II SAB/Wa 207/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Anna Mierzejewska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2013 r. sprawy ze skargi D.S. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lutego 2013 r. 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego D.S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. (data stempla pocztowego) D.S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2013 r. zwrócił się, za pośrednictwem poczty elektronicznej, do Ministra Finansów, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), o udostępnienie informacji o wysokości kwot ogółem, które zostały wyegzekwowane na rzecz wierzycieli zarówno polskich, jak i zagranicznych w ramach wniosków o dochodzenie należności obsługiwanych przez wydział AP 14 (Wydział Międzynarodowej Współpracy w Dochodzeniu Należności Departamentu Administracji Podatkowej Ministerstwa Finansów) i znajdowały się na rachunku Ministerstwa Finansów wg. stanu na koniec 2008 r., 2009 r., 2010 r., 2011 r. oraz 2012 r. Podkreślił, że przed złożeniem powyższego wniosku otrzymał wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz z dnia [...] listopada 2012 r., z których wynikało, że organ jest w posiadaniu żądanych informacji. Zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Minister Finansów jest organem zobowiązanym do udostępenienia informacji publicznej, a żądane informacje stanowią, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostepie do informacji publicznej, informacje publiczne. Skarżący wskazał, że termin do udostępnienia powyższej informacji upłynął z dniem [...] lutego 2013 r. i do tego dnia nie otrzymał od organu żadnej odpowiedzi ani powiadomienia dotyczącego niezłatwienia sprawy w terminie określonym w art. 13 ust. 1 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, podając, że pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] udostępnił wnioskodawcy żądane informacje publiczne, a zatem skarga na bezczynność jest bezprzedmiotowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Wyjaśnić należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 P.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustaleniu, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 P.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępnym na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl., z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 K.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy zatem stwierdzić, że dokonanie żądanej czynności lub wydania żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (pogląd ten został podzielony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12 – oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z tych względów, Sąd wydał rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a. zdanie drugie i stwierdził w punkcie 1 sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też wręcz przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Skarga D.S. na bezczynność Ministra Finansów została wniesiona w dniu [...] marca 2013 r. (data stempla pocztowego), a zatem nastąpiło uchybienie terminu, bowiem ostatnim dniem terminu do udzielenia informacji publicznej (wniosek o jej udostępnienie wpłynął do organu w dniu [...] lutego 2013 r.), o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, był dzień [...] lutego 2013 r. Fakt, że organ mimo przekroczenia ponad 60 dni, co do ustawowego terminu w realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który został zrealizowany w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r., doręczonym w dniu [...] maja 2013 r., przestał pozostawać w bezczynności niezależnie od wniesienia przez stronę skargi, świadczy jednak o braku rażącego naruszenia prawa. Ponadto z całokształtu sprawy wynika, że organ co do zasady reagował na składane przez skarżącego wnioski w zakresie informacji publicznej poprzez udzielanie mu żądanych informacji, wydawanie decyzji administracyjnych oraz pisemne wyjaśnianie spornych kwesti. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu powołanej ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a wymienionej ustawy, udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć. Trzeba przy tym zaznaczyć, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów zarówno wytworzonych przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszone (skierowane) do tych podmiotów. W rozpatrywanej sprawie, w dniu [...] lutego 2013 r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek D.S. z dnia [...] lutego 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej o wysokości kwot ogółem, które zostały wyegzekwowane na rzecz wierzycieli zarówno polskich, jak i zagranicznych w ramach wniosków o dochodzenie należności obsługiwanych przez wydział AP 14 (Wydział Międzynarodowej Współpracy w Dochodzeniu Należności Departamentu Administracji Podatkowej Ministerstwa Finansów) i znajdowały się na rachunku Ministerstwa Finansów wg. stanu na koniec 2008 r., 2009 r., 2010 r., 2011 r. oraz 2012 r. Biorąc powyższe pod uwagę, należy uznać, że żądane przez skarżącego informacje są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem powołana ustawa znajduje w sprawie zastosowanie. Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej od tego dnia, to jest od dnia [...] lutego 2013 r. zaczął biec czternastodniowy termin do udzielenia stronie wnioskowanej informacji, względnie do dokonania czynności, o których mowa w art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 lub art. 15 ust. 2 ustawy lub wydania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. organ udostępnił skarżącemu żądaną informację publiczną. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, a co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym - w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak, aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., konieczne jest stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności, były podstawy do zastosowania art. 149 zdanie pierwsze P.p.s.a., a więc uwzględnienia skargi na bezczynność (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 1803/11, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w chwili złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności. Doręczenie jednak skarżącemu w dniu [...] maja 2013 r. pisma załatwiającego wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2013 r., czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym co do rozstrzygnięcia o zobowiązaniu organu do udzielania żądanej informacji publicznej, gdyż na dzień orzekania organ nie pozostaje już w tym zakresie w bezczynności. W tej sytuacji Sąd w punkcie 2 wyroku umorzył postępowanie sądowe w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. O kosztach orzeczono zaś w punkcie 3 sentencji na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a.