III SA/Wa 2917/12

WyrokWSA w Warszawie2013-05-28

Skład orzekający: Artur Kot, Cezary Kosterna, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy usługi likwidacji szkód i szacowania strat w ubezpieczeniach AC i OC, świadczone przez spółkę na rzecz zakładów ubezpieczeń, podlegają zwolnieniu z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 w zw. z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że usługi likwidacji szkód i szacowania strat, świadczone przez spółkę na rzecz zakładów ubezpieczeń, stanowią element usługi ubezpieczeniowej, są odrębną całością oraz są właściwe i niezbędne do świadczenia usługi ubezpieczeniowej. W związku z tym podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, nawet jeśli nie są bezpośrednio usługami ubezpieczeniowymi, reasekuracyjnymi lub pośrednictwa ubezpieczeniowego. Zastosowanie art. 43 ust. 13 ustawy VAT nie jest ograniczone przepisami Dyrektywy 112, która ma węższy zakres zwolnień.
Stan faktyczny
Spółka T. sp. z o.o. świadczyła zakłady ubezpieczeń usługi w zakresie likwidacji szkód, szacowania strat oraz oceny ryzyka na potrzeby ubezpieczeń AC i OC. Spółka wniosła o interpretację indywidualną, twierdząc, że jej usługi podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 w zw. z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT. Minister Finansów uznał to stanowisko za nieprawidłowe, argumentując, że wskazane czynności nie są usługami ubezpieczeniowymi ani pomocniczymi, a jedynie czynnościami technicznymi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że nie może być ona wykonana, i zasądził od Ministra Finansów na rzecz T. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant referent stażysta Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w J. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz T. sp. z o.o. z siedzibą w J. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1.1. T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") wnioskiem z 28 maja 2012 r. wystąpiła do Ministra Finansów o udzielenie interpretacji indywidualnej w trybie przepisów art. 14 b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 20056 r,. Nr 8 poz. 60 ze zmianami, dalej: "Ordynacja podatkowa") dotyczącej przepisów art. 43 ust. 1 pkt 37-41 i art. 43 ust. 13 i ust. 14 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (DZ. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054, dalej: "ustawa VAT"). 1.2. Przedstawiając stan faktyczny spółka podała, że świadczy zakładom ubezpieczeń za wynagrodzeniem usługi w zakresie oferowanych przez te zakłady ubezpieczeń AC i OC oraz ubezpieczeń budynków i mieszkań, w szczególności w zakresie likwidacji szkód, szacowania strat w ubezpieczonym mieniu oraz ocenie ryzyka na potrzeby ubezpieczenia. Wykonuje tez czynności związane z przyjęciem, zgłoszeniem szkody, udzieleniem ubezpieczonemu informacji o jego prawach i obowiązkach wynikających z ogólnych warunków umowy, dokumentowaniem rozmiarów szkody i podejmowaniem działań zmierzających do jej zmniejszenia, sprawdzeniem uprawnień ubezpieczonych do uzyskania odszkodowania, sprawdzeniem prawidłowości wykonania usług przez podwykonawców. Wskazała, że proces likwidacji obejmuje czynności i działania organizacyjne podejmowane przez nią dla zapewnienia ubezpieczycielowi pomocy, przy czym pomoc ta jest również wykonywana przez podmioty trzecie, na podstawie odrębnych umów zawartych przez spółkę z nimi. Spółka jak też jej podwykonawcy, wykonują lustracje miejsca zdarzenia ubezpieczeniowego, których celem jest ustalenie okoliczności i skutków zdarzenia ubezpieczeniowego istotnego z punktu widzenia umowy ubezpieczenia. W przypadku lustracji i likwidacji szkód czynności te – z punktu widzenia relacji z ubezpieczonym – wykonywane są zawsze w imieniu i na rzecz ubezpieczyciela. W związku z tym ubezpieczyciel udzielił spółce odpowiedniego pełnomocnictwa i wyraził zgodę na realizację przez spółkę przedmiotu umowy przy pomocy podwykonawców i ich dalszych podwykonawców działających z upoważnienia spółki. Z cywilnoprawnego punktu widzenia spółka występuje wobec ubezpieczonych jako wykonująca czynności za ubezpieczyciela. Spółka jest przy tym podmiotem gospodarczym będącym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. 1.3. Skarżąca w konkluzji swego stanowiska stwierdziła, ze skoro świadczy usługi, o których mowa we wniosku, na rzecz zakładu ubezpieczeń, to usługi te podlegają zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy VAT. W ocenie skarżącej, w obecnie obowiązującym stanie prawnym na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy VAT, które to przepisy stanowią odzwierciedlenie zwolnień przewidzianych w art. 135 ust. 1 lit. a Dyrektywy 112, państwa członkowskie zwalniają transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów i agentów ubezpieczeniowych. Ponieważ w obecnym stanie prawnym ustawodawca nie wyjaśnił co należy rozumieć pod pojęciem usług ubezpieczeniowych, zdaniem wnioskodawcy należy posłużyć się definicję legalną zamieszczona w art. 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 11 poz. 66 ze zmianami), zgodnie z którą przez działalność ubezpieczeniową rozumie się wykonywanie czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych. Jednocześnie stosownie do art. 3 ust. 6 tej ustawy, zakład ubezpieczeń może zlecać wykonanie ww. czynności innym podmiotom, w zakresie w jakim czynności te wykonywane są w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń. Zdaniem skarżącej użyte w ustawie VAT pojęcie: "usługi ubezpieczeniowe" jest tożsame ze zdefiniowanymi w ustawie o działalności ubezpieczeniowej określeniami: "działalność ubezpieczeniowa" i "czynności ubezpieczeniowe". Skoro zatem ustawodawca wśród szeroko rozumianych czynności ubezpieczeniowych wymienia m.in. lustrację i likwidację szkód (usługi świadczone przez skarżącą), to będą one korzystać ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy VAT jako usługi ubezpieczeniowe, ewentualnie na podstawie art.43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy VAT jako usługi stanowiące element usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 37-41. Dalej skarżąca powołując się na art. 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej wywodzi, dlaczego jej usługi stanowią element usługi ubezpieczeniowej lub tez są niezbędne i właściwe do świadczenia usługi ubezpieczeniowej. Zwraca też uwagę na ewolucję usług ubezpieczeniowych, która doprowadziła do tego, że zakłady ubezpieczeń zaczęły zlecać wykonywanie niektórych elementów całej usługi wyspecjalizowanym podmiotom. Gdyby ubezpieczyciel nie zlecał czynności likwidacyjnych innemu podmiotowi a wykonywał je sam, nie byłoby wątpliwości że czynności takie korzystają ze zwolnienia jako czynności ubezpieczeniowe. Odmówienie prawa do zwolnienia z tytułu wykonywania tych samych czynności tylko dlatego, że zostały zlecone innemu podmiotowi, stanowiłoby nieuzasadnioną dyskryminację podatników, gdyż zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 37 w zw. z art. 43 ust. 13 ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy. Skarżąca podniosła też, że ustawodawca krajowy rozszerzył zakres zwolnienia podatkowego w stosunku do przepisów Dyrektywy 112. Z art. 43 ust. 13 ustawy VAT wynika bowiem, iż zwolnienie stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w art. 43 ust. 1 pkt 7 i pkt 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej. Ponadto w świetle art. 43 ust. 14 ustawy VAT przepisu art. 43 ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41. Usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego wykonywane są zaś stosownie do art. 2 ust. 1 i ust 2 ustawy z 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz. U. nr 124 poz. 1154 ze zmianami) przez pośrednika za wynagrodzeniem czynności faktycznych lub prawnych związanych z zawieraniem lub wykonywaniem umów ubezpieczenia, wyłącznie przez agentów ubezpieczeniowych lub brokerów ubezpieczeniowych. W konkluzji uzasadnienia swego stanowiska spółka stwierdziła, że zwolnienie art. 43 ust. 13 ustawy VAT wymaga spełnienia określonych warunków, a mianowicie: dana usługa, stanowiąc element usługi zasadniczej musi być właściwa oraz niezbędna do jej wykonania, co oznacza, że realizuje cele usługi zasadniczej, to jest związanej z udzieleniem ochrony ubezpieczeniowej i nie może stanowić elementu usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego. W ocenie spółki wykonywane przez nią usługi lustracji i likwidacji szkód mogą być traktowane jako pewna, dająca się wyodrębnić całość. Równocześnie jest oczywiste, że każda z tych czynności odrębnie i wszystkie razem są właściwe oraz niezbędne do wykonania usługi ubezpieczenia. Spółka powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 1228/11. 2. Organ upoważniony przez Ministra Finansów do wydawania interpretacji – Dyrektor Izby Skarbowej w W. w zaskarżonej interpretacji indywidualnej z [...] lipca 2012. uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. Wskazując na zwolnienia wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 37 i art. 43 ust. 13 ustawy VAT organ zauważył, że pojęcia używane do oznaczenia określonych tam zwolnień należy interpretować ściśle. Organ odwołał się do przepisów art. 135 ust. 1 lit a) Dyrektywy 200/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347 – dalej: "Dyrektywa 112") wskazując, że dyrektywa ta nie podaje definicji transakcji ubezpieczeniowych ani usług pokrewnych świadczonych przez maklerów i pośredników ubezpieczeniowych. Zdaniem organu Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swoim orzecznictwie, w szczególności w wyrokach: C-8/01 z 20 listopada 2003 r. w sprawie Taksatorringen C-346/96 w sprawie Card Protection i C-240/99 w sprawie Skania interpretuje przepisy Dyrektywy 112 w ten sposób, że nie wszystkie czynności związane z umową ubezpieczeniową, w tym wycena szkód, objęte są zwolnieniem od podatku VAT przewidzianym dla czynności ubezpieczeniowych. W ocenie organu wskazane przez spółkę we wniosku o interpretację czynności nie są czynnościami ubezpieczeniowymi, bowiem czynność ubezpieczeniowa charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umowa ubezpieczeniową do świadczenia na rzecz ubezpieczonego. Nie są to też czynności reasekuracyjne, ani też usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych, zatem przepis art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy VAT nie ma zastosowania. W ocenie organu nie są to także usługi wskazane w art. 43 ust. 13 ustawy VAT, gdyż nie stanowią one elementu usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 37, który sam stanowi odrębna całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnione, a stanowią jedynie czynności pomocnicze świadczone na zlecenie zakładów ubezpieczeniowych. Usługi świadczone przez skarżącą stanowić będą element usługi ubezpieczeniowej, której wykonanie zakład może zlecić innym podmiotom. Z kolei zwolnienie od podatku zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy VAT stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi ubezpieczeniowej wymienionej w ust. 1 pkt 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy do świadczenia usługi zwolnionej. W ocenie organu usługi świadczone przez spółkę stanowić będą odrębną całość, jednak przepis art. 43 ust. 12 ustawy VAT dotyczący zwolnienia wyraźnie wskazuje, że usługi te muszą być właściwe do wykonywania usługi podstawowej, to jest usługi ubezpieczeniowej. Organ podkreślił, iż dokonana przezeń interpretacja użytego w art. 43 ust. 13 pojęcia "właściwy" ma swoje korzenie w orzecznictwie TSUE, jak również oparta jest na literalnym brzmieniu słowa: "właściwy", to jest stanowiący najważniejszą część czegoś, charakterystyczny dla kogoś lub czegoś, mający typowe cechy danego gatunku, grupy przedmiotów czy zjawisk. Usługi wskazane we wniosku o interpretację nie stanowią zaś najważniejszej części czynności ubezpieczeniowych świadczonych przez zakłady ubezpieczeniowe, gdyż trudno uznać za usługę właściwą, charakterystyczną do usługi ubezpieczeniowej np. usługę likwidacji szkód. Świadczone przez spółkę usługi nie są specyficzne jedynie dla sektora ubezpieczeniowego, mogą one bowiem być wykorzystywane w innych niż ubezpieczenia dziedzinach życia, np. w postępowaniach sądowych czy też w celu rozliczeń miedzy kontrahentami. Dalej organ powołując się na orzeczenie TSUE C-2/95 SDC cytuje, iż "sam fakt, że jakiś istotny element jest niezbędny do zakończenia transakcji zwolnionej z podatku, nie daje podstaw do konkluzji, że usługa, która dany element reprezentuje, jest zwolniona od podatku". Według organu, wymienione we wniosku usługi choć stanowią osobną całość obok usługi ubezpieczeniowej, jednakże nie obejmują funkcji charakterystycznych dla usługi ubezpieczeniowej. Bez znaczenia zatem pozostaje, ze usługi te wykonywane są na podstawie pełnomocnictwa udzielonego w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeniowego. W ocenie organu, w obliczu oceny danej czynności w kontekście zastosowania zwolnienia od podatku, prymat należy oddać orzecznictwu TSUE, przed ustawą o działalności ubezpieczeniowej, na podstawie której zakład ubezpieczeniowej może zlecić wykonanie czynności takiemu podmiotowi jak skarżąca, chociażby ze względu na autonomiczność prawa podatkowego wyrażającego się tym, że kwestie kształtujące zobowiązania podatnika powinny wynikać przede wszystkim z ustaw podatkowych, często wspomagając się w procesie ich wykładni orzeczeniami TSUE. 3. Po bezskutecznej próbie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skarżąca wniosła w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą interpretację, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie: a) art. 43 ust. 1pkt 37 ustawy VAT przez błędne przyjęcie, iż usługi świadczone przez skarżącą nie są usługami tam wymienionymi, a jedynie czynnościami technicznymi związanymi z umową zawartą pomiędzy zakładem ubezpieczeniowym a klientem, b) art. 43 ust. 13 ustawy VAT poprzez wadliwe przyjęcie, iż usługi świadczone przez skarżącą stanowią jedynie czynności pomocnicze świadczone na zlecenie zakładów ubezpieczeniowych, nie podlegają jednak zwolnieniu z tego przepisu, gdyż nie stanowią najważniejszej części czynności ubezpieczeniowych i nie mają typowych cech, które tym czynnościom można przypisać. Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 268/12. 4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazał na orzeczenia sądów administracyjnych zgodne z prezentowaną przezeń wykładnią prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. 5. Zaskarżona interpretacja indywidualna została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jest art. 43 ust. 13 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się miedzy innymi od podatku usługi stanowiące element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 37 (to jest usługi ubezpieczeniowej, reasekuracyjnej i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usług świadczonych przez ubezpieczającego, w zakresie zwieranych przez niego umów ubezpieczeniowych), które same stanowią odrębną całość i sa właściwe oraz niezbędne dla świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 37. Zgodzić się należy z organem interpretującym, że przepisy ustawy VAT stanowią próbę implementacji do krajowego porządku przepisów wspólnotowych, w tym w szczególności Dyrektywy 112. O zwolnieniu transakcji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych stanowi art. 135 ust. 1 lit a Dyrektywy 112. Z kolei w ustawie VAT o zwolnieniu z podatku VAT usług ubezpieczeniowych i z nimi związanych stanowią przepisy art. 43 ust. 1 pkt 37 i art. 43 ust. 13 ustawy o VAT. Bez trudu można dostrzec, że zakres zwolnień w obu tych regulacjach jest ujęty odmiennie. Nie ma wątpliwości, że wspólny zakres zwolnienia obejmuje usługi (transakcje) ubezpieczeniowe i reasekuracyjne świadczone przez zakłady ubezpieczeniowe i reasekuracyjne. Jednak w pozostałym zakresie dostrzec można istotne różnice. W Dyrektywie 112 zwalnia się usługi pokrewne (do usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych) świadczonych przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych. Zatem dla zastosowania zwolnienia konieczne są dwa elementy usługi: przedmiotowy – musi być to usługa pokrewna do usługi ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, i podmiotowy – usługa musi być świadczona przez brokera lub agenta ubezpieczeniowego. Natomiast zwolnienie określone w art. 43 ust. 13 dotyczy usług scharakteryzowanych jedynie cechami przedmiotowymi jako spełniające trzy kryteria: 1) będące elementem usługi ubezpieczeniowej, 2) stanowiące odrębna całość, 3) właściwe oraz niezbędne do świadczenia usługi ubezpieczeniowej. W orzecznictwie zarówno sądów administracyjnych jak i TSUE ugruntowany jest pogląd, że zwolnienie w ustawie o VAT może obejmować usługi, które w świetle Dyrektywy 112 zwolnione od podatku nie są. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 8 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 268/12) należy powtórzyć, iż gdy porównanie treści transponowanego przepisu dyrektywy i unormowania krajowego wskazuje, że nadanie uregulowaniu krajowemu znaczenia wynikającego z bezwarunkowej i precyzyjnej normy unijnej prowadziłoby do sprzeczności z gramatycznym brzmieniem przepisu krajowego, sąd powinien - jeśli podatnik domaga się zastosowania tej normy w sposób określony w dyrektywie - odmówić zastosowania normy prawa krajowego i umożliwić mu skorzystanie z unormowania wspólnotowego. Jeżeli jednak podatnik uznaje za korzystniejsze zastosowanie wadliwie sformułowanej w procesie transpozycji normy krajowej, brak jest podstaw do dokonywania wykładni prowspólnotowej tej normy, prowadzącej do wykładni contra legem i nakładania na obywatela obowiązków wynikających tylko z samej dyrektywy (tak też. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 6/08; w wyroku z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 114/10, z dnia 9 listopada 2011r. sygn. akt I FSK 37/11, opubl. CBOSA). NSA podkreślił w tym wyroku, że gdyby ustawodawca polski poprzestał na implementacji przepisu art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 112 w postaci art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, to niewątpliwie istotnym byłoby orzecznictwo Trybunału zakładające istnienie stosunku umownego między podmiotem świadczącym usługę ubezpieczenia a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem (ww. wyroki w sprawie Skandia, pkt 41; w sprawie Taksatorringen, pkt 41, w sprawie Swiss Re Germany Holding Gmbh, pkt 36). Jednakże ustawodawca polski zdecydował się rozszerzyć przedmiotowe zwolnienie wprowadzając dodatkowo art. 43 ust. 13 ustawy o VAT. Organy państwa członkowskiego w żadnym wypadku nie mogą powoływać się na bezpośrednią skuteczność dyrektywy wobec osób fizycznych i prawnych i nakładać na nie - przez stosowanie wykładni zgodnej z celami dyrektywy - obowiązków z niej wynikających, które jednak nie zostały określone lub zostały niewłaściwie określone w przepisach krajowych (wyroki ETS: z dnia 19 stycznia 1982 r. sprawa 8/81, Becker, Zb. Orz. 1982, s. 53, pkt 29; z dnia 8 października 1987 r. sprawa 80/86, Kolpinguis Nijmegen NV, Zb. Orz. 1987, s. 3969, pkt ). Prawo do bezpośredniego stosowania dyrektywy z pominięciem przepisów krajowych nie może być wykorzystywane przez organy państwa w celu ograniczenia praw wynikających z przepisów krajowych; jeżeli podatnik stosuje niezgodne z dyrektywą przepisy krajowe, organy państwowe nie mogą tego kwestionować na podstawie dyrektywy (por. komentarz do powołanego orzeczenia ETS w sprawie Kolpinguis Nijmegen J. Martiniego i Ł. Karpiesiuka: VAT w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Warszawa 2005, s. 26). Tymczasem zaskarżona interpretacja niejednokrotnie wprost opiera się na orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącym wykładni art. 135 ust. 1 lit a Dyrektywy 112, co nie może mieć zastosowania do interpretacji przepisu art. 14 ust. 13 ustawy VAT. Naczelny Sąd Administracyjny kilku wyrokach wskazał, że przepis art. 43 ust. 13 u.p.t.u. nie znajduje odzwierciedlenia w Dyrektywie 112 (wyroki NSA z 8 maja 2012 sygn. akt I FSK 268/12, z 31 stycznia 2013 sygn. akt I FSK 392/12, z 4 marca 2013 sygn.) akt I FSK 577/12. Dlatego też interpretację tego przepisu należy oprzeć tylko na jego brzmieniu literalnym. Organ podjął taką próbę interpretacji dochodząc do przekonania, że choć przedstawiane przez skarżącą usługi mogą stanowić odrębną całość, to jednak nie maja przymiotu usług właściwych oraz niezbędnych do świadczenia usług ubezpieczeniowych. Nie można zaakceptować poglądu organu, że wszystkie wymienione przez skarżącą we wniosku usługi nie są właściwe i niezbędne dla wykonania usług ubezpieczeniowych. Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawarte w powoływaną przez skarżąca wyroku z 20 grudnia 2011 r. w sprawie I SA/ Łd 1228/11. Orzeczenia te dotyczyły analogicznej sytuacji obejmującej miedzy innymi czynności polegające na ustalaniu przyczyn i okoliczności zajścia zdarzeń przewidzianych w umowie ubezpieczenia. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (w wyroku z 4 marca 2013 r. sygn. I FSK 577/12 oddalającym skargę kasacyjna od wcześniej wymienionego wyroku WSA w Łodzi), należy powtórzyć: "Z przedstawionego przez spółkę stanu faktycznego wynika, że wykonuje ona czynności polegające na ustaleniu przyczyn i okoliczności zajścia zdarzeń przewidzianych w umowie ubezpieczenia, ustaleniu wysokości i rozmiaru szkód oraz odszkodowań i innych świadczeń należnych ubezpieczonym i poszkodowanym. Analizując tym samym warunki przewidziane w ww. przepisie należy stwierdzić, że omawiane usługi mogą być traktowane jako pewna, dająca się wyodrębnić całość. Równocześnie jest oczywiste, że każda z tych czynności odrębnie i wszystkie razem są niewątpliwie właściwe oraz niezbędne do wykonania usługi ubezpieczenia. Aby ubezpieczony mógł otrzymać odszkodowanie niezbędne jest ustalenie, czy nastąpiło zdarzenie objęte umową ubezpieczenia, ustalenie rozmiaru szkody i wysokości świadczenia. Według "Uniwersalnego słownika języka polskiego" , PWN, W-wa 2003, właściwy to: «taki, jaki być powinien, spełniający konieczne warunki; odpowiedni, stosowny, należyty» zaś wg. "Słownika poprawnej polszczyzny" pod red. prof. A. Markowskiego, PWN, W-wa 2010 właściwy to także "charakterystyczny, typowy". W ocenie NSA to właśnie w tym znaczeniu użyto w art. 43 ust. 13 ustawy o VAT sformułowania "(...) jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41". W tym znaczeniu proces likwidacji szkód obejmujący usługi świadczone przez spółkę jest właściwy dla usługi ubezpieczeniowej. Stanowi cechę charakterystyczną usługi ubezpieczeniowej. Przeprowadzenie procesu likwidacyjnego określonego w art. 16 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (t.j. Dz.U. 2010, Nr 11, poz. 60) jest bowiem obowiązkiem ubezpieczyciela (który może powierzyć innym podmiotom – art. 3 ust. 6 ustawy o działalności ubezpieczeniowej), stanowiąc jedno ze świadczeń do jakich zobowiązany jest ubezpieczyciel w ramach stosunku ubezpieczenia." Nie są natomiast trafne zarzuty skargi co do naruszenia przepisu art. 41 ust. 1 pkt 37 ustawy VAT, gdyż na tle przedstawionego prze spółkę stanu faktycznego organ prawidłowo zinterpretował ten przepis uznając, że usługi opisywane przez skarżąca nie są usługami ubezpieczeniowymi lub reasekuracyjnymi, ani usługami pośrednictwa w świadczeniu tych usług. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 43 ust. 14 ustawy VAT uznanie usług skarżącej za element usług pośrednictwa pozbawiałoby skorzystania z możliwości zwolnienia tych usług od podatku na podstawie art. 43 ust. 13 ustawy VAT. Ponieważ organ nie dokonywał przedstawionej sytuacji na gruncie art. 43 ust. 14 ustawy VAT, zastosowanie tego przepisu pozostaje poza sfera oceny sądu w tej sprawie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną interpretację podatkową. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił w oparciu o art. 205 § 2 przywołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), przy czym na zasądzoną kwotę składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości 240 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło