I OSK 2694/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-08-06
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Wiesław Morys, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zgodność z prawem zatwierdzenia projektu organizacji ruchu drogowego, w szczególności w kontekście utrudnień w dostępie do nieruchomości i naruszenia przepisów technicznych, opierając się na niepełnym materiale dowodowym i przedstawiając lakoniczne uzasadnienie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 133 § 1 i art. 141 § 4 PPSA. Uzasadnienie wyroku było lakoniczne, nie odnosiło się do wszystkich zarzutów i dowodów, a materiał dowodowy zebrany przez organ był niewystarczający do obiektywnej oceny stanu faktycznego, co uniemożliwiło prawidłowe rozpatrzenie sprawy.Stan faktyczny
R. M. złożyła skargę na akt Prezydenta Miasta R. zatwierdzający projekt organizacji ruchu drogowego, twierdząc, że usytuowanie miejsca postojowego utrudnia wjazd i wyjazd z jej posesji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że organizacja ruchu jest zgodna z prawem. R. M. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym oparcie się na niepełnym materiale dowodowym i lakoniczne uzasadnienie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Zasądza od Prezydenta Miasta R. na rzecz R. M. kwotę 350 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 548/13 w sprawie ze skargi R. M. na akt Prezydenta Miasta R. dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu organizacji ruchu drogowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. zasądza od Prezydenta Miasta R. na rzecz R. M. kwotę 350 (słownie: trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/GI 548/13, po rozpatrzeniu skargi R. M. na akt Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu organizacji ruchu drogowego, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Prezydent Miasta R. zaskarżoną czynnością z dnia [...] sierpnia 2009 r., działając na podstawie art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.) oraz § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729) zatwierdził projekt zmiany stałej organizacji ruchu na ulicach D. oraz D. - oznakowania poziome - miejsca postojowe. R. M. jako współwłaścicielka nieruchomości położonej przy ul. D. [...] w R. wezwała Prezydenta Miasta R. do usunięcia naruszenia prawa w postaci niezgodności z prawem organizacji ruchu naprzeciwko bramy wjazdowej do jej posesji, uniemożliwiającej swobodny wjazd i wyjazd z posesji, zwłaszcza służb ratowniczych. Do pisma dołączyła zdjęcia z datą 30 sierpnia 2011 r.
W odpowiedzi na wezwanie Prezydent Miasta R. pismem z dnia 3 marca 2012 r. odmówił uwzględnienia powyższego wezwania, podając, że zatwierdzona organizacja ruchu jest zgodna z prawem. W związku z tym R. M. w dniu 30 marca 2012 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się stwierdzenia, że organizacja ruchu na ulicy D. została dokonana z naruszeniem prawa. W szczególności art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) oraz § 155 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430, ze zm.).
W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej bądź oddalenie jako nieuzasadnionej. Domagał się nadto zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem organu skarga jest niedopuszczalna z powodu uchybienia terminu wskazanego w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.).
Postanowieniem z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II SA/GI 561/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę R. M. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że czynność w postaci zatwierdzenia organizacji ruchu, podejmowana poprzez zarządcę drogi w trybie art. 10 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym podlega kognicji sądu administracyjnego. Jednakże skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z uwagi na uchybienie przez skarżącą terminowi do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa). Jednakże na skutek skargi kasacyjnej R. M. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 154/13 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 października 2012 r. Sąd uznał, że czynność Prezydenta Miasta R. w postaci zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu stanowiła akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (art. 3 § 2 pkt 6 ppsa).
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/GI 548/13 uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wyjaśnił, że jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 154/13. Oznacza to, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że zaskarżona czynność Prezydenta Miasta R. w postaci zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ppsa, podlegający kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd przywołał treść art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca wywodzi swój interes prawny z własności nieruchomości położonej przy ul. D. [...] w R. twierdząc, że sytuowanie (zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2009 r. o zatwierdzeniu projektu zmiany stałej organizacji ruchu na ulicach D. oraz D.) miejsca postojowego prawie naprzeciwko wjazdu na jej nieruchomość utrudnia jej, a nawet uniemożliwia korzystanie z tego wjazdu. W jej ocenie, usytuowanie miejsca postojowego narusza jej indywidualny interes prawny, a między jej sytuacją prawną a zaskarżonym zarządzeniem zachodzi bezpośredni związek, bowiem usytuowanie miejsca postojowego zgodnie z zarządzeniem ogranicza (a nawet pozbawia) skarżącą uprawnień związanych z własnością. Zdaniem Sądu, skoro skarżąca jest właścicielką nieruchomości przy ul. D. [...], wjazd na jej nieruchomość znajduje się właśnie od strony tej ulicy, to usytuowanie miejsca postojowego (zgodnie z zarządzeniem) naprzeciwko tego wjazdu prowadzi do podzielenia stanowiska skarżącej, że doszło do naruszenia jej praw (wywodzonych z własności działki). Tym samym warunek z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w postaci naruszenia interesu prawnego został spełniony, czyli skarżąca posiada legitymację, o której mowa w tym przepisie.
Jednakże samo naruszenie interesu prawnego nie stwarza dla Sądu obowiązku uwzględnienia skargi. W związku z tym badaniu podlegało, czy to naruszenie jest związane z jednoczesnym naruszeniem porządku prawnego. W tym zakresie Sąd I instancji uznał, że zaskarżone zarządzenie nie narusza obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego), a w szczególności uregulowań wskazanych w skardze. Zdaniem Sądu I instancji miejsce parkingowe usytuowane prawie naprzeciwko bramy wjazdowej na nieruchomość skarżącej (w ramach obowiązującej strefy zamieszkania) umożliwia swobodny wjazd i wyjazd z tej działki. Jezdnia, przy uwzględnieniu tego miejsca postojowego ma szerokość 3,86 m (według skarżącej). W związku z tym zarzut naruszenia § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest niesłuszny, skoro wymieniony przepis przewiduje, że szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 metry. Podobnie nie został naruszony art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawa o ruchu drogowym , bowiem wskazane miejsce postojowe zostało przesunięte w stosunku do wjazdu na posesję, ani § 155 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. (z uwagi na szerokość jezdni po odliczeniu miejsca postojowego) wskazana szerokość drogi pożarowej jest większa niż jej szerokość minimalna wymagana przepisami.
Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła R. M. W złożonej skardze skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego, czyli:
- § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) oraz § 155 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430, ze zm.) poprzez niewłaściwą ich wykładnię polegającą na uznaniu, że zapewnienie szerokości jezdni poza miejscem parkingowym ponad wymiar 3 metrów czyni organizację ruchu zgodną z tym przepisem, podczas gdy jest to wymiar minimalny, a organizacja ta w każdym wypadku winna zapewniać dojście i dojazd do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych, co oznacza, że samo zachowanie szerokości jezdni o wskazanej szerokości nie przesądza jeszcze zgodności zatwierdzenia organizacji ruchu z prawem,
- art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. z 2005 r. Dz. U. Nr 108, poz. 908, ze zm.) w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez niewłaściwą ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że zapewnienie szerokości pasa jezdni o wymiarze 3 metrów nie wliczając miejsca postojowego czyni zgodnym z prawem usytuowanie tego miejsca naprzeciwko wjazdu do zabudowanej domem mieszkalnym posesji, podczas gdy hipotezą normy prawnej zawartej w art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest objęte parkowanie w sposób utrudniający wjazd lub wyjazd m.in. z bramy bez względu na szerokość jezdni, a usytuowanie miejsce postojowych w strefie zamieszkania w opisany sposób legalizuje bezprawne co do zasady zachowania kierujących pojazdami i prowadzi do zniweczenia celu zakazów wyrażonych w art.49 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym,
- art. 2 i art. 10 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez uznanie, że czynność z zakresu administracji publicznej dokonana przez zarządcę drogi w postaci zatwierdzenia projektu organizacji ruchu pozostaje zgodna z prawem, gdy pozostaje niespójna systemowo z przepisami ustawy, w tym ustawy Prawo o ruchu drogowym, podczas gdy czynność taka nie może pomijać otoczenia prawnego, w którym będzie realizowana, w tym przepisów ustaw regulujących bezpieczeństwo i porządek w ruchu drogowym, co jest warunkiem realizacji zasady demokratycznego państwa prawa z punktu widzenia związania władzy wykonawczej ustawami i wynika z zasady trójpodziału wyrażonej w art. 10 ust. 2 Konstytucji,
2. przepisów postępowania, czyli:
- art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) poprzez niewszechstronne rozpatrzenie materiału dowodowego i ograniczenie się do ujawnionych w aktach sprawy parametrów szerokości jezdni i miejsca parkingowego przy wjeździe do nieruchomości skarżącej, przy jednoczesnym pominięciu innych dowodów i okoliczności świadczących o istotnym utrudnieniu przez usytuowanie naprzeciwko tego wjazdu miejsca postojowego, w szczególności okoliczności ujawnionych przez skarżącą oraz wynikających z przedstawionej dokumentacji fotograficznej, podczas gdy ich analiza pozwoliłaby na zrelatywizowanie abstrakcyjnych ocen wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do wszelkich okoliczności konkretnej sprawy i umożliwiłaby ocenę zgodności z prawem skarżonej czynności w odniesieniu do powołanych w skardze przepisów prawa materialnego,
- art. 141 § 4 i art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ograniczenie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jedynie do ujawnionego w aktach sprawy wymiaru szerokości jezdni poza miejscem postojowym, podczas gdy wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia winno obejmować relewantne okoliczności opisane i wykazane przez skarżącą, a determinujące ocenę zgodności zaskarżonej czynności z wskazanymi w skardze przepisami w świetle także innych przesłanek w nich wymienionych poza parametrem szerokości jezdni, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pozwoliłoby Sądowi na właściwą ocenę zgodności z prawem zaskarżonej czynności i ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych oraz pozwalałoby na pełną kontrolę zaskarżonego orzeczenia w zakresie dokonanych ocen faktycznych i prawnych.
Wobec powyższego skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie od Prezydenta Miasta R. kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem część podniesionych w niej zarzutów przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach należało uznać za uzasadnione.
W niniejszej sprawie skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym w pierwszej kolejności wymagały oceny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdyż zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego może podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.
W tej sytuacji w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Artykuł 133 § 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy stanowi, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Orzekanie przez Sąd I instancji "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasady orzekania na podstawie akt sprawy stanowi podstawę kasacyjną m.in. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy. Taka zaś sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Zebrany przez organ materiał dowodowy składa się jedynie z pism kierowanych przez skarżącą do organu oraz organu do pełnomocnika skarżącej, 4 kserokopii zdjęć, Opisu technicznego do projektu zmiany istniejącej organizacji ruchu zawierającego 2 kserokopie mapy w skali 1:1000 oraz dokument zatwierdzający ten projekt.
Należy zwrócić uwagę, że podnoszony przez skarżącą kasacyjnie problem utrudnienia a nawet uniemożliwienia wjazdu na posesję, której jest współwłaścicielką, dotyczy jednego z zaprojektowanych i wytyczonych w terenie miejsc postojowych (naprzeciwko posesji skarżącej). Obiektywna ocena stanu faktycznego wymaga zbadania możliwego toru ruchu pojazdu wjeżdżającego lub wyjeżdżającego z posesji skarżącej z uwzględnieniem takich elementów jak: faktyczna szerokość wjazdu, szerokość drogi w miejscu wjazdu oraz jednoznacznego określenia wielkości wyznaczonego miejsca postojowego a w szczególności jego położenia w stosunku do przedmiotowego wjazdu. W aktach sprawy brak jest dokumentów, z których wynikałoby, że organ taką analizę przeprowadził, za wyjątkiem zawartej w odpowiedzi Prezydenta Miasta R. z dnia 13 marca 2012 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uwagi, że "sprawa ta była wielokrotnie omawiana i analizowana" oraz informacji że przedmiotowy pas postojowy został wyznaczony "kilka metrów przed zjazdem do posesji nr [...]" oraz wskazania normatywnych wymiarów miejsca postojowego. Zgromadzony materiał dowodowy budzi wątpliwości co do faktycznych możliwości przeprowadzenia w jego oparciu wspomnianej przez organ analizy, jako że na towarzyszącej projektowi mapie w skali 1:1000 jeden metr odległości w terenie odpowiada jednemu milimetrowi na mapie. Wielkość obszaru na takiej mapie, który należałoby poddać niezbędnej analizie, można oceniać jako niewiele większą od 1 cm2. Na dodatek trudno na tej podstawie ocenić, czy miejsca postojowe wytyczone w terenie odpowiadają wyrysowanym na mapie i z jaką dokładnością. Podobnie załączone przez organ do akt zdjęcia zostały wykonane w sposób, który nie umożliwia łatwej oceny podstawowych dla sprawy odległości.
Wbrew przekonaniu organu, problem dojazdu do nieruchomości skarżącej nie sprowadza sie jedynie do kwestii wygody skarżącej i oceny jej umiejętności kierowania pojazdem, lecz dotyczy bezpośrednio kwestii bezpieczeństwa ruchu drogowego i także pod tym względem w aktach sprawy powinien być zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy, podczas gdy takiego materiału dowodowego w aktach brak. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w oparciu o tak niepełny materiał dowodowy brak było możliwości dokonania przez Sąd I instancji oceny prawidłowości wydania zaskarżonego aktu oraz zasadności podniesionych w złożonej skardze zarzutów.
Za uzasadniony Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten określa warunki, jakie winno spełniać uzasadnienie wyroku. Zgodnie z jego treścią uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Obowiązkiem Sądu I instancji jest przeprowadzenie wywodu prawnego, w którym omówiona zostanie podstawa prawna orzeczenia z uwzględnieniem jej wykładni. Przedstawienie stanowiska sądu nie może przybierać formy ogólnikowej aprobaty stanowiska organów administracji, zwłaszcza w sytuacji, gdy jest ono kwestionowane przez stronę skarżącą. Podzielając poglądy organów orzekających sąd powinien poddać je uprzedniej analizie i wyjaśnić, z jakich powodów uważa je za prawidłowe w świetle przepisów prawa mających zastosowanie w odniesieniu do poszczególnych spornych kwestii. Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania administracyjnego powinny być właściwie i jednoznacznie zinterpretowane i wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku z powołaniem się na konkretne przepisy prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2010 r., sygn. akt. II GSK 812/09). Z treści uzasadnienia powinno wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze konfrontując je z ustaleniami poczynionymi przez organy prowadzące postępowanie i z materiałem dowodowym sprawy. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać ustosunkowanie się do wszystkich istotnych zarzutów skargi i ocenę ich zasadności w aspekcie wpływu na legalność kontrolowanych aktów. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie sprostał tym wymaganiom. Nieodniesienie się przez Sądu I instancji do znajdującej się w aktach sprawy oraz załączonej do skargi dokumentacji fotograficznej oraz brak oceny tychże dokumentów w kontekście całego zgromadzonego materiału dowodowego a także rozpatrzenie zawartych w skardze zarzutów skarżącej w sposób niezwykle ogólnikowy, lakoniczny i bez poparcia stanowiska Sądu zebranym w sprawie materiałem dowodowym jest przyczyną usprawiedliwiającą postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 powołanej ustawy oraz powodem przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu Sądowi. Podkreślić należy, że w całym 4-stronnicowym uzasadnieniu wyroku spornej kwestii Sąd I instancji poświęcił jedynie 4 zdania ostatniego merytorycznego akapitu. Przy czym w żaden sposób Sąd I instancji nie wyjaśnił, na czym (na jakich dowodach) oparł swoje twierdzenia, zgodnie z którymi sporne miejsce parkingowe "umożliwia swobodny wjazd i wyjazd" z nieruchomości skarżącej oraz nie narusza art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym bowiem "zostało przesunięte w stosunku do wjazdu na posesję". W takiej zaś sytuacji stwierdzenia te należy uznać za gołosłowne, ponieważ nie zostały poparte żadnymi dowodami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego w przypadku sporu w tym zakresie pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego powinno zawierać odniesienia do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i skarżącego i wyjaśniać, dlaczego argumenty jednej ze stron Sąd I instancji uznaje za prawidłowe, a inne nie.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest argumentacji wskazującej powody, dla których Sąd I instancji przyjął, że dokonana przez organ ocena prawna oraz ustalony przez organ stan faktyczny są prawidłowe. Skoro nieznane pozostają przesłanki, którymi kierował się Sąd I instancji niemożliwe jest podzielenie przedstawionych w uzasadnieniu wniosków w zakresie prawidłowości dokonanych przez organy ustaleń stanu faktycznego, a brak wyjaśnienia w tym względzie stanowiska Sądu skutkuje uznaniem, że w istocie nie dokonano dającej się skontrolować w toku postępowania kasacyjnego oceny prawnej ustaleń faktycznych z punktu widzenia ich zgodności z właściwymi przepisami postępowania. Niedokonanie tej oceny w stopniu odzwierciedlającym tok rozumowania Sądu I instancji świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Braki uzasadnienia zaskarżonego wyroku sprawiają natomiast, że przedwczesnym jest odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważy, czy zgromadzony w sprawie przez organ materiał dowodowy był wystarczający do wydania przez organ rozstrzygnięcia i czy potwierdza, że zatwierdzając projekt zmiany organizacji ruchu drogowego organ przeanalizował wpływ zaprojektowanych i wykonanych miejsc postojowych na możliwości korzystania przez skarżącą z jej nieruchomości oraz bezpieczeństwo ruchu drogowego w okolicy wjazdu na posesję skarżącej w szczególności w aspekcie przepisów art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, a także wziął pod uwagę, że wszelkie ograniczenia zarówno konstytucyjnego prawa własności, jak i bezpieczeństwa ruchu drogowego ewentualnie wprowadzone projektem zmiany organizacji ruchu drogowego muszą być uzasadnione innymi ważnymi względami społecznymi (z uwzględnieniem zasady proporcjonalności). Ponadto Sąd I instancji będzie miał na względzie, że podstawą wydanego i kontrolowanego aktu są przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. z 2005 r. Dz. U. Nr 108, poz. 908, ze zm.) oraz aktu wykonawczego do tej ustawy, czyli rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729), nie zaś przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430, ze zm.).
Swoje stanowisko, w zgodzie z treścią art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd przedstawi w szczegółowym uzasadnieniu wydanego orzeczenia.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło