II SA/Gl 1494/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-05-29
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za wygasłe prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję drogową powinno być powiększone o podatek VAT, a także czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił zastosowania 5% dodatku do odszkodowania na podstawie art. 7 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie za wygasłe prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję drogową nie powinno być powiększone o podatek VAT, gdyż żaden przepis prawa tego nie przewiduje. Niemniej jednak, organy administracji powinny były odnieść się w uzasadnieniu decyzji do zapisu w operacie szacunkowym wskazującego na wartość netto. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia art. 7 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, uznając, że organy błędnie odmówiły zastosowania 5% dodatku do odszkodowania, nie wykazując, że nieruchomość nie została wydana w terminie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odszkodowania za wygasłe prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przeznaczonej pod budowę drogi. Prezydent Miasta C. ustalił odszkodowanie w wysokości 25 575 zł, opierając się na operacie szacunkowym. Spółdzielczy Zakład "A" wniósł odwołanie, domagając się powiększenia odszkodowania o podatek VAT oraz o 5% dodatek, wskazując na naruszenie przepisów specustawy drogowej i ustawy o VAT. Wojewoda utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi "A" w C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wygaśnięcie z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 1.453 (tysiąc czterysta pięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...]r. , nr [...], Prezydent Miasta C. ustalił na rzecz Spółdzielczego Zakładu [...] "A" w C. odszkodowanie w wysokości 25 575 zł., które przyznano za wygasłe prawo użytkowania wieczystego nieruchomości o powierzchni 0, 0299 ha położonej w C., przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr 1, obręb 1. W podstawie prawnej tej decyzji organ wskazał art. 12 ust. 4a i ust. 4f, art. 18 ust. 1e i ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r, o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm. – dalej zwanej specustawa drogową). oraz art. 130 ust. 2, art. 132 ust.. 1a, ust. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( j.t. Dz. U. 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm. – dalej zwanej u.g.n.).
W uzasadnieniu Prezydent Miasta stwierdził, że posiadane przez Spółdzielczy Zakład [...] "A" prawo użytkowania wieczystego opisanej nieruchomości wygasło na mocy decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r., którą ustalono lokalizację ulicy dojazdowej do rozlewni gazu, która to inwestycja stanowiła część zadania oznaczonego, jako "rozbudowa ul. [...] na odcinku od ul. [...] do drogi [...]". Wysokość należnego Spółdzielni odszkodowania organ ustalił w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego Z. M.. Ustalając wartość nieruchomości aktualnie zajętej pod drogę publiczną (chodnik wraz z poboczem drogi) rzeczoznawca majątkowy zastosowała przepis § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm. – dalej zwanego rozporządzeniem RM przyjmując, że przejęty grunt wcześniejszej był przeznaczony pod zabudowę przemysłową. Ustalając wartość przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego rzeczoznawca zastosowała podejście porównawcze i metodę korygowania ceny średniej. Do porównań wzięła 16 transakcji niezabudowanymi nieruchomościami gruntowymi znajdującymi się na terenie miasta C., które miały miejsce w latach 2010-2011. Ustalając wysokość odszkodowania organ wziął pod uwagę także wartość składnika budowlanego (poręcz stalową umożliwiającą osobom niepełnosprawnym zejście ze skarpy) oraz trwałego składnika roślinnego (krzewy irgi).
Prezydent Miasta C. ocenił prawidłowość sporządzonego operatu uznając, że może on stanowić podstawę ustalenia należnego odszkodowania dla byłego użytkownika wieczystego przejętej nieruchomości. Z treścią sporządzonego operatu organ zapoznał następnie strony postępowania i odebrał od nich oświadczenia, że nie wnoszą zastrzeżeń do jego treści oraz akceptują ustaloną wysokość odszkodowania.
Z decyzją tą nie zgodził się jednak Spółdzielczy Zakład [...] "A", który wniósł odwołanie do Wojewody [...]. W odwołaniu tym były użytkownik wieczysty nieruchomości wywłaszczonej nieruchomości domagał się uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając to żądanie wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 18 specustawy drogowej oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) przez ustalenie odszkodowania w wysokości odpowiadającej kwocie netto, podczas gdy obowiązujące przepisy wskazują, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą odszkodowanie to podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Zdaniem wnoszącego odwołanie Zakładu "A" zaskarżona decyzja została wydana ponadto z naruszeniem art. 18 ust. 1e pkt 3 specustawy drogowej, bowiem ustalone odszkodowanie nie zostało powiększone o 5 % dodatek mimo, że nie istniały żadne przeszkody do objęcia przez inwestora w posiadanie przedmiotowej działki z dniem kiedy decyzja lokalizacyjna stała się ostateczna. Przejęta działka znajdowała się bowiem poza ogrodzeniem posesji Spółdzielni i była traktowana przez nią jako wydana gminie C. z datą uzyskania przez decyzję lokalizacyjną waloru ostateczności.
Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając to rozstrzygnięcie podzielił ustalenia faktyczne Prezydenta Miasta C. oraz ich ocenę prawną. Organ ten szczegółowo i starannie zanalizował sporządzony w sprawie operat szacunkowy stwierdzając, że nie budzi on żadnych jego zastrzeżeń, a wyliczona w oparciu o niego wysokość odszkodowania należnego Spółdzielni "A" jest prawidłowa. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda uznał, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Jego zdaniem chybiony był zarzut naruszenia art. 18 ust. 1e specustawy, bowiem w sprawie nie wystąpiła żadna z sytuacji wskazanych w tym przepisie, która uzasadniałaby podwyższenie o 5% wysokości odszkodowania. Nie doszło bowiem do przeniesienia przez skarżącą Spółdzielnię posiadania przedmiotowej nieruchomości w terminie 30 dniowym, o jakim jest mowa w powołanym przepisie, gdyż nie doszło do jej formalnego wydana. W szczególności skarżąca Spółdzielnia nie sporządziła protokołu zdawczo-odbiorczego z wydania przedmiotowej nieruchomości, ani też nie złożyła jednostronnego oświadczenia gdyby zarządca drogi odmówił jej przejęcia. W ocenie Wojewody kwestia udowodnienia, że w sprawie doszło do wydania nieruchomości w terminie uzasadniającym podwyższenie wartości przyznanego odszkodowania powinna spoczywać na jej dotychczasowym właścicielu czy użytkowniku wieczystym. Tym samym skoro w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego wydanie nieruchomości przez jej użytkownika wieczystego to brak było podstaw do podwyższenia wartości odszkodowania.
W ocenie Wojewody wbrew twierdzeniom strony odwołującej się brak było także podstaw do podwyższenia wysokości i odszkodowania o stawkę podatku VAT, który Spółdzielnia "A" będzie zobowiązana odprowadzić. Wojewoda dodał, że podatki i inne opłaty nie są efektem gry rynkowej między nabywcą a zbywcą, nie są także efektem wzajemnego oddziaływania na siebie popytu i podaży, a tym samym nie mogą być traktowane jako element wykreowany przez wolny rynek. Stosownie do art. 134 ust. 1 u.g.n. podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi zaś, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Wartość tą w myśl art. 151 tej ustawy stanowi najbardziej prawdopodobna cena nieruchomości możliwa do uzyskania na rynku. Wartość ta nie może być podwyższona o wysokość podatku, jaki należy uiścić od uzyskanego odszkodowania. Obrotu nieruchomościami dokonują bowiem zarówno podmioty zobowiązane do uiszczenia podatku VAT, jak i podmioty, które takiego podatku nie płacą. Wojewoda wskazał także na wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 65/10, w którym Sąd ten stwierdził, że wysokość odszkodowania za wygasłe prawo użytkowania wieczystego nie powiększa się o podatek VAT. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że w przepisach u.g.n. czy specustawy drogowej nie ma mowy o tym by do kwoty należnego odszkodowania za wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa nieruchomości dodawane były należne podatki czy inne opłaty. Postulat dotyczący zwiększenia wysokości odszkodowania przez dodanie do wartości nieruchomości wysokości należnej daniny publicznej należy zatem kierować do ustawodawcy, a nie do organów stosujących prawo.
W skardze na tę decyzję Spółdzielczy Zakład [...] "A" w C. zarzucił jej wydanie z naruszeniem przepisów art. 18 specustawy drogowej, art. 130 ust. 1 i art. 134 u.g.n. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędną ich wykładnię i ustalenie odszkodowania za wygasłe z mocy prawa użytkowanie wieczyste nieruchomości w kwocie odpowiadającej wartości netto tego odszkodowania, podczas gdy obowiązujące przepisy podatkowe stanowią, że odszkodowanie takie jest szczególnym przypadkiem dostawy towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Skarżąca Spółdzielnia podniosła również, że w punkcie 10.2 operatu szacunkowego (strona 19) rzeczoznawca majątkowy określając wartość przedmiotowej nieruchomości wyraźnie wskazała, iż jest to wartość netto, która nie zawiera podatku VAT. Do tej kwestii nie odniósł się jednak w żaden sposób organ w uzasadnieniu swojej decyzji mimo, że była ona podnoszona w odwołaniu. Wobec tego - zdaniem skarżącej - w sprawie doszło także do naruszenia art. 7, art. 11 i art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Mając na względzie opisane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta C. i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi zamieszczono obszerne wywody dotyczące opodatkowania podatkiem VAT odszkodowania ustalonego w drodze decyzji administracyjnej wskazując, że jest to szczególny przypadek dostawy towaru. Na potwierdzenie tego stanowiska skarżąca Spółdzielnia powołała bogate orzecznictwo Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych. Odnosząc się do ustaleń zawartych na s. 19 operatu szacunkowego Spółdzielnia podniosła także, że opinia rzeczoznawcy majątkowego w postępowaniu ustalającym wysokość odszkodowania ma wartość dowodu, który organ musi uwzględnić przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Istotą przyznanego odszkodowania ma być też rekompensata za szkodę majątkową spowodowaną wywłaszczeniem, a zatem ustalone odszkodowanie ma odzwierciedlać wartość rynkową utraconego prawa, która w przypadku podmiotu będącego podatnikiem VAT winna uwzględniać ten podatek. Podatek VAT ma bowiem charakter cenotwórczy i nie stanowi kosztu transakcji lecz stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach ( Dz. U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.) stanowi składnik ceny.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie podzielając podniesionych w niej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez brak uwzględnienia w ustalonym odszkodowaniu wysokości należnego podatku VAT. Niezasadne zdaniem Wojewody [...] były także zarzuty naruszenia przez niego przepisów postępowania administracyjnego. W jego ocenie dokonał on bowiem wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest jasne, precyzyjne i wyczerpujące.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek tylko w niewielkim zakresie z powodów w niej wskazanych. Sąd jednak stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) rozstrzygał w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Niekwestionowaną okolicznością jest bowiem, że nieruchomość szczegółowo opisana w sentencjach zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji została przeznaczona pod budowę drogi realizowaną w oparciu o przepisy specustawy drogowej z dnia [...]r. Inwestycja ta stanowiła część zadania oznaczonego, jako rozbudowa ul. [...] na odcinku od ul. [...] w C.. Z tego względu słusznym było przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie przepisów tej ustawy oraz przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami do których odpowiedniego stosowania odsyła art. 12 ust. 5 specustawy drogowej, a także przepisów rozporządzenia RM w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.
Zgodnie z art. 12 ust. 4a specustawy drogowej, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4 wydaje organ, który wydał decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej - w omawianym przypadku był to Prezydent Miasta C.. W ust. 4f przywołanego artykułu ustawodawca precyzuje, że przedmiotowe odszkodowanie przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym oraz osobom, którym do nieruchomości przysługuje ograniczone prawo rzeczowe. Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a ustala się – stosownie do art. 18 ust. 1 cytowanej ustawy- według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji (wcześniej według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi) oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. W art. 18 ust. 1b omawianej ustawy zawarte zostało stwierdzenie, że suma wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu, z wyłączeniem kwot, o których mowa w ust. 1e i 1f, i wysokości odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustanowionych na tej nieruchomości lub na prawie użytkowania wieczystego nie może przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.
Wysokość należnego skarżącej Spółdzielni odszkodowania została ustalona, stosownie do art. 130 ust. 2 u.g.n., po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość wywłaszczonego prawa. Opinię tę rzeczoznawca sporządziła w formie operatu szacunkowego opatrzonego datą [...]r. Wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości rzeczoznawca majątkowa ustaliła kierując się przepisem § 36 ust. 1 rozporządzenia RM przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji wygaszającej użytkowanie wieczyste, a przeznaczenie zgodnie z art. 154 u.g.n. bez uwzględnienia ustaleń zawartych w decyzji lokalizacyjnej. Ustalając wartość wygaszonego prawa użytkowania wieczystego rzeczoznawca zastosowała podejście porównawcze i metodę korygowania ceny średniej. Do porównań zostały wzięte transakcje nieruchomościami o podobnym przeznaczeniu (pod zabudowę przemysłową), które miały miejsce na lokalnym rynku nieruchomości.
Strony w toku postępowania administracyjnego nie kwestionowały ustaleń zawartych w opisanym operacie. Sporną kwestię stanowiło jedynie zamieszone na s. 19 tego operatu stwierdzenie, że "oszacowana wartość nie zawiera podatku VAT i należy traktować ją jako wartość netto". W ocenie skarżącej Spółdzielni zapis ten stanowił podstawę do podwyższenia ustalonego odszkodowania. Z uzasadnienia skargi należy wnosić, że zdaniem strony skarżącej ustalone odszkodowanie winno bowiem uwzględniać podatek VAT, który będzie ona zobowiązana uiścić, jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą.
Zarzut ten należy uznać za chybiony, gdyż żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości powiększenia należnego odszkodowania o wartość podatku VAT za nieruchomości przejęte w trybie specustawy drogowej czy też o wartość innych danin publicznych, które poprzedni właściciel czy użytkownik wieczysty nieruchomości będzie zobowiązany uiścić w związku z uzyskanym odszkodowaniem. Dobitnie pogląd ten wyraził NSA w wyroku z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 170/11, LEX nr 1110125, stwierdzając, że "żaden z przepisów prawa nie przewiduje możliwości powiększenia należnego odszkodowania za nieruchomość przejętą przez Skarb Państwa o inne jeszcze składniki np. o wartość szkody wyrządzonej przejęciem własności nieruchomości, polegającej na utracie przez dotychczasowego właściciela możliwości prowadzenia na tej nieruchomości działalności gospodarczej lub o wartość podatku, który były właściciel musi odprowadzić od przyznanego mu odszkodowania". Odszkodowanie obejmuje zatem jedynie wartość utraconego prawa, gdyż zgodnie z przepisami u.g.n. ma ono zrekompensować utratę tego prawa i w takim rozumieniu należy go traktować jako słuszne odszkodowanie, o jakim jest mowa w art. 21 ust. 2 Konstytucji R.P. Podkreślić jednocześnie trzeba, że pojęcie słusznego odszkodowania nie jest równoznaczne z odszkodowaniem pełnym, przy czym jak uznał Trybunał Konstytucyjny odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne może być uznane za odszkodowanie słuszne przy uwzględnieniu choćby następstw ustalenia odszkodowania dla budżetu państwa (wyrok z dnia 8 maja 1990 r., sygn.. akt K 1/90, OTK 1990, nr 1 poz. 2 oraz wyrok z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 11/02, OTK-A 2004, nr 7, poz.66).
Nie zgadzając się z poglądem skarżącej Spółdzielni wskazującej na obowiązek podwyższenia przyznanego odszkodowania o wysokość podatku VAT, podzielić należy jednocześnie jej stanowisko, że orzekające w sprawie organy, a zwłaszcza organ odwoławczy powinny były odnieść się w treści uzasadnień swoich decyzji do stwierdzenia zawartego na s. 19 operatu. Zaniechanie tego obowiązku dowodzi zasadności zarzutu naruszenia art. 7 i art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Zgodzić się przyjdzie zatem z pełnomocnikiem strony skarżącej, że organy nie wyjaśniły w sposób precyzyjny sposobu wyliczenia zwaloryzowanego odszkodowania, przez co naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. Zauważyć jednakowoż przyjdzie, że wobec jednolitego orzecznictwa dotyczącego braku podstaw prawnych do uwzględniania podatku VAT w przyznanym odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, zarzut naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.
Konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta C. wynikała natomiast z jej wydania z naruszeniem przepisu art. 7 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie innych ustaw ( Dz. U. Nr 154, poz. 958 - dalej zwana ustawą zmieniającą). Stosownie do tego przepisu, jeżeli w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy właściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi, decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia wysokość odszkodowania przysługującego temu właścicielowi bądź użytkownikowi wieczystemu nieruchomości powiększa się o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Zatem odmawiając podwyższenia o 5% należnego skarżącej odszkodowania organy powinny wykazać, że do dnia [...]r.(ustawa zmieniająca weszła w życie w dniu 10 września 2008 r.) skarżąca nie wydała inwestorowi przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie wskazać trzeba, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dla wykazania, że przed upływem wskazanego wyżej terminu doszło do wydania nieruchomości strona nie musi się legitymować protokołem zdawczo-odbiorczym przejmowanej nieruchomości, czy pisemnym oświadczenia przekazującym tę nieruchomość ( por. m.in. wyroki WSA w Olsztynie z dnia 13 października 2009 r. , sygn. akt II SA/Ol 757/09, LEX nr 573802, WSA w Lublinie z dnia 22 grudnia 2011 r. , sygn. akt II SA/Lu 655/11, LEX nr 1152939 czy WSA w Białymstoku z dnia 3 kwietnia 2012 r, sygn. akt II SA/Bk 768/11, LEX 1143482). Błędnie także Wojewoda uznał, że na dotychczasowym właścicielu czy użytkowniku wieczystym spoczywa ciężar udowodnienia, że w sprawie doszło do wydania nieruchomości w terminie uzasadniającym podwyższenie wartości przyznanego odszkodowania. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje bowiem zasada oficjalności, zgodnie z którą to na organie w pierwszym rzędzie ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ( art. 77 § 1 k.p.a.).
Podkreślić należy, że powołany art. 7 ustawy zmieniającej ma charakter szczególny w stosunku do art. 6 ust. 3 tej ustawy, w którym nakazano stosować w postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne przepisy specustawy drogowej w brzmieniu nadanym tą ustawą zmieniającą. Orzekającym w sprawie organom wytknąć zatem należy, że błędnie rozważały one możliwość zastosowania w sprawie art. 18 ust. 1e specustawy drogowej nie dostrzegając, że przepis ten reguluje możliwość podwyższenia odszkodowania w przypadku gdy do wywłaszczenia doszło w wyniku wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, a nie decyzji ustalającej lokalizację drogi, co miało miejsce w kontrolowanym postępowaniu.
Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta C. zastosuje się do wskazań Sądu, tak co do wykładni przepisów prawa, jak i co do konieczności uzupełnienia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych w związku z możliwością zastosowania art. 7 ustawy zmieniającej. Ustalając wysokość odszkodowania organ ten będzie miał wreszcie na uwadze przepis art. 156 ust. 3 u.g.n. W przypadku gdy w sprawie znajdzie zastosowanie art. 156 ust. 4 u.g.n. organ ten zwróci się do rzeczoznawcy majątkowego o wyjaśnienie spornego sformułowania zamieszczonego na s. 19 operatu.
Z przytoczonych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a. O zwrocie poniesionych przez stronę kosztów postępowania obejmujących: uiszczony wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa orzeczono po myśli art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit a) w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynnościradco0w prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło