II SA/Łd 61/13

Dnia 10 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2013 roku sprawy ze skargi I. M. i Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżących I. M. i Z. M. solidarnie kwotę 774 (siedemset siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchyliło decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...], nr [...], którą odmówiono I. i Z. M. ustalenia warunków zabudów dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego - rekreacji indywidualnej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz budowie szczelnego szamba na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr 100/3 w miejscowości Z., w gminie M. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji zakończone tą decyzją. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż w wyniku rozpatrzenia odwołania I. i Z. M. od wcześniejszej decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...], nr [...], także odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla w/w zamierzenia inwestycyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...] uchyliło powyższą decyzję organu gminy i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Jednakże powyższa decyzja Kolegium została przez inwestorów zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 19 września 2012r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 685/12 uchylił wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., która została zarejestrowana pod sygn. akt II OSK 55/13 i do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie nie została rozpoznana. W następstwie powyższego Wójt Gminy M. w dniu [...] wydał kolejną decyzję nr [...], którą ponownie odmówił I. i Z. M. ustalenia warunków zabudów dla przedmiotowej inwestycji. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli I. M. i Z. M. domagając się ustalenia warunków zabudów dla spornej inwestycji. W dalszej części uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji Kolegium wyjaśniło, iż skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawomocnym wyrokiem z dnia 19 września 2012r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 685/12 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...], to pierwotne odwołanie I. i Z. M. podlega ponownemu rozpatrzeniu przez tenże organ. Zatem skoro organ pierwszej instancji wydał już kolejną decyzję z dnia 12 lipca 2012r. w tej samej sprawie, od której strony także wniosły odwołanie, to postępowanie zakończone tą decyzją, wobec niezakończonego postępowania odwoławczego od wcześniejszej decyzji z dnia [...] stało się bezprzedmiotowe. Powyższą decyzję I. i Z. M. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w treści skargi opisując dotychczasowy przebieg postępowania podnieśli zarzut, iż mimo braku wskazania przepisów, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie, z uzasadnienia kwestionowanej decyzji wynika, iż Kolegium uznało za niezakończone postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia [...], wobec uchylenia decyzji z dnia [...]. Stanowisko to zdaniem skarżących jest wadliwe, bowiem decyzja z dnia [...] jest ostateczna, a wyrok na który powołuje się organ drugiej instancji w skarżonej decyzji był nieprawomocny w dniu jej wydania i do dnia dzisiejszego nie uprawomocnił się na skutek wywiedzenia od niego skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżących w tej sytuacji przedmiotowa skarga jest konieczna, bowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi z dnia 19 września 2012r. ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ani Wójt nie będą musieli zajmować się sprawą w związku z jej umorzeniem dokonanym skarżoną decyzją. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji. Podkreślono, iż w realiach niniejszej sprawy wynik postępowania odwoławczego od pierwotnej decyzji organu pierwszej instancji nie jest przesądzony. Bezprzedmiotowe stało się natomiast postępowanie pierwszoinstancyjne zakończone decyzją Wójta Gminy M. z dnia [...], nr [...], którą po raz drugi odmówiono I. i Z. M. ustalenia warunków zabudów dla przedmiotowej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., nr 270 ze zm., powoływana dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu organ drugiej instancji błędnie zastosował przepis prawa procesowego, czego skutkiem musi być wyeliminowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podstawę prawną decyzji organu odwoławczego stanowił art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Należy wyjaśnić, iż umorzenie postępowania pierwszoinstancyjnego przez organ odwoławczy, na podstawie powołanego przepisu, może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ drugiej instancji stwierdzi, iż zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania, a bezprzedmiotowość postępowania musi istnieć przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. Innymi słowy zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w zakresie umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego, może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy uzasadniały wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., czyli w sytuacji, gdy nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego powodujący brak podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy, co do jej istoty. Nie może mieć jednak miejsca umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości, gdy strona oczekuje merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011r. sygn. akt II GSK 1102/10 dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1070213, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2012r. sygn. akt VII SA/Wa 1507/11 dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1146237, wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 listopada 2011r. sygn. akt II SA/Lu 626/11 dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1152935). W rozpoznawanej sprawie, przed wydaniem przedmiotowego rozstrzygnięcia, kolejno zapadały następujące rozstrzygnięcia: - decyzja Wójta Gminy M. z dnia [...] nr [...] odmówiono skarżącym ustalenia warunków zabudowy działki nr 100/3, położonej w miejscowości M., w gminie M. dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego rekreacji indywidualnej wraz z infrastrukturą; - decyzja z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło w/w decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji; - w efekcie skargi I. M. i Z. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 19 września 2012r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 685/12 uchylił wspomnianą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]. Od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która została zarejestrowana pod sygn. akt II OSK 55/13, lecz do dnia wyrokowania nie została rozpatrzona; - decyzja Wójta Gminy M. z dnia [...], nr [...], którą ponownie odmówiono I. i Z. M. ustalenia warunków zabudów dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego - rekreacji indywidualnej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr 100/3 w miejscowości Z., w gminie M. Wskazane wyżej okoliczności w ocenie organu odwoławczego, były wystarczające, do wydania zaskarżonej decyzji, bowiem jak wskazało Kolegium skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawomocnym wyrokiem z dnia 19 września 2012r., uchylił wspomnianą decyzję tegoż organu z dnia [...], nr [...], to pierwotne odwołanie I. i Z. M. winno zostać ponownie rozpoznane przez organ odwoławczy. W tej sytuacji zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie było podstaw do tego by Wójt Gminy M. wydał kolejną decyzję z dnia [...] w sprawie rozstrzygniętej już wcześniejszą decyzją tegoż organu z dnia [...], co skutkować musiało uchyleniem decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] i umorzeniem postępowania pierwszoinstancyjnego, jako bezprzedmiotowego. Powyższa teza w ocenie Sądu nie zasługuje na aprobatę. Przypomnieć należy, iż stosownie do treści art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Należy także podkreślić, że ogólna zasada sformułowana w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw, a określonych w art. 35 k.p.a. Poza tym w myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym zgodnie z § 3 tegoż przepisu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później, niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie, wskutek ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], którą uchylono decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] nr [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, powstał obowiązek ciążący na organie pierwszej instancji załatwienia sprawy z wniosku I. M. i Z. M. o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej przez nich inwestycji. Tenże obowiązek Wójt Gminy M. zrealizował wydając decyzję z dnia [...], nr [...]. W tej sytuacji nie było podstaw do uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze powyżej wskazanej decyzji z dnia [...] i umorzenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., postępowania pierwszej instancji, zakończonego ową decyzją. Powyższej tezie nie przeczy uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazanej decyzji Kolegium z dnia [...], albowiem: po pierwsze wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 września 2012r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 685/12 do dnia wyrokowania nie uprawomocnił się, a po wtóre zarówno owym wyrokiem, jak i żadnym innym rozstrzygnięciem nie zostało wstrzymane wykonanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], zaś mocą owej decyzji przekazano sprawę, wszczętą wnioskiem skarżących, do ponownego rozpoznania przez Wójta Gminy M., który to organ wypełnił ów obowiązek, wydając w dniu [...] decyzję nr [...], ponownie odmawiając I. i Z. M. ustalenia warunków zabudów dla planowanej przez nich inwestycji. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. LS