I SA/Wa 657/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku A. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] odmawiające wszczęcia, na wniosek A. B. postanowienia o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...]. Powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] września 1948 r. dawnego właściciela nieruchomości J. A., Burmistrz Gminy W., działając w oparciu o art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka ew. nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w KW Nr [...], położonego w W. przy ul. [...] - na rzecz K. P. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. A. B. (najemca lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...]) wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 61a k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza W. z dnia [...] lipca 2002 r. W uzasadnieniu wskazano, że A. B. - najemca lokalu mieszkalnego w budynku położonym przy ul. [...] - nie ma legitymacji do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu prawa użytkowania wieczystego. Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. B. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdzając, że decyzja Burmistrza Gminy W. jest niezgodna z prawem. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lipca 2012 r., że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ stwierdził, że art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Zatem przesłanką uzyskania przez określony podmiot przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. Kolegium podniosło, że istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa (nie tylko do prawa administracyjnego), na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że interes prawny w kwestionowaniu decyzji dotyczącej oddania w trybie dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. w użytkowanie wieczyste zabudowanej nieruchomości, oprócz jej dawnych właścicieli i ich następców prawnych mogą mieć jedynie właściciele lokali mieszczących się w usytuowanym na tym gruncie budynku nabytych uprzednio od Skarbu Prawa bądź gminy. Nie mają natomiast interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w kwestionowaniu takich rozstrzygnięć najemcy lokali mieszczących się w takim budynku. Jako użytkownicy lokali nie dysponują oni tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Konkludując Kolegium stwierdziło, że A. B. nie ma legitymacji procesowej, a więc i przymiotu strony do wnioskowania o wszczęcie postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie przyznania następcom prawnym byłego właściciela nieruchomości prawa własności czasowej gruntu, objętego działaniem dekretu z dnia 28 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. skierował wniosek do Burmistrza Gminy W. o rozpatrzenie sprawy dotyczącej przedmiotowej nieruchomości, który w dniu [...] lipca 2012 r. został przekazany według właściwości do Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. Następnie w dniu [...] czerwca 2012 r. wniosek ten został przekazany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Zatem w ocenie skarżącego skoro wniosek nie został odrzucony przez Burmistrza Gminy W., który skierował sprawę do dalszego rozpatrzenia stał się stroną postępowania administracyjnego z urzędu zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. Zatem stroną postępowania jest urząd, zgodnie z art. 28 k.p.a. i z tego względu wniosek powinien być rozpatrzony, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. ponownie wszczęte. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej odrzucenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawowym zagadnieniem istotnym z punktu widzenia oceny legalności podjętego przez organy rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2002r. pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przez interes prawny rozumieć należy interes indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, którego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny musi być wywiedziony z konkretnego przepisu prawa materialnego. Innymi słowy mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie, którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 października 2008r., I SA/Wa 851/08) Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98 opubl. Lex nr 47898). W przypadku decyzji dotyczącej oddania w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. w użytkowanie wieczyste zabudowanej nieruchomości interes prawny w kwestionowaniu takiej decyzji, oprócz jej dawnych właścicieli i ich następców prawnych mogą mieć jedynie właściciele lokali mieszczących się w usytuowanym na tym gruncie budynku nabytych uprzednio od Skarbu Prawa bądź gminy. Nie mają natomiast interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w kwestionowaniu takich rozstrzygnięć najemcy lokali mieszczących się w takim budynku (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2006r. sygn. I OSK 427/05, Lex nr 194358). Jako użytkownicy lokali nie dysponują oni tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. W sprawie jest bezsporne, że skarżący A. B. nie jest właścicielem żadnego z lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...], natomiast jest najemcą lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...]. Jako najemca lokalu mieszkalnego mieszczącego się w budynku posadowionym na oddanym w użytkowanie wieczyste gruncie nie ma on interesu prawnego w jej wzruszeniu, gdyż powyższa decyzja nie dotyczy jego osoby i w żaden sposób nie godzi w jego prawem chronione dobra. Nie jest więc stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2002r., w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym nie może skutecznie żądać jego wznowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo, zatem postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r. utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku A. B. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2002 roku. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji.