I SA/Łd 94/13
WyrokWSA w Łodzi2013-03-14
Skład orzekający: Cezary Koziński, Paweł Kowalski, Teresa Porczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy podatnik utracił prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur z powodu niekorzystnych rozstrzygnięć w postępowaniu VAT, kwota tego podatku naliczonego może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrata przez podatnika prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, wynikająca z niekorzystnych rozstrzygnięć w postępowaniu VAT, nie powoduje automatycznego zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT, podatek VAT co do zasady nie jest kosztem uzyskania przychodu, a wskazane w przepisie możliwości zaliczenia VAT w koszty są wyczerpujące i nie obejmują sytuacji utraty prawa do odliczenia z przyczyn innych niż te wskazane w ustawie.Stan faktyczny
Skarżący S. L. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005, argumentując, że jego udziały w spółce jawnej 'A' zostały obciążone korektami VAT-7, które zmniejszyły podatek naliczony o kwotę wynikającą z faktur wystawionych przez podmiot nieuprawniony. W związku z tym podwyższono koszty uzyskania przychodu. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że faktury firmy 'B' Z. B. nie stanowiły podstawy do odliczenia VAT, ponieważ wystawca nie był czynnym podatnikiem VAT i nie powstał obowiązek podatkowy. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005. Oddala skargę;
I SA/Łd 94/13
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł - W z dnia [...]r. odmawiającą S. L. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 w kwocie 4.873,00 zł.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania.
W dniu 28 grudnia 2011 r. skarżący wystąpił do organu podatkowego pierwszej instancji z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 4.873,00 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 21 listopada 2007 r. "A" PPHU Spółka Jawna S. L., R. F., z siedzibą w Ł., w której posiadał udziały w wysokości 50% złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym Ł - G deklaracje korygujące VAT -7 za okres od stycznia 2005 r. do grudnia 2005 r., w których skorygowano (zmniejszono) podatek naliczony o podatek zawarty w fakturach wystawionych przez podmiot nieuprawniony i zapłacono, wraz z odsetkami, różnice wynikające z korekt. Sumaryczna różnica podatku naliczonego w roku 2005 wyniosła 51.299,14 zł. Wobec powyższego koszty uzyskania przychodu podwyższono o kwotę podatku naliczonego, którego podatnik nie ma prawa odliczyć. Równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty skarżący dokonał korekty zeznania PIT-36L o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2005.
W złożonej korekcie zeznania wykazał podatek należny w wysokości 7.173,00 zł, w miejsce zobowiązania pierwotnie zadeklarowanego w wysokości 12.046,00 zł.
Po przeprowadzeniu stosownego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-W decyzją z dnia [...] r. odmówił skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 we wnioskowanej kwocie.
Od decyzji organu I instancji wniesiono odwołanie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że celem sprawdzenia prawidłowości dokonanej przez skarżącego korekty zeznania PIT-36L za 2005 r. zwrócono się o informacje do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł - G z prośbą o przesłanie materiałów dotyczących deklaracji VAT -7 złożonych przez Spółkę "A" za okres od stycznia 2005 r. do grudnia 2005 r.
W odpowiedzi Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego Ł - G poinformował, iż w dniu 21 listopada 2007 r. "A" Spółka Jawna złożyła deklaracje korygujące VAT-7 za okres od stycznia 2005 r. do grudnia 2005 r. wskazując w wyjaśnieniach, że przyczyną korekty jest powzięcie wiadomości, iż kontrahent - dostawca PPHU "B" Z. B. z Ł., nie jest czynnym podatnikiem VAT. W związku z powyższym Spółka dokonała korekty podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez w/w podmiot. Z korekt tych wynika zwiększenie należności podlegających wpłacie do urzędu skarbowego o kwotę łączną 51.298,00 zł, która została uregulowana w całości wraz z odsetkami.
W dniu 9 grudnia 2008 r. Spółka "A" złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym Ł -G kolejne deklaracje korygujące VAT-7 za okres styczeń 2005 r. - grudzień 2005 r., w których ponownie uwzględniła faktury nabycia złomu wystawione przez PPHU "B" Z. B.. Wraz z dokonaniem korekt deklaracji Spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług m.in. za ww. okres oraz o zwrot podatku wraz z zapłaconymi odsetkami.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł - G, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., w decyzjach dotyczących podatku VAT uznali, że faktury wystawione przez firmę "B" Z. B. na rzecz "A" Spółka Jawna nie stanowią podstawy do odliczenia zawartego w nich podatku, gdyż po stronie wskazanego w tych dokumentach wystawcy nie powstał obowiązek podatkowy z tytułu wykonania czynności podlegającej opodatkowaniu (podatek należny).
Dodatkowo w decyzji z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że Z. B. nie mógł być faktycznym dostawcą złomu, a rolą firmy "B" było jedynie wystawianie faktur, które miały legalizować obrót złomem niewiadomego pochodzenia.
Podkreślono, że zarówno decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. wydana dla Spółki "A", jak i decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W. wydana w dniu [...]r. dla Z. B. , stanowią ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcia w sprawie i zasadne jest stanowisko, iż skarżący nie nabył złomu od spółki "B" Z. B..
Następnie organ II instancji obszernie wyjaśnił jak należy rozumieć koszty uzyskania przychodu i przytaczając treść art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a) ustawy o podatku od osób fizycznych stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż nie stanowią kosztów uzyskania przychodu z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego formie spółki "A" zarówno podatek naliczony, jak również wartości netto wynikające z faktur VAT za 2005 r. sygnowanych przez "B", gdyż faktury te nie dokumentują rzeczywistych transakcji pod względem podmiotowym, a zawierają jedynie niezgodne z prawdą zapisy, że takich czynności dokonano pomiędzy podmiotami wskazanymi na fakturach.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, że nie istnieją podstawy normatywne do uznania za koszty uzyskania przychodu wydatków, które nie zostały udokumentowane dowodami rzetelnymi, czyli odzwierciedlającymi stan rzeczywisty.
Podkreślono, że przyjętym ustaleniom faktycznym nie można zarzucić wadliwości w realizacji zasady materialnej prawdy obiektywnej, natomiast dokonana ocena stanu faktyczno-prawnego sprawy nie narusza - wbrew zarzutom odwołania - dyspozycji art. 120, 121, 122, 124, 180 § 1, 181, 193, 194 ustawy - Ordynacja podatkowa. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., organ podatkowy pierwszej instancji wyjaśnił stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie oraz wystarczająco uzasadnił swoją decyzję.
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazał na następujące uchybienia:
- naruszenie zasady działania organów na podstawie przepisów prawa, poprzez:
1. uznanie za udowodniony brak możliwości obciążenia kosztów podatkiem naliczonym zawartym w fakturach wystawionych przez firmę PHU "B" Z. B., bez oparcia o niezbędne i prawidłowe materiały dowodowe,
2. pominięcie przepisów dotyczących wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy,
3. nieustalenie jaka norma obowiązuje dla potrzeb rozstrzygnięcia tej sprawy, a także pomijanie innych przepisów mających dla sprawy istotne znaczenie,
4. błędne przyporządkowanie stanu sprawy do normy prawnej, w okolicznościach szczątkowo zgromadzonego materiału dowodowego,
5. nałożenie obowiązków na stronę wskutek nieprawidłowo poprowadzonego postępowania dowodowego,
6. odrzucenie ksiąg podatkowych bez przeprowadzenia właściwej do tego procedury,
7. nałożenie obowiązków na Spółkę A zamiast wyegzekwowania właściwych danin na rzecz budżetu od jej kontrahenta, co oznacza podwójne opodatkowanie tego samego zdarzenia gospodarczego,
8. nieuprawnione w tym postępowaniu nałożenie obowiązków na stronę wskutek nierzeczywistego wykreowania "stanu faktycznego" za pomocą niekorzystnej dla strony interpretacji dokumentów zaimplementowanych z innych postępowali, bez przeprowadzenia dowodów bezpośrednio w przedsiębiorstwie Spółki A,
9. zinterpretowanie obowiązującego prawa w sposób niekorzystny dla strony,
10. oparcie decyzji podatkowej na domniemaniach organu, przy totalnym zignorowaniu wniosków dowodowych strony, z pominięciem obowiązku rozpatrzenia racji strony,
- naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych poprzez:
11. oparcie decyzji podatkowej na domniemaniach organu, przy całkowitym pominięciu stanowiska strony, w tym składanych wyjaśnień, zeznań świadków przedłożonych dowodów oraz zgłaszanych wniosków dowodowych, co świadczy o braku bezstronności i obiektywizmu,
12. ochronę interesów państwa z rażącym naruszeniem dobra jednostki,
13. oparcie decyzji podatkowej na wybranych, wyłącznie niekorzystnych dla strony, dowodach w sprawie,
14. rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony,
- naruszenie zasady przekonywania poprzez:
15. zaniechanie wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, w szczególności poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji zgodnie z przepisami prawa,
16. zaniechanie wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, w szczególności poprzez nieprzedstawienie stronie racjonalnych przyczyn nieuwzględnienia korzystnych dla strony elementów postępowania,
17. brak ustosunkowania się do twierdzeń istotnych dla podatnika lub ustosunkowanie się ogólnikowe, sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego,
18. zaniechanie wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu spraw, w szczególności poprzez nieprzedstawienie stronie racjonalnych przyczyn nieuwzględnienia korzystnych dla strony elementów zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności dotyczących bilansu rozliczenia ilości zakupionego i sprzedanego złomu,
19. brak ustosunkowania się do twierdzeń istotnych dla podatnika lub ustosunkowanie się ogólnikowe, sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a w szczególności co do przyczyn nieuznania dowodów z przesłuchań świadków i strony oraz innych ważnych dla strony dowodów,
20. naruszenie zasady otwartego systemu dowodów, poprzez błędne uznanie przez organ, że pewne dowody nie mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodów bezpośrednio w Spółce A,
21. naruszenie zasady bezpośredniości pozyskiwania dowodów poprzez wprowadzenie do postępowania dowodów z innych postępowań z naruszeniem art .181 Ordynacji podatkowej,
22. naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy,
23. naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, mimo aktywnego udziału strony w postępowaniu,
24. posługiwanie się możliwie najprostszymi środkami, które w ocenie organu podatkowego miały doprowadzić do załatwienia sprawy kosztem wnikliwości jej rozpoznania,
25. brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, które ma wyłącznie sprawozdawczy charakter, w szczególności poprzez brak uzasadnienia prawnego w zakresie niezbędnego wyjaśnienia przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia faktycznego,
26. oparcie rozstrzygnięcia na własnych poglądach i spostrzeżeniach organu, zresztą w oczywisty sposób sprzecznych nawet ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co stanowi zarówno o mało wnikliwym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, jak również o dowolnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego,
- naruszenie warunku uznania okoliczności faktycznych za udowodnione, poprzez:
27. pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego,
28. pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności poprzez oparcie decyzji organu na dowodach zaczerpniętych z innych postępowań, w których skarżący ani Spółka A nie mogła mieć udziału,
29. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym,
- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów:
30. poprzez niemożność właściwej oceny, czy dana okoliczność została udowodniona czy nie,
31. poprzez bezzasadne zakwestionowanie wielu istotnych a korzystnych dla strony dowodów zebranych w sprawie,
32. która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności poprzez przystąpienie do oceny materiału dowodowego w sytuacji, gdy nie został on w sposób wyczerpujący i wszechstronny zgromadzony.
33. która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności poprzez zakwestionowanie składanych przez stronę dowodów i wyjaśnień (popartych zeznaniami świadków), bez wskazania okoliczności zgodnych z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, które by za powziętym rozstrzygnięciem przemawiały,
34. poprzez poddanie ocenie dowodów zdobytych z naruszeniem prawa materialnego oraz prawa procesowego, to jest przystąpienie do oceny materiału dowodowego w sytuacji. gdy nie został on w sposób wyczerpujący i wszechstronny zgromadzony,
35. brak uzasadnienia prawnego i faktycznego, w szczególności poprzez brak wyjaśnienia dlaczego organ podatkowy nie uwzględnił wielu dowodów korzystnych dla strony, opartego na zasadach logiki oraz z uwzględnieniem doświadczenia życiowego,
36. naruszenie warunku uznania okoliczności faktycznych za udowodnione, poprzez pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodów bezpośrednio w przedsiębiorstwie skarżącego podatnika,
37. tendencyjne działania jeśli chodzi o eksponowanie nieścisłości w wyjaśnieniach i manipulowanie nimi by stworzyć wrażenie chęci oszukania organu podatkowego, które to uchybienia miały zasadniczy wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej zakresie w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wszystkie zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące naruszenia zasad postępowania podatkowego, są niezasadne. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 r., a nie określenie tego zobowiązania. Sąd nie może też badać poprawności przeprowadzonych postępowań w zakresie określenia skarżącemu zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r.
Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub niezależnie zapłaconego podatku.
W myśl art. 75 § 4 ustawy jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę.
Natomiast w sytuacji zaistnienia wątpliwości co do poprawności skorygowanej deklaracji, a tym samym kwoty nadpłaty, organ podatkowy winien na tę okoliczność przeprowadzić stosowne postępowanie.
Mając na uwadze argumentację wniosku o stwierdzenie nadpłaty podkreślenia wymaga, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wyszczególnia wszystkich rodzajów kosztów uzyskania przychodów, natomiast zgodnie z jej art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem tych, których ustawa nie uznaje za koszty, a które zostały wymienione w jej art. 23 ust. 1.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a) analizowanej ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z tym że jest kosztem uzyskania przychodów podatek naliczony:
– jeżeli podatnik zwolniony jest od podatku od towarów i usług lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odprzedaży towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku od towarów i usług,
– w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług - jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.
Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania wyłączeń zawartych w przepisie art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a) analizowanej ustawy, ponieważ podatnik nie był zwolniony od podatku od towarów i usług we wskazanym zakresie i w 2005 r. przysługiwało mu prawo obniżenia kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług w związku z dokonywanymi zakupami towarów. Podatnik skorzystał z tego uprawnienia i odliczył podatek naliczony z faktur wystawionych przez Z. B..
Należy również pamiętać, że przepisy art. 23, w zakresie wyłączenia określonych wydatków z kosztów uzyskania przychodów, są przepisami szczególnymi i nie można ich interpretować w sposób rozszerzający.
Uregulowanie art. 23 ust.1 pkt 43 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy interpretować w powiązaniu z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług. Odmienny jest przedmiot obu podatków. Podatek od towarów i usług jest powszechnym podatkiem obrotowym netto (od wartości dodanej). Zasadniczą cechą tego podatku jest, ustanowione w art. 86 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm) prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Skoro podatnikowi, co do zasady przysługuje to uprawnienie, to racjonalne jest uregulowanie o wyłączeniu z kategorii kosztów uzyskania przychodów w ramach podatku dochodowego, podatku od towarów i usług uiszczonego przy nabyciu towarów. Podatnik będzie mógł bowiem, korzystając z uprawnienia z art. 86 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług, dokonać obniżenia podatku naliczonego od podatku należnego. Odmienna sytuacja zachodzi, gdy przepisy ustawy o podatku od towarów i usług pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego. Wówczas racjonalne jest zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów podatku naliczonego przy nabyciu towarów, albowiem kwota tego podatku nie zostanie zwrócona podatnikowi. Natomiast w sytuacji, gdy podatnikowi przysługiwało uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego, lecz uprawnienie to utracił na skutek nieprzestrzegania rygorów przewidzianych w ustawie o podatku od towarów i usług, brak jest podstaw prawnych do zaliczenia tego podatku do kosztów uzyskania przychodów. Przepisy w tym zakresie nie dopuszczają bowiem dowolności i swobody w zakresie wyboru zachowania podatnika w sferze obowiązków podatkowych.
Zgodnie zatem z ogólną zasadą wyrażoną w przepisie art. 23 ust. 1 pkt 43, podatek od towarów i usług, czy to zawarty w cenie nabywanych towarów (podatek naliczony), czy ten, którego obowiązek uiszczenia ciąży na przedsiębiorcy z powodu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu (podatek należny), nie jest, co do zasady, uznawany za koszt uzyskania przychodu, przy czym wskazane w przepisie możliwości zaliczenia VAT w koszty są wyczerpujące. Oznacza to, że żadna inna możliwość - poza wymienionymi w przepisie - nie umożliwia zaliczenia podatku VAT do kosztów podatkowych.
Reasumując należy przyjąć, że art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będzie miał zastosowanie, gdy podatnikowi nie będzie przysługiwało prawo odliczenia, a nie w sytuacji gdy prawo to (z jakichkolwiek względów) utracił. Zatem skoro w rozpoznawanej sprawie utrata przez skarżącego prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikała z niekorzystnych dla niego rozstrzygnięć (wydanych decyzji) na gruncie podatku VAT, to nie oznacza to, że podatek naliczony staje się automatycznie kosztem uzyskania przychodu. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 20.09.2000r. sygn. I SA/Sz 1622/99 Lex nr 45550; z dnia 18.10.2002r. sygn. I SA/Łd 190/01 POP 2003/2/32 oraz z dnia 12.04.2005r. sygn. FSK 1609/04 M.Podat. 2005/5/2).
Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślenia wymaga to, że decyzja, która w niniejszym postępowaniu została poddana ocenie sądu, dotyczy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Cała argumentacja skargi mogłaby odnieść ewentualny skutek w postępowaniu dotyczącym, np. określania zobowiązania w podatku VAT, natomiast w niniejszym postepowaniu, ze względu na wyżej przytoczoną argumentację, jest zupełnie nieadekwatna i nie może odnieść zamierzonych przez stronę skutków.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło