II SO/Łd 5/13

Dnia 24 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant Specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 roku na rozprawie sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie A w Ł. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 ppsa za nieprzekazanie skargi na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej postanawia 1. wymierzyć A w Ł. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 2. zasądzić od A w Ł. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Pismem z dnia 7 lutego 2013 r. A. K. wniósł o wymierzenie grzywny Zarządowi A Spółce z o.o. w Ł. (skarżący) za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Jako podstawę żądania skarżący wskazał art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.) W uzasadnieniu wniosku A. K. podał, że w dniu 28 grudnia 2012 roku (data wpływu skargi do organu) złożył za pośrednictwem organu skargę na bezczynność tego organu w sprawie z jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ organ nie udostępnił skarżącemu żądanych informacji publicznych Skarga dotyczy wniosku z dnia 8 listopada 2012 roku, na który skarżący uzyskał jedynie częściową odpowiedź w dniu 21 listopada 2012 roku. W odpowiedzi na wniosek A Spółka z o.o. w Ł. (dalej organ) wniosło o jego oddalenie i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego bądź o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu organ powołał się na fakt udzielenia skarżącemu żądanej informacji pismem z dnia 8 stycznia 2013 roku. Kwestionował też obowiązek udzielenia informacji podnosząc, że będąc prywatną firmą transportową, świadczącą usługi przewozu na terenie kraju, nie wykonującą zadań publicznych nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Ponadto powołując się na udzielenie informacji w dniu 21 listopada 2012 roku oraz w dniu 8 stycznia 2013 roku Przedsiębiorstwo wnosiło o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). Skarżący żądał jednak udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej u.d.i.p.)., Reguluje ona zaś obowiązek organu inaczej, nakazując przekazanie sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę w terminie 15 dni od dnia jej wpływu do organu (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.). Stosownie natomiast do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że A Spółka z o.o. w Ł. nie przekazała sądowi skargi A. K. na bezczynność Przedsiębiorstwa. W ocenie skarżącego do bezczynności doszło w sprawie o udostępnienie informacji publicznej. Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, że uzyskanie przez niego informacji o działaniach A odbywa się w trybie tejże ustawy. Nietrafne jest w ocenie sądu stanowisko Przedsiębiorstwa, że nie jest ono podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji w trybie u.d.i.p. Zgodnie z treścią przepisu art. 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Przepis ten w dalszej kolejności wymienia przykładowy, otwarty katalog takich podmiotów. Bez wątpienia A, mający w niniejszej sprawie przymiot organu, nie jest władzą publiczną. Jednakże trafnie zauważa skarżący, że jest to podmiot wykonujący zadania publiczne. O obowiązku udzielenia informacji publicznej decyduje kryterium funkcjonalne. Każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania o charakterze publicznym lub dysponuje majątkiem publicznym. Wbrew stanowisku wyrażonemu w odpowiedzi na skargę stwierdzić należy, że zakres działalności A Spółka z o.o. w Ł., obejmujący przewozy pasażerskie wykonywane na terenie Polski nie ma charakteru prywatnoprawnego, lecz nosi wszelkie cechy działalności publicznoprawnej, wykonywanej za jednostki samorządu terytorialnego. Zadania te cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010r., sygn. akt I OSK 851/10 – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), a w konsekwencji jawność ich organizacji, czy zasad finansowania. Tym samym rozstrzygnięcie wniosku skarżącego o udzielenie informacji winno nastąpić w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji skarga w tej sprawie winna zostać przekazana do sądu. Niewykonanie tego obowiązku czyni zasadnym wniosek o wymierzenie grzywny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, iż celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest pełnienie funkcji zarówno dyscyplinującej, jak również represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w powołanym. przepisie, służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Co prawda przywołana regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od wykonania przez organ obowiązków, o których mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a. Z tej przyczyny to organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie stronie realizacji tego prawa. Ponadto grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012r. sygn. akt I OZ 328/12 oraz z dnia 15 listopada 2011r., sygn. akt II GZ 431/11 – orzeczenia dostępne w CBOSA). Z przytoczonego wyżej art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika zatem, iż wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Z unormowania art. 55 p.p.s.a. wynika również, że w razie złożenia skargi do sądu administracyjnego bezwarunkowym obowiązkiem organu jest przekazanie do sądu administracyjnego akt sprawy wraz ze skargą. W żadnym razie organ nie jest uprawniony do weryfikowania zasadności skargi i samodzielnego decydowanie o nadaniu lub odmowie nadania jej dalszego biegu. Działanie takie oznaczałoby wkroczenie w kompetencje sądu administracyjnego. Innymi słowy ciążący na organie obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że w istocie nie jest organem administracji, czy nawet dysponentem żądnych informacji. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To bowiem rolą sądu jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi. (por. postanowienia NSA: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11, z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11 – dostępne w CBOSA). Stosownie do postanowień art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2012r. wyniosło 3.521,67 zł, zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2013r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2012r. (Monitor Polski z 2013 r., poz. 89). Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze stopień winy organu, nieprzekazanie skargi do Sądu pomimo ustawowego obowiązku, brak istnienia lub przedstawienia przez organ okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy oraz charakter sprawy będącej przedmiotem skargi. Podkreślić należy, że skargi na bezczynność wymagają niezwłocznego rozpoznania przez Sąd i są rozpoznawane w pierwszej kolejności, gdyż ich celem jest ewentualne doprowadzenie do podjęcia przez organ administracji określonych czynności i usunięcie stanu bezczynności. Ponadto skarga z dnia 15 grudnia 2012 r. dotyczyła bezczynności organu w sprawie dostępu do informacji publicznej, co dodatkowo na mocy przepisu szczególnego zobowiązuje Sąd do ich rozpoznania w terminie 30 dni od otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (art. 21 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Wymierzając grzywnę, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że nieprzekazanie skargi nie było wynikiem złej woli organu, bądź chęci uchylenia się od kontroli sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. a.tp.