I SA/Kr 1791/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.T. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 06.06.2011r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok, postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. 2. w pozostałej części wniosek oddalić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23.03.2013r. zwolnił stronę skarżącą od wpisu sądowego ponad kwotę 10 000 zł. a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił. W dniu 21.12.2012r. wnioskodawczyni ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i aktualnych możliwości płatniczych B.T.. Stąd też została ona wezwana do przedłożenia, szeregu dokumentów. W dniu 27.02.2013r. strona skarżąca przesłała ich część wnosząc jednocześnie o przedłużenie zakreślonego terminu do złożenia pozostałych dokumentów. Dnia 12.04.2013r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie przedłużył zarządzeniem przedmiotowy termin do dnia 02.05.2013r. W dniu 15.05.2013r. wpłynął wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do przedłożenia pozostałych dokumentów wraz z załącznikami. Wnioskodawczyni podniosła w nim, iż zarządzenie o przedłużeniu terminu odebrane zostało już po wyznaczonej w nim dacie czyli dnia 06.05.2013r. Mając więc na względzie intencję strony, zasadę szybkości postępowania oraz fakt, iż przywracanie terminu w takiej kwestii nie jest dopuszczalne, co wynika z charakteru przesłanek instytucji przywrócenia terminu (por. art. 86 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p.zm. oraz postanowienie NSA z dnia 16.10.2009r., sygn. akt II FZ 421/09) orzekający potraktował ten wniosek jako wniosek o kolejne przedłużenie terminu i termin ten przedłużył do dnia 24.05.2013r. - daty wydania niniejszego postanowienia. W wyniku takiego rozwiązania dołączone do wniosku dokumenty wzięte zostały pod uwagę przy analizie sytuacji finansowej strony skarżącej. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie tylko w części. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11). Należy też podkreślić , iż w niniejszym przypadku, kiedy rozpoznaniu podlega ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy orzekający winien zbadać czy od czasu ostatniego orzeczenia w tej kwestii nastąpiła zmiana okoliczności podlegających ocenie o charakterze istotnym. W szczególności analiza ta powinna określić czy sytuacja finansowa strony skarżącej uległa polepszeniu , pogorszeniu czy pozostaje bez zmian. Zaistniałe fakty determinować będą bowiem bezpośrednio treść rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Z uzasadnienia przedłożonego obecnie wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów wynika, że zmiana sytuacji majątkowej strony skarżącej w stosunku do okresu poprzedniego dotyczy: - wysokości wynagrodzenia B.T., które wynosi teraz 1081,71 zł., miesięcznie , netto oraz skali prowadzonej działalności gospodarczej, której strata wyniosła w 2012r. 45 424,70 zł. przy przychodzie na poziomie 399 335,78 zł. Nastąpiła też utrata płynności finansowej prowadzonej działalności przez co wnioskodawczyni zmuszona została do likwidacji oddziałów firmy. Likwidacja ta nie objęła jednego sklepu i to tylko z uwagi na niemożność wcześniejszego rozwiązania umowy najmu ponieważ skutkowałoby to dodatkowymi kosztami. Wyrokami Sądu Rejonowego w K , Wydział II Karny z dnia 24.04.2012r. (sygn.akt II K 7/12/P) i z dnia 10.09.2012r. (sygn. akt II K 596/12/P) wymierzone zostały wnioskodawczyni kary grzywny w łącznej kwocie 3000 zł. i 6000 zł. Ponadto w stosunku do strony skarżącej zwiększyła się znacznie wysokość jej zadłużenia, wynikająca z tytułu wszczęcia nowych postępowań egzekucyjnych (por. sygn. akt KM 44/12, V Km 2310/12, Km 5588/12, Km 858/12, KM 3202/12, KM 535 /12) oraz wydania licznych nakazów zapłaty (por. sygn. akt VIII GNc upr 1564/12, IX GNc 6539/12, V GNc 845/12, V GNc 5385/12/S, XVI GNc 3953/12, V GNc 3841/12/S, V GNc 4644/12, V GNc 2277/12, V GNc 458/12/S, V GNc 8169/12/S, V GNc 2523/12/S, V GNc upr 1342/12, V GNc 8563/12/S, V GNc 1789/12/S, V GNc 4430/12/S, VIII GNc 2828/12, IX GNc 434/12). Na rachunku bankowym znajdującym się w Banku Handlowym S.A. (Citi Handlowym) B.T. nie posiada natomiast żadnych środków a na kocie w Alior Banku S.A. ma zgromadzoną, na dzień 30.04.2012r., kwotę 5,95 zł. Rachunek firmowy wnioskodawczyni prowadzony przez Raiffeisen Bank Polska S.A. wykazuje z kolei, na dzień 12.05.2013r., saldo ujemne w wysokości : - 2 017,54 zł. W świetle w/w okoliczności oraz akt sprawy należy stwierdzić , iż sytuacja finansowa strony skarżącej uległa pogorszeniu od momentu wydania postanowienia z dnia 23.03.2012r. Uzasadnia ona zatem zmniejszenie kosztów partycypacji wnioskodawczyni w niniejszym postępowaniu sądowoadaministracyjnym do kwoty 100 zł., która stanowi najmniejszą wysokość wpisu przewidzianą przez Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16.12.2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003r. , nr 221, poz. 2193 z p. zm.). Suma ta odpowiada obecnym możliwościom płatniczym B.T.. W związku z tym, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p.zm. ).