I OSK 1874/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-18
Skład orzekający: Wiesław Morys, Ewa Dzbeńska, Zygmunt Zgierski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odbycie szkolenia przez kierowcę, który przed jego rozpoczęciem dopuścił się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24, może spowodować zmniejszenie liczby punktów karnych w rozumieniu art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym?Ratio decidendi
Odbycie szkolenia przez kierowcę, który przed jego rozpoczęciem dopuścił się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów karnych. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. jest zgodny z delegacją ustawową i przepisami Prawa o ruchu drogowym, a jego celem jest dyscyplinowanie kierowców i zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kierowcy, któremu przypisano 25 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kierowca odbył szkolenie, argumentując, że powinno to spowodować zmniejszenie liczby punktów. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że skoro przed szkoleniem liczba punktów przekroczyła 24, kierowca musi zostać poddany kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a szkolenie nie zmniejsza liczby punktów w tej sytuacji. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.), Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski, Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 358/13 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 358/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Prezydent Olsztyna orzekł o poddaniu J. R. sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie posiadanego prawa jazdy kategorii T, D+E, C+E, B+E, D, C, B, A w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego z powodu przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że nie jest właściwy do weryfikacji wymierzonych przez uprawniony organ punktów przypisanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Obowiązany jest natomiast rozstrzygać na podstawie okoliczności stwierdzonych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, z którego wynika, że J. R. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Organ wskazał ponadto, że zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998) odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.
Odwołanie od tej decyzji wniósł J. R.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z dnia [...] marca 2013 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że w sposób prawidłowy dokonano oceny przesłanek obligujących do skierowania J. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem, bowiem w okresie jednego roku od dnia 28 października 2010 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 25 punktów, a do organu I instancji wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie inicjujący niniejsze postępowanie.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja (stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych). W konsekwencji do kompetencji Policji, nie zaś starosty jako organu administracji publicznej, należy przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie. Także Policja usuwa punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym (§ 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia). Czynności te nie mogą być zatem dokonane przez starostę, nie jest on także uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. W konsekwencji nie jest on władny dokonać samodzielnego odliczenia punktów z racji odbycia przez skarżącego szkolenia, dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja, jako organ prowadzący ewidencję, dopóty starosta jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów przypisaną mu zgodnie z ewidencją z racji naruszeń, których się dopuścił. Kolegium wywiodło dodatkowo, że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Strona zainteresowania wykreśleniem punktów z ewidencji może zatem zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie, w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 lub pkt 8 P.p.s.a. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia zatrzymania prawa jazdy.
Ponadto Kolegium zauważyło, że zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyrokach w sprawach I OSK 275/10 oraz I OSK 723/10 właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych (ust. 3 i 4 art. 130 Prawa o ruchu drogowym), przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej, prowadzi do wniosku, iż wydany akt podustawowy (§ 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z 20 grudnia 2002r.) nie jest sprzeczny z delegacją ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. R. podniósł, że stanowisko organów jest błędne, bowiem w dacie wydania decyzji nie miał on przekroczonych 24 punktów karnych, gdyż odbycie szkolenia spowodowało zmniejszenie ich liczby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę w pierwszej kolejności wskazał, że podnoszona w skardze kwestia bezczynności Komendanta Wojewódzkiego Policji nie stanowi prejudykatu dla rozstrzygnięcia wniosku tego organu w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Zgodzono się też z organami, że co do zasady wniosek komendanta Policji wiąże organ, w tym sensie, że nie jest on uprawniony do weryfikowania naruszeń, za które przypisano punkty karne. Kierowca bowiem może wystąpić do właściwego miejscowo komendanta wojewódzkiego Policji prowadzącego ewidencję (§ 3 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia) o usunięcie bądź skorygowanie wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Odpowiedź komendanta wojewódzkiego Policji w tym względzie stanowi akt administracyjny w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podlegający odrębnemu zaskarżeniu.
W ocenie Sądu I instancji nie wyklucza to jednak możliwości poddania ocenie w niniejszym postępowaniu, prowadzonym na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, podnoszonej przez stronę kwestii odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 i rozważenia, czy rzeczywiście w zestawieniu z danymi wynikającymi z wniosku, w sprawie mogły zaistnieć skutki określone tym przepisem. Podstawa materialnoprawna z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy uprawnia do tego, skoro uzależnia podjęcie działania organu orzekającego w przedmiotowej sprawie od przekroczenia 24 punktów, a strona podnosi, że wypełniła warunek określony w innym przepisie tej samej ustawy, skutkujący zmniejszeniem ilości punktów. Słusznie strona skarżąca argumentuje, że nie chodzi w takim przypadku o badanie prawidłowości przypisania punktów karnych, do czego starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) nie jest uprawniony, ale ocena spełnienia warunku zastrzeżonego przez samego ustawodawcę, umożliwiającego zmniejszenie przypisanych już punktów.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżona decyzja nie w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż podnoszona przez skarżącego kwestia odbycia szkolenia potraktowana została przez Kolegium marginalnie. Niezależnie od tego organy orzekające dokonały prawidłowej subsumcji ustaleń faktycznych, zasadnie zobowiązując skarżącego do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W takiej sytuacji właściwy starosta wydaje decyzję o poddaniu się sprawdzeniu kwalifikacji na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Kwestia ta nie jest pozostawiona uznaniu organu. Wynika to jednoznacznie z treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Na podstawie tego przepisu obligatoryjnemu, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, która przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych zgodnie z art. 130 ust. 1 cytowanej ustawy. Ten ostatni przepis upoważnia Policję do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 10 i wpisuje do tej ewidencji.
W rozpoznawanej sprawie skarżącemu przypisano 25 aktywnych punktów karnych za wykroczenia drogowe, co wynika jednoznacznie z przytoczonego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji opisu zdarzeń. Sam skarżący przyznał, że przypisanych prawomocnie punktów nie kwestionuje. Na dzień 9 maja 2012 r., w którym to skarżący odbył na własny koszt szkolenie, miał zarejestrowanych w ewidencji kierowców 25 punktów. Zatem łączna suma punktów przed odbyciem szkolenia przekroczyła liczbę 24 punktów. Tym samym stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, który stanowi wprost, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.
Skład orzekający podzielił przy tym stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia odpowiada unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 2 i 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4.
Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym przesłanką obligującą organ do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. W tym ostatnim przepisie jest mowa o przypisywaniu odpowiedniej liczby punktów w skali od 0 do 10 i wpisywaniu ich do odpowiedniej ewidencji. Na mocy art. 130 ust. 4 ustawy, kwestię sposobu punktowania, warunków i sposobu prowadzenia ewidencji oraz liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia ustawodawca przekazał właściwemu ministrowi do uregulowania w drodze rozporządzenia. Realizując delegację ustawową Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w powoływanym rozporządzeniu z dnia 25 kwietnia 2012 r. ustalił w § 4 ust. 1 i 2, że do ewidencji dokonuje się wpisów ostatecznych za naruszenia stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym, jak również wpisów tymczasowych. Wpis tymczasowy wprowadza się niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia i zawiera on informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia. Zatem punktowaniu podlega każde stwierdzone przez Policję naruszenie przepisów ruchu drogowego, bez względu na ich potwierdzenie przez sąd lub inny uprawniony organ. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia oraz art. 130 ust. 2 dokonane wpisy podlegają usunięciu po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia, ale tylko wówczas, gdy przed upływem tego okresu kierowca nie dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty. Zatem zgodnie z tymi unormowaniami, jeżeli przed upływem roku od popełnienia wykroczenia drogowego kierowca popełnia kolejne punktowane naruszenia to te wcześniejsze mogą podlegać usunięciu tylko, gdy liczba przypisanych punktów nie przekracza w tym czasie 24. Okoliczności tej nie można również pomijać przy interpretacji art. 130 ust. 3. Gdyby, tak jak chciałby tego skarżący, możliwe było stosowanie art. 130 ust. 3 w każdym czasie, niezależnie od liczby przypisanych już punktów, to niemożliwe byłoby korzystanie ze środka z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b. Wykluczone byłoby też stosowanie art. 130 ust. 2 ustawy. Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna tych regulacji, które, w myśl założenia ustawodawcy, winny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego.
Powyższe, w ocenie Sądu I instancji, prowadzi do wniosku, że kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, ma bezwzględny obowiązek poddania się sprawdzeniu kwalifikacji i nie może skorzystać z uprawnienia o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, jeżeli przed przystąpieniem do szkolenia miał już przypisane więcej niż 24 punkty.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. R.
Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że szkolenie odbyte po przekroczeniu przez kierowcę 24 punktów karnych nie powoduje zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co nie wynika z treści żadnego przepisu ustawowego, a jedynie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, które jako akt niższej rangi nie może decydować o sposobie wykładni ustawy;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, który jest zarówno sprzeczny z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak też został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej art. 130 ust. 4 ww. ustawy i jako taki nie powinien być podstawą wyroku sądu administracyjnego;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że prawidłowe zastosowanie tego przepisu umożliwia organowi wydanie decyzji o poddaniu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie wszystkich ośmiu posiadanych przez skarżącego kategorii, mimo że będące podstawą faktyczną decyzji naruszenia przepisów ruchu drogowego miały miejsce w trakcie prowadzenia przez skarżącego pojazdów tylko dwóch kategorii.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi;
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych;
ewentualnie w miejsce wniosku z pkt 1 o:
3) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.
Jednocześnie z uwagi na zaistniałą w orzecznictwie sprzeczność w przedmiocie uznawania § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego oraz dopuszczalnej wykładni art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym skarżący kasacyjnie wniósł o:
4) rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w pełnym składzie izby.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 wskazanej wyżej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Wprowadzenie do porządku prawnego systemu punktowego za naruszenia przepisów ruchu drogowego miało na celu zdyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu tych przepisów. Przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu 1 roku od dnia pierwszego naruszenia powoduje określone konsekwencje. W takim przypadku kierujący pojazdem winien liczyć się z zatrzymaniem prawa jazdy (art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. b), oraz - jak w rozpoznawanej sprawie - skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji przewidziane w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2012.1137 j.t. zwanej dalej u.p.r.d.). Zgodnie z tym artykułem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tejże ustawy. Zaś art. 130 ust. 1 ustawy stanowi, że policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zgodnie natomiast z art. 130 ust. 3 u.p.r.d. kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.
Art. 130 ust. 4 cytowanej ustawy upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia:
1) sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego,
2) warunków i sposobu prowadzenia ewidencji oraz trybu występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji,
3) programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3,
4) liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia,
5) podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 2.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 u.p.r.d. zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U.2012.488), które weszło w życie w dniu 9 czerwca 2012r. W § 8 ust. 6 rozporządzenia prawodawca stwierdził, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24 punkty. Przepis zaś art. 114 ust. 1 pkt 1 lit.b u.p.r.d. wprowadza obowiązek poddania sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 u.p.r.d. Przekroczenie wskazanej liczby punktów wywołuje konieczność wydania odpowiedniego skierowania przez starostę w celu sprawdzeniu kwalifikacji osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem,
W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma wskazana wyżej regulacja, gdyż skarżącemu zostało ostatecznie przypisane 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego zanim ten przystąpił do szkolenia. W tej sytuacji Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy obu instancji słusznie przyjęły, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów i tym samym musiał zostać poddany kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Przy czym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji polegają umiejętności prowadzenia pojazdu we wszystkich przyznanych mu kategoriach, choć rodzaj pojazdu nie ma znaczenia w sytuacji notorycznego nieprzestrzegania zasad ruchu drogowego to jednak na każdy rodzaj pojazd należy wykazać się odpowiednimi umiejętnościami.
Właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, iż wydany akt podustawowy nie jest sprzeczny z delegacja ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej.
Organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji stosując § 8 ust. 6 rozporządzenia MSW z dnia 25 kwietnia 2012r. nie naruszyły przepisów Prawo o ruchu drogowym, bowiem wykonując delegację ustawową rozporządzenie zgodnie z ustawą wyłączyło możliwość zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec kierowcy, który przed rozpoczęciem szkolenia dopuścił się naruszeń na łączną sumę punktów przekraczających 24.
Regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy więc realizacji celu unormowań ustawowych.
Podkreślenia wymaga to, iż udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego.
Kwestionowany w skardze kasacyjnej przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia nie tylko więc odpowiada unormowaniom zawartym w art. 130 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 ustawy .
Postulowane w skardze kasacyjnej odczytanie przepisów ustawy i nadanie im takiej treści, iż kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych (po przekroczeniu limitu 24), niweczyłoby możliwość stosowania środka z art. 114 ust.1 pkt.1 Prawo o ruchu drogowym a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy.
Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna tych regulacji, które w myśl założenia ustawodawcy winny zapobiegać wielokrotnemu naruszeniu przepisów ruchu drogowego.
Pogląd przedstawiony powyżej znajduje oparci zarówno w przepisach prawa co wcześniej w tym uzasadnieniu wskazano, ale także w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych (patrz wyroki 13 października 2011 r., II SA/Ke 561/11, LEX nr 966380; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2011 r., III SA/Łd 175/11, LEX nr 1101829; wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r., I OSK 723/10, LEX nr 990279; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., I OSK 275/10, LEX nr 745196; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 lutego 2010 r., II SA/Ol 1083/09, LEX nr 634640 wyroki NSA: z dnia 16.12.2010 r., sygn. akt I OSK 275/10 oraz z dnia 31.03.2011 r., sygn. akt I OSK 1013/10, CBOSA).
Należy zatem przyjąć, że zmniejszenie w trybie art. 130 ust. 3 u.p.r.d. liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy przed rozpoczęciem takiego szkolenia przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła sumy 24.
Tym samym zarzuty skargi kasacyjne naruszania art. 114 ust 1 pkt.1 lit. b i art. 130 ust. 3 u.p.r.d. oraz § 8 ust.6 rozporządzenia MSW w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego uznać należy za nieuzasadnione.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło