VIII SA/Wa 142/13

WyrokWSA w Warszawie2013-04-24

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Justyna Mazur, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2007, może odmówić przyznania tych płatności z powodu przekroczenia terminu 30 czerwca 2008 r. na wydanie decyzji, jeśli opóźnienie w wydaniu decyzji wynikało z przyczyn leżących po stronie organu, a nie rolnika?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą odmówić przyznania płatności rolnośrodowiskowych z powodu przekroczenia terminu 30 czerwca 2008 r., jeśli opóźnienie w wydaniu decyzji wynikało z przyczyn leżących po stronie organu, a nie rolnika. Rolnik nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji za zwłokę organu w wydaniu decyzji. Zmiana stanu faktycznego dotycząca posiadania gruntów, która nastąpiła po zakończeniu roku kalendarzowego, którego dotyczył wniosek o płatność, nie może stanowić negatywnej przesłanki do przyznania płatności.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2007. Po odmowie przyznania płatności przez organ I instancji i utrzymaniu jej w mocy przez organ II instancji, sprawa trafiła do WSA, który uchylił decyzje. W ponownym postępowaniu organ I instancji umorzył postępowanie, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, powołując się na przekroczenie terminu 30 czerwca 2008 r. do wydania decyzji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 153 p.p.s.a. i art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
Rozstrzygnięcie
WSA uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2007 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "Kpa"), po rozpatrzeniu odwołania [...] [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca", "spółka", "beneficjent") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: "Kierownik ARiMR", "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] umarzającej w całości postępowanie o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007 (dalej: "płatność rolnośrodowiskowa na rok 2007") orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: W dniu [...] maja 2007 r. spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2007, w którym zadeklarowała realizację pakietu rolnictwo ekologiczne - wariant S02a01 uprawy rolnicze bez certyfikatu zgodności powierzchnia [...] ha, wariant S02b01 trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności powierzchnia [...] ha, a także pakiet utrzymanie łąk ekstensywnych – wariant P01a01 półnaturalne łąki jednokośne wykaszane ręcznie powierzchnia [...] ha, wariant P01b półnaturalne łąki dwukośne [...] ha. W dniu [...] grudnia 2007 r. spółka złożyła zmianę do wniosku, w którym wycofała część wniosku, dotyczącą deklaracji działki rolnej [...] położonej na działce ewidencyjnej nr [...] , obręb M. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Kierownik ARiMR orzekł o odmowie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007. Decyzję powyższą organ I instancji oparł o treść art. 5 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 roku, Nr 229, poz. 2273 ze zm.), art. 15, art. 21, art. 22 ust. 1, art.74 ust. 2, 3, 4a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku, ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, § 11 ust.1, § 14 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) oraz art. 104 Kpa. Decyzja niniejsza utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]. Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 751/11 orzekł o uchyleniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Jak wynika z uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku za bezsporne Sąd uznał, iż niniejsza sprawa dotyczy odmowy przyznania dla skarżącej wnioskowanych płatności na 2007 r. Poza sporem pozostaje także, że wskutek złożonych przez spółki cywilne o nazwach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...] oraz spółkę z o.o. [...], ww. podmioty otrzymały decyzje o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2007 r., o które to płatności wcześniej wnioskowała skarżąca. Przyznanie przedmiotowych płatności na rzecz tych podmiotów oznacza, że decyzje wydane wskutek wniosków ww. podmiotów pozostają poza kontrolą i oceną Sądu w postępowaniu. Sąd wskazał także, iż nie jest sporne, że producent rolny o nazwie [...] s.c., (wspólnicy ww. spółki cywilnej), w związku z przejęciem działek rolnych położonych na przejętych działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] położonych w województwie [...], powiecie w., gm. W., obrębie Sz. D., nie otrzymali przedmiotowych płatności na 2007 r., o których mowa. Jako okoliczności sporne Sąd wskazał to, czy w związku z przejęciem w posiadanie od wnioskującej w niniejszej sprawie spółki gruntów rolnych przez innych producentów rolnych, grunty te zasadnie zostały wyłączone z powierzchni kwalifikowanej do otrzymania przedmiotowych płatności. Sporne jest także to, czy na chwilę rozpatrywania sprawy przez organ pierwszej instancji, tj. październik 2010 r. nie jest już możliwa wypłata przez organ środków dla skarżącej z tytułu użytkowania przez nią w 2007 r. działki rolnej o symbolu [...], położonej na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie M., gm. W., powiat g., województwo [...]. Jako istotę sporu w postępowaniu Sąd wskazał ustalenie, czy skarżąca spełnia w ogóle ustawowe warunki przyznania pomocy finansowej do przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych (zwanej dalej płatnością rolnośrodowiskową) na 2007 r., czy wpływ na prawo do przyznania tej pomocy miała dokonana w 2008 r. zmiana stanu faktycznego sprawy polegająca na przeniesieniu posiadania gruntów rolnych na inne podmioty. Dokonując oceny prawnej w rozpoznawanej sprawie, także w kontekście art. 5 ust. 3a ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 roku, Nr 229, poz. 2273) (dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") Sąd w odniesieniu do stanowiska organów ARiMR, z których wynika, iż na chwilę rozpatrywania sprawy przez organ pierwszej instancji, tj. październik 2010 r. wypłata środków z funduszu Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (SG EFOiGR) nie jest możliwa, ponieważ finansowanie płatności z ww. funduszu zostało już zakończone, a wszelkie zobowiązania wynikające z realizacji programów wieloletnich i składanych w ramach wniosków kontynuacyjnych, w tym rolnośrodowiskowych przejął nowy fundusz na podstawie następnej już ustawy - z dnia 7 marca 2007 r., podniósł, iż skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w niniejszej sprawie już w 2007 r. Pomimo tego, organy nie wydały stosownych decyzji do dnia 30 czerwca 2008 r., a więc końcowej daty wskazanej art. 5 ust. 3a ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Wskazano jednocześnie, iż decyzja organu pierwszej instancji z przyczyn niezawinionych przez skarżącą, została wydana dopiero w dniu [...] października 2010 r., a więc po ponad dwóch latach od daty do której to winny zostać wydane stosowne rozstrzygnięcia wskutek złożonego przez skarżącą wniosku. W ocenie Sądu, skarżąca nie powinna więc z tego tytułu ponosić negatywnych konsekwencji. Tym samym w ocenie Sądu twierdzenia organów o przekroczeniu granicznego terminu do uwzględnienia powierzchni do realizacji dla nich płatności ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji Rolnej nie mogą być uznane za uzasadnione. Jednocześnie Sąd w uzasadnieniu zawarł wskazania dla organów, co do dalszego postępowania w sprawie. W toku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 105 ust. 1 Kpa, w związku z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 oraz art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich orzekł o umorzeniu w całości postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2007. Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez beneficjenta odwołania, organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 243, poz. 6, dalej: "rozporządzenie 1320/2006") został wskazany końcowy termin odnoszący się do możliwości wydawania decyzji dla działania dotyczącego pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej w ramach programów rolnośrodowiskowych, określonego w ramach planu rozwoju obszarów wiejskich. Termin ten jest terminem materialnym, zatem nie może być przez organ przekroczony, ani w żaden sposób przedłużony. Organ działałby bowiem naruszając przepisy prawa. Zgodnie z regulacją art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość złotych w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do 30 czerwca 2008 r. Realizowanie płatności na podstawie decyzji administracyjnych po upływie ww. terminu kwalifikowalności jest działaniem sprzecznym z ww. art. 5 ust 3a oraz ograniczeniami dotyczącymi kwalifikowalności wynikającymi z rozporządzenia 1320/2006. Dyrektor ARiMR wyjaśnił następnie, że ostatnim dniem na księgowanie wydatków przez agencję płatniczą w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 - 2006, zgodnie z rozporządzeniem 1320/2006, był dzień 31 grudnia 2008 r., a z dniem 1 stycznia 2009 r. został zamknięty Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej, z którego pochodziły środki finansowe na płatności rolnośrodowiskowe realizowane na podstawie wniosków składanych w latach 2004 -2006. W tym stanie sprawy organ odwoławczy uznał, iż wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku o sygn. akt. VIII SA/Wa 223/11 z dnia 19 lipca 2011 r. w przedstawionym stanie prawnym tracą zasadność, bowiem wskazany powyższej przepis art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, wyraźnie wykluczył możliwość wydania decyzji przyznającej płatność w sprawie, nawet w pomniejszonej wysokości, po terminie 30 czerwca 2008 r., a wydanie jej po tym terminie byłoby, jak wskazano powyżej, obciążone wadą nieważności. Upływ terminu materialno-prawnego wskazanego w wyżej wymienionym przepisie stanowi zatem brak podstawy prawnej do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy w formie decyzji administracyjnej. W skardze wniesionej na powołane wyżej rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości. Zarzuciła obrazę art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") oraz art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Uzasadniając wskazała, iż w stosunku do niej nie mógł być zastosowany art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, bowiem spółka rozpoczęła realizację pięcioletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2006 r. W związku z czym realizację wypłat zobowiązania wieloletniego przejął po EFOGR Europejski Fundusz Rolny na rzecz rozwoju obszarów wiejskich. Natomiast art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich dotyczy jedynie zakazu wydania decyzji związanych z przyznaniem płatności w związku z podjęciem po wymienionej przez ustawodawcę dacie nowych realizacji nowych zobowiązań rolnośrodowiskowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie przyjmuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1365/08 przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok sądu nie zostanie uchylony w trybie określonym przez prawo, bądź nie ulegnie zmianie stan prawny, będący podstawą orzekania. Wyrażając ocenę prawną w uzasadnieniu swojego orzeczenia oraz przedstawiając wskazania, co do dalszego postępowania sąd determinuje zarówno rozstrzygnięcie administracyjne, jak i kolejny wyrok sądu w tej sprawie. Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był związany ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skargi skarżącej w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 751/11. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy odnieść się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w tym wyroku (a nie jak wskazał organ odwoławczy wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 19 lipca 2011 r. w sprawie sygn. akt: VIII SA/Wa 223/11) i ocenić, czy organ uwzględnił je w zaskarżonej decyzji. Jak wskazał, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 751/11, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie przedmiotowych płatności w niniejszej sprawie już w 2007 r. Pomimo tego, organy nie wydały jednak stosownych decyzji do dnia 30 czerwca 2008 r. - końcowej daty wskazanej art. 5 ust. 3a ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Decyzja organu pierwszej instancji - co należy przyjąć za wyrokiem Sądu z dnia 22 grudnia 2012 roku, o którym mowa - z przyczyn niezawinionych przez skarżącą, została wydana dopiero w dniu [...] października 2010 r., a więc po ponad dwóch latach od daty, do której to winny zostać wydane stosowne rozstrzygnięcia w wyniku rozpatrzenia złożonego przez skarżącą wniosku. W ocenie Sądu, skarżąca nie powinna więc z tego tytułu ponieść negatywnych konsekwencji. Organy ARiMR winny dążyć do tego, aby do 30 czerwca 2008 r. wydana została decyzja rozstrzygająca sprawę, która została zainicjowana przez skarżącą jej wnioskiem. Tak więc twierdzenia organów o przekroczeniu granicznego terminu do uwzględnienia powierzchni do realizacji dla nich płatności ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji Rolnej nie mogą być uznane za uzasadnione. Przerzucanie na stronę opóźnienia w wydaniu decyzji przez organ administracji stanowi naruszenie zasady zaufania obywatela do organów Państwa, o której mowa w art. 8 Kpa. Jednocześnie Sąd w przywołanym rozstrzygnięciu wskazał także, iż skoro organy uznały, że przejęcie przez wspólników spółki cywilnej ([...] s.c.) nie było skuteczne, winny również rozważyć, czy płatności te (za 2007 r.) nie powinny przysługiwać jednak skarżącej. Bezpodstawnie więc, ww. grunty zostały przez organy niejako automatycznie wyłączone z kwalifikowanej do płatności powierzchni wnioskowanej przez skarżącą. Sąd wskazał również, iż w jego ocenie organy obu instancji dokonały błędnej interpretacji przepisów, na które powołały się w uzasadnieniach swoich decyzji. Płatność rolnośrodowiskowa jest bowiem ustalana w relacji do danego roku kalendarzowego na podstawie składanego corocznie wniosku. Stan posiadania gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Tym samym, decyzja w sprawie płatności rolnośrodowiskowej powinna, co do zasady uwzględniać stan faktyczny zaistniały do końca roku kalendarzowego, którego płatność dotyczy. Organ winien więc wydać decyzję w oparciu o stan faktyczny istniejący na koniec roku kalendarzowego wymienionego we wniosku. Przeszkodą do wypłaty producentowi rolnemu za dany rok płatności rolnośrodowiskowej nie mogą być natomiast zmiany stanu faktycznego w zakresie gospodarowania na danych gruntach zaistniałe po upływie określonego we wniosku roku kalendarzowego. To fakt gospodarowania na określonej nieruchomości, a nie wybór daty wydawania decyzji przez właściwy organ (która może być przecież podejmowana często ze znacznym opóźnieniem – jak w niniejszej sprawie) decydować ma o przyznaniu prawa do płatności wynikających z posiadania działki. Jednocześnie Sąd w wyroku z dnia 22 grudnia 2011 r. (VIII SA/Wa 751/11) zauważył, iż złożony w niniejszej sprawie przez spółkę wniosek odnosił się do płatności rolnośrodowiskowej za 2007 r., natomiast zmiana stanu faktycznego (tj. przejęcie przez producenta rolnego o nazwie [...] s.c gruntów położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w województwie [...], powiecie w., gm. W., obrębie S. D.) została dokonana po zakończeniu roku kalendarzowego, którego dotyczył wniosek skarżącej. Dlatego też Sąd konkludując stwierdził, iż zmiana stanu fatycznego sprawy, zaistniała po upływie roku kalendarzowego, w odniesieniu do którego skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, oceniana w dniu wydawania decyzji przez organy obu instancji nie może stanowić negatywnej przesłanki przyznania prawa do wnioskowanej przez skarżącą płatności. Skarżąca miała bowiem prawo, spełniając ustawowe warunki złożyć wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2007 r., miała również uprawnienie do przeniesienia w 2008 r., posiadania gruntów rolnych na rzecz innych podmiotów. Na stan posiadania zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych nie miało wpływu przeniesienie posiadania tych gruntów, bowiem czynności w tym zakresie podjęte zostały już po upływie roku kalendarzowego, na który wnioskowano o przyznanie płatności. Również data wydania decyzji nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia organu, szczególnie zaś na gruncie niniejszej sprawy, gdzie zwlekano z wydaniem stosownej decyzji kilka lat. Z żadnego przepisu prawa nie wynika bowiem, że rolnik – producent rolny musi być posiadaczem gruntów rolnych, aż do dnia wydania decyzji przez organ. Tymczasem organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę w decyzji z dnia [...] czerwca 2012 roku stwierdził jedynie, iż po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego i sądowego w obecnym stanie prawnym, nie jest możliwe wydanie decyzji merytorycznej (przyznającej lub odmawiającej przyznanie świadczenia) w sprawie, gdyż wydanie takiej decyzji po 30 czerwca 2008 r. stanowiłoby działanie organu I instancji z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Organ I instancji stwierdził zatem, iż wskazania WSA w przedstawionym stanie prawnym tracą zasadność. Organ odwoławczy stanowisko to powielił, stwierdzając, iż wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w orzeczeniu o sygn. akt VIII SA/Wa 223/11 z dnia 19 lipca 2011 r., w przedstawionym stanie prawnym tracą zasadność, bowiem wskazany powyżej przepis art. 5 ust. 3 a, wyraźnie wykluczył możliwość wydania decyzji merytorycznej w sprawie po terminie 30 czerwca 2008 r., a wydanie jej po tym terminie byłoby obciążone wadą nieważności. Upływ terminu materialno-prawnego wskazanego w ww. przepisie stanowi zatem brak podstawy prawnej do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy w formie decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu jest to pogląd błędny. Podkreślenia wymaga, iż od dnia 11 kwietnia 2007 r., a więc w dacie kontrolowanych pierwotnie decyzji przez Sąd ([...]października 2010, następnie [...] kwietnia 2011 r.) obowiązywał art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich wprowadzony art. 42 ustawy zmieniającej z dnia 7 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 427). Nowo wprowadzony przepis stanowił, że pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. Tym samym stan prawny w toku postępowania nie uległ zmianie. Sąd w wyroku z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie VIII SA/Wa 751/11 w sposób niewątpliwy dokonał oceny prawnej tego stanu, w tym art. 5 ust. 3a, o którym mowa. Wyrok ten stał się prawomocny i wiążący w całokształcie wyrażonych w nich ocenach prawnych, jak również wskazaniach co do dalszego postępowania. Związanie wyrokiem sądu administracyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r. dotyczy zarówno organów administracyjnych, jak sądu. Organ nie mógł zwolnić się z ustawowego związania prawomocnym wyrokiem na etapie obecnie kontrolowanej przez Sąd decyzji. Pogląd powyższy był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 16 maja 2012 r. w sprawie II GSK 550/11. Wobec powyższego organy dopuściły się naruszenia zarówno art. 153 p.p.s.a., jak i art. 5 ust. 3 a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Stwierdzone naruszenia skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organy winny wziąć pod uwagę powyższe rozważania, a w szczególności zastosować się do wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 22 grudnia 2011 r. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. orzekł w punkcie 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło