w lokalu mieszkalnym, gdyż sposób użytkowania domu ustalony został w prawomocnym wyroku wydanym w sprawie rozwodowej. Ponadto oświadczył, że nie opuścił go jako miejsca stałego pobytu, gdyż pomimo nieobecności pod wskazanym adresem, co związane jest z wykonywaną pracą, nadal po jego stronie istnieje zamiar pobytu w tym miejscu. Sformułował zarzuty naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 80, art. 81 i art. 86 Kpa i na tej podstawie wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazując, że nie kwestionował okoliczności braku przebywania w miejscu zameldowania podniósł, że przy rozpoznaniu sprawy nie uwzględniono jego argumentów, co do przyczyn takiego stanu rzeczy, związanych z zachowaniem byłej żony i jej obecnego męża. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Przytaczając treść art. 15 ust. 2 ustawy Sąd podkreślił, że rozpoznanie sprawy dotyczącej wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego wymagało ustalenia przez organy, czy skarżący opuścił miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały. Ponadto, wobec podnoszonego przez niego argumentu, że pobyt w miejscu zameldowania jest niemożliwy z uwagi na zachowanie byłej żony oraz wymianę przez nią zamków w lokalu, jak również oświadczenie o zamiarze powrotu do miejsca zameldowania, wymagało także ustalenia tego, czy skarżący podejmował skuteczne środki prawne umożliwiające mu powrót do lokalu. Na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że postępowanie wyjaśniające w tym zakresie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa. Stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 Kpa organy zgromadziły materiał dowodowy i wyjaśniły okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia wystąpienia przesłanek wymeldowania, a następnie dokonały jego oceny zgodnie z art. 80 Kpa i dały wyraz tej ocenie w uzasadnieniu decyzji. Sąd podkreślił, że w postępowaniu przeprowadzony został dowód z przesłuchania świadków, w tym uwzględniono wniosek dowodowy skarżącego o przesłuchanie świadka – H. W.. O przeprowadzeniu tych dowodów oraz możliwości wzięcia udziału w ich przeprowadzeniu powiadomiono strony postępowania, czym uczyniono zadość przepisom art. 79 Kpa. Natomiast w celu ustalenia, czy skarżący podejmował skuteczne środki prawne w celu przywrócenia posiadania lokalu wystąpiono do Policji o udzielenie informacji dotyczących interwencji w spornym lokalu mieszkalnym, na okoliczność uniemożliwiania skarżącemu zamieszkiwania w nim oraz bezprawnego zachowania M. B., jak również zwrócono się do Sądu Rejonowego w O. o informacje dotyczące prowadzenia postępowania w sprawie z powództwa skarżącego dotyczącego uniemożliwiania mu lub utrudniania zamieszkiwania w miejscu zameldowania. Sąd uznał, że dokonując oceny zgromadzonych dowodów organy wzięły pod uwagę również wyjaśnienia stron postępowania przedstawione odpowiednio przez wnioskodawczynię we wniosku o wszczęcie postępowania oraz przez skarżącego w składanych przez niego w toku postępowania pismach wyjaśniających, a następnie także w odwołaniu, jak również przedłożone wraz z wnioskiem postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] marca 2004 r. wydane w sprawie o podział majątku wspólnego stron. Na tej podstawie Sąd podzielił stanowisko organów o zasadności wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego. W ocenie Sądu za podejmowanie skutecznych środków prawnych umożliwiających skarżącemu powrót do lokalu nie można uznać umorzonej sprawy karnej o naruszenie dóbr, a także wszczęcia egzekucji dotyczącej wykonania orzeczenia o podziale majątku dorobkowego stron, na podstawie którego byłej żonie skarżącego przyznano prawo własności nieruchomości zabudowanej domem, w którym zameldowany był skarżący. Tym samym Sąd podzielił stanowisko organów, że przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy została spełniona, bowiem doszło do faktycznego opuszczenia mieszkania przez skarżącego i niepodjęcia przez niego skutecznych środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Z. F. zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Na podstawie art.174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pozbawienie skarżącego przez jego byłą żonę – M. B. możliwości pobytu stałego w lokalu jest tożsame z dobrowolnym opuszczeniem nieruchomości i brakiem zamiaru przebywania w niej, 2) naruszeniem przepisów postępowania tj. - art. 3 § 1 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 2 i art. 29 ustawy o ewidencji ludności polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd, że wniosek byłej żony skarżącego o jego wymeldowanie nie mógł być skutecznie rozpoznany jako pochodzący od strony postępowania, bowiem wniosek taki powinien był złożyć również A. B. (jej obecny mąż), gdyż od 2009 r. jest on współwłaścicielem nieruchomości, - art. 3 § 1 i art. I art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 9 Kpa polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności administracji publicznej nie dostrzegł, że A. B. bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu, - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa, poprzez przyjęcie przez Sąd uzasadnienia organu opartego głównie na materiale dowodowym niekorzystnym dla skarżącego i pominięciu, że materiał ten winien zostać uzupełniony o miarodajne ustalenia co do charakteru prowadzonych przez skarżącego postępowań przed sądami cywilnymi, a także przesłuchania stron postępowania na okoliczność, czy skarżący podejmował próby przebywania w lokalu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że na organie administracji ciąży obowiązek ustalenia, kto jest stroną postępowania oraz czy wniosek został złożony przez podmiot posiadający status strony. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie ustalono kto jest właścicielem nieruchomości, poprzestając jedynie na treści pisemnego wniosku M. B., który był obarczony brakiem formalnym , jako nie pochodzący również od drugiego współwłaściciela. Zdaniem skarżącego kasacyjnie działanie jednego ze współwłaścicieli nie wyczerpuje działania podmiotu określonego w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jako strona i w art. 29 tej ustawy, jako właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Dlatego też Sąd I instancji powinien był wziąć pod uwagę przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. jako podstawa uchylenia decyzji w przypadku, gdy wystąpi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Brak bowiem udziału w postępowaniu strony tj. A. B. wyczerpuje znamiona określone w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji pominął również fakt, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 75 Kpa organ nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez skarżącego, przez co zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 77 Kpa. Natomiast zaakceptowanie przez Sąd wadliwych ustaleń poczynionych przez organy, że skarżący przyjeżdża do O. jedynie "na odpoczynek" było pozbawione dogłębnego i logicznego zestawienia z innymi dowodami, bowiem przyjazdy te nie wykluczają innych celów związanych wprost z traktowaniem O. i nieruchomości przy ul. Ł. [...] jako centrum życiowego. W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji błędnie ocenił podejmowane przez niego działania przed sądami powszechnymi, zmierzające do przywrócenia posiadania, które powinny być interpretowane jako zamiar przebywania w danym lokalu. Sąd I instancji nie wskazał, ż których dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, gdzie znajduje się centrum interesów majątkowych i osobistych skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Ponieważ skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania to w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał ten drugi z zarzutów. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA z 2005 r., nr 6, poz.120 ). Za całkowicie bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. pomięcia przez Sąd I instancji, że w postępowaniu dotyczącym wymeldowania skarżącego nie brał udziału współwłaściciel nieruchomości, z której nastąpiło wymeldowanie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że uprawnionym do zgłoszenia zarzutu niebrania udziału w postępowaniu administracyjnym bez swojej winy jest wyłącznie ta osoba, która domaga się uczestnictwa w takim postępowaniu. Z tych też przyczyn podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, do której zmierza argumentacja analizowanego zarzutu, może skutecznie podnieść tylko osoba, której ona bezpośrednio dotyczy. Sąd może ją zaś uwzględnić z urzędu tylko w przypadku wniesienia przez taki podmiot stosownego środka zaskarżenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08; z dnia 21 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1628/08, z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1781/08, z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 277/10; z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 990/10 , z dnia 9 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 9/12 dostępne w bazie orzeczeń: http://cbois.nsa.gov.pl). Nie może wiec sąd administracyjny, w sytuacji kiedy strony nie brały udziału w postępowaniu, działać z urzędu za strony, które mogą być niezainteresowane udziałem w postępowaniu, a jeżeli takie zainteresowanie wykażą, to w każdej chwili mogą złożyć stosowny wniosek. W przedmiotowej sprawie A. B. wniosku takiego nie składał, co oznacza, że powołane w związku z tym zarzutem naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jest zupełnie chybione. Nie są zasadne również pozostałe zarzuty procesowe. Ustalenia odnoszące się do istotnej z punktu widzenia prawa materialnego okoliczności, tj. opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego w O. przy ul. Ł. [...], zostały poczynione w oparciu o wyczerpująco zebrany i trafnie oceniony materiał dowodowy w zgodzie z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Przede wszystkim nie sposób przyjąć, że nie zostały podjęte wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, jak również by organy w sposób niewystarczający zebrały i następnie rozpatrzyły materiał dowodowy, albo jak sugeruje skarżący w wykorzystały wyłącznie materiał dowodowy świadczący na jego niekorzyść. Stwierdzić należy, że zgromadzone przez organy dowody pozwoliły na dokładne wyjaśnienie wszystkich kwestii, które były istotne dla potwierdzenia bądź zaprzeczenia faktu zamieszkania przez skarżącego pod wskazanym adresem. Jak odnotował Sąd I instancji w postępowaniu został przeprowadzony dowód z przesłuchania świadka – H. W., która oświadczyła, że Z. F. od wielu lat koncentruje swoje sprawy życiowe za granicą, gdzie pracuje i dysponuje mieszkaniem. Natomiast podczas pobytów w kraju przebywa u swojej matki, a także bywa u świadka. Bezsporne jest także ustalenie, że skarżący od wielu lat, co najmniej od 2004 r., kiedy zapadło orzeczenie o podziale majątku wspólnego małżonków, nie korzysta z lokalu mieszkalnego i nie stanowi ono jego centrum życiowego. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej obowiązkiem Sądu nie było wskazywanie dowodów, z których miałoby wynikać gdzie konkretnie znajduje się centrum interesów osobistych i majątkowych skarżącego. Wystarczające bowiem w przedmiotowej sprawie było bezsporne ustalenie, że dom przy ul. Ł. [...] w O. nie jest dla skarżącego miejscem pobytu, w którym stale realizuje on swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję, itp. Z akt sprawy wynika, że organy podejmowały czynności zmierzające do ustalenia, czy skarżący występował skutecznie ze środkami prawnymi umożliwiającymi mu powrót do lokalu. Mimo zwracania się przez organy administracji do Policji i Sądu Rejonowego w O. okoliczności takie nie zostały ujawnione, nie wskazywał na taką skuteczność również sam skarżący. Podnoszone zatem w skardze kasacyjnej zarzuty jakoby materiał dowodowy zawierał braki w ocenie prowadzonych przez skarżącego postępowań przed sądami cywilnymi "łącznie z wnioskiem o przywrócenie zarządu nieruchomością i jej posiadania" są niezrozumiałe. Ani bowiem z akt sprawy ani z treści skargi kasacyjnej nie wynika jakie konkretnie postępowania podejmowane z inicjatywy skarżącego, zmierzające do ochrony posiadania, zakończyły się uznaniem bezprawnych działań jego byłej żony. Za takowe z pewnością nie może być uznana podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność "podejmowania prób przez skarżącego, objawiających się wzmożoną intensywnością działań przed sądami powszechnymi", których efektem nie były żadne korzystne dla niego decyzje. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że za działania takie nie mogło być uznane wszczęcie egzekucji dotyczącej wykonania orzeczenia o podziale majątku dorobkowego skarżącego i jego byłej żony, której zresztą na wyłączną własność przyznano prawo do nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, w którym zameldowany był skarżący. Prawidłowo wywiódł zatem Sąd I instancji, że o ile prawo do lokalu nie ma wpływu na ocenę spełnienia przesłanek wymeldowania, to w realiach rozpoznawanej sprawy należy przyjąć, że konflikt jaki istnieje między stronami oraz fakt, że nieruchomość nie stanowi już własności skarżącego przesądzają o braku możliwości przebywania skarżącego w spornym lokalu. Nieskuteczne w świetle powyższego okazały się również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Jak wynika z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z kolei, zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Chodzi zatem o zamiar współistniejący z pobytem w danym miejscu i przez to potwierdzający ten pobyt, a jednocześnie znajdujący odzwierciedlenie w obiektywnych okolicznościach wskazujących na związek z konkretnym miejscem, a nie o wolę zamieszkiwania w miejscu, w którym się faktycznie stale nie przebywa Sąd I instancji dokonując wykładni przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, w sposób prawidłowy stwierdził, w oparciu o utrwalony w orzecznictwie pogląd, że spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu przez zainteresowaną osobę, stanowiącego dotychczasowe miejsce pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono trwałe i dobrowolne, tj. wynika z własnej woli. Dla kwestii przyjęcia istnienia lub braku dobrowolności w opuszczeniu dotychczasowego lokalu zameldowania, podstawowe znaczenie ma okoliczność długotrwałego (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) okresu zamieszkiwania w innym lokalu, przy jednoczesnym braku aktywności w skutecznym dochodzeniu ochrony prawa do posiadania poprzedniego lokalu, wyrażającej się w nie wytaczaniu przed sądem powszechnym powództwa o przywrócenie utraconego posiadania. Zaniechanie to jest daniem wyrazu swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie zainteresowana osoba nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana. Nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania przedmiotowego lokalu, daje też wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu. Przeciwne rozumienie normy określonej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, prowadziłoby do akceptowania fikcji polegającej na utrzymaniu zameldowania określonej osoby w lokalu, w którym faktycznie od dawna nie zamieszkuje. Byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem (podobnie: wyrok NSA z 7 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2672/11; wyrok NSA z 22 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1996/11; wyrok NSA z 24 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1259/05, LEX nr 289909). Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną