I SA/Łd 3/13
WyrokWSA w Łodzi2013-05-07
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Bożena Kasprzak, Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez oszacowanie przychodu i zakwestionowanie kosztów uzyskania przychodów, w sytuacji gdy podatniczka nie wykazała całości sprzedaży wiórów żeliwnych i zaliczyła do kosztów transakcję, która nie odzwierciedlała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały rzetelność ksiąg podatkowych, ponieważ podatniczka nie wykazała całej sprzedaży wiórów żeliwnych, a także prawidłowo zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów transakcji, która nie została udowodniona jako rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. W związku z tym, organ podatkowy miał podstawę do oszacowania podstawy opodatkowania i określenia zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok. Organ kontroli skarbowej ustalił, że podatniczka zaniżyła przychody z tytułu sprzedaży wiórów żeliwnych oraz zawyżyła koszty uzyskania przychodów poprzez zaliczenie do nich transakcji, która nie odzwierciedlała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej, podatniczka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędne zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r., określającą K. S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 22.932,00 zł.
przychód
koszty
strata
podatek należny wyniósł
W wyniku wszczętego w dniu 16 stycznia 2012 r. postępowania kontrolnego ustalono, że w 2007 roku podatniczka prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą Skup Surowców Wtórnych. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej K. S. opłacała podatek na podstawie art. 30c ust. l ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, W dniu 31 marca 2008 r. podatniczka złożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2007 na formularzu PIT-36L, w którym z pozarolniczej działalności gospodarczej wykazała:
5.839.747,37 zł,
5.892.138,45 zł, 52.391,08 zł, 0,00 zł.
Organ pierwszej instancji ustalił, iż podatniczka zaniżyła przychody z pozarolniczej
działalności gospodarczej o kwotę 176.700,00 zł poprzez nie wykazanie w
podatkowej księdze przychodów i rozchodów przychodu z tytułu sprzedaży 294.500
kg wiórów żeliwnych oraz zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 8.085,00 zł
poprzez zaewidencjonowanie w ich ciężar kwoty wynikającej z umowa kupna
sprzedaży nr 15/07 z dnia 18.10.2007 r. nie odzwierciedlającej rzeczywistego zdarzenia
gospodarczego. W wyniku tych ustaleń Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł.
decyzją z dnia [...]r. określił K. S. przychód, koszty i dochód z
tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w następujących kwotach:
-przychód 6.016.447,37 zł,
- koszty uzyskania przychodu 5.884.053,45 zł,
-dochód 132.393,92 zł.
We wniesionym odwołaniu podatniczka zaskarżyła decyzję organu pierwszej instancji w całości, powołując naruszenie: art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz art. 180 i art. 191 wymienionej ustawy poprzez ich błędne zastosowanie i wniosła o uchylenie wskazanej decyzji, jako niezgodnej z prawem i umorzenie postępowania w sprawie.
W wyniku szczegółowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i przepisów prawa mających zastosowanie sprawie oraz rozważania zarzutów podniesionych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie znalazł podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy podzielił stanowisko UKS w Ł., iż podatniczka nie wykazała w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 2007 rok przychodu z tytułu sprzedaży 294.500 kg wiórów żeliwnych o łącznej wartości 176.700 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż organ kontroli skarbowej dokonał ilościowego rozliczenia zakupu i sprzedaży wiórów żeliwnych w 2007 r., co wykazało różnicę w ilości 294.500 kg. W remanencie na 1 stycznia i 31 grudnia 2007 r. podatniczka wykazała "zerowy" stan wiórów żeliwnych. W piśmie z dnia 9 marca 2012 r. pełnomocnik strony wyjaśnił, że sporządzone remanenty są zgodne ze stanem faktycznym. Przesłuchana w charakterze strony w dniu 29 maja 2012 r. podatniczka stwierdziła, że "wióry żeliwne zostały sprzedane jako złom stalowy". W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. organ pierwszej instancji zasadnie określił podatniczce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w oparciu o następujące ustalenia. Dyrektor UKS w Ł. wystosował pisma do głównych odbiorców firmy podatniczki, tj. firm: A. S.A., "B." Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, "C." S.A. z zapytaniem:
- czy miała miejsce sytuacja, że w zakupionym od K. S.
złomie wsadowym i niewsadowym, zarówno żeliwnym, jak i stalowym, mogły
znajdować się wióry żeliwne, celem dociążenia danej dostawy?,
czy w przypadku, gdyby zaistniała taka sytuacja, to czy dany fakt byłby odnotowany przez firmę? (jeśli tak, to w jakiej formie?),
- jak odbywał się wyładunek złomu w firmie (do której skierowano zapytanie}?,
czy jest możliwa sytuacja, że podczas rozładunku złomu można było
przeoczyć dosypane do niego wióry żeliwne?
Dwie firmy, tj. A." S.A. i "C." S.A., które były ostatecznymi odbiorcami złomu od podatniczki (92,66% obrotu)
pismami z 14 i 23 marca 2012 r. udzieliły odpowiedzi, z których wynika, że złom przyjmowany od tego dostawcy nie zawierał wiórów żeliwnych. "C." stwierdziły, że podczas rozładunku złomu wsadowego możliwe jest przeoczenie dosypanych do niego wiórów żeliwnych, ale w niewielkich ilościach - np. 200 kg na dostawę 25.000 kg (tj. 0,8%), przy czym wióry musiałyby być rozsypane równomiernie. W procesie metalurgicznym w C. S.A. nie wolno używać wiórów żeliwnych nie zbrykietowanych, gdyż zatykają drożność pieca szybowego służącego do wytopu żeliwa.
Natomiast A. wskazała, że każdą dostawę złomu przy wjeździe najpierw sprawdza wzrokowo pracownik kontroli jakości. Następnie samochód kierowany jest do rozładunku. Rozładunek samochodu odbywa się za pomocą elektromagnesu umieszczonego na suwnicy. Przy takim sposobie rozładunku firma jest w stanie określić, czy w dostarczonym złomie nie ma elementów, które nie mogą się w nim znajdować. W przypadku stwierdzenia w złomie np. wiórów żeliwnych samochód nie jest rozładowywany.
Ustosunkowując się do tego, podatniczka przesłuchana w charakterze strony powiedziała m. in., że zdarzyły się sytuacje, ale nie pamięta w którym roku, że cała dostawa lub jej część nie została przyjęta.
Organ wyjaśnił, że spółka z o.o. "B." nie była w stanie udzielić jednoznacznej odpowiedzi co do tych okoliczności, ponieważ od 2010 r, jest w stanie upadłości,.
Z dokumentacji wynika, iż w 2007 r. podatniczka sprzedawała wióry żeliwne tylko dwóm firmom, tj.: "D." M. O. w ilości 57.180 kg (25% sprzedaży) oraz ww. spółce "B." w ilości 164.580 kg (75% sprzedaży). Organ stwierdził, że z ekonomicznego punktu widzenia niezasadnym i nielogicznym byłoby działanie spółki "B." polegające na dokonywaniu zakupów złomu stalowego od podatniczki z 30% domieszką wiórów żeliwnych (jak stwierdza strona) w sytuacji, gdy spółka ta dokonywała zakupu wiórów żeliwnych w czystej postaci po niższych cenach.
Pismem z 5 czerwca 2012 r. organ kontroli skarbowej zwrócił się do firmy "B." o przesłanie kserokopii kwitów wagowych dotyczących transakcji zakupu złomu oraz wiórów żeliwnych, które były podstawą wystawiania faktur VAT dokumentujących sprzedaż, gdyż jak wynika z wyjaśnień K. S. (zeznanie do protokołu przesłuchania strony) "faktura zostaje wystawiona po otrzymaniu kwitu wagowego od odbiorcy".
W wyniku analizy kwitów wagowych przesłanych przez spółkę "B.", w konfrontacji z fakturami sprzedaży wystawionymi na ich podstawie przez podatniczkę, organ ustalił, że:
w sytuacji, gdy w danej dostawie złomu były jakieś zanieczyszczenia (zazwyczaj nie więcej niż 1-2% podane również w kg) - na kwicie wagowym specyfikowano je jako "zanieczyszczenia", a nie wióry żeliwne stanowiące odrębny asortyment,
zanieczyszczenia, o których mowa wyżej, nie były uwzględniane w fakturach sprzedaży wystawionych dla firmy "B.",
- gdy przedmiotem dostaw był złom stalowy lub żeliwny, na kwitach wagowych brak jest zapisów dotyczących wiórów żeliwnych,
asortyment wyszczególniony na kwitach wagowych odzwierciedla rzeczywisty asortyment dostaw towaru udokumentowany fakturami sprzedaży.
Organ podkreślił, że zeznając w dniu 29 maja 2012 r. podatniczka potwierdziła rzetelność i zgodność ze stanem rzeczywistym faktur zakupu i sprzedaży wiórów żeliwnych, uznała za udowodniony fakt, że jeżeli przedmiotem dostaw był złom stalowy lub żeliwny, to każdorazowo był on ważony na wadze nabywcy, który następnie wystawiał kwit wagowy stanowiący podstawę do sporządzenia i wystawienia przez stronę faktury VAT. Powyższe dotyczyło również dostawy wiórów żeliwnych. Natomiast zeznania strony w części dotyczącej sprzedaży wiórów żeliwnych dosypywanych do złomu stalowego celem dociążenia ładunku (dostawy), które stoją w sprzeczności z wyjaśnieniami głównych odbiorców złomu - organ uznał za niewiarygodne.
Organ stwierdził, że prowadzone przez stronę rejestry sprzedaży za 2007 r. są wadliwe i nierzetelne, ponieważ nie obejmują całości obrotu ze sprzedaży wiórów żeliwnych. W rejestrach tych wykazano jedynie 42,96% sprzedaży wiórów żeliwnych, natomiast 57,04% stanowiło sprzedaż niezaewidencjonowaną. W tej sytuacji organy uznały podatkową księgę przychodów i rozchodów prowadzoną w firmie podatniczki za nierzetelną i wadliwą, bowiem stwierdzone nieprawidłowości w rozliczeniu ilościowym przychodu i rozchodu wiórów żeliwnych za okres 0101.2007 r. 31.12.2007 r. świadczą o tym, że przychód ze sprzedaży tego asortymentu udokumentowany fakturami sprzedaży nie obejmował całości sprzedaży, co stanowi naruszenie art. 193 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 152, póz. 1475 ze
zm.), dalej powoływane jako "rozporządzenie".
Na podstawie art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, w oparciu o art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w art. 23 § 3, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania.
Organ dokonał wyliczenia niewykazanej ilości sprzedanych wiórów jako różnicy pomiędzy ilością zakupionych i sprzedanych wiórów żeliwnych w 2007 r. Przyjęta cena dotycząca niezaewidencjonowanego obrotu to średnia cena netto sprzedaży stosowana w transakcjach wykazanych przez stronę (wyliczona jako iloraz łącznego przychodu (obrotu)/łączną ilość kg x 100%). Średnia cena sprzedaży wiórów żeliwnych w 2007 r. wyniosła netto 0,60 zł.
Uzasadniając przyjętą metodę szacunku organ pierwszej instancji stwierdził, że określono podstawę opodatkowania w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania, opierając się na danych wynikających z ksiąg podatkowych w części w jakiej uznane zostały za rzetelne.
Organy ustaliły również, że podatniczka niezasadnie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów kwotę z dokumentu, który nie odzwierciedlał rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, a mianowicie faktu zawarcia transakcji pomiędzy firmą podatniczki a Panem A. K. udokumentowanej umową kupna-sprzedaży nr [....] z dnia 18.10.2007 r., czym naruszyła przepis art. 22 ust. l ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. W toku postępowania przeprowadzony został dowód z przesłuchania świadka A. K., który w dniu 6 marca 2012 r. zeznał, że nie sprzedał K. S. złomu żeliwnego w ilości 10.500 kg z kwotę 8.085,00 zł.
W świetle powyższych ustaleń Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzja Dyrektora izby Skarbowej w Ł. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez pełnomocnika K. S., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i umorzenie postępowania w sprawie oraz zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej:
- art. 122 przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy,
- art 180 przez jego błędne zastosowanie, polegające na niedopuszczenie dowodów koniecznych dla wyjaśnienia sprawy.
W uzasadnieniu zarzucono, że mimo wniosków dowodowych o przesłuchanie świadka C. i dopuszczenie biegłego, organ ponownie uznał, że dowody są nieprzydatne, a wyliczenia wskazane przez skarżącą nie mają znaczenia w sprawie.
Podkreślono, że po raz kolejny skarżąca powołuje się na wyliczenia dokonane w ramach postępowania kontrolnego, z których jasno wynika, iż uwzględnienie zarzutów dotyczących pierwotnego postępowania doprowadziłoby do wniosków, że całe postępowanie podatniczki było prawidłowe.
Zarzucając organom skarbowym podobny błąd jaki miał miejsce przy decyzji za rok 2008, strona skarżąca stwierdziła, że organy nie wykonały niczego, co mogłoby wyjaśnić stan faktyczny sprawy, zaniechały również przeprowadzenia dowodów korzystnych dla podatniczki (brak odpowiedzi od wszystkich nabywców złomu). Tak sporządzony materiał dowodowy nosi cechy ewidentnie krzywdzące podatniczki, a także jest sprzeczny z przepisami Ordynacji podatkowej.
Zdaniem strony skarżącej oparcie rozstrzygnięcia na rozumowaniu zastępującym dowody jest podstawowym błędem organów podatkowych. Ale dopiero przeanalizowanie całości postępowania Urzędu Kontroli Skarbowej za rok 2008 i rok 2007 wskazuje na brak obiektywności w doborze i ocenie materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu jest rozliczenie zakupu i sprzedaży wiórów żeliwnych.
Sąd stwierdza, iż ustalenia faktyczne w sprawie, w kontekście wskazanych w decyzji przepisów prawa materialnego, dokonane zostały zgodnie z art. 122, art. 123 §1, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i bez naruszenia art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej, a ich ocena zgodna jest z art. 191 oraz art. 192 Ordynacji, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji omawiającym szczegółowo te ustalenia i wnioski z nich płynące - stosownie do wymogu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Analizując dokumentację podatkową strony, organ stwierdził, że w 2007 r. podatniczka zakupiła 516.260 kg tego towaru, a sprzedała 221.760 kg, co daje różnicę w ilości 294.500 kg, która powinna pozostać na stanie. Tymczasem w remanencie na 1 stycznia i 31 grudnia 2007 r. podatniczka nie wykazała żadnej ilości wiórów żeliwnych. Powyższe wskazuje, iż zgodnie z ustaleniami organów w sprawie poza sporem pozostaje, że księgi podatkowe w 2007 r. prowadzone były nierzetelnie w zakresie ewidencjonowanego przychodu (art. 193 § 1 i § 4 Ordynacji).
Na podstawie art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. W myśl zaś § 2 księgi podatkowe uważa się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty.
Ordynacja podatkowa nie przewiduje jakichkolwiek wyjątków od uznania za nierzetelną księgi, która nie odzwierciedla stanu rzeczywistego. Nierzetelność ta jest więc bezwzględna i niestopniowana. Księga podatkowa nie może być zatem bardziej lub mniej nierzetelna. Nierzetelność księgi podatkowej prowadzi do wzruszenia domniemania jej zgodności z prawdą.
Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku strony skarżącej, dociążanie dostawy złomu stalowego wiórami żeliwnymi w ilości do 30% i wykazywanie na fakturze sprzedaży wyłącznie złomu stalowego (tj. towaru droższego), należy uznać za praktykę niedopuszczalną. Prowadzi ona bowiem do zawyżenia ceny, zaś faktura wystawiona za taką dostawę w istocie dokumentuje czynność, która w części nie została dokonana. Co istotne w toku postępowania organy na podstawie zeznań kontrahentów skarżącej ustaliły, iż twierdzeń K. S. nie potwierdzają firmy z nią współpracujące, co jednoznacznie wynika z pism: C. S.A. (k. 131 akt podatkowych) i A. (k. 140). Przedmiot dostawy identyfikują również kserokopie faktur wraz dowodami wagowymi, załączone przez spółkę B. do pisma z 19 czerwca 2012 r. (k. 196).
Zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące
przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.
Odmowa przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę będzie dopuszczalna wówczas, gdy brak jest jakiejkolwiek możliwości przyczynienia się danej czynności dowodowej do wyjaśnienia sprawy, albo też dana okoliczność w sposób niebudzący żadnych wątpliwości została już udowodniona.
W ocenie Sądu organ miał również podstawę do odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków: A. K. i M. C. (byłego dyrektora spółki B.). Zeznania pierwszego z nich miały dotyczyć sprzedaży złomu na rzecz skarżącej, co nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro mimo nieuwzględnienia przez organ tej transakcji, skarżąca nie może wiarygodnie wykazać w jaki sposób rozdysponowała 294.500 kg wiórów żeliwnych. Natomiast rodzaj towaru będącego przedmiotem sprzedaży dokonanej przez skarżącą na rzecz spółki B., został udowodniony dokumentami nadesłanymi przez ten podmiot. Należy zauważyć również, że gdyby nawet świadek M. C. powiedział, że zdarzały się dostawy złomu stalowego, które zawierały pewne ilości wiórów żeliwnych, to nie oznacza automatycznie, że dostawy te zawierały łącznie 294.500 kg wiórów skarżącej. Taka wypowiedź świadka tak naprawdę o niczym nie przesądza, gdyż na jej podstawie nie można ustalić żadnych konkretnych wartości, czego zasadnie organ oczekiwał od skarżącej. Za przekonujący należy uznać również argument organu, że z ekonomicznego punktu widzenia niezasadnym i nielogicznym byłoby działanie spółki B. polegające na dokonywaniu zakupów złomu stalowego ze znaczną domieszką wiórów żeliwnych, jeżeli spółka ta kupowała wióry żeliwne w czystej postaci po niższych cenach.
W tej sytuacji organ prawidłowo stwierdził, że dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania i dokonał jej oszacowania na podstawie art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Organ prawidłowo uzasadnił również wybór zastosowanej metody, która nie budzi zastrzeżeń Sądu.
W odniesieniu natomiast do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów poprzez zaewidencjonowanie w ciężar kosztów kwoty wynikającej z umowy kupna sprzedaży nr [...] z dnia 18 października 2007 r. Sąd stwierdza, iż przeprowadzone przez organy czynności dowodowe nie potwierdziły faktu zawarcia przez skarżącą z A. K. powyższej umowy, co stanowiło naruszenie art. 22 ust. 1
ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do art. 22 ust. 1 tej ustawy, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Pojęcie kosztów uzyskania przychodów oparte jest na klauzuli generalnej, a zatem do tej kategorii zaliczyć należy wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów z wyjątkiem taksatywnie wymienionych w art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. Samo wyliczenie kosztów, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodu, nie stwarza domniemania, że wszystkie pozostałe koszty, które nie są wymienione w art. 23 u.p.d.o.f. zostają z mocy samego prawa uznane za koszty podlegające odliczeniu. Innymi słowy, poniesienie wydatku, który nie został wyłączony w art. 23 nie oznacza, że wydatek taki automatycznie będzie uznany za koszt uzyskania przychodów. Podatnik ma bowiem możliwość odliczenia od przychodów wszelkich kosztów pod warunkiem, że mają one związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma, bądź może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt SA/Gd 1331/92; z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt SA/Sz 2303/97; z dnia 16 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1207/97, LEX nr 37135 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r., sygn. akt III SA 2366/02, publ. www.Qrzeczenia.nsa.qov.pl).
Podkreślenia wymaga, że organ podatkowy ma obowiązek uznać konkretny wydatek za koszt uzyskania przychodu, jeżeli łącznie spełnione są cztery przesłanki: 1} koszt służy osiągnięciu przychodu, czyli został poniesiony w celu jego osiągnięcia lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, 2) koszt został faktycznie poniesiony przez podatnika, 3) koszt nie został wymieniony w art. 23 u.p.d.o.f., czyli nie został wyłączony z katalogu kosztów uzyskania przychodu, 4) koszt został rzetelnie udokumentowany przez podatnika - ciężar dowodu (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt l FSK 1986/08, wyrok NSA z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 126/08, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak jednego ze wskazanych elementów uniemożliwia w istocie pomniejszenie podstawy opodatkowania. Oczywistym jest zatem, że wydatki muszą być udokumentowane prawidłowo wystawionymi i rzetelnymi dokumentami (fakturami), które odzwierciedlają konkretne (rzeczywiste) zdarzenie gospodarcze, które ma miejsce między zdefiniowanymi podmiotami. Rzeczywiste zdarzenie gospodarcze to zdarzenie polegające na zakupie określonej usługi lub towaru, w tym przypadku u
konkretnego sprzedawcy i za konkretną cenę, a także odpowiednie udokumentowanie tej operacji. Nie wystarczy wykazanie, że usługa lub towar zostały nabyte, by wydatek z tym związany mógł stanowić koszt uzyskania przychodów (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1246/08, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 9 lutego 2010 r. sygn. akt l SA/Go 603/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mają wnioski płynące z ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego. Tymczasem zarówno przeprowadzone w dniu 6 marca 2012 r. przesłuchanie w charakterze świadka A. K., jak i przeprowadzone 29 maja 2012 r. przesłuchanie skarżącej w charakterze strony w żaden sposób nie potwierdziły faktu zawarcia między skarżącą a Panem K. umowy kupna-sprzedaży złomu żeliwnego w ilości 10.500 kg w dniu 18 października 2007 roku. Świadek kategorycznie zaprzeczył, aby sprzedawał skarżącej złom i otrzymywał z tego tytułu zapłatę, a podatniczka w toku postępowania nie wskazała jakiegokolwiek dokumentu mogącego potwierdzić wiarygodność kwestionowanej transakcji. Sąd przypomina, że poniesienie wydatku mającego stanowić koszt uzyskania przychodu nie może wszak ograniczać się li tylko do posiadania i zaewidencjonowania określonego dokumentu, ale dokument ten winien odzwierciedlać rzeczywiście dokonaną operację gospodarczą. Nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar i zużyć go w działalności gospodarczej aby wydatek ten móc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (tak wyrok NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn, akt II FSK 2323/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organy muszą dysponować takimi środkami wskazującymi na rzeczywiste poniesienie wydatków i to również w zakresie rzeczywistych źródeł pochodzenia towaru - w tym wypadku złomu. Tymczasem skarżąca takich dowodów nie dostarczyła, a za niewystarczające w tym zakresie należy uznać zeznania podatnika czy świadków. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, w której podmioty prowadzące działalność gospodarczą, wbrew przepisom ustaw podatkowych, zwolnione byłyby z prowadzenia jakiejkolwiek dokumentacji, a ich przychód, jak i koszty, ustalane byłyby na podstawie zeznań. Organy podatkowe słusznie ponadto przyjęły, że to na podatniku w sytuacji zakwestionowania przedłożonej przez niego dokumentacji źródłowej, ciążył obowiązek wykazania dowodów pozwalających na zaliczenie danych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
10
Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., póz. 270) orzekł jak w sentencji.
mak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło