I SA/Gl 1314/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-03-22

Skład orzekający: Bożena Suleja, Przemysław Dumana, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzone przez bank odsetki od kredytu bankowego, zaciągniętego przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako inne nieodpłatne świadczenie?
Ratio decidendi
Umorzone przez bank odsetki od kredytu bankowego stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Rezygnacja banku z należnych mu świadczeń (w tym odsetek) stanowi zwolnienie dłużnika z długu, co jest nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, skutkującym powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. określającą U. S. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. Organ podatkowy uznał, że umorzone przez bank odsetki od kredytu bankowego stanowią przychód z tzw. 'innych źródeł'. Strona skarżąca kwestionowała tę interpretację, argumentując, że umorzenie odsetek nie jest nieodpłatnym świadczeniem, które przynosi realne przysporzenie majątkowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi U. S. (S.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. określił U. S. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok w kwocie [...] złotych. W uzasadnieniu tej decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że podatniczka w 2006 roku, oprócz dochodu ze stosunku pracy, osiągnęła również – nie wykazany w zeznaniu rocznym (PIT – 37) – dochód w wysokości [...] złotych z tytułu umorzenia odsetek wymagalnych, kapitalizowanych i karnych, w związku z umową z dnia 19 grudnia 1997 roku zawartą pomiędzy U. i M. S. (kredytobiorcy), a A S.A. III Oddziałem w K. (kredytodawca). Dochód ten objęty został skorygowaną informacją o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych w roku 2006 (PIT – 8C), wystawioną na imię podatniczki przez A S.A. z siedzibą w W. Organ podatkowy uznał, że umorzone odsetki stanowią przychód z tzw. innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik U. S. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, alternatywnie zaś o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie : - art. 121, art. 122, art. 180, art. 1876 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej – poprzez błędne zastosowanie tych przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, a także brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym oraz właściwego uzasadnienia zajętego stanowiska, - art. 11 ust. 1 pkt 9, art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – poprzez błędne przyjęcie, że umarzając odsetki bank spełnił na rzecz odwołującej się nieodpłatne świadczenie, którego wartość podlega opodatkowaniu, zarazem pomijając cel i funkcje tych przepisów, jak też pomijając całość uregulowań dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych, z których wynika, że korzyść, która nie stanowi definitywnego realnego przysporzenia majątkowego jest neutralna podatkowo. Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] roku, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji w pierwszej kolejności podkreślił, że istotę sporu w sprawie stanowi kwestia zasadności opodatkowania kwoty umorzonych przez A S.A. odsetek (wymagalnych, skapitalizowanych i karnych) od kredytu bankowego, objętych skorygowaną informacją PIT – 8C, wystawioną na podatniczkę przez w/w Bank. Rozważania na temat spornego zagadnienia organ rozpoczął od poczynienia pewnych spostrzeżeń natury ogólnej. Podkreślono, że zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Jak zaznaczył organ, w celu realizacji wyrażonej w wyżej powołanym przepisie zasady powszechności opodatkowania, zgodnie z którą obowiązek podatkowy wiąże z osiąganiem jakichkolwiek przychodów, z wyjątkiem przychodów wyraźnie wyłączonych w ustawie, ustawodawca do katalogu źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy podatkowej wprowadził pkt 9 – kategorię przychodów o nazwie "inne źródła". Wskazał, że ustawodawca w w/w ustawie nie zdefiniował w sposób szczególny na użytek "innych źródeł" pojęcia przychodu, a w związku z czym uznać należy, że w tym przypadku zastosowanie znajduje ogólna definicja zawarta w art. 11 ust. 1 ustawy podatkowej, zgodnie z którą przychodami, z zastrzeżeniem art. 14 – 16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Podniósł, iż pomimo, że w ustawie podatkowej nie zdefiniowano pojęcia nieodpłatnego świadczenia, nie ma (świetle utrwalonego orzecznictwa NSA) wątpliwości, że obejmuje ono wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy (por. uchwały NSA : z dnia 18 listopada 2002 roku, sygn. akt FSP 9/02, z dnia 16 października 2006 roku, sygn. akt II FPS 1/06 oraz z dnia 24 maja 2010 roku, sygn. akt II FPS 1/10). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. zasadnie uznał, że kwoty umorzonych odsetek (w łącznej wysokości [...] złotych) wykazane przez A S.A. z siedzibą w W. w wystawionej na U. S. informacji o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych w roku 2006 (PIT – 8C) – stanowią przychód podchodzący ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust 1 ustawy podatkowej, z którego dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy pisma A S.A. z dnia 14 maja 2010 roku w skład umorzonej kwoty wchodzą odsetki wymagalne ([...] złotych), odsetki skapitalizowane ([...] złotych) oraz odsetki karne ([...] złotych). Podkreślił, iż na skutek umorzenia odsetek podatniczka – wbrew przekonaniu pełnomocnika – otrzymała świadczenie nieodpłatne. W jej przypadku otrzymanie tego świadczenia miało jednak wymiar niematerialny, w tym sensie, że nie otrzymała ona umorzonej kwoty "do ręki", co nie stoi jednak w sprzeczności z treścią powoływanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy podatkowej, z analizy którego wynika, że z przychodem mamy do czynienia również w sytuacji niezwiązanej z przepływem środków pieniężnych. Nielogicznym zresztą byłoby stawianie wymogu, aby świadczenie miało być fizycznie otrzymane, w sytuacji gdy to Bank był podmiotem uprawnionym do otrzymania świadczenia (odsetek), a podatniczka była osobą zobowiązaną do jego zapłaty. Uzyskana przez stronę korzyść – w efekcie umorzenia odsetek, a nie jak twierdzi pełnomocnik, na skutek powstrzymywania się od ich spłaty – miała realny wymiar finansowy. W tym kontekście organ odwoławczy zauważył, że w świetle art. 9 ust. 1 ustawy podatkowej, przychodem jest nie tylko przyrost aktywów, ale także zmniejszenie pasywów, przy czym w realiach rozpatrywanej sprawy po stronie podatniczki wystąpiła korzyść drugiego rodzaju, tj. polegająca na zmniejszeniu jej pasywów, czyli długu wobec Banku. Gdyby bowiem nie fakt umorzenia, to podatniczka w dalszym ciągu zobowiązana byłaby do zapłaty przedmiotowych odsetek, co z kolei spowodowałoby uszczuplenie jej majątku. W konkluzji tej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy podkreślił że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że rezygnacja przez Bank z należnych temu podmiotowi świadczeń (w tym między innymi z odsetek kapitalizowanych, wymagalnych i karnych) stanowi zwolnienie dłużnika z długu (art. 508 Kodeksu cywilnego) i oznacza uzyskanie (otrzymanie) przez kredytobiorcę świadczenia nieodpłatnego na podstawie art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2009 roku, sygn. akt I SA/GL 404/09 oraz wyrok NSA z dnia 20 listopada 2008 roku, sygn. akt II FSK 1096/07). Zatem wskutek umorzenia odsetek wynikających z umowy kredytu bankowego, podatniczka otrzymała nieodpłatne świadczenie, którego wartość podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W dalszej części uzasadnienia decyzji Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się do powołanych w odwołaniu orzeczeń sądowych i podatkowych, stwierdzając między innymi, że wyrok NSA z dnia 29 września 2004 roku (sygn. akt FSK 780/04) zapadł na gruncie ustawy, która w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania, tj. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz, że argumentacja prawna w nim zawarta zapadła na tle całkowicie odmiennego od realiów rozpatrywanej sprawy stanu faktycznego. Również interpretacja Ministra Finansów z dnia [...] roku, nr [...] dotyczyła zasad opodatkowania odsetek związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych, natomiast na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w przedmiocie opodatkowania tym podatkiem wartości umorzonych odsetek, wynikających z umów kredytowych zawieranych przez podatników nie prowadzących działalności gospodarczej – Minister Finansów wyraził swój pogląd w piśmie z dnia 2 października 2007 roku o sygnaturze DD3-066-66/RD/07/1434, opublikowanym w Biuletynie Skarbowym nr 6 (78)/2007, tożsamy ze stanowiskiem organów podatkowych w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy nie zgodził się też z zarzutem odwołania dotyczącym naruszenia art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Stwierdził w tym zakresie, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wskazał wszystkie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, prawidłowo powołał przepisy prawa podatkowego oraz dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawnej zawartej w odpowiednich przepisach prawa materialnego. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik U. S. zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 11 ust. 1, art. 9 ust. 1, 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – "poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że umarzając odsetki bank spełnił na rzecz dłużników nieodpłatne świadczenie, którego wartość podlega opodatkowaniu, pomijając całkowicie cel i funkcję tych przepisów, jak też pomijając całość uregulowań dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych, z których wynika, że korzyść, która nie stanowi definitywnego realnego przysporzenia majątkowego jest neutralna podatkowo", żądając jej uchylenia w całości. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik – nie zgadzając się ze stanowiskiem organów podatkowych, w tym zwłaszcza z uznaniem, że skarżąca na skutek umorzenia przez Bank odsetek otrzymała świadczenie nieodpłatne – powtórzył w całości argumentację prawną zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponownie wskazał, że w art. 11 ust. 1 ustawy podatkowej pojęcie "innych nieodpłatnych świadczeń" występuje w kontekście ich "otrzymania", a następnie przywołał słownikowe znaczenie pojęcia "świadczyć" (tj. "... udzielać komu czego /pomocy, darów itp./ (...) czynić komuś coś dobrego, okazywać coś komuś; wykonywać coś na czyjąś rzecz (...) obowiązek wykonywania, wykonywania czegoś na czyjąś rzecz; to co jest z tego tytułu wykonywane"), wywodząc że "poza takie rozumienie tego pojęcia daleko wykracza przyjęta przez organ podatkowy definicja jako każdego zdarzenia, którego skutkiem jest przysporzenie majątku tej osobie, nawet jeżeli ma ono "wymiar niematerialny"". Następnie zarzucając, iż organ podatkowy pominął istotę przepisu art. 11 ust. 1 ustawy podatkowej – podniósł, że przepis ten za nieodpłatne świadczenia uznaje tylko takie (nieodpłatne) świadczenia, które zostały otrzymane przez podatnika, przy czym powyższe spostrzeżenie znajduje potwierdzenie w wykładni całego przepisu, w tym w szczególności w treści ust. 2a, określającego sposób ustalania wartości pieniężnej innych nieodpłatnych świadczeń. Podkreślił, że na gruncie powołanego wyżej art. 11 ustawy podatkowej brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca otrzymała nieodpłatne świadczenie, ponieważ Bank umarzając odsetki nie spełnił wobec podatniczki żadnego świadczenia. Wskazał, że świadczeniodawca (bank) musi bowiem wyrazić pozytywną wolę świadczenia (tzn., że chce przekazać świadczenie na rzecz świadczeniobiorcy), a umorzone odsetki nie zostały przez skarżącą otrzymane (w przeciwieństwie do kredytu, który wcześnie otrzymała i którego wypłata jest jedynym świadczeniem jakie Bank spełnił na jej rzecz). Ewentualna korzyść, którą skarżąca osiągnęła wynikała, w ocenie pełnomocnika, z zachowania samej dłużniczki polegającego na powstrzymaniu się ze spłatą samych odsetek, do których zapłaty była zobowiązana. W konkluzji tej części uzasadnienia skargi pełnomocnik – odwołując się do konstytucyjnej zasady określania podstawowych elementów konstrukcyjnych podatku w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji R.P.) oraz wskazując, że pojęcie przychodu jako jednego z elementów kształtujących podstawę opodatkowania (dochód) nie może podlegać wykładni rozszerzającej – skonstatował, iż uzyskanie przez jego mocodawczynię korzyści wskutek umorzenia kwoty niezapłaconych odsetek od kredytu bankowego nie może być traktowane jako otrzymanie nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy podatkowej. Na poparcie wyrażonego stanowiska prawnego, pełnomocnik skarżącej odwołał się (podobnie jak na etapie postępowania odwoławczego) do wyroku NSA z dnia 29 września 2004 roku, sygn. akt FSK 780/04, pisma Ministerstwa Finansów z dnia 13 stycznia 1999 roku, decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] roku, nr [...] oraz postanowienia Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] roku, nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Istota sporu wiąże się z rozstrzygnięciem problemu, jakie prawnopodatkowe skutki w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wywołuje umorzenie przez A (kredytodawcę) wymagalnych, skapitalizowanych i karnych odsetek naliczonych skarżącej (kredytobiorcy) zgodnie z zawartą wcześniej umową kredytu bankowego. Zdaniem strony skarżącej decyzja Banku o umorzeniu odsetek karnych nie stanowi świadczenia wobec kredytobiorcy ponieważ nie powoduje przyrostu w majątku podatnika i w związku z tym wartość umorzonych odsetek nie podlega obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie natomiast Dyrektora Izby Skarbowej w K. z momentem umorzenia kredytobiorcy przez Bank wymagalnych należności odsetkowych powstał po jego stronie przychód podatkowy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 roku, nr 14, poz. 176 z późniejszymi zmianami, dalej updof). W rozpatrywanej sprawie okolicznością niesporną jest naliczenie skarżącej przez Bank skapitalizowanych i karnych odsetek, zgodnie z zawartą umową kredytu bankowego, a następnie ich umorzenie. Zasadne jest zatem stwierdzenie, że w realiach rozpatrywanej sprawy, naliczone odsetki karne należy traktować jak odsetki wymagalne. Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający podziela stanowisko organu odwoławczego, że umorzenie takich odsetek generuje po stronie kredytobiorcy przychód/dochód podlegający opodatkowaniu. Z art. 9 ust. 1 updof wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochody, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Oznacza to, że ustawodawca co do zasady nie dopuszcza wyjątków od zasady powszechności opodatkowania wszelkich dochodów. Wyrazem tego jest także przepis art. 10 ust. 1 pkt 9 updof, który wprowadza pojęcie "innych źródeł" jako źródła przychodów podlegających opodatkowaniu. Jest charakterystyczne przy tym to, że wyliczenie źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu zostało oparte na kryterium przedmiotowym, tj. wystąpienia określonego zdarzenia, rodzącego skutki podatkowe. Konkretyzując pojęcie "inne źródła przychodów" przepis art. 20 ust. 1 updof wylicza jedynie przykładowo te inne źródła używając określenia "w szczególności". Zalicza do nich m. in. "inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12 – 14 i 17". Już tylko to wyłączenie dotyczące m. in. art. 14 updof – wskazującego na przychody z działalności gospodarczej – pozwala na przyjęcie poglądu, że nieodpłatne świadczenia podlegają opodatkowaniu także u podatników nieprowadzących działalności gospodarczej. U podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą nieodpłatne świadczenia są przychodami z działalności gospodarczej zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 8 updof przy czym oblicza się je zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 11 ust. 2- 2b updof, a nie jako przychód należny. Konsekwentnie w art. 11 ust. 1 updof ustawodawca wskazał, że przychodami z zastrzeżeniem art. 14- 16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19, art. 20 ust. 3 są otrzymywane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości świadczeń w naturze i inne nieodpłatne świadczenia. Istotne jest zatem zdefiniowanie pojęcia "nieodpłatne świadczenia" oraz odpowiedź na pytanie, czy umorzenie przedmiotowych odsetek przez Bank stanowi formę takiego świadczenia. Pojęcie nieodpłatnego świadczenia nie zostało zdefiniowane w ustawie podatkowej, jednakże w orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że ma ono szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy (por. uchwała NSA z dnia 16 października 2006 roku, sygn. akt II FPS 1/06). Uchwała ta zapadła wprawdzie w związku z wątpliwościami dotyczącymi przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jednakże powyższa teza zachowuje aktualność również w kontekście przepisów updof. Nie ma bowiem podstaw do odmiennej interpretacji pojęcia "nieodpłatnego świadczenia", którym obie ustawy podatkowe się posługują, na gruncie każdej z nich (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2008 roku, sygn. akt II FSK 1184/07, czy też wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2009 roku, sygn. akt III SA/Wa 1677/08). W świetle powyższego, zasadne jest stanowisko, iż umorzenie wymagalnych odsetek od kredytu zaciągniętego przez skarżącą (kredyt nie był związany z działalnością gospodarczą), tzn. takich odsetek, których zapłaty Bank mógł się skutecznie domagać, kosztem majątku podatniczki, jest przysporzeniem skutkującym powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu. Dotyczy to zarówno odsetek skapitalizowanych, które faktycznie po skapitalizowaniu stają się kwotą długu, naliczonych przez Bank odsetek karnych, jak również innych wynikających z umowy kredytowej należnych Bankowi świadczeń ubocznych. Rezygnacja z tych świadczeń przez Bank stanowi zwolnienie dłużnika z części długu (art. 508 Kodeksu cywilnego) i oznacza to uzyskanie po stronie kredytobiorcy, podlegającego opodatkowaniu nieodpłatnego świadczenia wyrażającego się w możliwości bezpłatnego korzystania z kapitału. Gdyby nie fakt umorzenia spornych odsetek, dłużnik byłby zobowiązany do ich uiszczenia, co powodowałoby uszczuplenie jego majątku. Przychodem są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1994 roku, sygn. akt SA/Kr 2139/93; wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 1994 roku, sygn. akt SA/Wr 1101/93). Z powyższych względów nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja strony skarżącej, że umorzenie odsetek nie powoduje po stronie kredytobiorcy żadnego realnego przysporzenia majątkowego. Również treść art. 69 ustawy – Prawo bankowe, zawierającego definicję kredytu bankowego nie przekłada się na możliwość odmiennej kwalifikacji analizowanego zdarzenia, w świetle art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 updof. Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2008 roku, sygn. akt II FSK 1096/07, że umorzone częściowo osobie fizycznej odsetki jako pochodzące z samodzielnego zobowiązania i niepozostającego w związku z działalnością gospodarczą, podlegają także opodatkowaniu jako przychód z uzyskanego nieodpłatnego świadczenia, na podstawie art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 updof. Wskazać również należy, iż argumenty organu odwoławczego dotyczące powołanych przez pełnomocnika w skardze orzeczeń sądowych i podatkowych – są trafne i przedstawione zostały w sposób wyczerpujący. Dokonując zatem w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami) kontroli zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd uznał również, że organy te nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło