I SA/Gl 1313/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-04-30
Skład orzekający: Ewa Madej, Bożena Miliczek-Ciszewska, Wojciech Organiściak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek na zakup samochodu osobowego dla pracownika administracyjno-biurowego-gońca, objętego indywidualnym programem rehabilitacji (IPR), może zostać uznany za pomoc de minimis w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, jeśli jego celem jest zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności?Ratio decidendi
Wydatek na zakup samochodu osobowego dla pracownika administracyjno-biurowego-gońca, nawet jeśli pracownik jest objęty indywidualnym programem rehabilitacji (IPR), nie może zostać uznany za pomoc de minimis, jeśli jego głównym celem jest poprawa jakości i komfortu pracy, a nie bezpośrednie zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności. Organ wydający zaświadczenie o pomocy de minimis jest uprawniony do oceny zasadności wydatku i jego związku z celem zmniejszenia ograniczeń zawodowych, a nie jest związany wyłącznie ustaleniami komisji rehabilitacyjnej opracowującej IPR. Ponadto, wydatek ten musi spełniać wymogi celowości i oszczędności, a w tym przypadku zakup samochodu za znaczną kwotę na potrzeby przewożenia dokumentów i sporadycznie innych rzeczy, przy możliwości wykorzystania innych środków transportu, nie spełnia tych kryteriów.Stan faktyczny
Strona wniosła o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z wydatkiem na zakup samochodu osobowego, który miał służyć dostosowaniu miejsca pracy do potrzeb niepełnosprawnego pracownika objętego indywidualnym programem rehabilitacji (IPR). Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że zakup samochodu miał na celu poprawę jakości i komfortu pracy, a nie zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, argumentując, że zakup samochodu był niezbędny do wykonywania obowiązków na nowym stanowisku pracy i przyczynił się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Wojciech Organiściak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę.
G. S., zwana dalej "stroną", "wnioskodawczynią" lub "skarżącą", wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., zwanego dalej "organem odwoławczym", nr [...] z dnia [...]r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., zwanego dalej "organem pierwszej instancji", nr [...] z dnia [...]r. odmawiające wydania zaświadczenia o pomocy de minimis o wartości brutto [...] zł. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie 233 § 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), określanej dalej skrótem "O.p.".
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2012 r. strona wystąpiła do organu pierwszej instancji o wydanie zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis w kwocie [...] zł. tj. w przeliczeniu [...]EUR. Strona oświadczyła, że powyższą kwotę wydatkowała na dostosowanie miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego indywidualnym programem rehabilitacji tj. zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 12 lit. e) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810 ze zmianami), zwanego dalej "rozporządzeniem". Do wniosku dołączyła fakturę VAT na zakup samochodu osobowego marki Chevrolet, potwierdzenie dokonania transakcji na kwotę [...] zł oraz szereg innych wymaganych prawem dokumentów, w tym Indywidualny Program Rehabilitacji osoby niepełnosprawnej (dane osoby objętej programem zostały utajnione). Z przedstawionego przez wnioskodawczynię Indywidualnego Programu Rehabilitacji, zwanego dalej "IPR", wynika, że programem tym objęto pracownika o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zatrudnionego na stanowisku kadrowa-księgowa. Przyczyną niepełnosprawności tego pracownika jest dyskopatia szyjna i depresja (punkt IV IPR), a zalecanymi warunkami pracy: "praca w warunkach chronionych". Ponadto w IPR wskazano, że pracownik podlega stałemu leczeniu farmakologicznemu, psychoterapii, leczeniu u lekarzy specjalistów: psychiatry, ortopedy, neurologa oraz podlega rehabilitacji ruchowej. W pkt. V IPR: Cel programu, jako cel ogólny zapisano: zmniejszenie ograniczeń zawodowych niepełnosprawnego pracownika, zaś w celach szczegółowych (operacyjnych) zapisano: "Utrzymanie zdolności do świadczenia pracy w zakładzie. Podniesienie jakości i komfortu pracy. Rehabilitacja zawodowa i zdrowotna". Natomiast w pkt. VI: Metody realizacji programu, wpisano m.in. "wyposażenie nowego stanowiska pracy w odpowiedni samochód".
W toku postępowania strona dostarczyła "Orzeczenie psychologiczne Nr [...]" z dnia [...]r., z którego wynika, że brak jest przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy pojazdu służbowego kat. B przez osobę, której imię i nazwisko zamazano oraz "Zaświadczenie lekarskie" wystawione w dniu 28 listopada 2011 r. przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami, z którego wynika brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku specjalisty ds. administracyjno – biurowych - goniec przez osobę, której imię i nazwisko również zamazano.
Ponadto w odpowiedzi na wezwanie strona poinformowała, że obecnie firma ochrania 7 placówek, a pracownik zatrudniony na stanowisku administracyjno - biurowym - goniec jest zatrudniony na 9/10 etatu i do jego obowiązków należy dostarczanie odpowiednich dokumentów i rzeczy do tych placówek oraz dokumentów do Urzędu Skarbowego, ZUS, Urzędu Miejskiego, PFRON, Urzędu Wojewódzkiego, Biura Podatkowego i Dyrekcji firm ochranianych placówek, co zajmuje mu orientacyjnie połowę czasu pracy. W związku z czym stanowisko to postanowiono wyposażyć w samochód osobowy "dostosowany do indywidualnych potrzeb pracownika". W piśmie powyższym stwierdzono, że samochód zakupiono zgodnie z zaleceniami komisji opracowującej IPR i samochód nie wymagał już dodatkowych przeróbek.
W dniu 31 maja 2012 r. wnioskodawczyni złożyła "sprostowanie do wniosku o wystawienie zaświadczenia o pomocy de minimis", w którym prosiła o zmianę podstawy prawnej udzielenia pomocy de minimis, z błędnej: § 2 ust. 1 pkt. 12 lit. e), na prawidłową: § 2 ust. 1 pkt. 12 lit. f) rozporządzenia.
Organ pierwszej instancji stwierdził brak związku przyczynowego pomiędzy zakupem samochodu, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika zatrudnionego na stanowisku administracyjno – biurowym – goniec. Z tego względu postanowieniem z dnia 5 lipca 2012 r. odmówił stronie wydania żądanego zaświadczenia o pomocy de minimis.
W zażaleniu strona wniosła o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła naruszenie przepisów :
§ 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia poprzez uznanie, iż sporny wydatek nie mógł być poniesiony przez stronę w ramach realizacji indywidualnego programu rehabilitacji, gdyż nie ma związku z niepełnosprawnością osoby, której dotyczy;
§ 6 rozporządzenia poprzez zakwestionowanie kompetencji komisji rehabilitacyjnej do opracowywania indywidualnych programów rehabilitacji i bezprawne przyznanie tej kompetencji organowi pierwszej instancji;
art. 7 i art. 77 k.p.a. w sposób mający wpływ na treść orzeczenia poprzez pominięcie istotnej części materiału dowodowego w postaci zapisów IPR - bez podania przyczyny;
art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że sporny wydatek nie może być sfinansowany w ramach indywidualnych programów rehabilitacji oraz błędną i dowolną ocenę materiału dowodowego w tym zakresie.
Strona obszernie i szczegółowo uzasadniła te zarzuty. Podkreśliła, że przepis § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia zawiera otwarty katalog wydatków dokonywanych w ramach IPR. Uznała za nieprawidłowe twierdzenie, że środek transportu, w które wyposażane jest stanowisko pracy dla osoby niepełnosprawnej powinien różnić się od środka transportu, którego używa osoba pełnosprawna. Zaakcentowała, że gdyby na tym samym stanowisku miała pracować osoba pełnosprawna, zakup samochodu byłby zbędny. Opisała szczegółowo sytuację osoby niepełnosprawnej, dla której zakupiono samochód, wskazując na konieczność udzielenia jej pomocy we wskazany sposób - w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych tej osoby.
Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. W uzasadnieniu wskazał, że wydatek na zakup samochodu osobowego dla pracownika administracyjno - biurowego - gońca nie może być poniesiony w ramach realizacji ustaleń poczynionych w IPR. Stwierdził, że z całości zebranego materiału wynikało, iż wydatek ten został poniesiony w celu - jak wskazano w IPR - "podniesienia jakości komfortu pracy" poprzez "wyposażenie nowego stanowiska pracy w odpowiedni samochód". Wyposażenie stanowiska pracy jest obowiązkiem pracodawcy określonym w Kodeksie pracy, natomiast cel "podniesienie jakości i komfortu pracy" nie mieści się w katalogu wydatków określonych w§2 ust. 1 pkt. 12, w którym przewidziano wydatki na zmniejszenie ograniczeń zawodowych. Zgodził się ze stanowiskiem strony, że użycie przez ustawodawcę słowa "inne" w pkt. 12 ww. przepisu wskazuje na otwarty katalog wydatków dokonywanych w ramach IPR, ale jednocześnie przypomniał, że wydatek ten musi służyć zmniejszeniu ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej. Podkreślił, że w przedstawionym przez stronę IPR wskazano, że przyczyną niepełnosprawności pracownika jest dyskopatia szyjna i depresja, a więc pracownik ten nie ma problemów z poruszaniem się i przemieszczaniem się. W związku z powyższym zakup samochodu nie jest wydatkiem niezbędnym, umożliwiającym wykonywanie pracy przez osobę objętą IPR. Zaakcentował, że nie kwestionuje decyzji o przekwalifikowaniu pracownika ze stanowiska kadrowa - księgowa na stanowisko pracownika administracyjno - biurowego - gońca, tylko wskazuje, że poniesiony wydatek nie służy zmniejszeniu ograniczeń zawodowych pracownika, którego niepełnosprawność nie dotyczy jego zdolności do przemieszczania się. Zarzucił sprzeczności w przedłożonym IPR.
Organ odwoławczy za chybiony uznał zarzut dotyczący zakwestionowania kompetencji komisji rehabilitacyjnej do opracowywania indywidualnych programów rehabilitacji i bezprawne przyznanie tej kompetencji organowi pierwszej instancji. Stwierdził, że działanie tego organu polegało wyłącznie na porównaniu poczynionego wydatku z przedstawionym przez stronę IPR. Do takiego działania organ pierwszej instancji był w pełni uprawniony i zobowiązany na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj.: Dz. U. Nr 127 z 2011 r. poz. 721 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".
Odnosząc się do zarzuconych naruszeń przepisów proceduralnych organ odwoławczy zauważył, że w omawianej sprawie nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego lecz przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Ponieważ przywołane przez stronę przepisy k.p.a. dotyczą głównie zasad gromadzenia dowodów, organ odwoławczy zaprezentował tryb postępowania w postępowaniach o wydanie zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis przez organy podatkowe, wskazał na specyfikę postępowania w przedmiocie wydawania zaświadczeń. Stwierdził, że dokonana przez organ pierwszej instancji ocena materiału dowodowego nie była ani błędna ani dowolna, lecz zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa; uznał podniesione zarzuty za chybione.
W skardze na to postanowienie strona zarzuciła: 1) naruszenie przepisu prawa materialnego: § 2 ust. 1 pkt. 12 rozporządzenia poprzez uznanie, iż sporny wydatek nie mógł być poniesiony przez stronę w ramach realizacji indywidualnego programu rehabilitacji, gdyż nie ma związku z niepełnosprawnością osoby, której dotyczy, oraz 2) naruszenie przepisów postępowania: art. 180 w zw. z art. 187 § 1 i art. 190 O.p. w sposób mający wpływ na treść postanowienia, poprzez błędną i dowolną ocenę dowodów i wyjaśnień przedstawionych przez skarżąc, bądź też pominięcie niektórych z nich - bez podania przyczyny.
Wniosła o: 1) uchylenie postanowień organów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ze wskazaniem temu organowi obowiązku wydania skarżącej wnioskowanego zaświadczenia, 2) zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego wskazała, że sporny zakup został sfinansowany dla osoby posiadającej orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z powodu schorzeń narządu ruchu oraz chorób psychicznych. Zdiagnozowano u niej takie schorzenia jak: zespół szyjny, dyskopatia szyjna, zespół bolesnego barku, neuralgia międzyżebrowa, zapalenie nerwu strzałkowego, zapalenie stawów łokciowych, migreny, nawracające zaburzenia depresyjne. Te schorzenia i zaburzenia w istotny sposób wpływały na nienależyte wykonywanie przez pracownicę obowiązków służbowych na stanowisku kadrowa -księgowa. Strona postanowiła nie zwalniać pracownicy lecz pozostawić ją w zatrudnieniu, decydując się na objęcie jej indywidualnym programem rehabilitacji. Komisja opracowująca program stwierdziła, że osiągnięcie celu programu, jaki jest zmniejszenie ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej, nie jest możliwe w przypadku pozostawienia pracownicy na dotychczasowym stanowisku i jedynym rozwiązaniem było przeniesienie pracownicy na inne stanowisko. Komisja rehabilitacyjna oceniła, że pracownica może pracować na stanowisku pracownika administracyjno – biurowego - gońca. W celu dokonania tej zmiany zawodowej niezbędne było wyposażenie nowego stanowiska pracy w samochód, gdyż to stanowisko wiązało się z koniecznością stałego przemieszczania się.
Strona wskazała, że zakup samochodu był niezbędny do wykonywania obowiązków na nowym stanowisku z uwagi na fakt, iż jak pracownica oświadczyła w ankiecie pracownica w zatłoczonych środkach komunikacji publicznej ma napady "duszności" i "ciasnoty", co pogłębia jej stany depresyjne, a dodatkowo posiadane schorzenia narządu ruchu powodują że ma ona trudności z pozostawaniem w niewygodnej, wymuszonej pozycji przez dłuższy czas, dlatego też utrudnione jest poruszanie się środkami komunikacji publicznej szczególnie w godzinach szczytu, gdy panuje duże natężenie ruchu. Podróżowanie w takich warunkach powodowało bóle aparatu ruchu, co przekładało się na ogólny spadek kondycji fizycznej pracownicy powodując dodatkowo zmęczenie, rozdrażnienie, spadek energii, a także stanowiło realne zagrożenie pogłębienia posiadanych dysfunkcji.
Skarżąca nie zgodziła się z oceną organu odwoławczego, że zakup samochodu miał na celu wyłącznie poprawę jakości i komfortu pracy i nie pozostawał w związku z niepełnosprawnością stwierdzając, że taka ocena stoi w oczywistej sprzeczności z decyzją komisji, która uznała że sporny zakup w optymalny sposób przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej, czyli pozwoli jej na utrzymanie zatrudnienia pomimo posiadanej niepełnosprawności i wynikających z niej barier w wykonywaniu określonych działań. Powyższy cel, jakim kierowała się komisja, został wprost wskazany w punkcie V IPR, jako cel główny: zmniejszenie ograniczeń zawodowych. Jako cele szczegółowe wskazano między innymi podniesienie jakości i komfortu pracy oraz rehabilitację zawodową i zdrowotną. Cele szczegółowe były konsekwencją celu głównego. W ocenie skarżącej dążenie do osiągnięcia celu IPR jakim jest zmniejszenie ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej, nie przekreśla możliwości osiągnięcia pobocznie dodatkowych rezultatów, które nie były priorytetem przy podejmowaniu decyzji o rodzaju działań, które winny być podjęte w ramach IPR. W tym konkretnym przypadku poprawa jakości pracy ma na celu osiągnięcie takiego poziomu wywiązywania się przez pracownicę z powierzonych obowiązków, by mogła ona utrzymać zatrudnienie i tym samym by zmniejszone zostało obciążenie psychiczne związane ze stresem wynikającym z niemożności sprostania zadaniom służbowym i wynikającą z tego obawą o utrzymanie zatrudnienia. Poprawę komfortu, należy natomiast rozumieć jako poprawę komfortu psychicznego, który jest istotny z uwagi na zaburzenia depresyjne pracownicy wpływające na jej zdolność do względnie prawidłowego funkcjonowania w środowisku zawodowym. W tym konkretnym przypadku komfort pracy nie jest synonimem wygody. Skarżąca podkreśliła, że organ odwoławczy zignorował cel główny IPR, koncentrując się na jednym z celów szczegółowych, który nie stanowi samoistnej podstawy do realizacji działań objętych IPR, a jedynie stanowi naturalną konsekwencję realizacji celu głównego.
Nadto skarżąca podkreśliła, że organ w sposób nieprawidłowy ocenił ograniczenia płynące ze stanu zdrowia pracownicy objętej IPR, co spowodowało, że wyciągnął błędne wnioski dotyczące możliwości wywiązywania się przez pracownicę z obowiązków służbowych bez konieczności wyposażenia jej w samochód. W szczególności wskazała na problemy z dojazdem do niektórych placówek położonych w rejonach słabiej skomunikowanych, co powoduje konieczność pokonywania pieszo znacznych odcinków.
Skarżąca zaakcentowała, że finansując zakup samochodu wydatkowała środki na cel zawarty w katalogu otwartym wydatków uprawniających do objęcia pomocą de minimis i dzięki temu pracownica może bez obawy o pogorszenie stanu zdrowia wywiązywać się ze swoich obowiązków i tym samym być osobą w pełni aktywną zawodowo, co oznacza, że zamierzony cel IPR został osiągnięty.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżąca wskazała, że część dowodów i wyjaśnień przez nią złożonych została pominięta, a oceny dowodów dokonano bez powiązania ich ze sobą. W szczególności organ pominął opis sytuacji zdrowotnej pracownicy. Strona podkreśliła, że złożyła wszystkie prawem wymagane dokumenty, a jeżeli organ miał wątpliwości, to winien był wezwać do przedłożenia dodatkowych dowodów. Wskazała, iż lekarz zakładowy wchodzący w skład komisji rehabilitacyjnej wydał opinię w oparciu o dokumentację medyczną, natomiast organ nie wnikał w charakter schorzeń pracownicy, nie wzywał do przedłożenia tej dokumentacji, lecz zmarginalizował problemy zdrowotne pracownicy i sformułował nieprawdziwe wnioski dotyczące jej ograniczeń zdrowotnych. Powołała się także na treść zaświadczenia lekarskiego z 15 października 2012 r. oraz zaświadczenia wydanego przez lekarza prowadzącego dla potrzeb Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, na podstawie którego zaliczono pracownicę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z symbolem [...] ze wskazaniem, że spełnia przesłanki do uzyskania karty parkingowej. Podała, że pracownica początkowo nie wyrażała zgody na ujawnianie jej dokumentacji medycznej, dlatego organ otrzymał część dokumentów anonimizowanych, jednakże nie wzywał do ujawnienia ich pełnej treści; natomiast z nieujawnieniem danych osobowych wiązał negatywne dla strony konsekwencje. Nadto zakwestionowała podniesione przez organ sprzeczności w IPR wskazując, że do takiego wniosku przywiodła organ błędna ocena dowodowa. Podkreśliła, że organ miał możliwość rozstrzygnięcia wątpliwości powołując biegłego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W pełnym zakresie podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że nie kwestionuje zasadności ustaleń zawartych w IPR, lecz przyjmuje ten program jako dowód w sprawie. Stwierdził, że przedmiotem zainteresowania organu nie są decyzje kadrowe podatnika, lecz jedynie to, czy zakup samochodu był dokonany w celu zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika objętego IPR. Podkreślił, że w ramach pomocy de minimis mogą być sfinansowane jedynie wydatki poniesione na zmniejszenie ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej, a nie wyposażenie jej stanowiska pracy. Uznał zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego za bezzasadny.
Natomiast odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazał, że nie mógł naruszyć art. 190 § 1 O.p. ponieważ nie przeprowadzał dowodów wymienionych w tym przepisie i przepis nie znajdował zastosowania w sprawie. Podkreślił, że nie naruszył przepisu art. 180 § 1 O.p. ponieważ dopuścił wszystkie dowody przedstawione przez stronę i dokonał ich oceny dowodowej. Następnie opisał specyfikę postępowania dowodowego w postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia oraz wskazał na ciężar dowodu w takim postępowaniu. Odnosząc się do anonimizacji części dokumentów przez stronę podał, że nie było podstaw do takiego działania. Wyjaśnił, że te dokumenty nie miały kluczowego znaczenia dla ustalenia powiązania dokonanego wydatku ze zmniejszeniem ograniczeń zdrowotnych pracownika objętego IPR i dlatego nie wzywał do ujawnienia danych personalnych. Zaakcentował, że część dokumentów strona przedłożyła dopiero składając skargę i z oczywistych względów nie mogły być brane pod uwagę przy wydaniu rozstrzygnięcia. Nie podzielił poglądów strony co do wniosków wynikających z zaświadczenia lekarskiego z dnia 15 października 2012 r. Z tych względów zarzuty ocenił jako bezzasadne.
Na rozprawie pełnomocnik organu odwoławczego wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę, natomiast strona nie stawiła się, pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, albowiem wbrew twierdzeniom w niej zawartym zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r. , poz. 270), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).
Sprawa toczy się w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego, że dokonany przez stronę wydatek w ramach IPR stanowi pomoc de minimis. Strona, żądając wydania zaświadczenia twierdziła, że wydatek na zakup samochodu osobowego marki Chevrolet za kwotę [...] zł stanowi wydatek na dostosowanie miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego IPR, następnie zaś wywodziła, że jest to "inny wydatek", ponoszony w ramach realizacji programu rehabilitacji, pozostający w związku z niepełnosprawnością osoby, której dotyczy, niezbędny w celu utrzymania w zatrudnieniu tej osoby. Natomiast organ twierdził, że wydatek ten został poniesiony w celu podniesienia jakości i komfortu pracy osoby niepełnosprawnej, poprzez wyposażenie nowego stanowiska pracy w odpowiedni samochód. Wywiódł, iż taki wydatek nie jest wydatkiem eliminującym lub zmniejszającym ograniczenia zawodowe tej osoby. Z tego względu odmówił wydania żądanego zaświadczenia.
Przechodząc do stanu prawnego sprawy Sąd wskazuje, że problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt prawa polskiego w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art. 87 i 88 (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864)2 z późn. zm.), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) nr 69/2001 z 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. WE L 10 z 13.01.2001) zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1998/2006 z 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, s. 5).
Na gruncie prawa krajowego podstawową rolę pełni ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.), a także rozporządzenie Rady Ministrów z 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 354). W sprawie istotne znaczenie mają także przywołane wyżej przepisy ustawy oraz rozporządzenia.
Jak stanowi art. 33 ust. 1 ustawy zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji, zgodnie zaś z treścią ust. 4 tego artykułu zaświadczenie o pomocy de minimis wydawane jest w odniesieniu do wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków.
Podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia warunkiem uznania pomocy, jako pomocy de minimis, jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Podstawą zakwalifikowania pomocy, jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydane przez podmioty do tego upoważnione.
Ubiegając się o wydanie zaświadczenia pracodawca jest obowiązany złożyć dokumenty, o jakich mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia. Rodzaj wydatków, które można pokryć z zakładowego funduszu rehabilitacji został wskazany w § 2 rozporządzenia. W jego pkt 12 wskazano, że ze środków funduszu rehabilitacji realizowane są wydatki na indywidualne programy rehabilitacji, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane m.in. koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności (lit. e) oraz inne ponoszone w ramach realizacji programów rehabilitacji (lit. f). Warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w powoływanym § 2 ust. 1 pkt 12, jest opracowanie programu rehabilitacji. Powyższe przepisy określają, w jakich okolicznościach pomoc może być zakwalifikowana jako pomoc de minimis oraz wskazują na to, że podstawą zakwalifikowania tej pomocy, jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydawane przedsiębiorcy przez uprawniony podmiot.
Zgodnie z art. 306a O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (§ 3) i wydaje się je w granicach żądania wnioskodawcy (§ 4).
Z przepisów art. 306b § 1 i art. 306c O.p. wynika natomiast, że rozstrzygnięcie przez organ administracyjny sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia, może nastąpić w dwojaki sposób: po pierwsze - przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a więc potwierdzającego (zgodnie z żądaniem osoby ubiegającej się o zaświadczenie), istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego, po drugie - przez odmowę wydania zaświadczenia.
Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń co do zasady stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych (posiadanych przez sam organ lub wykazanych we wniosku przez stronę). W sytuacji, gdy dane stanowiące podstawę wystawienia zaświadczenia nie wynikają z prowadzonych przez organ ewidencji czy rejestrów (nie znajdują się w posiadaniu organu) strona jest obowiązana do ich przedłożenia. Obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, o którym mowa w art. 306b § 2 O.p. nie może być utożsamiany z obowiązkiem prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym. Odesłanie do przepisów regulujących postępowanie dowodowe dotyczy tylko spraw nieuregulowanych w przepisach dotyczących zaświadczeń i jest odesłaniem do stosowania odpowiedniego. Oznacza to, iż organ jest obowiązany stosować przepisy regulujące postępowanie dowodowe z uwzględnieniem charakteru prawnego instytucji zaświadczenia. Uproszczony charakter postępowania w sprawie wydania zaświadczenia i bardzo ograniczony zakres postępowania wyjaśniającego znalazł także odzwierciedlenie w sposobie uregulowania terminu do wydania zaświadczenia.
Takie proceduralne ukształtowanie zasad wydawania zaświadczeń powoduje, że w sprawach o wydanie zaświadczenia pozwalającego na zakwalifikowanie pomocy jako pomocy de minimis, rolą organu uprawnionego do wydania zaświadczenia jest stwierdzenie, czy wydatek poniesiony ze środków funduszu rehabilitacji stanowi pomoc de minimis - w oparciu o dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę. W przypadku wydatków poniesionych w ramach indywidualnego programu rehabilitacji oznacza to stwierdzenie, czy dokumentowany przez wnioskodawcę wydatek ma na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych osoby objętej programem, mieszcząc się w kategoriach wydatku celowego i oszczędnego, z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. Jeżeli organ stwierdzi, że dokumenty przedłożone przez stronę potwierdzają wskazany charakter wydatku, jest obowiązany wydać zaświadczenie; jeżeli dokumenty takiej kwalifikacji wydatku nie potwierdzają, organ jest obowiązany odmówić wydania zaświadczenia.
Odnosząc cytowane przepisy prawne i ich interpretację do okoliczności sprawy Sąd stwierdza, że zasadnie organy odmówiły wydania zaświadczenia stwierdzając brak związku przyczynowego pomiędzy zakupem samochodu, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika zatrudnionego na stanowisku administracyjno – biurowym – goniec; odnosząc się zarówno do wykazanego stanu zdrowotnego tego pracownika i wynikających z niego ograniczeń zawodowych, jak i efektów uzyskanych poprzez dokonanie wydatku, w kontekście oceny jego zasadności w rozumieniu art. 4a rozporządzenia.
Skarżąca uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego zakwestionowała ocenę organu odwoławczego, że zakup samochodu miał na celu wyłącznie poprawę jakości i komfortu pracy i nie pozostawał w związku z niepełnosprawnością stwierdzając, że taka ocena stoi w oczywistej sprzeczności z decyzją komisji rehabilitacyjnej, która uznała że sporny zakup w optymalny sposób przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej, czyli pozwoli jej na utrzymanie zatrudnienia pomimo posiadanej niepełnosprawności i wynikających z niej barier w wykonywaniu określonych działań. Podkreśliła, że powyższy cel, jakim kierowała się komisja, został wprost wskazany w punkcie V IPR, jako cel główny: zmniejszenie ograniczeń zawodowych. Jako cele szczegółowe wskazano między innymi podniesienie jakości i komfortu pracy oraz rehabilitację zawodową i zdrowotną; przy czym cele szczegółowe były tylko konsekwencją celu głównego.
Sąd stwierdza, że treść przytoczonych wyżej przepisów § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e) i lit. f) jednoznacznie wskazuje, że zarówno w przypadku dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności jak i w przypadku "innych" wydatków w ramach realizacji programów rehabilitacji, finansowanie tych wydatków może nastąpić ze środków funduszu rehabilitacji, tylko gdy wydatek na indywidualny program rehabilitacji ma na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych. Sam fakt opracowania IPR i zamieszczenie w nim określonych treści czy wskazań nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do uznania, że wydatek przeznaczony na realizacje tego programu jest wydatkiem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia. Opracowanie programu rehabilitacji jest warunkiem koniecznym wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w jego § 2 ust. 1 pkt 12. Programy opracowują powołane w tym celu komisje rehabilitacyjne (§ 6 rozporządzenia). Nie oznacza to jednak, że organ właściwy do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis jest związany treścią IPR. Sąd w pełnym zakresie podziela pogląd prezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2012 r. II GSK 264/11, iż "brak podstaw prawnych do przyjęcia, że ocena czy zastosowana metoda, na którą poniesiony został wydatek, zmniejsza ograniczenia zawodowe osoby niepełnosprawnej należy do kompetencji komisji rehabilitacyjnej i jest dla organu wiążąca. Prawodawca wyraźnie bowiem - w powołanym wyżej § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia - zastrzegł, że indywidualne programy rehabilitacji są wydatkiem jaki może być poniesiony ze środków funduszu rehabilitacji tylko gdy program ten ma na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych. Skoro zaś kompetencje do wydania zaświadczenia powierzono organom wymienionym w § 9 ust. 1 aktu wykonawczego, to tym samym przyjąć trzeba, że te właśnie organy badają przesłanki uznania pomocy jako pomocy de minimis". Cele i metody realizacji wymienione w IPR mogą sugerować określone wydatki, jednak nie do komisji rehabilitacyjnej, a do organu administracji właściwego do wydania zaświadczenia należy ocena zasadności dokonanego przez pracodawcę wydatku – zarówno w zakresie przedmiotu zakupu, jak i wysokości wydatkowanych środków - co znajduje uzasadnienie w treści powołanych wyżej przepisów § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e) i lit. f) oraz § 4a rozporządzenia (vide: wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r. II GSK 1144/10).
Wbrew przekonaniu skarżącej organ odwoławczy nie pominął istotnych fragmentów IPR, lecz dokonał oceny przedmiotowego wydatku w sposób odmienny od oceny wyrażonej w IPR przez komisję rehabilitacyjną. Nie podzielił bowiem poglądu, że ten wydatek zmniejszy ograniczenia zawodowe niepełnosprawnego pracownika, lecz zgodził się z twierdzeniem, że za pomocą tego wydatku poprawi się jakość i komfort pracy ww. osoby. Ponieważ jednak nie są to cele pozwalające na kwalifikowanie wydatku jako wydatku wchodzącego w zakres pomocy de minimis, odmówił wydania zaświadczenia. Jak wyżej wskazano do dokonania oceny wydatku organ był uprawniony a nawet zobowiązany. Nadto Sąd stwierdza, że powyższa ocena jest prawidłowa.
W tym miejscu trzeba wskazać – odwołując się do zamieszczonej wyżej interpretacji przepisów regulujących instytucję zaświadczenia - że organ nie był zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego na zasadach ogólnych, właściwych dla postępowań rozpoznawczych. W postępowaniu w przedmiocie wydania zaświadczenia, które toczy się na podstawie dokumentów przedłożonych przez stronę, organ jest obowiązany wezwać do uzupełnienia materiału jedynie w sytuacji, gdy strona nie złoży wraz z wnioskiem dokumentów wymaganych prawem (do złożenia których zobowiązują ją przepisy prawne) oraz w przypadku, gdy przedłożone dokumenty nie pozwalają na dokonanie ustalenia (pozytywnego lub negatywnego), co do istnienia faktów lub stanu prawnego, których potwierdzenia żąda wnioskodawca (np. strona nie przedłożyła IPR opierając zasadność swoich żądań na tym dokumencie). Organ nie jest natomiast zobowiązany do prowadzenia dodatkowego postępowania, jeżeli przedłożone dokumenty pozwalają na dokonanie ustalenia co do istnienia faktów lub stanu prawnego, ale jest to ustalenie o treści innej niż ustalenie, którego potwierdzenia żąda strona. W tym bowiem przypadku organ odmawia wydania zaświadczenia o żądanej treści. Sąd stwierdza, że organ prawidłowo zidentyfikował ramy niezbędnego postępowania wyjaśniającego, wzywając stronę do przedłożenia koniecznych dokumentów i informacji. W żadnym przypadku nie był obowiązany do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Dodać jeszcze trzeba, że zasadnie organ odwoławczy zakwestionował anonimizowanie dokumentów, ponieważ jednak wbrew przekonaniu strony, odmowa wydania zaświadczenia nie wynikała z zatajenia danych osobowych niepełnosprawnej pracownicy, organ nie był obowiązany do wzywania do przedłożenia dokumentów zawierających te dane. W oparciu o znajdujący się w jego posiadaniu materiał dowodowy, organ odwoławczy sformułował prawidłową ocenę, wydając zaskarżone postanowienie.
Sąd dokonując oceny legalności działania organu administracji orzeka na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem orzekania przez Sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Przyjęcie w art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Z tego względu Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia nie uwzględnił w tej ocenie dowodów przedłożonych przez stronę dopiero na etapie skargi. Dowody te z oczywistych względów nie były przedmiotem oceny organu, nie wchodzą w zakres materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji - dlatego nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd. Ponieważ, jak już wyżej wskazano, organ nie uchybił przepisom postępowania regulującym wydawanie zaświadczeń i bezpodstawne są zarzuty koncentrujące się wokół rzekomych obowiązków organu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego na zasadach właściwych dla postępowania rozpoznawczego, nie można organowi odwoławczemu zarzucić, że wydał rozstrzygnięcie w oparciu o niepełny materiał dowodowy. W oparciu zaś o materiał dowodowy, którym organ dysponował, odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści była uzasadniona.
Podzielając pogląd organu co do istnienia podstawy do odmowy wydania zaświadczenia Sąd stwierdza, że przedłożone przez stronę dowody nie dały podstaw do ustalenia, że wydatek na zakup samochodu osobowego marki Chevrolet za kwotę [...] zł miał na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych niepełnosprawnej pracownicy objętej IPR. Z materiału dowodowego wynika, że przyczyną niepełnosprawności jest dyskopatia szyjna i depresja. Pracownica korzysta ze stałej farmakoterapii, psychoterapii, leczenia u lekarzy specjalistów (psychiatry, ortopedy, neurologa), z rehabilitacji ruchowej, z zaopatrzenia ortopedycznego w postaci pasów i kołnierza ortopedycznego, ma utrudnione poruszanie się. Jakkolwiek lekarz i psycholog wydali zaświadczenia o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku pracownik administracyjno – biurowy – goniec, kierowca samochodu osobowego, to nie sposób przyjąć, że w świetle całokształtu opisanych schorzeń konieczność dojazdu samochodem do centrów miast znajdujących się w trakcie permanentnej przebudowy może zmniejszyć ograniczenia zawodowe niepełnosprawnej pracownicy i nie grozić pogłębieniem dysfunkcji.
Z informacji udzielonych przez stronę wynika, że do obowiązków tej osoby, zatrudnionej na 9/10 etatu należy dostarczanie odpowiednich dokumentów i rzeczy (druków, zaświadczeń, pism, wniosków, odzieży, środków czystości) do 7 ochranianych placówek (A B., [...], B B. [...], C S., ul. [...], D K., ul. [...], E K. Rynek 12, F K., ul. [...], G K., ul. [...]) oraz dokumentów do Urzędu Skarbowego, ZUS, Urzędu Miejskiego, PFRON, Urzędu Wojewódzkiego, Biura Podatkowego i Dyrekcji firm ochranianych placówek, co zajmuje orientacyjnie połowę czasu pracy.
Sąd stwierdza, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przedmiotowy wydatek nie może zostać zakwalifikowany jako wydatek mogący zmniejszyć ograniczenia zawodowe pracownicy. Wykazane obowiązki gońca mogą być wykonywane również przez osobę o opisanych schorzeniach poruszającą się środkami komunikacji publicznej. Do centrum K. czy B. można niewątpliwie bez problemu dojechać autobusami, tramwajami czy pociągami. Również lokalizacje przy ulicach [...] i [...]w K. są bardzo dobrze skomunikowane. Natomiast przedsiębiorstwo C znajduje się w pobliżu siedziby przedsiębiorstwa strony.
W kolejnych pismach procesowych strona wskazywała, że niepełnosprawna pracownica odczuwa dyskomfort w środkach komunikacji miejskiej, szczególnie w godzinach szczytu, gdy panuje duże natężenie ruchu, ma napady "duszności" i "ciasnoty", ma problemy z pozostawaniem w niewygodnej, wymuszonej pozycji przez dłuższy czas. Podróżowanie w takich warunkach powodowało bóle aparatu ruchu, co przekładało się na ogólny spadek kondycji fizycznej pracownicy, powodowało zmęczenie, rozdrażnienie, spadek energii i stanowiło realne zagrożenie pogłębienia posiadanych dysfunkcji. Jednocześnie z tych pism wynika, że niepełnosprawna pracownica ma nienormowany czas pracy. Nic nie stoi więc na przeszkodzie, aby wykonywanie obowiązków gońca zostało zorganizowane w sposób, który wyklucza podróżowanie w godzinach szczytu, co zlikwiduje niedogodności i problemy związane z podróżowaniem w tym newralgicznym dla pracownicy czasie.
Z materiału dowodowego wynika także, że powodem przekwalifikowania niepełnosprawnej pracownicy były w głównej mierze jej problemy depresyjne, dekoncentracja i rozdrażnienie, defekty sfery emocjonalnej, niestabilny charakter, duże wahania nastrojów - wynikające z zakresu odpowiedzialności powodującego permanentny stres. Sąd stwierdza, że poruszanie się po centrach przebudowywanych miast samochodem, przy permanentnych objazdach, zmianach organizacji ruchu i "korkach" niewątpliwie ma charakter stresujący i stanowi duże utrudnienie także dla osób nie dotkniętych problemami emocjonalnymi, kłopotami z koncentracją czy depresją. Nie negując uprawnień tej osoby niepełnosprawnej do kierowania pojazdem samochodowym Sąd stwierdza, że całokształt schorzeń wskazanej pracownicy nie pozwala na przyjęcie, że wydatek na zakup samochodu osobowego może zmniejszyć ograniczenia zawodowe niepełnosprawnej pracownicy i nie grozić pogłębieniem dysfunkcji. Nie sposób bowiem koncentrować się tylko na schorzeniach układu ruchu, lecz konieczne jest kompleksowe uwzględnienie schorzeń z podkreśleniem schorzeń i dysfunkcji, które były bezpośrednim powodem przekwalifikowania. W taki sposób ocenę przeprowadził organ, a Sąd ją w pełni podziela.
Sąd podziela również pogląd organu, że wskazany wydatek nie mieści w ramach ekonomiczno-celowościowych zakreślonych przez ustawodawcę w § 4a rozporządzenia. Ma rację organ twierdząc, że dużą część zadań stanowiących obowiązków niepełnosprawnej pracownicy można wykonać posługując się pocztą elektroniczną lub za pośrednictwem innych środków komunikacji. Zakup samochodu za prawie [...] zł w celu przewożenia dokumentów oraz sporadycznie środków czystości czy odzieży dla pracowników zatrudnionych w ochranianych placówkach, pomiędzy trzema miastami aglomeracji nie mieści się w kategoriach celowego i oszczędnego dokonywania wydatków z funduszu rehabilitacji, z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów.
Z powodów wyżej szczegółowo opisanych Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ odwoławczy – wskazanych przez stronę – przepisów prawnych. Nadto dokonując kontroli we własnym zakresie również nie stwierdził, aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie tego postanowienia.
Reasumując, Sąd stwierdza, że w związku ze stwierdzeniem, że organ prawidłowo odmówił wydania stronie zaświadczenia o pomocy de minimis ponieważ opisany wyżej wydatek nie mógł zostać uznany za wydatek mający na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych niepełnosprawnej pracownicy, a nadto wydatek ten nie spełnia wymogów ekonomiczno-celowościowych, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i zasługuje na pozostawienie w obrocie prawnym.
Skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło