VII SA/Wa 170/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-19

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo że organ pierwszej instancji uznał jego nieruchomość za znajdującą się w obszarze oddziaływania inwestycji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie, nie wykazując w sposób przekonujący, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Kluczowe jest prawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania obiektu zgodnie z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, co determinuje krąg stron postępowania. W przypadku wątpliwości co do oddziaływania, organ powinien przyznać przymiot strony.
Stan faktyczny
Skarżący C. A. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę bulwaru nadwarciańskiego. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, stwierdzając, że działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie braku jego interesu prawnego jako strony.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi C. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżoną decyzję nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego C. A. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 157 § 1 w związku z art.156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku C. A., reprezentowanego przez adwokata D. S., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G.. Nr [...] znak: [...] z dnia [...].05.2010r., którą organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił Miastu G.. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie bulwaru nadwarciańskiego wschodniego od Mostu S. do ulicy C., realizowanej w ramach przedsięwzięcia : "Rewitalizacja [...] w G.. poprzez adaptację infrastruktury technicznej na cele kulturowe, rekreacyjne i turystyczne". W uzasadnieniu organ wskazał, że C. A. jest właścicielem działki nr ew. [...] położonej przy ul. N.w G. Analizując materiał dowodowy sprawy stwierdził, iż jest stroną postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta Miasta Z.. Objęte tym pozwoleniem na budowę roboty zaprojektowano bezpośrednio przy granicy z działką stanowiącą jego własność oraz bezpośrednio przy ścianie budynku położonego na tej nieruchomości. Prace budowlane polegają między innymi na wykonaniu głębokiego odkopu nasypu, na którym umieszczony jest budynek . W projekcie budowlanym zaznaczone zostało, iż od strony budynku wykop należy zabezpieczyć obudową zabezpieczającą przed przesunięciem gruntu, zaś nieprawidłowe wykonanie obudowy może doprowadzić do katastrofy budowlanej. Ponadto prace budowlane obejmują swoim zakresem również działkę nr ew. [...], przez którą to działkę nieruchomość wnioskodawcy ma zapewniony dostęp do drogi publicznej. Niewątpliwie zatem nieruchomość stanowiąca własność wnioskodawcy znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej ww. decyzją o pozwoleniu na budowę. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że przywołane powyżej przepisy obowiązujące w dacie wydania inkryminowanej decyzji nie zostały naruszone. Projekt budowlany zgodny jest z decyzją o warunkach zabudowy (decyzja Prezydenta Miasta G.. znak: [...] z dnia [...].05.2009r. i decyzja znak: [...] z dnia [...].04.2010r.) oraz wymaganiami ochrony środowiska, projekt zagospodarowania terenu zgodny jest z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. Ponadto projekt budowlany jest kompletny, został również sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Zatwierdzony badaną decyzją projekt budowlany spełnia warunki określone w art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego. Ponadto inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył dokumenty wymagane zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. W konkluzji wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta G.. Nr [...] z dnia [...].05.2010r. nie jest obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Wojewoda [...] nie stwierdził także wystąpienia innych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Od powyższej decyzji do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołał się C. A.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. złożył C. A., który jak wynika z akt sprawy, nie brał udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją organu stopnia podstawowego. Z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem w sprawie, obowiązkiem organu jest na nowo ustalić krąg jego stron. Jak wynika z akt sprawy, C. A. jest właścicielem działki nr ewid. [...], położonej przy ul. N.w G.. Przedmiotem planowanej inwestycji jest budowa bulwaru nadwarciańskiego wschodniego od Mostu [...] do ul. C., realizowanego w ramach przedsięwzięcia: "Rewitalizacja [...] w G. poprzez adaptację infrastruktury technicznej na cele kulturowe, rekreacyjne i turystyczne" na działkach o nr ewid. [...],[...],[...] i [...],[...],[...], obręb [...] oraz nr ewid. [...], obręb [...] w G.. Analiza projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego załącznik do decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], wykazała, że działka budowlana nr ewid. [...], graniczy bezpośrednio z częścią omawianej inwestycji, polegającą na wymianie nawierzchni na kostkę granitową w kolorze szaro-rudym, pasie (wężu) z kostki granitowej w kolorze czarnym, pasie poprzecznym z kostki granitowej w kolorze szarym oraz nawierzchni z kostki betonowej barwionej na kolor czerwony. Ponadto w ramach "Rewitalizacja [...] w G." zaplanowano budowę pawilonu "[...]", bilbordu informacyjnego, balkonów z roślinnością (palm), placu manewrowego (dostaw), pływających fontann, voliera, placu zabaw z elementami zabawowymi, altan, zegara słonecznego, sadzawki, sceny głównej, stanowiska rzeźb plenerowych, placu wydarzeń artystycznych z mapą świata w posadzce, molo, parkingu na 40 samochodów, kul granitowych, masztów z flagami Unii Europejskiej, Polski i [...] oraz pomostów pływających. Jedynym budynkiem przewidzianym w ramach planowanej inwestycji jest budowa pawilonu "iglo" (pawilonu typu szkielet drewniany z wypełnieniem szkłem; obiekt przeznaczony na cele gastronomiczne i punkt miejskiej informacji turystycznej). Powyższy obiekt został zaprojektowany w odległości ok. 190 m, od działki należącej do C. A.. Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W myśl ust. 1 przywołanego unormowania, budynek należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W szczególności podkreślenia wymaga, że projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów na działce ewid. [...] (przepis § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Ponadto nieruchomość o nr ewid. [...], nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 19 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Jak wynika z projektu budowlanego, w ramach planowanej inwestycji zaprojektowano parking na 40 samochodów. Został on zlokalizowany w odległości ok. 25 m od budynku (oznaczonego w projekcie zagospodarowania terenu symbolem i3) znajdującego się na działce ewid. [...], oraz w odległości 6,23 m od granicy z działką budowlaną nr ewid. [...]. Tym samym mając na uwadze treść § 19, usytuowanie miejsc postojowych w projektowanej inwestycji, nie ogranicza osób uprawnionych do działki nr ewid. [...] w możliwości jej zagospodarowania w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. W szczególności należy zwrócić uwagę, że C. A. będzie mógł na działce nr ewid. [...], usytuować budynek z otworami drzwiowymi lub okiennymi skierowanymi w stronę wschodnią w najbliższej dopuszczalnej odległości z działką sąsiednią (4 m od granicy z działką nr ewid. [...]). Ponadto nieruchomość nr ewid. [...], nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (m. in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych). Oprócz powyższego, dokumentacja projektowa - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie przewiduje - zmiany spływu wód powierzchniowych na nieruchomość należącą do C. A. (przepis § 29 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), co potwierdzają jednoznacznie rzędne terenu. Rzędne terenu dotyczące działki należącej C. A., jak i terenu inwestycji nie zmieniają się. Tym samym brak jest podstaw, aby uznać, iż zmieniony został naturalny spływ wód powierzchniowych. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że ewentualna zmiana spływu wód opadowych związana z przebudową istniejącej kanalizacji deszczowej nie ma wpływu na legitymację procesową C. A. do kwestionowania decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...]. Wymaga bowiem podkreślenia, że przebudowa istniejącej kanalizacji deszczowej nie jest objęta zakresem przedmiotowej inwestycji. Jak wynika z posiadanych akt sprawy, istniejąca sieć wodociągowa o 500 i e250 oraz kanalizacja deszczowa podlegać będzie przebudowie według odrębnego opracowania na podstawie zgłoszenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Ponadto, sporne przedsięwzięcie nie pozbawia również powyższej nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Sporna inwestycja nie niesie ze sobą również ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych. W świetle powyższych ustaleń sporne przedsięwzięcie nie powoduje - w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowania działki nr ewid. [...]. Ponadto, interesu prawnego skarżący nie może wywodzić z faktu obciążenia działek inwestycyjnych, w tym działki nr ewid. [...] i działki nr ewid. [...], służebnością drogi koniecznej, polegającej na prawie przechodu i przejazdu na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr ewid. [...]. Powyższa służebność drogi koniecznej nie daje podstaw do przyznania podmiotom uprawnionym z tytułu tejże służebności - w świetle obowiązujących przepisów tj. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego - legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Należy bowiem wskazać, że nie pozostawia wątpliwości fakt, że obecnie obowiązujące przepisy prawa nie wiążą żadnych uprawnień prowadzących do przyznania statusu strony podmiotom legitymującym się posiadaniem któregokolwiek z katalogu ograniczonych praw rzeczowych regulowanych przepisami prawa cywilnego. Interesu prawnego skarżącego nie można zatem wywieść z powoływanego przez niego faktu istnienia służebności przejazdu przez działkę inwestycyjną. Wymaga jednak podkreślenia, że interes prawny właściciela nieruchomości, wynikający z prawa rzeczowego, może pozostawać w bezpośrednim związku ze sprawą administracyjną i rozstrzygnięciem w takiej sprawie, odnoszącym się do sąsiedniej nieruchomości. Powołanie się na przepisy prawa cywilnego miałoby znaczenie, jeśli z ich treści wynikałby wpływ na sytuację prawną odnoszącą się do uprawnień lub obowiązków właściciela nieruchomości w publicznoprawnej sferze prawa administracyjnego. W zakresie prawa budowlanego sytuację taką określają jednak przepisy prawa administracyjnego i w nich należy upatrywać źródła tego interesu. W wyroku z dnia 22 września 2010 r. (II OSK 1456/09 CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro służebność gruntowa jest ograniczonym prawem rzeczowym, co wynika wprost z art. 244 § 1 k.c. to skarżącemu przysługiwać mogą jedynie uprawnienia wynikające z ograniczonego prawa rzeczowego, a nie z prawa własności, użytkowania wieczystego, czy też zarządu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane. Uzasadnione jest w tej sytuacji przekonanie, że skarżący niewątpliwie posiada interes faktyczny, wywiedziony z ograniczonego prawa rzeczowego - służebności gruntowej, nie posiada natomiast interesu prawnego, gdyż nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Dodatkowo należy również podnieść, iż jakkolwiek roszczenia związane ze służebnością prawa przechodu i przejazdu są poza kontrolą w postępowaniu administracyjnym, to jednak mogą być one dochodzone w stosownej procedurze przed sądem powszechnym. Nie mają one jednak wpływu na ocenę przymiotu strony skarżącego w niniejszym postępowaniu nieważnościowym. Ponadto, przywołane przez skarżącego w odwołaniu kwestie dotyczące wykonania projektowanej inwestycji, jak również uciążliwości związane z jego budową, nie dają postaw do uznania, iż skarżący posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 28 Kpa. Ponieważ Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopatrzył się - a C. A. nie wykazał - interesu prawnego do udziału w przedmiotowym postępowaniu, w świetle cytowanego wyżej przepisu art. 28 Kpa w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego - nie może być ona uznany za stronę ww. postępowania. Z uwagi na to, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...]. został wniesiony przez C. A., który nie legitymuje się przymiotem strony w niniejszym postępowaniu - organ uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r., znak: [...], i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję złożył C. A.. Decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. a) art. 7 w zw. z art. 77 i 80 k.p.a.: - poprzez dokonanie wadliwej oceny dowodów w szczególności przez brak wszechstronności w rozważeniu zebranego materiału, co wyrażało się zwłaszcza w całkowitym i niczym nieuzasadnionym pominięciu przy ocenie dowodów okoliczności, że skarżący jest właścicielem działki o nr ewid. [...], położonej w G., przy ul. N., bezpośrednio sąsiadującej z działkami, na których wykonywane były prace, których przeprowadzenie stanowiło przedmiot postępowania w sprawie wydania decyzji o wydaniu pozwolenia na przebudowę bulwaru nadwarciańskiego - co w efekcie skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, że postępowanie to zostało przeprowadzone bez naruszenia podstawowych uprawnień skarżącego, - poprzez niedopuszczenie dowodu z odpisu opinii technicznej z listopada 2010 r. sporządzonej przez dr inż P. S. na okoliczność niezgodności postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na przebudowę bulwaru nadwarciańskiego w G. z zasadami sztuki budowlanej i nieprawidłowości, jakie zaistniały wskutek tego, a których to naruszeń można było uniknąć, gdyby organ umożliwił skarżącemu udział w postępowaniu jako stronie, a także na okoliczność, że nieruchomość skarżącego znajdowała się obszarze oddziaływania inwestycji w postaci przebudowy bulwaru; b) art. 8 k.p.a. - poprzez błędną wykładnię, która spowodowała rażące naruszenie zasad związania organu obowiązującymi przepisami prawa oraz pogłębiania zaufania obywateli do działania administracji publicznej - poprzez odmowę udziału skarżącego w postępowaniu w którym mógł być uznany za stronę co spowodowało szkodę w majątku skarżącego oraz naruszyło zaufanie do organu administracji; c) art. 9 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie co spowodowało nie poinformowanie skarżącego o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na przebudowę bulwaru nadwarciańskiego w G., pomimo, że postępowanie do dotyczyło praw przysługujących skarżącemu; d) art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie co spowodowało uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w sprawie wydania decyzji o wydaniu pozwolenia na przebudowę bulwaru nadwarciańskiego w G. i w konsekwencji - także - niezbadania wniosku skarżącego; e) art. 25 § 1 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie a co się z tym wiąże, wydanie decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], przez organ niewłaściwy w sytuacji kiedy stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę jest miasto G. reprezentowane przez Prezydenta Miasta G. a organem właściwym do wydania pozwolenia na budowę jest starosta którego funkcję sprawuje Prezydent Miasta G.; f) art. 28 k.p.a. - poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący nie jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, zakończonego decyzją Prezydenta Miasta G.z dnia [...] maja 2010 r., nr [...],; g) art. 156 § 1 w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. - poprzez błędną wykładnię i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji, pomimo że w rzeczywistości w okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy prawne do zastosowania przedmiotowej instytucji, jako że decyzja, której dotyczył złożony w sprawie wniosek została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości oraz z rażącym naruszeniem prawa. 2. naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane - poprzez błędną wykładnię i nieuzasadnione nieuznanie skarżącego za stronę na chwilę wydania decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...]; b) art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane - poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nieruchomość należąca do skarżącego tj. działka o nr ewid. [...], położonej przy ul. N. w G. nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia tj. "Rewitalizacja [...] w G. poprzez adaptację infrastruktury technicznej na cele kulturowe, rekreacyjne i turystyczne" na działkach o nr ewid. [...],[...],[...] i [...],[...],[...], obręb [...] oraz nr ewid. [...], obręb [...] w G., c) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego - poprzez niewłaściwe zastosowanie i nie uwzględnienie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich przez nieuznanie, że skarżącemu przysługuje uzasadniony słuszny interes w byciu stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...],. Wskazując na powyższe uchybienia wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]. W razie stwierdzenia przez Sąd braku przesłanek do stwierdzenia nieważności ww. decyzji wniósł o uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...] i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji tj. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. W odpowiedzi a skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa, do czego z mocy art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) Sąd jest uprawniony - stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które powoduje konieczność jej uchylenia. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. i umarzająca postępowanie organu I instancji. Organ II instancji orzekając w postępowaniu odwoławczym uznał, że wnioskodawca C. A. nie ma interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie [...] od Mostu S. do ulicy C., realizowanej w ramach przedsięwzięcia : "Rewitalizacja [...] w G.. poprzez adaptację infrastruktury technicznej na cele kulturowe, rekreacyjne i turystyczne". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że działka skarżącego nie leży w obszarze oddziaływania wskazanej wyżej inwestycji. Przede wszystkim należy podnieść, że pojęcie strony postępowania administracyjnego zawarte w art. 28 k.p.a., zgodnie z którym jest nią każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Tak więc stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku (wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06). Krąg podmiotów w sprawie, której przedmiotem jest pozwolenie na budowę, prowadzonej w trybie nadzwyczajnym, powinien być ustalony identycznie jak w sprawie w tym przedmiocie prowadzonej w trybie zwykłym, tzn. na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż przy określaniu, kto winien być stroną postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego, decydujące znaczenie ma kwestia ustalenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego. Wynika to wprost z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 ustawy, ilekroć jest w niej mowa o obszarze oddziaływania obiektu, należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Z treści powołanego wyżej art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wynika, że w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ administracji architektoniczno - budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie obszaru oddziaływania powinno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, z uwzględnieniem treści nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Należy przy tym zaznaczyć, że przy ocenie, czy podmiot jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, lecz jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał. Obszar oddziaływania obiektu to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub wydane na ich podstawie decyzje. Również zachowanie odległości przewidzianych przepisami technicznymi nie przesądza o braku oddziaływania obiektu poza obszarem nieruchomości inwestora. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie II SA/GL 1264/08 skoro obszar oddziaływania obiektu oznacza teren wyznaczony wokół niego, to już z istoty definicji ustawowej wykluczyć należy przypadek, że teren ten stanowi jedynie obszar zabudowy czyli samą powierzchnię obiektu. Przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę w obecnym stanie prawnym z definicji powinni mieć właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiednich, chyba że organ ustali, iż z uwagi na znaczną odległość planowanej zabudowy od działki sąsiedniej, ukształtowanie terenu, sposób jego dotychczasowego lub planowanego zagospodarowania wykluczone jest, iż zamierzenie inwestycyjne będzie w jakikolwiek sposób ograniczało zagospodarowanie nieruchomości sąsiedniej. Rozważania te podziela także sąd rozpoznający niniejszą sprawę, i w jego ocenie organ II Instancji nie zastosował się do tych wskazań. Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta G.. Nr [...] znak: [...] z dnia [...].05.2010r., którą organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił Miastu G.. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie [...] od Mostu S. do ulicy C., realizowanej w ramach przedsięwzięcia : "Rewitalizacja [...] w G. poprzez adaptację infrastruktury technicznej na cele kulturowe, rekreacyjne i turystyczne" skarżący nie uzyskał przymiotu strony. Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym, zainicjowanym wnioskiem skarżącego, organ I instancji wskazał, że nieruchomość skarżącego znajduje się w strefie oddziaływania obiektu objętego pozwoleniem na budowę. Organ odwoławczy umarzając postępowanie odwoławcze uznał jednak, że skarżący nie ma interesu prawnego w zainicjowanym przez niego postępowaniu. W związku z tym należy wskazać, że obszar oddziaływania obiektu dotyczy zarówno terenu niezagospodarowanego jak i już zagospodarowanego, ograniczenia mogą bowiem dotyczyć zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Natomiast przepisy odrębne, o których mowa w cytowanym powyżej przepisie, są to przepisy, których zastosowanie powoduje jakiekolwiek ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Są to zatem nie tylko przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale także np. przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.), ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), czy też rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. Nr 109, poz. 719), jak i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). Organ winien był zatem zbadać przeznaczenie nieruchomości skarżącego według przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustalić jak nieruchomość (czy też nieruchomości) skarżącego może być zabudowana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami szczególnymi. Następnie winien był ustalić czy planowana inwestycja wpłynie na zgodny z przepisami sposób zagospodarowania działek skarżącego, przy czym należy wziąć pod uwagę nie tylko obecnie ustalone zagospodarowanie działki lecz również dopuszczalną w świetle przepisów zmianę tego zagospodarowania, a więc zbadać również w jaki sposób sporna inwestycja będzie wpływała w przyszłości na zagospodarowanie działki skarżącego. W kontekście tych okoliczności należy przypomnieć, że roboty budowlane przy inwestycji zaplanowane zostały w trzech granicach działki skarżącego. Poza parkingiem na 40 samochodów w bezpośredniej bliskości z nieruchomością skarżącego winny być przeprowadzone roboty budowlane związane z budową innego obiektu budowlanego jakim jest molo. Przy czym projekt budowlany przewidywał szczególne zabezpieczenie tych prac w związku z możliwością spowodowania katastrofy budowlanej polegającej na uszkodzeniu lub zawaleniu się budynku skarżącego wobec prowadzenia prac w zbliżeniu z jego fundamentami. W związku z tym za niewystarczające dla oceny obszaru oddziaływania inwestycji należało uznać odniesienie się wyłącznie do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wobec przyznania skarżącemu przymiotu strony przez organ I instancji na organie odwoławczym spoczywał obowiązek wykazania interes prawny skarżącego nie wynika z żadnej normy prawnej. Reasumując, skoro obowiązkiem organu w postępowaniu administracyjnym mającym za przedmiot udzielenie pozwolenia na budowę jak i w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących pozwolenia na budowę jest prawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania obiektu w celu ustalenia kręgu stron postępowania stosownie do treści art. 28 ust. 2 w zw. art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, to stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, oraz z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.) mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Ponownie rozstrzygając sprawę organ administracji przy ustalaniu stron postępowania, mając na względzie treść art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, weźmie pod uwagę przedstawioną wyżej ocenę prawną, w szczególności pod kątem spełnienia wymogów dotyczących ochrony interesów osób trzecich oraz wskazania wszystkich mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Ewentualne przyznanie skarżącemu przymiotu strony nie przesądza oczywiście o zasadności zgłoszonych przez niego zarzutów do decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarzuty te będą mogły być rozpatrywane w postępowaniu drugoinstancyjnym, jeżeli skarżący zostanie przez organ uznany za stronę. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. O wykonalności orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło