IV SA/Po 228/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-05-23

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Donata Starosta, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy lokal użytkowy, który korzysta z pomieszczeń pomocniczych (sanitariat, miejsce do spożywania posiłków) znajdujących się w innym, samodzielnym lokalu mieszkalnym, może zostać uznany za samodzielny lokal użytkowy w rozumieniu ustawy o własności lokali?
Ratio decidendi
Lokal użytkowy, który korzysta z pomieszczeń pomocniczych (sanitariat, miejsce do spożywania posiłków) znajdujących się w innym, samodzielnym lokalu mieszkalnym, nie może zostać uznany za samodzielny lokal użytkowy. Choć pomieszczenia pomocnicze mogą być zlokalizowane poza lokalem, nie mogą one znajdować się w obrębie innego samodzielnego lokalu.
Stan faktyczny
Skarżąca T. S. wniosła o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego, który wcześniej był połączony drzwiami z jej lokalem mieszkalnym. Po zamurowaniu drzwi, skarżąca uznała, że lokal użytkowy spełnia przesłanki samodzielności. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na brak niezbędnych pomieszczeń pomocniczych (sanitariat, miejsce do spożywania posiłków) w lokalu użytkowym, które znajdują się w lokalu mieszkalnym. Skarżąca argumentowała, że może korzystać z pomieszczeń pomocniczych w swoim mieszkaniu lub z szaletu miejskiego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] (dalej - Prezydent) na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej - kpa) odmówił T. S. (dalej - skarżąca) wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego nr [...] przy [...] [...] w K., o powierzchni użytkowej [...] m. (dalej – Lokal użytkowy). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, iż postanowienie wydawane jest w związku z uchyleniem wcześniejszego rozstrzygnięcia i przekazania organowi sprawy do ponownego rozpoznania. W myśl obowiązujących przepisów, o samodzielności określonego lokalu decyduje spełnienie przez niego warunków określonych przez ustawodawcę w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm, dalej - Uwl). Spełnienie tych wymagań stwierdza starosta w formie zaświadczenia, w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, w oparciu o przepisy działu VII kpa. Organ wyjaśnił pojęcie samodzielnego lokalu oraz samodzielnego lokalu wykorzystywanego zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Organ skonstatował również, że część mieszkalna lub pomieszczenie użytkowe, stanowiłyby samodzielny lokal tylko wtedy, gdyby spełniały warunki określone art. 2 ust. 2 Uwl. Tymczasem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności z przeprowadzonych wizji wynika, że pomieszczenie, którego dotyczy postępowanie, zostało wydzielone z lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy [...] [...]. w [...]. Pomieszczenie handlowe poprzez otwór drzwiowy (obecnie zamurowany) było połączone z częścią mieszkalną lokalu skarżącej. Korzystanie z części mieszkalnej tj. z węzła higieniczno - sanitarnego i miejsca do higienicznego spożywania posiłków, zapewniało pomieszczeniu handlowemu o powierzchni [...] m spełnienie warunków sanitarno-higienicznych dla lokali handlowych. To spowodowało, że ani część mieszkalna ani część handlowa nie mogły stanowić samodzielnych lokali w myśl ustawy o własności lokali. Obecnie, po zamurowaniu otworu drzwiowego, pomieszczenie o powierzchni [...] m użytkowane jako sklep z odzieżą ochronną, zostało wydzielone trwale z lokalu mieszkalnego nr [...]. Tym samym część mieszkalna może stanowić samodzielny lokal mieszkalny (wydzielony trwałymi ścianami i składający się z zespołu izb służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych i przeznaczonych na stały pobyt ludzi - art.2 ust.2 Uwl). Pomieszczenie zaś o powierzchni [...] m2 nie spełnia warunków wyżej wymienionych (określonych w art.2 ust.2 Uwl), albowiem w wydzielonej ścianami trwałymi izbie nie ma innych izb, które posłużyłyby zaspokojeniu potrzeb użytkowych. Powołując się na orzecznictwo organ wskazał, iż ustawodawca dopuszcza zapewnienie potrzeb poprzez pomieszczenia pomocnicze, które stanowią nieodłączny składnik głównej części lokalu i służą zaspokojeniu tych samych co one potrzeb. Pomieszczenia pomocnicze, które są niezbędne do zaspokojenia potrzeb użytkowych dla danego lokalu użytkowego, mogą być zlokalizowane w tym budynku lub poza nim, ale muszą być usytuowane w granicach jednej nieruchomości gruntowej. Jednakże nie mogą należeć do innego samodzielnego lokalu. Odnosząc powyższe do sprawy organ wskazał, iż skoro lokal mieszkalny nr [...] stanowi samodzielny lokal mieszkalny, to nie mogą jego izby stanowić pomieszczeń pomocniczych dla pomieszczenia o powierzchni [...] m, wydzielonego trwałymi ścianami w obrębie budynku przy ul. [...] [...] w [...]. Pomieszczenie o powierzchni [...] m2 (wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba), nie posiada zatem pomieszczeń pomocniczych służących zaspokojeniu potrzeb lokalu użytkowego. Nie zostały zatem spełnione warunki określone w art. 2 ust. 2 Uwl. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca podnosząc, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem. Skarżąca wskazał, że zarzut jakoby własnościowy lokal nie był samodzielnym lokalem, ponieważ nie posiada pomieszczeń pomocniczych (WC) służących zaspokojeniu potrzeb lokalu użytkowego, był już podnoszony przez w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 09 czerwca 2011 roku, w którym Sąd orzekł jednoznacznie, że własnościowy lokal mieszkalny i pawilon handlowy (powstały z jednej izby mieszkalnej zaadaptowanej na lokal użytkowy) nie są samodzielnymi lokalami dlatego, że nie spełniają przesłanki ustawowej o wydzieleniu każdego z tych lokali w obrębie budynku trwałymi ścianami. W ścianie wspólnej dla lokalu mieszkalnego i dla pawilonu handlowego znajdowały się wówczas drzwi wewnętrzne, które w sierpniu 2011 roku zostały zlikwidowane. Po wtóre, zdaniem skarżącej, organ błędnie ocenia samodzielność lokalu użytkowego, ponieważ posiłkuje się atrybutami samodzielności lokali mieszkalnych. Skarżąca wskazała, że w orzecznictwie przyjmuje się, że przy określaniu samodzielności lokali należy odpowiednio uwzględnić odmienne funkcje spełniane przez lokal mieszkalny i przez lokal użytkowy. W konsekwencji posiadanie w lokalu mieszkalnym pomieszczeń pomocniczych, zwłaszcza pomieszczeń higieniczno-sanitarnych jest uzasadnione charakterem tego lokalu. Pomieszczenia użytkowe (zakład zegarmistrzowski, optyk, fotograf) służą natomiast zupełnie innym celom i niejednokrotnie nie wymagają zaplecza socjalnego, albowiem posiadają dostęp do pomieszczeń higieniczno-sanitarnych ogólnie dostępnych. Wreszcie skarbca, powołując się na orzecznictwo wskazał, iż lokal jest lokalem samodzielnym, jeśli spełnia dwie podstawowe przesłanki, a mianowicie jest to lokal wydzielony trwałymi ścianami w obrębie budynku i jest wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej - Kolegium, SKO) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył stan faktyczny w sprawie i powołując się na art. 2 ust. 1 Uwl wskazał, że samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym (wykorzystywanym na cele inne niż mieszkalne ) jest jednak tylko taki lokal który łącznie spełnia trzy przesłanki: stanowi izbę lub zespół izb wydzielonych trwałymi ścianami w obrębie budynku, został przeznaczony na trwały pobyt ludzi, wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służy zaspokojeniu potrzeb mieszkańców tego lokalu (lokalu użytkowego). Organ argumentował, iż jakkolwiek w Uwl nie zawiera definicji legalnej "pomieszczenia pomocniczego, to z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że pomieszczenia pomocnicze stanowią nieodłączny składnik głównej części lokalu i służą zaspokojeniu tych samych co one potrzeb, umożliwiają lub ułatwiają ludziom pobyt w lokalu. Z akt sprawy wynika, że Prezydent (decyzja z dnia [...] października 1996 r.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił zezwolenia na adaptację pomieszczenia mieszkalnego na pawilon wielobranżowy wraz ze zmianą elewacji bloku i budową podestu na działce w [...] o nr geod. [...]. Z rzutu przyziemia wraz podestem wynika, że pomieszczenie handlowe połączone jest drzwiami wewnętrznymi z pokojami oraz łazienką, kuchnią i ubikacją. Dokument ten został uzgodniony pod względem bhp i ergonomii oraz wymagań higienicznych i zdrowotnych. Decyzją z dnia [...] grudnia 1996r. Prezydent udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego pawilonu handlowego. W dniu [...] lipca 2011r. skarżąca zamurowała drzwi wewnętrzne oddzielające pomieszczenie handlowe od pozostałych pomieszczeń znajdujących się w lokalu położonym w [...] przy ul. [...] [...]. W wyniku przeprowadzonych prac budowlanych lokal użytkowy stanowi jedną izbę wydzieloną trwałymi ścianami w obrębie budynku jednakże nie posiada on niezbędnych dla tego lokalu pomieszczeń pomocniczych, jakim jest pomieszczenie wc i miejsce do higienicznego spożywania posiłków. Zdaniem organu zatem, lokal ten nie jest samodzielnym lokalem użytkowym w rozumieniu art. 2 ust. 2 Uwl. Organ wskazał jednocześnie, że sytuacja opisana w powołanym przez skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OSK 731/10) - pomieszczenie użytkowe nie wymaga zaplecza socjalnego, albowiem posiada dostęp do pomieszczeń higieniczno-sanitarnych ogólnie dostępnych - nie ma miejsca w sprawie. Wreszcie organ wskazał, iż uwzględniając fakt związania organów administracji oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 09 czerwca 2011 roku sygn. akt IV SA/Po 357/11, należy jednak zważyć, że wyrok ten zapadł w odmiennym stanie faktycznym. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła skarżąca, nie zgadzając się z jego treścią. Skarżąca wskazała, iż w 1996 roku zaadaptowała część swojego własnościowego lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy, w celu samo zatrudnienia. W lokalu tym powstał sklep z odzieżą i biuro. Projekt adaptacji lokalu zakładał, że lokal nie będzie wyposażony w urządzenia wodnokanalizacyjne, że lokal będzie obsługiwała wyłącznie właścicielka firmy, która będzie korzystała z zaplecza socjalnego w swoim mieszkaniu. W 1996 roku z jednego lokalu własnościowego wydzielono dwa odrębne lokale: własnościowy lokal mieszkalny o powierzchni [...] m2 i własnościowy lokal użytkowy o powierzchni [...] m2. Obecnie sporny lokal użytkowy nadal funkcjonuje w oparciu o zewnętrzne zaplecze socjalne i obsługiwany jest wyłącznie przez właściciela firmy. W lokalu tym mieści się sklep z odzieżą i biuro. Skarżąca podnosiła, że zgodnie z wykładnią Uwl małe firmy mogą korzystać z pomieszczeń sanitarnohigienicznych ogólnie dostępnych – skarżąca może więc korzystać z szaletu miejskiego. Natomiast kanapki i napoje w termosie przygotowuje w domu, przed wyjściem do pracy i spożywa przy biurku w sklepie (nie przy ladzie sklepowej). Z tego względu zarzut braku samodzielności lokalu użytkowego z uwagi na brak zaplecza socjalnego jest, w ocenie skarżącej, bezzasadny. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji. W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. skarżąca, odnosząc się do odpowiedzi na skargę podniosła, iż zgodnie z dokumentacją techniczną powstały w 1996 roku pawilon handlowy nie ma kanalizacji. Jako posiadacz i użytkownik obu lokali, i jedyny pracownik sklepu, skarżąca zakładała, że będzie korzystać z zaplecza socjalnego w swoim mieszkaniu i tak zostało to określone w opisie technicznym adaptacji pokoju na sklep i biuro. W żadnym dokumencie dotyczącym adaptacji z 1996 roku nie ma natomiast warunku, że skarżąca nie może zamurować drzwi wewnętrznych między lokalami i nie może korzystać, w celu dojścia ze sklepu do zaplecza socjalnego w mieszkaniu, z drzwi zewnętrznych sklepu. W chwili obecnej sklep może nadal korzystać z toalety w mieszkaniu skarżącej lub z szaletu miejskiego. Przygotowane w mieszkaniu posiłki skarżąca może spożywać na miejscu lub w zakładzie pracy (przy biurku). Zamurowanie przez skarżącą w dniu [...] lipca 2011 roku otworu drzwiowego w ścianie oddzielającej od siebie lokal użytkowy i lokal mieszkalny nie wymagało zgłoszenia roboty budowlanej oraz nie wymagało pozwolenia na budowę. Przedmiotowy lokal jest wykorzystywany zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Żądane przeze skarżącą zaświadczenie ma jedynie potwierdzić istniejący stan faktyczny lokalu. Skarżąca wobec powyższego zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 2 Uwl, art. 2 ust. l ustawy z dnia 15.12.2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych; art. 22 Konstytucji oraz art. 7, art. 80, art. 218 kpa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowień Prezydenta poprzedzających to postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270 ze zm., dalej - ppsa)). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 ppsa). Na wstępie należy wskazać, iż wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżąca zwróciła się do organu I instancji o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego. Wniosek ten skarżąca złożyła na skutek zamurowania otworu drzwiowego, który łączył ten lokal użytkowy z lokalem mieszkalnym należącym do skarżącej na zasadzie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (dalej – lokal mieszkalny). Skarżąca poinformowała organ, iż w dniu [...] lipca 2011 r. drzwi wewnętrzne zostały zlikwidowane. W tej likwidacji otworu drzwiowego skarżąca upatruje rozdzielenia lokalu użytkowego od lokalu mieszkalnego i ziszczenia się przesłanek do uznania tego pierwszego za lokal samodzielny. Należy wskazać również, że kwestie samodzielności lokalu mieszkalnego oraz lokalu użytkowego były już przedmiotem orzekania (wielokrotnie w ramach toku instancji) przez organy administracji jak również dwukrotnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Początkowo bowiem skarżąca domagała się od organu I instancji wydana zaświadczenia o samodzielności jednego lokalu, który składałby się z lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego (wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego wraz z pomieszczeniem przynależnym o żądanej treści: lokal własnościowy nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w [...], składa się z samodzielnego lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej [...] m2 i z jednej izby niemieszkalnej o powierzchni użytkowej [...] m2. Wymienione: samodzielny lokal mieszkalny wraz z pomieszczeniem do niego przynależnym (komórką użytkową) mogą stanowić odrębną nieruchomość lokalową mieszkalną nr [...] o powierzchni użytkowej [...] m2.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę skarżącej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta, który odmówił skarżącej wydania zaświadczenia o samodzielności Lokalu mieszkalnego wraz z pomieszczeniem przynależnym (Lokal użytkowy). W uzasadnieniu wyroku Sąd ten przesądził, że lokal użytkowy nie ma charakteru pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego, co wyklucza wydanie zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści. Skarżąca zwróciła się ponownie do organu - wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. - o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu o powierzchni użytkowej [...] m2 (Lokal użytkowy + Lokal mieszkalny). W wyniku kilkukrotnego rozpatrywania wniosku przez organy w administracyjnym toku instancji, na skutek skargi skarżącej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Sąd ten po raz kolejny oddalił skargę skarżącej wskazują, że o samodzielności określonego lokalu decyduje wyłącznie kryterium normatywne, tj. spełnienie przez niego warunków określonych przez ustawodawcę w dyspozycji art. 2 ust. 2 Uwl. Samodzielny lokal może się składać z jednej lub z kilku izb, byleby tylko zostały one wydzielone w obrębie budynku trwałymi ścianami. W rozpatrywanej przez ww. Sąd sprawie przesłanka ta nie została jednak spełniona, bowiem w ścianie wspólnej dla lokalu mieszkalnego i pawilonu handlowego (lokal użytkowy) znajdowały się drzwi wewnętrzne. Na skutek powyższego orzeczenia skarżąca zamurowała ów otwór drzwiowy i złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności samego lokalu użytkowego. W ocenie skarżącej ustała podstawa odmowy wydania zaświadczenia w postaci łączącego oba lokale otworu drzwiowego. Z takim poglądem nie można się zgodzić. Należy wskazać, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że niespornym jest, iż skarżąca na podstawie decyzji z dnia 8 października 1996 r. uzyskała pozwolenie na adaptację pomieszczenia mieszkalnego na pawilon wielobranżowy wraz ze zmianą elewacji bloku i budową podestu o powierzchni użytkowej [...] m2 (Lokal użytkowy). W dniu [...] grudnia 1996 r. udzielono skarżącej pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że w lokal własnościowy nr [...] przy ul. [...] [...] [...] w [...] składał się z lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej [...] m2 (lokal mieszkalny) i pawilonu handlowego o powierzchni użytkowej [...] m2 zaadaptowanego z pomieszczenia mieszkalnego (Lokal użytkowy). Jest również niespornym w ustalonym stanie faktycznym, że pawilon handlowy posiada odrębne wejście, i że w ścianie wspólnej dla lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego znajdowały się drzwi wewnętrzne, które zostały zamurowane. Właścicielem i użytkownikiem lokal handlowego i mieszkalnego pozostaje nadal skarżąca. Zgodnie z art. 2 ust.2 Uwl, samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Spełnienie wymagań o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Przyjęcie przez ustawodawcę, iż stwierdzenie spełnienia przez lokal mieszkalny lub użytkowy wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy, dokonywane ma być przez starostę i czynność ta ma formę zaświadczenia, oznacza, że postępowanie prowadzone z wniosku podmiotu zainteresowanego uzyskaniem potwierdzenia samodzielności lokalu ma charakter administracyjny, do którego mają zastosowanie przepisy działu VII kpa (art. 217-220). Jednakże stwierdzenie spełnienia wymagań techniczno-budowlanych jest czynnością materialno-techniczną, która charakteryzuje się szczególną specyfiką. Zaświadczenie, mimo że jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów - odmiennie, niż wynika to z art. 218 § 1 kpa - opiera się najczęściej na określeniu stanu samodzielności lokalu nie na podstawie materiałów znajdujących się w wyłącznym posiadaniu organu, lecz na podstawie dokumentacji przedstawionej przez ubiegającego się o wydanie zaświadczenia (tak Uchwała 7 Sędziów z dnia 27 lipca 2009 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie I OPS 2/09 -ONSA/WSA 2009/5/83). Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, samodzielny lokal może się składać z jednej lub z kilku izb, byleby tylko zostały one wydzielone w obrębie budynku trwałymi ścianami. Jednakże należy mieć na uwadze również dalszą część wskazanego przepisu. Lokal, o którym mowa, ma być przeznaczony na stały pobyt ludzi i wraz z pomieszczeniami pomocniczymi (jeśli są) i służyć zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio, stąd jego zastosowanie w niniejszej sprawie, również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Jak prawidłowo wskazał organ, korzystanie z węzła higieniczno-sanitarnego i miejsca do higienicznego spożywania pokarmów zapewniał lokalowi użytkowemu lokal mieszkalny – poprzez otwór drzwiowy. Obecnie – po zamurowaniu otworu drzwiowego – lokal mieszkalny stał się samodzielnym lokalem mieszkalnym (spełnia wymogi z art. 2 ust. 2 Uwl). Zaś lokal użytkowy, nie spełnia przesłanek z tego przepisu, ponieważ, poza wydzieleniem trwałymi ścianami w obrębie budynku muszą ziścić się jeszcze pozostałe przesłanki z art. 2 ust. 2 Uwl. Tymczasem lokal użytkowy jest obecnie pozbawiony węzła higieniczno-sanitarnego i miejsca do higienicznego spożywania pokarmów. Te dotychczas wykorzystywane na potrzeby lokalu użytkowego znajdują się bowiem w lokalu mieszkalnym – stanowiącym obecnie samodzielny lokal mieszkalny. Jak zaś słusznie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 142/10 (LEX nr 964675) "Za samodzielny lokal mieszkalny nie można uznać lokalu, którego użytkownicy nie mają dostępu do urządzeń sanitarnych, chyba że ogólnodostępne urządzenia sanitarne znajdują się w obrębie nieruchomości wspólnej". Skarżąca zarzuca, że nadal – jako właściciel lokalu użytkowego i lokalu mieszkalnego może korzystać z urządzeń WC i przygotowywać i spożywać posiłki w dotychczasowym miejscu tj. w lokalu mieszkalnym. Podkreśla, że pomieszczenia pomocnicze mogą być zlokalizowane poza lokalem użytkowym. Sąd nie neguje co do zasady takiego stanowiska, jednak należy mieć na uwadze inne jeszcze okoliczności. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1449/10 (LEX nr 964675) "z treści przytoczonych przepisów (art. 2 ust. 2 ustawy)[...], nie wynika, że pomieszczenia pomocnicze należące do danego lokalu muszą być usytuowane w obrębie jednego budynku. Ustawa nie formułuje takiego warunku samodzielności lokalu, odnosząc ten warunek jedynie do wydzielonej trwałymi ścianami izby lub zespołu izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi. A zatem należy uznać, że także pomieszczenia pomocnicze, a nie tylko pomieszczenia przynależne, mogą być zlokalizowane tak w budynku jak i poza budynkiem. Warunkiem koniecznym jest jednak położenie ich w granicach jednej nieruchomości gruntowej. Należy zwrócić uwagę, że z ustawy o własności lokali nie wynika wymóg, aby samodzielnym lokalem mieszkalnym mógł być tylko lokal wyposażony we wszystkie niezbędne urządzenia. Niektóre urządzenia tj. węzeł sanitarny mogą znajdować się poza lokalem. Usytuowanie zatem pomieszczenia pomocniczego, jakim jest pomieszczenie WC, poza budynkiem, ale w granicach jednej nieruchomości gruntowej, nie pozbawia lokalu cechy samodzielności jeżeli to pomieszczenie pomocnicze nie będzie znajdować się w innym samodzielnym lokalu lub korzystanie z tego pomieszczenia nie będzie wymagać korzystania z innego samodzielnego lokalu w inny sposób. Zatem, zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, za lokal samodzielny może być także uznany lokal mieszkalny, którego pomieszczenie pomocnicze, jakim jest WC, zlokalizowane jest poza budynkiem, choć w obrębie tej samej nieruchomości gruntowej, jeżeli będzie ono pomieszczeniem dostępnym wszystkim właścicielom i mieszkańcom lokali wchodzących w skład nieruchomości wspólnej. Jeżeli z takiego urządzenia sanitarnego będą korzystać właściciele kilku lokali, urządzenie to będzie zapewne przedmiotem ich współwłasności w odpowiednich częściach. Na tle powyższego poglądu, który Sad w niniejszym składzie w pełni podziela, należy stwierdzić, że lokal użytkowy nie może być lokalem samodzielnym, a to z tego względu, że wskazane przez skarżącą pomieszczenia pomocnicze (sanitariat i miejsce do higienicznego przygotowania posiłków) znajdują się w innym samodzielnym lokalu – lokalu mieszkalnym. O ile zatem sam fakt, że pomieszczenia pomocnicze znajdują się w ramach tej samej nieruchomości gruntowej nie niweczy uznania lokalu za samodzielny, to ich usytuowanie w ramach innego samodzielnego lokalu możliwość taką wyklucza. Z tego względu, na podstawie art. 151 ppsa, skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło