II OSK 1775/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-25
Skład orzekający: Robert Sawuła, Grzegorz Czerwiński, Janina Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na terenie przeznaczonym pod parkingi, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących ochrony uzdrowisk i inwestycji celu publicznego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zgodność budowy stacji bazowej telefonii komórkowej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi. Sąd stwierdził, że plan miejscowy dopuszcza lokalizację elementów infrastruktury technicznej, w tym telekomunikacyjnej, na terenach parkingów, a budowa stacji bazowej nie narusza przepisów o ochronie uzdrowisk, które zawierają zamknięty katalog zakazanych inwestycji w strefie "B" ochrony uzdrowiskowej. Ponadto, sąd uznał, że przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług telekomunikacyjnych nie uniemożliwiają lokalizacji takich inwestycji, jeśli są zgodne z planem miejscowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Starosta Pszczyński wydał pozwolenie, które zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę Śląskiego po rozpatrzeniu odwołań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Gminy Goczałkowice-Zdrój, która zarzucała naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów o ochronie uzdrowisk. Gmina wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1090/12 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1090/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gliwicach oddalił skargę Gminy Goczałkowice-Zdrój na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Po rozpoznaniu wniosku [...] z dnia 4 stycznia 2012 r. Starosta Pszczyński decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] (znak [...]) wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej uPb) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej K.p.a.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę "[...]". W decyzji tej ustalił również obszar oddziaływania objętej nią inwestycji, o którym mowa w art. 28 ust. 2 uPb, obejmujący wymienione w niej działki geodezyjne.
W uzasadnieniu decyzji organ orzekający stwierdził, że wniosek inwestora z dnia 4 stycznia 2012 r. obejmuje inwestycję, która była przedmiotem postępowania w 2011 r. Wydana wówczas decyzja zatwierdzająca inwestycję została uchylona w całości przez Wojewodę Śląskiego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r., a całość postępowania została zakończona decyzją odmowną organu I instancji nr [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Rozpatrując złożony obecnie wniosek określono strony postępowania biorąc pod uwagę teren zasięgu oddziaływania anten sektorowych o średniej gęstości mocy pól elektromagnetycznych o wartości większej lub równej 0,1 W/m². Odnośnie dostępu do drogi publicznej, którego brak został wykazany przez Wojewodę Śląskiego w uchylonej poprzednio decyzji, inwestor przedstawił dokumenty stwierdzające dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr [...] (wyciąg synchronizacyjny z wykazu zmian gruntowych oraz wpis do KW nr [...] dział III – "Prawa, roszczenia i ograniczenia").
Objęta zamierzeniem inwestycja jest zlokalizowana na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, terenów górniczych "CZECHOWICE II", "BESTWINA", "RUDOŁTOWICE" i "GOCZAŁKOWICE ZDRÓJ" znajdujących się w granicach administracyjnych gminy Goczałkowice – Zdrój, zatwierdzonego uchwałą nr XLII/290/10 Rady Gminy Goczałkowice – Zdrój z dnia 7 września 2010 r. opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Śl. Nr 257 z dnia 7 grudnia 2010 r., poz. 4033 (dalej jako "MPZP z 2010") i położona jest w terenie o symbolu planu II.103KP – "tereny parkingów – przeznaczenie podstawowe, przeznaczenie uzupełniające zieleń towarzysząca, elementy infrastruktury technicznej". Biorąc pod uwagę te zapisy planu oraz treść art. 143 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej Ugn) i art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej Upzp) należało zdaniem Starosty Pszczyńskiego dojść do wniosku, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisami MPZP z 2010.
Organ I instancji ustalił też, że na terenach mieszkaniowych w sąsiedztwie planowanej inwestycji oznaczonych na rysunku ww. planu miejscowego symbolem II.101.1MN2, wysokość budynków nie może przekraczać 13 m w kalenicy. W przedmiotowej inwestycji wysokość czynnika szkodliwego (pola elektromagnetycznego) sięga zaś 18,76 m n.p.t., co nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania odnośnie wysokości zabudowy do 13 m.
W odwołaniu od tej decyzji E. B., G. B., J. I., R. I., A. B., R. B., B. K. i M. K. zarzucili, że zostali pominięci w postępowaniu przed organem I instancji i nie brali w nim udziału, chociaż przysługiwał im przymiot strony jako współwłaścicielom działki nr [...], która jest obciążona służebnością drogi koniecznej na rzecz objętych kwestionowaną inwestycją działek nr [...] i [...].
Prawomocną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Wojewoda Śląski po rozpatrzeniu tych odwołań, umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że odwołania zostały wniesione przez osoby nie mające przymiotu stron postępowania.
Odwołanie od omówionej wyżej decyzji Starosty Pszczyńskiego wniosła też Gmina Goczałkowice – Zdrój. Zarzuciła, że organ I instancji niewłaściwie ustalił krąg stron postępowania przez pominięcie m. in. współwłaścicieli działki nr [...] obciążonej służebnością na rzecz działek objętych inwestycją. Zdaniem Gminy również sprawa dostępu objętych postępowaniem działek do drogi publicznej nie jest w dostateczny sposób uregulowana, w sytuacji gdy toczy się postępowanie apelacyjne, co do wpisu tej służebności w księdze wieczystej na rzecz działek objętych spornym zamierzeniem inwestycyjnym. Wojewoda Śląski odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 82 § 3 uPb utrzymał decyzję Starosty Pszczyńskiego w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, odnosząc się do sformułowanych w odwołaniu zarzutów Wojewoda Śląski stwierdził, że Starosta Pszczyński prawidłowo ustalił krąg stron postępowania w rozpatrywanej sprawie. W oparciu o analizę akt sprawy, a w szczególności kwalifikację przedsięwzięcia do obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, organ odwoławczy ustalił, że działka o numerze [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody Śląskiego Gmina Goczałkowice – Zdrój wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty Pszczyńskiego. W uzasadnieniu skargi po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania w sprawie zarzucono, że w dalszym ciągu nie została wszechstronnie zbadana sprawa dostępu do drogi publicznej objętych zamierzeniem inwestycyjnym działek. Zdaniem skarżącej Gminy kwestionowane pozwolenie na budowę zostało nadto wydane z naruszeniem zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokonując w tym względzie odmiennej oceny, organy orzekające nie wzięły bowiem pod uwagę treści § 43 ust. 3 MPZP z 2010 określającego zasady zagospodarowania terenów w jednostce tego planu oznaczonej symbolem "KP" – Tereny parkingów, w którym sformułowano zakaz "zabudowy i innego zagospodarowania, za wyjątkiem obiektów towarzyszących funkcji podstawowej".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji zaskarżonej.
W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Gliwicach stwierdził, że "brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z dającym podstawę do jej wznowienia naruszeniem obowiązującego prawa", a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W szczególności sąd I instancji nie dopatrzył się aby doszło do takiego naruszenia mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 28 ust. 2 i art. 32-36 uPb. Na akceptację nie zasługiwać mają też podniesione w skardze zarzuty. Gdy chodzi o zarzut bezpodstawnego pominięcia, jako uczestników postępowania, współwłaścicieli obciążonej służebnością drogi koniecznej działki nr [...], podniesiono, że w świetle utrwalonego już w tej mierze orzecznictwa może on być skutecznie podniesiony przez podmioty (strony postępowania), których pominięcie to dotyczy, do takich zaś skarżąca Gmina nie należy.
Zdaniem sądu a quo, wbrew stanowisku strony skarżącej, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak było też podstaw do kwestionowania ustaleń organów obu instancji, że objęte zamierzeniem inwestycyjnym działki mają dostęp do drogi publicznej i w konsekwencji nadają się pod zabudowę. O dostępie tym w świetle treści art. 2 pkt 14 Upzp przesądza bowiem, zdaniem sądu I instancji, służebność drogi koniecznej, ujawniona zarówno w prowadzonej dla objętych inwestycją działek nr [...] i [...] księdze wieczystej nr [...], jak i w prowadzonej dla działki nr [...], obciążonej tą służebnością, księdze wieczystej nr [...].
Organy orzekające nie miały też uprawnień do przesądzenia w postępowaniu administracyjnym kwestii ewentualnego wygaśnięcia służebności gruntowej na podstawie art. 293 § 1 K.c. Wyeksponowano, że w postępowaniu cywilnym nie doszło do wydania postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia mającego wpływ na ocenę treści ksiąg wieczystych wynikających z ich wiary publicznej. Nadto wytoczenie powództwa o wygaśnięcie służebności nastąpiło już po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Również brak było podstaw do przyjęcia, że objęta postępowaniem inwestycja narusza treść obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak stwierdził sąd I instancji nawet gdyby przyjąć, że planowana inwestycja obejmująca budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nie stanowi infrastruktury technicznej dla zespołów parkingowych położonych w pobliżu ważnej trasy komunikacyjnej, to brak jest racjonalnych przesłanek do przyjęcia, dlaczego właśnie na takim specyficznym, co do jego wykorzystania, terenie nie mogłaby powstać sporna inwestycja telekomunikacyjna.
Należało także w ocenie WSA w Gliwicach uwzględnić treść art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) i pominąć jako bezprawny (według twierdzeń strony skarżącej) zakaz lokowania na tym terenie, objętej spornym pozwoleniem na budowę inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej.
Skargą kasacyjną Gmina Goczałkowice – Zdrój, reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła w całości powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach, oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 67 § 5 Ppsa, poprzez brak dokonywania doręczeń pełnomocnikowi skarżącej i niezawiadomienie go o terminie rozprawy,
2/ naruszenie prawa materialnego - art. 35 ust. 1 pkt 1 uPb w zw. z § 43 ust. 1-3 MPZP z 2010, przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że postanowienia § 43 ww. uchwały stanowią o dopuszczalności realizacji inwestycji na terenie objętym symbolem planu II.103.KP,
3/ naruszenie prawa materialnego art. 35 ust. 1 pkt 1 uPb w zw. z § 51 ust. 8 MPZP z 2010, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że lokalizacja inwestycji jest dopuszczalna na terenie oznaczonym w planie symbolem II.103.KP, w miejscu eksponowanym, przy wjeździe z Drogi Krajowej nr 1 do centrum uzdrowiska oddalonego o około 300 m, w odległości około 150 m od strefy A ochrony uzdrowiskowej,
4/ naruszenie prawa materialnego - art. 38a ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 38a ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 651 z późn. zm., dalej Uuzd) przez jego niezastosowanie,
5/ naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 46 ust. 1 i 2 i 3 ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675, dalej Utelekom) w zw. z niezastosowaniem § 26 MPZP z 2010, i w konsekwencji przyjęcie, że w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w gminie Goczałkowice-Zdrój nie została umieszczona lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, gdy tymczasem obowiązujący plan przewiduje miejsca na takie lokalizacje,
6/ naruszenie prawa materialnego - przez niewłaściwe zastosowanie art. 46 ust. 1, 2 i 3 Utelekom w zw. z błędną wykładnią i niewłaściwym zastosowaniem § 43 ust.1-3 MPZP z 2010 oraz niezastosowaniem § 51 ust. 8 MPZP z 2010, a także niezastosowaniem art. 38a ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 38a ust. 1 pkt 12 Uuzd i błędne przyjęcie, że lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest sprzeczna z określonym w miejscowym planie zagospodarowania przeznaczeniem terenu oznaczonym symbolem II.103.KP, ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń.
Zarzut naruszenia wskazanych przepisów postępowania polegać miał na braku zawiadomienia o terminie rozprawy sekretarza Gminy – M. O., jako osoby "dobrze zorientowanej w stanie faktycznym i prawnym", co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stawiając zarzut naruszenia przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 uPb skarżąca kasacyjnie Gmina eksponuje konieczność uwzględnienia przez organ orzekający w sprawie pozwolenia na budowę i kontrolujący decyzje w tym aspekcie sąd, treści zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji błędnie miał zrozumieć treść normy prawnej wynikającej z art. 35 ust. 1 pkt 1 uPb w aspekcie treści § 43 ust. 1 – 3 MPZP z 2010 i przyjął, że dopuszczalna jest przedmiotowa inwestycja w terenie objętym symbolem planu II.103.KP. Prawidłowa wykładnia cyt. przepisów prawa miejscowego prowadzić ma jednak do wniosku, że objęte postępowaniem zamierzenie inwestycyjne nie należy do elementów infrastruktury technicznej w rozumieniu § 43 ust. 2 MPZP z 2010. W innych ustaleniach planistycznych dopuszcza się lokalizację infrastruktury technicznej wraz z obiektami inżynierskimi (np. § 26, 21, 20), a niewątpliwie projektowana wieża kratowa jest "obiektem inżynierskim". Na tym terenie dopuszczono lokalizację obiektów towarzyszących np. portierni, sanitariatów o pow. Użytkowej do 20 m², obiekty takie swoja funkcją nie wykraczają poza funkcję podstawową. Ma to także racjonalne uzasadnienie w tym, że miejsce inwestycji jest szczególnie eksponowane i nie powinno być zagospodarowane obiektami, które wpływają ujemnie na walory krajobrazowe. Sąd nie uwzględnił ponadto treści § 51 ust. 8 MPZP z 2010, z którego wynika zakaz lokowania anten telefonii bezprzewodowej w miejscach "eksponowanych".
Przywołując walory Gminy Goczałkowice-Zdrój, jako gminy uzdrowiskowej strona skarżąca kasacyjnie wywodzi, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej będzie miała negatywny wpływ na fizjografie uzdrowiska, jest zatem sprzeczna z art. 38a ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 38a ust. 1 pkt 12 Uuzd. Obecność wieży kratowej z antenami negatywnie wpłynie na wizerunek Gminy, jako gminy uzdrowiskowej. Nadto do leczniczych właściwości klimatu uzdrowiska istotny jest niski poziom promieniowania elektromagnetycznego na terenach poszczególnych stref ochrony uzdrowiskowej, a każde dodatkowe źródło emisji fal elektromagnetycznych wpływa na właściwości lecznicze klimatu.
Niewłaściwe zastosowanie art. 46 ust. 3 Utelekom ma polegać na nieuwzględnieniu przez sąd wojewódzki, że na terenie planu wyznaczono miejsce do lokalizacji wieży kratowej telefonii komórkowej, jako obiektu inżynierskiego. Dowodem na to mają być ustalenia zwarte w § 26 ust. 3 pkt 2 MPZP z 2010, gdzie przewidziano dopuszczalność lokalizowania obiektów "związanych z wyposażeniem terenu i komunikacją".
Niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 46 ust. 1 i 2 Utelekom powiązano z błędną wykładnią i niewłaściwym zastosowaniem przepisów § 43 ust.1-3 i § 51 ust. 8 MPZP z 2010. Konieczność uwzględnienia ograniczeń wynikających z przepisów Uuzd oraz treści planu miejscowego, poprzez wykluczenie lokalizacji stacji telefonii komórkowej w miejscach eksponowanych przemawiać mają za stanowiskiem wykluczającym dopuszczalność powołania się przez sąd wojewódzki na przepisy art. 46 ust. 1 i 2 Utelekom.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
Zdaniem Sądu skarga nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zarzut naruszenia przepisu art. 67 § 5 Ppsa, stanowiącego, że "Jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom", nie jest zasadny. Zauważyć należy, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania podniesiony w skardze kasacyjnej, aby uznać go za skuteczny, musi prowadzić do wniosku, że naruszenie tych przepisów "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Z akt sądowoadministracyjnych, a ściślej z protokołu rozprawy przed WSA w Gliwicach (k. 51) wynika, że o terminie tej rozprawy została skutecznie poinformowana skarżąca Gmina, albowiem stawił się umocowany w sprawie jej pełnomocnik.
Nie jest trafny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 38a ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 38a ust. 1 pkt 12 Uuzd poprzez jego niezastosowanie. Niesporne jest, że teren planowanej inwestycji położony jest w strefie "B" ochrony uzdrowiskowej uzdrowiska Goczałkowice-Zdrój. Przepisy Uuzd w odniesieniu do tego typu terenów zawierają ograniczenia działalności poprzez sformułowanie oznaczonych zakazów. Skarżąca kasacyjnie Gminy zarzuca sądowi wojewódzkiemu niezastosowanie normy, z której wynika, że w strefie "B" ochrony uzdrowiskowej zabrania się "prowadzenia działań mających negatywny wpływ na fizjografię uzdrowiska i jego układ urbanistyczny lub właściwości lecznicze klimatu". Za tego typu działanie Gmina Goczałkowice-Zdrój uznaje budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, a przede wszystkim wieży kratowej. W ocenie Sądu nie jest trafny zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Uuzd i przyjęcie, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej objęta kwestionowanym przez Gminę pozwoleniem na budowę narusza treść przepisów szczególnych w aspekcie wyłuszczonym w powyższym zarzucie kasacyjnym. Z przepisu art. 38a ust. 1 pkt 12 Uuzd wynika, że w strefie ochrony uzdrowiskowej "A" zabrania się "prowadzenia działań mających negatywny wpływ na fizjografię uzdrowiska i jego układ urbanistyczny lub właściwości lecznicze klimatu". Powyższe zakazy stosuje się także w odniesieniu do terenów strefy ochrony uzdrowiskowej "B", z mocy art. 38a ust. 2 pkt 3 Uuzd, wedle którego w strefie tej zabrania się m. in. "budowy lub innych czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, d oraz pkt 2, 9, 11 i 12". Rzecz jednak w tym, że zakaz budowy oznaczonych obiektów w odniesieniu do strefy ochrony uzdrowiskowej "B" został sformułowany w postaci enumeratywnej w treści art. 38a ust. 2 pkt 1 oraz pkt 3 w zw. z art. 38a ust. 1 pkt 1 lit. a i d Uuzd. Ponieważ przedmiotem kontroli sądu wojewódzkiego podlegały decyzje w przedmiocie pozwolenia na budowę, do naruszenia przepisów Uuzd poprzez oddalenie skargi na decyzje wydane w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę doszłoby wówczas, gdyby sąd I instancji zaakceptował legalność decyzji udzielającej pozwolenia na budowę tego typu obiektu na terenie strefy uzdrowiskowej "B", wobec którego istnieje zakaz budowy. Takiej sytuacji jednak Sąd w przedmiotowej sprawie nie stwierdza.
W strefie ochrony uzdrowiskowej "B" zabrania się budowy stacji paliw, bliżej niż 500 m od granicy strefy "A" ochrony uzdrowiskowej (art. 38a ust. 2 pkt 1 lit. a Uuzd). Z treści art. 38a ust. 2 pkt 1 lit. b Uuzd wynika z kolei, że w strefie ochrony uzdrowiskowej "B" nie można wybudować także "urządzeń emitujących fale elektromagnetyczne, będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (...), oddziałujących na strefę "A" ochrony uzdrowiskowej polami elektromagnetycznymi o poziomach wyższych niż dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych - charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych - dla miejsc dostępnych dla ludności, określone na podstawie art. 122 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (...)". A contrario budowa innych urządzeń emitujących fale elektromagnetyczne, niż wskazane w powyższym przepisie, nie jest zakazana. Z uzasadnienia decyzji Starosty Pszczyńskiego wynika, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z mocy art. 38a ust. 3 w zw. z art. 38a ust. 1 pkt 1 lit. a i d Uuzd wynika ponadto, że na obszarze strefy ochrony uzdrowiskowej "B" nie jest dopuszczalna budowa "zakładu przemysłowego" i "obiektu handlowego o powierzchni użytkowania większej niż 400 m²". Skoro przepis art. 38a ust. 2 Uuzd zawiera wyczerpujące wskazanie rodzaju przedsięwzięć inwestycyjnych, których budowa nie jest dopuszczalna w strefie ochrony uzdrowiskowej "B", to katalogu tych przedsięwzięć nie sposób rozszerzyć o innego rodzaju inwestycje, np. budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając że stanowi ona zarazem "działanie mające negatywny wpływ na fizjografię uzdrowiska i jego układ urbanistyczny lub właściwości lecznicze klimatu" (art. 38a ust. 1 pkt 12 Uuzd). Innymi słowy, lista przedsięwzięć, których budowę zabrania prawodawca przepisami Uuzd na obszarze strefy ochrony uzdrowiskowej "B" stanowi katalog zamknięty. Skoro natomiast w przedmiotowej sprawie administracyjnej poddanej kontroli sądu administracyjnego chodziło o budowę, to nie można takiego przedsięwzięcia "podciągać" zarazem pod "inne czynności" i wiązać je z kwestią działań mających negatywny wpływ na fizjografię uzdrowiska czy właściwości lecznicze klimatu. Wypada także zauważyć, w aspekcie podnoszenia przez skarżącą kasacyjnie Gminę, że polskim porządku prawnym ochrona krajobrazu następuje w formach ujętych przepisami ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., por. 627 ze zm.), kwestii tej jednakowoż nie podniesiono w granicach zarzutu kasacyjnego.
Zarzut naruszenia przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 uPb w zw. z treścią § 43 ust. 1-3 oraz § 51 ust. 8 MPZP z 2010 sprowadza się do błędnej wykładni podniesionych ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego i przyjęcia, że ustalenia te dopuszczają przedmiotową inwestycję na terenie oznaczonym w planie konturem II.103.KP. Z mocy cyt. art. 35 ust. 1 pkt 1 uPb wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zdaniem Sądu cyt. przepis określa jedynie powinność organu architektoniczno-budowlanego sprawdzenia zgodności projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozytywny skutek tego badania dla inwestora powinien prowadzić do wydania pozwolenia na budowę, skoro z mocy art. 35 ust. 4 uPb w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak spełnienia wymagań z art. 35 ust. 1 pkt 1 uPb w zakresie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego prowadzić powinien zatem do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Zauważyć należy, że skarżąca kasacyjnie strona nie podniosła zarzutu naruszenia przepisu art. 35 ust. 4 uPb.
Kluczową kwestią w sprawie sądowoadministracyjnej była ocena dokonania prawidłowości wykładni przepisów MPZP z 2010 przez organy architektoniczno-budowlane, aby ocenić zarzuty niewłaściwego zastosowania wyeksponowanych w skardze kasacyjnej przepisów tego planu. Niesporne jest, że planowana inwestycja jest zlokalizowana w konturze planu oznaczonego symbolem II.103.KP, dla którego MPZP z 2010 w § 43 zawiera ustalenie: "Tereny parkingów – KP. 1. Przeznaczenie podstawowe – zespoły parkingowe. 2. Przeznaczenie uzupełniające – zieleń towarzysząca, elementy infrastruktury technicznej. 3. Zasady zagospodarowania terenów: 1) Nakazy: 1.1) realizacja na działkach wydzielonych lub w formie zintegrowanej z innymi funkcjami, 1.2) ujmowanie, oczyszczanie i odprowadzanie wód opadowych do odbiornika. 2) Zakazy: 2.1) zabudowa i inne zagospodarowanie, za wyjątkiem obiektów towarzyszących funkcji podstawowej. 3) Dopuszczenia: 3.1) lokalizacja obiektów towarzyszących: portiernie, sanitariaty itp. o pow. użytkowej do 20 m²". Niesporne jest także, iż odnośnie zasad obsługi w zakresie infrastruktury technicznej MPZP z 2010 w § 51 ust. 8 zawiera następującą treść: "Zapewnienie dostępu do istniejącej i rozbudowanej sieci telekomunikacyjnej z dążeniem do skablowania sieci, lokalizacja nowych anten telefonii bezprzewodowych itp. w granicach samodzielnych działek lub na obiektach, które nie podlegają ochronie ze względów konserwatorskich, w miejscach nieeksponowanych, przy zachowaniu wymaganej odległości od strefy SUA – ochrony uzdrowiskowej A oraz wszystkich wymogów lokalizacyjnych i formalno-prawnych". Zdaniem Sądu trafnie WSA w Gliwicach ocenił, że wykładnia cyt. przepisów MPZP z 2010 dokonana przez organy orzekające w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę była prawidłowa. Błędnie wywodzi skarżąca kasacyjnie Gmina, że objęte pozwoleniem na budowę zamierzenie inwestycyjne – stacja bazowa telefonii komórkowej, nie stanowi elementu infrastruktury technicznej w rozumieniu § 43 ust. 2 MPZP z 2010 (s. 6 skargi kasacyjnej). Przeczy temu wyraźnie treść § 51 ust. 8 tego planu, skoro uregulowano w nim zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, a jednym z elementów tej infrastruktury jest sieć telekomunikacyjna, a także anteny telefonii bezprzewodowej. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że w § 6 ust. 2 pkt 9 MPZP z 2010 przewidziano, że "W każdym terenie, niezależnie od jednoznacznie zdefiniowanych już istniejących lub realizowanych funkcji podstawowych, funkcji uzupełniających oraz zasad zagospodarowania, mogą występować bez ich jednoznacznego definiowania: urządzenia i elementy infrastruktury technicznej, niewymagające lub wymagające wydzielenia dla nich niezależnej nieruchomości, niedefiniowane jako samodzielne tereny wg § 51". W ocenie Sądu treść planu, tak jak to przyjął WSA w Gliwicach, dowodzi iż zamierzona inwestycja nie jest z nim sprzeczna.
Nie można też podzielić wykładni przepisów MPZP z 2010 prezentowanej przez skarżącą kasacyjnie Gminę, wywodzącą iż w innych ustaleniach planistycznych przewidziano dopuszczalność realizacji elementów infrastruktury technicznej wraz z obiektami inżynierskimi, co prowadzić ma do wniosku, że wieża kratowa telefonii bezprzewodowej z systemem anten nie jest dopuszczalna jako "obiekt inżynierski". Nadto miejsce planowanej inwestycji w ocenie Gminy jest eksponowane. Przepisy MPZP z 2010 operują pojęciem "obiektów inżynierskich", ale nie zdefiniowano w nich tego pojęcia. Na termin "elementy infrastruktury technicznej" składają się m. in. składniki infrastruktury telekomunikacyjnej takie jak chociażby słupy, wieże czy maszty (por. art. 2 pkt 8 ustawy z 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Co do określenia "miejsca nieeksponowane" to cechuje je daleki subiektywizm, poza tym uprzednio wskazano, że kwestie ochrony krajobrazu winny być rozwiązywane przez posłużenie się konstrukcjami zawartymi w ustawie o ochronie przyrody. Trudno także nie zauważyć, iż charakter planowanej inwestycji obejmującej budowę wieży kratowej o znacznej wysokości w odniesieniu do znajdującej się zabudowy, zawsze mógłby dawać podstawę do wywodu, że miejsce, w którym ją zlokalizowano jest "eksponowane".
Nie jest trafny także zarzut naruszenia przepisów art. 46 ust. 1 i 2 Utelekom w związku z błędną wykładnią lub niezastosowaniem przepisów MPZP z 2010 oraz przepisów Uuzd. Zgodnie z art. 46 ust. 1 Utelekom miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów Ugn, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Zasadnie sąd wojewódzki zwrócił uwagę na konieczność respektowania takiego kierunku wykładni przepisów MPZP z 2010, który wynika z treści art. 46 ust. 1 Utelekom. Ponadto w myśl art. 46 ust. 2 Utelekom, jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Jak to uprzednio wskazano, ustalenia planistyczne dla terenu objętego symbolem II.103.KP, przy uwzględnieniu zasad obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, a także uwzględniając charakterystykę przedsięwzięcia z punktu widzenia oddziaływania na środowisko prowadzą do wniosku, że tak określone zarzuty naruszenia cyt. art. 46 st. 1 i 2 Utelekom nie są trafne.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 46 ust. 3 Utelekom. Cyt. przepis stanowi, że w przypadku braku planu miejscowego lokalizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej innej niż infrastruktura telekomunikacyjna o nieznacznym oddziaływaniu ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, na warunkach określonych w Upzp. Oczywiste jest, że cyt. przepis nie miał w sprawie zastosowania, skoro przedmiotem kontroli sądu poddano decyzje wydane w przedmiocie pozwolenia na budowę, a dla terenu planowanej inwestycji obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie WSA w Gliwicach na s. 13 uzasadnienia wywodzi, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 46 ust. 3 Utelekom, jednak poprawna analiza tej wypowiedzi wynika, że w istocie sądowi I instancji chodziło o przepis art. 46 ust. 2 Utelekom, skoro przywołał treść zd. 2 cyt. przepisu, ponadto powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu z 18 grudnia 2012 r., II SA/Po 858/12 (Cbosa. nsa.gov.pl). W cyt. wyroku analizowano m. in. przepisy art. 46 ust. 1 i 2 Utelekom. Oczywiście błędne powołanie się przez sąd I instancji na przepis prawa, którego treści w istocie sąd nie miał na myśli, nie może stanowić o trafności zarzutu kasacyjnego, mieć należy wszak na względzie, że skarga kasacyjna podlega oddaleniu także i wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (art. 184 Ppsa). Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Bezprzedmiotowe zatem są także te wywody skargi kasacyjnej, w których wskazuje się, że MPZP z 2010 w § 26 dopuszcza lokalizowanie inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, przy czym autor skargi kasacyjnej wadliwie utożsamia "obiekty związane z technicznym wyposażeniem terenu i komunikacją" z urządzeniami infrastruktury telekomunikacyjnej. Nie jest przeto trafne wywodzenie, że to w terenie oznaczonym symbolem P2 prawodawca lokalny wyraźnie przewidział inwestycję celu publicznego z zakresu łączności publicznej.
Te okoliczności prowadziły do wniosku, że skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło