III SA/Wa 3284/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-15
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Krystyna Kleiber, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie przez jednego z małżonków w drodze umownego podziału majątku wspólnego składnika majątku o wartości przekraczającej jego udział w majątku dorobkowym, stanowi "nabycie" w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 updof, skutkujące obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży tego składnika, jeśli podział ten nie wiązał się ze spłatami i dopłatami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowny podział majątku wspólnego, w wyniku którego jeden z małżonków nabywa składnik majątkowy o wartości przekraczającej jego udział w majątku dorobkowym, stanowi "nabycie" w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 updof. Brak spłat i dopłat w takim podziale nie wyklucza opodatkowania, jeśli nie obalono ustawowego domniemania równości udziałów małżonków w majątku wspólnym. Wartość nabycia w takim przypadku określa się proporcjonalnie do udziału, który przekracza ustalony stopień przyczynienia się do powstania majątku wspólnego.Stan faktyczny
Skarżąca sprzedała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, które nabyła wraz z mężem w 1994 r. w ramach wspólności majątkowej. Po ustaniu wspólności w 2003 r. i podziale majątku w 2005 r. lokal przypadł jej na wyłączną własność bez spłat i dopłat. Skarżąca wniosła o zwolnienie przychodu ze sprzedaży z podatku, argumentując, że nabyła lokal w 1994 r. Organy podatkowe uznały, że w części przypadającej mężowi, lokal został nabyty w 2005 r., co skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku od przychodu ze sprzedaży tej części.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego w 2007 r. oddala skargę
E. W. (zwana dalej "Skarżącą") w dniu 16 marca 2007 r. dokonała sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego [...], usytuowanego w budynku położonym przy ul. [...] w W., za kwotę 650 000 zł, co zostało udokumentowane aktem notarialnym Rep. [...]. Z treści oświadczenia Skarżącej z dnia 29 marca 2007 r. wynikało, iż przychód w kwocie 335 000 zł uzyskany z tytułu ww. sprzedaży, w ciągu dwóch lat od dnia sprzedaży, w całości zostanie przeznaczony na cele mieszkaniowe, określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., zwanej dalej "updof" lub "ustawą"), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. Skarżąca, odnośnie do daty nabycia ww. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, wskazała, że posiada: "1/2 udziału od 1994 r., 1/2 udziału od 2005 r. rozdzielność majątkowa podział majątku". Skarżąca w deklaracji o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych, objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym PIT-23, wykazała kwotę przychodu zwolnioną od opodatkowania, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) updof w wysokości 670 000 zł, podstawę opodatkowania w kwocie 0 zł, zryczałtowany podatek dochodowy w kwocie 0 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu 10% zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego w 2007 r. z odpłatnego zbycia ww. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w wysokości 32 500 zł.
Według Organu I instancji przedmiotowe spółdzielcze własnościowe prawo do ww. lokalu mieszkalnego Skarżąca nabyła wraz z mężem S. W. w ramach wspólności małżeńskiej, na podstawie przydziału w 1994 r. W wyniku podziału majątku (akt notarialny z dnia [...] lipca 2005 r., Rep. [...]) lokal przyznany został w całości Skarżącej, przy czym jego wartość nie mieściła się w udziale, jaki przysługiwał jej w majątku dorobkowym. Za datę nabycia przedmiotowego lokalu w tej części przyjęto dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, tj. [...] lipca 2005 r.
W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego podział majątku nie był ekwiwalentny w naturze, ponieważ w wyniku umownego podziału majątku wspólnego Skarżąca otrzymała składniki majątkowe o wartości wyższej, niż wartość połowy przypadającej jej z mocy prawa całości majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską. Ustalono, że wartość otrzymanego przez nią spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego odpowiadająca proporcjonalnie udziałowi nabytemu w drodze zniesienia współwłasności wynosiła 325 000 zł. Ponieważ koszty odpłatnego zbycia nie zostały udokumentowane, przychód z tytułu przedmiotowej sprzedaży ustalono w wysokości 325 000 zł.
Organ I instancji nie uznał za wydatki na cele mieszkaniowe, spełniające warunki do zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) updof, wydatków poniesionych na zakup nieruchomości oznaczonej jako działka [...], położonej w Z., zabudowanej dwoma budynkami mieszkalnymi (akt notarialny z dnia [...]lutego 2007 r. Rep. [...]). Nabycia ww. nieruchomości Skarżąca dokonała bowiem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą A.E. W..
W odwołaniu Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości i jej zmianę, poprzez orzeczenie, że przychód przez nią uzyskany w związku ze sprzedażą nieruchomości jest zwolniony z opodatkowania zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) updof.
Decyzji zarzucono rażące naruszenie: 1) art. 120 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez działanie bez podstawy prawnej, 2) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez działanie w sposób niebudzący zaufania Skarżącej do organów państwowych, 3) art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, 4) art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez działanie w sposób powolny i powierzchowny oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, 5) art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) updof w zw. z art. 51 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, poprzez błędne uznanie, że Skarżąca nabyła nieruchomość w dniu umówionego podziału majątku wspólnego dokonanego zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2005 r., Rep. [...], przez co nie przysługuje jej zwolnienie od podatku od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości.
Według Skarżącej Naczelnik Urzędu Skarbowego błędnie uznał, że zbycie lokalu mieszkalnego nastąpiło przed upływem 5 lat od dnia jego nabycia. Skarżąca wyjaśniła, że prawo do lokalu mieszkalnego nabyła w dniu 1 sierpnia 1997 r., tj. w dniu, w którym wraz z mężem nabyła prawo do lokalu do majątku wspólnego. Wskazała, że zgodnie z art. 51 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rzeczy nabyte przez małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej do majątku wspólnego stają się własnością obojga małżonków, oboje małżonkowie są właścicielami tej rzeczy. Skarżąca powołała się w tym zakresie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia[...]października 2012 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Na wstępie Organ odwoławczy zaznaczył, że w związku z nabyciem przez Skarżącą spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przed 1 stycznia 2007 r., w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązujące do dnia 31 grudnia 2006 r., o czym stanowił art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r. Nr 217, poz. 1588).
Według Dyrektora Izby Skarbowej, w myśl art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Charakter prawny majątkowej wspólności ustawowej małżonków ustawodawca określił jako wspólność łączną – bezudziałową. Z chwilą ustania wspólności ulega ona przekształceniu ze wspólności bezudziałowej we wspólność udziałową. Natomiast, stosownie do art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Zdaniem Dyrektora w przypadku zatem, kiedy w umowie o rozdzielności majątkowej małżonkowie nie określili wielkości przysługujących im udziałów, należy uznać, że udziały te są równe, stosownie do art. 50 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nabyciem, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 updof, nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty, lub jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli więc wartość otrzymanej nieruchomości lub prawa przekracza udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części prawa, która przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego małżeńskiego.
Organ odwoławczy wskazał, że w dniu[...]czerwca 2003 r. umową o wyłączenie wspólności ustawowej zawartej aktem notarialnym Rep. [...]S.W. i Skarżąca wyłączyli wspólność ustawową majątku nabytego przez oboje lub jedno z nich. Ponieważ w umowie tej małżonkowie nie określili udziałów we współwłasności, zastosowanie znajdował przepis art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Według Dyrektora Izby Skarbowej § 4 umowy o podział majątku wspólnego z dnia [...] lipca 2005 r., Rep. A [...], stanowił, że osobą, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do m.in. lokalu mieszkalnego Nr [...], stała się wyłącznie Skarżąca. W § 5 ww. umowy małżonkowie oświadczyli natomiast, że dokonują ostatecznego podziału majątku wspólnego bez spłat i dopłat, i z tego tytułu nie zachowują względem siebie żadnych roszczeń. W § 6 m.in. określono wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego Nr [...] na kwotę 325 290 zł.
Zdaniem Organu odwoławczego na skutek podziału majątku wspólnego Skarżąca stała się właścicielką wszystkich składników wchodzących wcześniej w skład wspólności majątkowej, otrzymała więc składniki majątkowe o wartości wyższej niż wartość połowy przypadającej jej z mocy prawa całości majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską. Podział majątku nie był więc ekwiwalentny.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, z uwagi na przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) updof, osoba, której na skutek podziału majątku wspólnego przyznane zostaje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, nabywa w istocie połowę tego prawa. Zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo przyjął, że skoro przedmiotowe prawo do lokalu mieszkalnego Nr [...] w wyniku podziału majątku zostało przyznane na wyłączną własność Skarżącej, a jego wartość nie mieściła się w udziale, jaki przysługiwał jej w majątku dorobkowym małżeńskim, to za datę nabycia tego prawa w części przypadającej dotychczas mężowi Skarżącej należało przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku, tj. [...]lipca 2005 r. Ponieważ od końca roku, w którym nastąpiło nabycie, do dnia sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nie upłynęło 5 lat, stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) updof, przychód uzyskany ze sprzedaży podlegał opodatkowaniu według zasad określonych w art. 28 updof, z uwzględnieniem faktu, że część przedmiotowego prawa z tytułu współwłasności małżeńskiej, nabyta została przez Skarżącą w 1997 r. Opodatkowaniu podlegał więc przychód ze sprzedaży części lokalu, czyli ½ z kwoty 650 000 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko Organu I instancji, iż nabycie nieruchomości położonej w Zakopanem nie spełniało przesłanek do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i lit. e) updof. Z § 3 aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2007 r., Rep. [...] (dokumentującego nabycie ww. nieruchomości) wynikało bowiem, że nabycie tej nieruchomość oraz udziału w nieruchomości Skarżąca dokonała w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą A. E. W. – w celach usługowych. Na taki charakter ww. nabycia wskazywało również pismo Skarżącej z dnia 12 grudnia 2011 r. Według Dyrektora wydatki poniesione w celu prowadzenia działalności gospodarczej nie mieściły się w ramach wydatków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) updof. Wydatki takie nie zaspokajały bowiem potrzeb mieszkaniowych Skarżącej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, ewentualnie o jej uchylenie w całości, zarzucając naruszenie: 1) art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a updof w zw. z art. 43, art. 46 i art. 51 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, poprzez błędne uznanie, że Skarżąca nabyła nieruchomość w dniu umownego podziału majątku wspólnego, a nie w dniu nabycia nieruchomości we współwłasność małżeńską, przez co nie przysługuje jej wyłączenie z podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z tytułu zbycia nieruchomości, 2) art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez niedopuszczalne kwestionowanie skutków prawidłowo zawartych czynności prawnych, a przez to naruszenie zasady legalności oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Według Skarżącej nabyła ona prawo do lokalu w dniu 1 sierpnia 1997 r., tj. w dniu, w którym wraz z mężem nabyła prawo do lokalu do majątku wspólnego. Art. 51 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie pozostawia złudzenia co do tego, że rzeczy nabyte przez małżonków w czasie trwania wspólność majątkowej do majątku wspólnego stają się własnością obojga z małżonków (współwłasność łączna, do niepodzielnej ręki). Zatem Organy nie miały podstaw do twierdzenia odwrotnego. Stanowisko takie ma, jej zdaniem, potwierdzenie w wyrokach NSA: z dnia 28 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 208/96, oraz z dnia 9 kwietnia 1997 r., sygn. akt I SA/Kr 35/97.
Skarżąca wskazała, że Organy nie kwestionowały faktu, iż podział majątku wspólnego odbył się bez spłat i dopłat. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, normującymi zagadnienia związane ze współwłasnością łączną i ułamkową, które poprzez art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 1035 Kodeksu cywilnego znajdują zastosowanie w sprawie podziału majątku, podział majątku następuje w drodze umowy bądź na podstawie orzeczenia sądu. Wobec powyższego Organy bezpodstawnie powołały się na normę art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ustanie wspólności małżeńskiej poprzez przekształcenie jej we wspólność ułamkową, nie jest, jak twierdzą Organy, dokonaniem podziału majątku. Dopiero podział majątku dokonany na drodze sądowej, bądź umownie, niesie ze sobą skutek podziału majątku.
W ocenie Skarżącej ona i jej mąż dokonali podziału majątku wspólnego w taki sposób, który uwzględniał przyczynienie się Skarżącej do powstania tego majątku. Jej zdaniem Organy nie przedstawiły żadnej argumentacji na potwierdzenie tezy, iż podział majątku nie był ekwiwalentny. W opinii Skarżącej "wyniosła" ona z majątku wspólnego prawo do rzeczy, których wartość jest równa jej udziałowi w tworzeniu tego majątku (odpowiada wkładowi w budowanie majątku wspólnego). Interpretacja stanu prawnego i faktycznego sprawy dokonana przez Organy prowadziła natomiast do zniweczenia cywilnoprawnych skutków podziału majątku i stała z nimi w sprzeczności. Ponadto, skoro Skarżąca nie prowadzi działalności w zakresie obrotu nieruchomościami, a przedmiotowa nieruchomości wchodziła w skład jej majątku przez przeszło 13 lat, to - jej zdaniem - art. 10 ust. 1 pkt 8a updof nie powinien mieć zastosowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie.
Po pierwsze zauważyć należy pewną niekonsekwencję w argumentacji Skarżącej. Z jednej strony wskazywała ona, iż oczywiście sprzeczne z prawem jest stanowisko Organów, że rzecz już raz nabyta w czasie trwania małżeństwa może być - w określonym zakresie - przedmiotem ponownego nabycia po ustaniu wspólności majątkowej, a to w związku z dokonanym umownym podziałem majątku. Po drugie jednak ze skargi wynika zarzut Skarżącej, iż Organy arbitralnie, bezpodstawnie przyjęły, iż stopień jej przyczyniania się do powstania majątku wspólnego w czasie trwania wspólności majątkowej był równy stopniowi przyczyniania się jej męża. Trzeba zatem odnotować, że jeśli istotnie, jak twierdzi Skarżąca, rzecz nabyta przez małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej nie może być ponownie nabyta przez jednego z nich - w stopniu odpowiadającym przyczynianiu się drugiego małżonka do powstania majątku – po ustaniu wspólności ustawowej, np. wskutek intercyzy, to drugi zarzut, iż Organy nie ustaliły tego stopnia przyczyniania się małżonków do powstania majątku, staje się bezprzedmiotowy.
W ocenie Sądu Organy prezentują jednak prawidłowe stanowisko co do pierwszej z tych kwestii, prawidłowo też przyjęły równy stopień przyczyniania się Skarżącej i jej małżonka do powstania majątku dorobkowego.
Wyjaśnić należy, iż pojęcie "nabycie", użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 in fine ustawy, jest znaczeniowo szerokie i nie ogranicza się wyłącznie do nabycia rzeczy w drodze najczęściej spotykanych umów sprzedaży albo darowizny. Co prawda ustawa w żadnym przepisie nie wskazuje, że jedną z form nabycia jest podział majątku wspólnego małżonków, ale tylko z tym zastrzeżeniem, iż chodzi o przypadek, kiedy wskutek podziału małżonkowie otrzymują w każdej rzeczy taki udział, jaki wynika ze stopnia przyczyniania się małżonka do powstania majątku wspólnego. Kiedy natomiast podział majątku dorobkowego polega na tym, że jeden z małżonków otrzymuje udział w danej rzeczy przekraczający ten stopień, albo tym bardziej, kiedy otrzymuje całą rzecz, to w zakresie, w jakim nabyty udział przekracza ustalony stopień przyczyniania się tego małżonka do powstania majątku wspólnego, należy mówić o "nabyciu" w rozumieniu przywołanego przepisu.
Taka wykładnia wyrazu "nabycie", użytego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, została już w pełni zaaprobowana w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym NSA. Jako przykłady takich orzeczeń wskazać należy wyroki NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. II FSK 1489/08, albo wyrok tego Sądu z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1054/09.
W niniejszej sprawie, jak prawidłowo ocenił tę kwestię Dyrektor, z chwilą zawarcia majątkowej umowy małżeńskiej, tj. w dniu [...]czerwca 2003 r., ustała ustawowa wspólność majątkowa Skarżącej i jej męża, zaś w to miejsce pojawiła się wspólność udziałowa, obejmująca każdy składnik dotychczasowego majątku dorobkowego. Podstawą tej umowy był art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Z chwilą ustania tej wspólności powstała więc rozdzielność majątkowa, a udziały małżonków w majątku wspólnym (chodzi już o wspólność udziałową) były równe, gdyż wprost wynikało to z art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zawarta intercyza (k. 5 akt podatkowych) w ogóle nie odnosiła się do kwestii proporcji udziałów małżonków w majątku wspólnym, zatem ustanowione w art. 43 § 1 Kodeksu domniemanie równości udziałów działało nadal. Organy nie były więc zobowiązane do przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania dowodowego co do wielkości udziałów, gdyż zmierzałoby ono do zakwestionowania ustawowej zasady ich równości. Tę zasadę mogli z ważnych powodów zakwestionować albo sami małżonkowie w zawartej intercyzie (zresztą wymagane w ustawie "ważne powody" powinny być ujawnione w takiej intercyzie, zaś ustalenie nierównych udziałów mogłoby nastąpić tylko w razie wystąpienia różnego stopnia przyczyniania się małżonków do powstania majątku wspólnego), albo sąd. Powtórzyć i podkreślić należy, że zawarta w dniu [...] czerwca 2003 r. majątkowa umowa małżeńska milczała na temat proporcji udziałów.
W dniu [...] lipca 2005 r. Skarżąca i jej małżonek dokonali umownego podziału majątku wspólnego. W wyniku tego podziału Skarżącej przysługiwało - na zasadzie wyłączności – spółdzielcze własnościowe prawo do tego m.in. lokalu, o który chodzi w niniejszej sprawie, zbytego następnie w roku 2007. Owszem, mąż Skarżącej nie otrzymał żadnych spłat i dopłat, co akcentowała Skarżąca w skardze, ale nie zmienia to faktu, że nabyła połowę udziałów w mieszkaniu. Sam brak spłat i dopłat na rzecz męża Skarżącej nie miał wpływu na przesądzoną już w 2003 r. okoliczność, że obydwoje małżonkowie przyczyniali się w równym stopniu do powstania majątku wspólnego, a w tej sytuacji rezygnacja męża Skarżącej z dopłat ma – z ekonomicznego punktu widzenia – wszystkie cechy darowizny, której przedmiotem był jego udział w majątku.
Przyznać należy, że w przywoływanych przez Skarżącą wyrokach NSA akcentowana była kwestia ekwiwalentności podziału majątku (wyrok I SA/Gd 208/96). O takiej ekwiwalentności, a w efekcie braku "nabycia" w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8a updof, świadczyć miało brak dopłat pomiędzy małżonkami. Sąd wyraża jednak ocenę, że brak dopłat, sam w sobie, nie musi wskazywać na ekwiwalentność podziału majątku względem stopnia przyczyniania się małżonków do powstania majątku wspólnego. Brak dopłat może bowiem wynikać z różnych powodów, znanych tylko stronom umowy małżeńskiej, i nie musi wcale oznaczać, że podział majątku dokonał się według różnego stopnia przyczynienia się małżonków do powstania tego majątku. Jak wyżej Sąd wskazał, ustawowe domniemanie równości udziałów może być obalone tylko wyraźnie, w umowie lub w orzeczeniu sądowym, nie można wnioskować o obaleniu tego domniemania jedynie na tej podstawie, że w umowie o podział majątku małżonkowie ustalili zasady tego podziału w ten sposób, iż jednemu z nich przypadł cały majątek, zaś drugi zrzekł się prawa do spłat/dopłat.
Ponieważ wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zbytego w dniu [...] marca 2007 r. wynosiła 650 000 zł, to nabyty w roku 2005 udział w tym prawie (udział w wysokości 50% całości) miał wartość 325 000 zł. Nabycie 50% udziału w nieruchomości nastąpiło przed 1 stycznia 2007 r., co oznacza, że w sprawie miał zastosowanie art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588). Podstawę opodatkowania 10-cio procentowym podatkiem ryczałtowym stanowił przychód, a nie dochód. Określenie zobowiązania podatkowego w kwocie 32 500 zł było zatem prawidłowe.
Jest poza sporem, że nabywane przez Skarżącą, po 2005 r., nieruchomości w Zakopanem, nie były przeznaczone na zaspokojenie jej potrzeb mieszkaniowych, lecz wiązały się z prowadzoną działalnością gospodarczą. W toku postępowania podatkowego przyznała to sama Skarżąca.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło