I OSK 1474/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. L., K. P., R. L., I. S., W. I., J. S., R. T., S. A. i R. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 101/13 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi D. L., K. P., R. L., I. S., W. I., J. S., R. T., S. A. i R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości został złożony z uchybieniem terminu postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 14 marca 2013 r., II SA/Wr 101/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę D. L., K. P., R. L., I. S., W. I., J. S., R. T., S. A. i R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości został złożony z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia i podlegała odrzuceniu stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Sąd ustalił, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu doręczono poszczególnym skarżącym w dniach 24 i 28 września 2012 r. oraz 3, 8 i 10 października 2012 r. Natomiast skarga została nadana listem poleconym na adres organu II instancji 10 stycznia 2013 r. (dowód: koperta zawierająca skargę – k. 7 akt sądowych), a zatem niewątpliwie z uchybieniem 30-dniowego terminu do jej wniesienia. Sąd zaznaczył, że w aktach administracyjnych doręczonych Sądowi znajduje się pismo radcy prawnego M. M. z 6 grudnia 2012 r., w którym wzywa ona organ do podjęcia czynności, powołując się na bliżej nieokreślone pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy [...]. W reakcji na to pismo, doręczone organowi w dniu 7 grudnia 2012 r., Prezes SKO w Wałbrzychu pismem z 11 grudnia 2012 r. przesłał radcy prawnemu M. M. "odpis decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]". W ocenie Sądu pierwszej instancji, akceptacja poglądu pełnomocnika, że z momentem doręczenia odpisu zaskarżonego postanowienia rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na to postanowienie, wiązałaby się z naruszeniem art. 53 § 1 p.p.s.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z [...] marca 2011 r., nr [...] wnioskodawców zastępował D. L. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie można liczyć od doręczenia zaskarżonego postanowienia (czy też jego odpisu) radcy prawnemu M. M., ponieważ zaskarżone postanowienie zostało doręczone we wrześniu i październiku 2012 r. stronom postępowania, które wówczas przez r. pr. M. M. nie były zastępowane. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. 1) art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia, 2) art. 34, art. 37 i art. 67 § 5 p.p.s.a. przez uznanie, że skarga została wniesiona przez pełnomocnika, który nie był umocowany do jej wniesienia, 3) art. 65 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277), przez niewłaściwe doręczenie postanowienia – jako przesyłki zwykłej. W uzasadnieniu pełnomocnik wnoszących skargę kasacyjną wskazała, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2012 r. jest kontynuacją toczącego się postępowania administracyjnego wszczętego z wniosku skarżących o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Kłodzka zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, które zostało zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu nr [...] z [...] lipca 2011 r. Od tej decyzji pełnomocnik wniosła skargę z 17 października 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i od tamtej czynności procesowej działa w tym postępowaniu na rzecz skarżących na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 19 kwietnia 2012 r. uchylił decyzję SKO z [...] lipca 2011 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO w Wałbrzychu wydało postanowienie z [...] sierpnia 2012 r., [...], które zostało doręczone wyłącznie skarżącym z pominięciem doręczenia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Przy pierwszej czynności przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w postępowaniu II SA/Wr 859/11, do pisma z 27 października 2011 r. pełnomocnik dołączyła pełnomocnictwo z 15 października 2011 r. Ponadto, pełnomocnik wskazała, że postanowienie Sądu zostało nadane na poczcie przesyłką zwykłą 22 marca 2013 r., pomimo tego, że powinno zostać nadane przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru. Pełnomocnik odebrała postanowienie Sądu 25 marca 2013 r. W wyniku postępowania reklamacyjnego przeprowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie przesyłki nadanej 22 marca 2013 r. na adres pełnomocnik skarżących, Poczta Polska S.A. uznała przesyłkę za zaginioną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za wiarygodne oświadczenie pełnomocnik skarżących r. pr. M. M., że postanowienie Sądu pierwszej instancji zostało przez nią odebrane 25 marca 2013 r. Ponieważ termin do wniesienia skargi kasacyjnej liczony od 25 marca 2013 r. upłynął 24 kwietnia 2013 r., skarga kasacyjna została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. (data stempla pocztowego: 22 kwietnia 2013 r.). Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny jako niezasadne ocenia stanowisko, że skarga została wniesiona przez pełnomocnika umocowanego do jej wniesienia. Przede wszystkim, przepisy art. 34, art. 37 i art. 67 § 5 p.p.s.a. powołane w skardze kasacyjnej mogą mieć zastosowanie do pełnomocników występujących przed sądem administracyjnym, a spór dotyczy istnienia prawidłowego umocowania przed organem administracji w toku postępowania administracyjnego, które toczy się zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygające znaczenie w sprawie ma zatem art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a., zgodnie z którym, pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej sprawie. Pełnomocnictwo powinno więc być złożone do akt, gdyż organ nie może domniemywać jego istnienia. Pierwszym działaniem pełnomocnika po ustanowieniu 15 października 2011 r. było wniesienie skargi z 17 października 2011 r. Pełnomocnik podkreśliła, że dołączyła pełnomocnictwo przy pierwszej czynności procesowej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. O takim obowiązku, analogicznie do art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a., stanowi art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a.: Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Aby pełnomocnictwo złożone jedynie w postępowaniu sądowadministracyjnym wywoływało skutki procesowe w postępowaniu administracyjnym toczonym na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, niezbędne było dołączenie tego pełnomocnictwa również do akt administracyjnych. Taki pogląd jest podzielany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powstałym zarówno na gruncie art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a., jak i art. 137 § 3 zd. 1 Ordynacji podatkowej (por. postanowienia NSA z 12 marca 2009 r., I OSK 265/09, jak i z 18 lutego 2011 r., II FSK 1902/09). Z analizy akt sprawy nie wynika, że pełnomocnik M. M. przed wydaniem postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, to jest przed [...] sierpnia 2012 r., nr [...] dołączyła do akt pełnomocnictwo do występowania w sprawie. Zatem, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że decyzja została skutecznie doręczona skarżącym występującym w sprawie bez pełnomocnika. Dlatego też, zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej w terminie, naruszenie art. 65 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277 ze zm.) nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.