II FSK 2304/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-06

Skład orzekający: Jacek Brolik, Beata Cieloch, Danuta Małysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż trzy miesiące i jednocześnie uprawdopodobniono, że zobowiązanie nie zostanie wykonane?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest dopuszczalne, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki: jedna z przesłanek wskazanych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej (w tym krótszy niż 3 miesiące okres do przedawnienia) oraz przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji, zgodnie z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że uprawdopodobnienie nie wymaga udowodnienia, a jedynie wykazania uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B.K. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi. Postanowieniem tym utrzymano w mocy decyzję organu I instancji nadającą rygor natychmiastowej wykonalności decyzji określającej B.K. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Skarżąca kwestionowała zasadność nadania rygoru, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania i braku uprawdopodobnienia jego niewykonania.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia del. NSA Danuta Małysz (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 42/13 w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 7 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 29 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 42/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 7 listopada 2012 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan sprawy: Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego I instancji z dnia 27 sierpnia 2012 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji tego organu z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie określenia B. K. (podatniczka, skarżąca) zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że w dniu 10 sierpnia 2012 r. organ podatkowy I instancji wydał decyzję określającą podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 w wysokości 14699,00 zł, a następnie, postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2012 r., nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Rozpatrując zażalenie wniesione przez podatniczkę od wymienionego postanowienia organ II instancji nie stwierdził, aby zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Odwołując się do treści art.239b § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz.749 ze zm.), zwanej dalej "O.p.", zauważył, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności pozostawione jest uznaniu organu podatkowemu i może nastąpić, między innymi, w razie łącznego spełnienia dwóch przesłanek: stwierdzenia, iż upływ okresu przedawnienia jest krótszy niż trzy miesiące oraz uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane przed upływem tego terminu. W związku z zarzutem, iż postanowienie odnosi się do przedawnionego roszczenia, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe przedawniłoby się z dniem 31.12.2010 r., jednak ze względu na okresy zawieszenia postępowania podatkowego (od 1.06.2010 r. do 10.03.2011 r., od 20.05.2011 r. do 2.03.2012 r., od 2.04.2012 r. do 23.05.2012 r.) termin przedawnienia tego zobowiązania upływał z dniem 14.09.2012 r. Zatem zobowiązanie podatkowe nie było przedawnione, a na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności okres do upływu terminu przedawnienia był krótszy niż 3 miesiące. Dalej organ II instancji wyjaśnił, że przesłanka upływu terminu przedawnienia zobowiązania w czasie krótszym niż trzy miesiące ma, tak jak pozostałe przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wymienione w przepisie art.239b § 1 O.p., charakter rozłączny. Jej zaistnienie daje samodzielną podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie fakt, że w świetle art.239a O.p. nieostateczna decyzja organu I instancji nie podlegała wykonaniu, uzasadniał, zdaniem organu odwoławczego, przyjęcie, że jest prawdopodobne, iż zobowiązanie wynikające z przedmiotowej decyzji nie zostanie wykonane. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że jako uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania organ I instancji podniósł, iż rozliczając w drodze samoobliczenia podatek dochodowy za 2004 r. podatniczka nie wykazała dochodów osiągniętych za granicą w wysokości 9000,00 USD i 12769,00 USD, wykazała jedynie kwotę 16424,46 zł ze stosunku pracy w Polsce oraz należne zobowiązanie z tego tytułu w kwocie 889,10 zł. Złożone zeznanie podatkowe nie odzwierciedlało zatem rzeczywistych dochodów uzyskanych w roku podatkowym, co świadczy o nierzetelnym dokonaniu rozliczenia podatkowego i dążeniu do uszczuplenia należnego zobowiązania podatkowego. W tych okolicznościach organ podatkowy miał prawo przypuszczać, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane dobrowolnie w okresie pozostałym do upływu terminu jego przedawnienia. Zaniechanie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mogło skutkować wygaśnięciem zobowiązania podatkowego przez przedawnienie, a właśnie dla zapobieżenia takich sytuacji ustawodawca wprowadził uregulowania prawne uprawniające organy podatkowe do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się z kolei do zarzutu, że postanowienie nie uwzględnia dokonanych uprzednio przez podatniczkę wpłat oraz że pozostaje w sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego w sprawie [...] i zawiera błędne wyliczenie zobowiązania podatkowego, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w myśl art.21 § 1 pkt 1 O.p. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z mocy prawa, a podatnik jest zobowiązany do prawidłowego wyliczenia i terminowego wpłacania podatku dochodowego, jednocześnie zaś art.21 § 3 O.p. nie nakłada na organy podatkowe obowiązku określenia podatnikowi faktycznej kwoty do zapłaty (zaległości podatkowej). Wydana w dniu 10 sierpnia 2012 r. decyzja określa wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., a nie kwotę do zapłaty. Nie ma zatem znaczenia dla bytu zaskarżonego postanowienia i jego zgodności z prawem, w kontekście przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności z art.239b § 1 pkt 4 O.p., okoliczność dokonania częściowych wpłat na poczet zobowiązania podatkowego określonego w decyzji, co do której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jeśli zobowiązanie nie zostało uregulowane w całości. Jeśli natomiast chodzi o tytuł wykonawczy [...], to odnosi się do kwoty faktycznej zaległości z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004, która figuruje na koncie podatniczki w organie podatkowym, stąd wskazana w tytule wykonawczym kwota należności głównej nie jest tożsama z kwotą zobowiązania podatkowego określonego decyzją organu podatkowego z dnia 10 sierpnia 2012 r. Na powyższe postanowienie podatniczka wniosła skargę, w której zarzuciła naruszenie art.239b § 1 i § 2 O.p., art.233 § 1 pkt 1 w związku z art.239 O.p. oraz art.187, art.120, art.121, art.124 O.p. i art.68 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wniósł o oddalenie skargi. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia o oddaleniu skargi Sąd pierwszej instancji podniósł, że przesłanki umożliwiające zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności ustawodawca wskazał w art.239b § 1 O.p., przy czym przesłanki te należą do dwóch różnych kategorii - o ile przesłanki wymienione w pkt 1-3 związane są z sytuacją majątkową podatnika, o tyle przesłanka wymieniona w pkt 4 dotyczy jedynie obiektywnego okresu pozostającego do upływu terminu przedawnienia. Decydujące znaczenie w odniesieniu do art.239b § 1 pkt 4 O.p. ma wskazanie, jaki okres pozostaje do upływu terminu przedawnienia; musi to być okres krótszy niż 3 miesiące. Przesłanka ta stanowiła podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Dalej Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że jakkolwiek brzmienie przepisu art.239b § 1 O.p. wskazuje na rozłączność przesłanek w nim wymienionych, to w świetle § 2 tego artykułu sam fakt zbliżającego się upływu terminu przedawnienia nie uzasadnia zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności, zgodnie bowiem z tym przepisem przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Językowa wykładnia przytoczonych przepisów uzasadnia zatem prezentowany w orzecznictwie pogląd, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek, tj. jednej z przesłanek wskazanych w art.239b § 1 pkt 1-4 O.p. oraz przesłanki z § 2 art.239b O.p., a warunkiem koniecznym dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 239b § 1 O.p. jest jednoczesne uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art.239b § 2 O.p.). W ocenie Sądu pierwszej instancji, w stanie sprawy organy podatkowe wykazały zaistnienie przesłanki wskazanej w art.239b § 1 pkt 4 O.p. oraz uprawdopodobniły, stosownie do § 2 tego artykułu, że zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane. Podkreślił on, że ustawodawca nie sprecyzował w powołanym przepisie ewentualnych przyczyn skutkujących niewykonaniem decyzji, a także, że przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania, o której mowa w art.239b § 2 O.p., nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia. W tym kontekście stwierdził, że argumentacja organu zawarta w zaskarżonym postanowieniu, dotycząca nieujęcia w zeznaniu dochodów osiągniętych za granicą i zaniżenia w związku z tym zobowiązania podatkowego, uzasadnia przyjęcie istnienia uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatniczki w podatku dochodowym za 2004 r. nie zostanie dobrowolnie wykonane w pełnej wysokości wynikającej z decyzji wymiarowej i wygaśnie z powodu upływu terminu przedawnienia. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przedmiotem analizy w tej sprawie nie jest zasadność określenia wysokości zobowiązania w postępowaniu wymiarowym ani ewentualne uchybienia w postępowaniu egzekucyjnym. Uwzględniając powyższe Sąd pierwszej instancji uznał za nieuzasadnione zarzuty naruszenia przez organy podatkowe art.239b § 1 i 2 O.p., a w konsekwencji nie stwierdził zarzucanego naruszenia art.233 § 1 pkt 1 O.p. W jego ocenie, organy podatkowe nie naruszyły także zasad postępowania wynikających z art. art.120, 121 § 1 i 124 O.p. ani art.187 O.p., przy czym wyjaśnił on, że fakt wydania postanowienia o nadaniu decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności w terminie niespełna miesięcznym przed upływem terminu przedawnienia wynika z akt sprawy, a organy uprawdopodobniły, że zobowiązanie nie zostanie wykonane przed upływem terminu przedawnienia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.68 O.p. Sąd wyjaśnił, że w przepisie tym zawarto uregulowania dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych powstających z dniem doręczenia decyzji (art.21 § 1 pkt 2 O.p.). Decyzja określająca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych jest decyzją o charakterze określającym zobowiązanie, które powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art.21 § 1 pkt 1 O.p.). Uregulowania dotyczące przedawnienia takich zobowiązań ustawodawca zawarł w art.70 O.p. Ponadto, Sąd pierwszej instancji podzielił wyjaśnienia zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że nie odnosi się ono do przedawnionego roszczenia ze względu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia z uwagi na postępowanie sądowoadministracyjne (art.70 § 6 pkt.2 O.p.) oraz z uwagi na konieczność uzyskania odpowiednich informacji od organów innego państwa (art.70a O.p.). Jako podstawę prawną oddalenia skargi Sąd pierwszej instancji wskazał art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie prawa materialnego: ▪ art.239b § 1 i 2 O.p. przez błędną wykładnię i błędne zastosowanie, ▪ art.233 § 1 pkt 1 w związku z art.239 O.p. przez błędne zastosowanie, ▪ art.233 § 1 pkt 2 w związku z art.239 O.p. przez błędną wykładnię i niezastosowanie, ▪ art.187 O.p. przez błędne zastosowanie z uwagi na błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie - polegające na błędnym uznaniu istnienia uzasadnionej obawy niewykonania dobrowolnie przez skarżącą zobowiązania podatkowego, co skutkowało nadaniem decyzji organu podatkowego rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku dostatecznych podstaw, ▪ art.68, art.120, art.121, pkt 1 oraz art.124 O.p. przez niezastosowanie tych przepisów. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o zmianę wyroku i uwzględnienie skargi, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej aktorka podniosła, że uprawdopodobnienie oznacza wykazanie prawdopodobieństwa graniczącego z pewnością. Stwierdziła, że o bezzasadności argumentacji Sądu pierwszej instancji świadczy fakt, iż skarżąca, pomimo konsekwentnego podtrzymywania merytorycznego stanowiska w sprawie, dokonała dobrowolnie wpłaty na poczet zobowiązania podatkowego kwoty 6596,90 zł, zaś po jej zwrocie ponownie ją uiściła, okoliczności te zostały jednak całkowicie pominięte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Ponadto autorka skargi kasacyjnej podniosła, że zgodnie z art.239b § 1 pkt 4 O.p. organ podatkowy zobowiązany był uprawdopodobnić, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane przez skarżącą, a uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania i jego następczego wygaśnięcia na skutek upływu terminu przedawnienia. Wymóg takiego uprawdopodobnienia należy odnosić do ustaleń, które winny być poczynione w toku postępowania podatkowego, w niniejszej sprawie nie zostały jednak dokonane. W stanie sprawy brak jest, w ocenie autorki skargi kasacyjnej, podstaw do stwierdzenia, że skarżąca nie miała żadnego majątku, wyzbywała się majątku, toczyło się przeciwko niej postępowanie egzekucyjne, podejmowała działania, które mogłyby udaremnić zaspokojenie roszczeń organu podatkowego, zaś organ podatkowy nie dał podatniczce możliwości dobrowolnego uregulowania należności wynikającej z decyzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art.174 p.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na wymienionych w nim podstawach, tj. 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z art.176 p.p.s.a. wynika zaś, że podstawy kasacyjne w danej sprawie i ich uzasadnienie winny być zawarte w skardze kasacyjnej. Prawidłowo sformułowany zarzut kasacyjny z podstawy wymienionej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. powinien przy tym wskazywać na konkretny przepis prawa materialnego naruszony przez sąd pierwszej instancji z wyjaśnieniem, czy – zdaniem autora skargi kasacyjnej – został on naruszony przez błędną wykładnię, czy przez niewłaściwe zastosowanie oraz jak – jego zdaniem – winien być ten przepis rozumiany lub na czym polega jego niewłaściwe zastosowanie, zaś zarzut z podstawy kasacyjnej wymienionej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. winien, poza wskazaniem naruszonego przepisu prawa procesowego i wyjaśnieniem, w czym przejawia się jego naruszenie w stanie danej sprawy, zawierać także wykazanie, w jaki sposób naruszenie to mogło wpłynąć na wynik tej sprawy. Przytoczone regulacje mają istotne znaczenie, bowiem zgodnie z art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do konkretyzowania, uzupełniania lub korygowania w inny sposób zarzutów skargi kasacyjnej. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nieważność postępowania nie zachodzi, a skarga kasacyjna nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Przepisy art.239b § 1 i 2 O.p., których naruszenie przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie zarzucono w skardze kasacyjnej, stanowią, że: ➢ decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (§ 1) ➢ przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (§ 2). Z przepisów tych jednoznacznie wynika, iż dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest zaistnienie tylko jednej z przesłanek wymienionych w art.239b § 1 O.p., a obok tego – przesłanki, o której mowa w art.239b § 2 O.p., co zgodnie z prawem wywiodły zarówno organy podatkowe rozstrzygające w sprawie, jak i Sąd pierwszej instancji. Trafnie też Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przesłanki wymienione w § 1 omawianego artykułu mają zróżnicowany charakter – trzy z nich odnoszą się do wielkości majątku podatnika i możliwych w nim ubytków, natomiast czwarta, opisana w pkt 4, ma związek nie z majątkiem podatnika, ale z czasem, jaki pozostał do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie zaistnienie tej właśnie przesłanki, ostatniej z wymienionych w § 1, tj. krótszego niż 3 miesiące okresu do upływu terminu przedawnienia, stało się, łącznie z przesłanką z § 2 art.239b O.p., powodem wydania przez organy podatkowe postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Wbrew twierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, z art.239b § 1 pkt 4 O.p. nie wynika, że organ podatkowy zobowiązany był uprawdopodobnić, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie przez skarżącą wykonane. Jak wyjaśniono wyżej, zgodnie z tym przepisem rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji nieostatecznej, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, zatem tę właśnie okoliczność obowiązany jest wykazać organ podatkowy. W skardze kasacyjnej nie jest zresztą kwestionowane, że sytuacja taka miała miejsce w stanie niniejszej sprawy. Konieczność uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji (nieostatecznej) nie zostanie wykonane, wynika natomiast z art.239b § 2 O.p. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być przy tym utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane, a w konsekwencji wygaśnie wskutek upływu terminy przedawnienia. Ponadto zaś należy mieć na względzie, że z powołanego przepisu nie wynika, iż fakty wskazujące na prawdopodobieństwo niewykonanie zobowiązania podatkowego przed upływem terminu jego przedawnienia mają odnosić się tylko do sfery majątkowej podatnika, zatem mogą one dotyczyć różnych okoliczności, zarówno ze sfery majątkowej podatnika, jak i innych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle powyższego za nienaruszającą art.239b § 2 O.p. uznać należy ocenę dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, że organy podatkowe zasadnie przyjęły, iż prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania podatkowego wynika z krótkiego czasu, jaki pozostał do upływu terminu jego przedawnienia. Prawo strony do wniesienia odwołania, z którego zresztą skarżąca skorzystała, i czas konieczny na przeprowadzenie postępowania odwoławczego z jednej strony, z drugiej zaś strony nieuiszczenie całości zobowiązania podatkowego były okolicznościami, które pozwalały - racjonalnie rzecz biorąc - oceniać, że jest duże prawdopodobieństwo, iż zobowiązanie podatkowe skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. przed upływem terminu przedawnienia nie zostanie wykonane (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21.10.2011 r., sygn. akt II FSK 1650/10, z dnia 14.04.2014 r., sygn. akt II FSK 825/12, z dnia 3.07.2014 r., sygn. akt I FSK 1272/13 i z dnia 8.05.2015 r., sygn. akt II FSK 1090/13). Powyższe oznacza, że nie są uzasadnione sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art.239b § 1 i 2 O.p. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz związane z nimi zarzuty naruszenia art.233 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art.239 O.p. Podobnie za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art.187 (powinno być: art.187 § 1) O.p. Jak wyjaśniono wyżej, wydając postanowienie na podstawie art.239b § 1 pkt 4 i § 2 O.p. organy podatkowe nie są obowiązane badać sytuacji majątkowej podatnika, mogą zaś wykazać prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania podatkowego przez upływem terminu przedawnienia w oparciu o inne okoliczności, w tym powołując się na brak zapłaty podatku oraz czas konieczny do zakończenia postępowania podatkowego decyzja ostateczną. W związku z zarzutem naruszenia "art.68, 120, 121, pkt 1 oraz art.124 O.p." przez ich niezastosowanie należy natomiast stwierdzić, że nie został on przez skarżącą uzasadniony, stąd Naczelny Sąd Administracyjny nie może go rozważyć i nie może on być uznany za uzasadniony. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art.204 pkt 1 i art.205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust.2 pkt 2 lit.b i pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz.490 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło