II GSK 2404/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr. ) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. P., M. K. – wspólników spółki cywilnej P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 8 lipca 2013 r. sygn. akt III SA/Po 391/13 w sprawie ze skargi R. P., M. K. – wspólników spółki cywilnej P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. P., M. K. – wspólników spółki cywilnej P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. I Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargę R. P., M. K. - wspólników spółki cywilnej P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: w wyniku kontroli dotyczącej okresu od [...] lipca 2011 r. do [...] lipca 2012 r., [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2012 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874; dalej: ustawa o transporcie drogowym lub u.t.d.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 244, poz. 1454) nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do jednej godziny, to jest naruszenie objęte sankcją w wysokości 100 zł na podstawie l.p. 5.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i za każdą następną rozpoczętą godzinę w kwocie 200 zł stosownie do treści l.p. 5.3.2. załącznika nr 3 do u.t.d., za które organ nałożył grzywnę w kwocie łącznej 300 zł. Ponadto stwierdzono naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, zgodnie z l.p. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. objęte sankcją w wysokości 500 zł za każde naruszenie i w konsekwencji organ wymierzył karę łączną w wysokości 15.000 zł. W wyniku rozpoznania odwołania, w którym skarżący zarzucili m.in., że organ pominął okoliczności związane z pożarem lokalu przedsiębiorstwa w dniu [...] listopada 2011 r., pomimo przedłożenia dokumentu Państwowej Straży Pożarnej w trakcie kontroli, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że skarżący zarzucając wyłącznie naruszenie prawa materialnego w części uchybienia opisanego w pkt 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., żądali jednocześnie uwzględnienia możliwości nie nakładania kary w myśl art. 92b u.t.d., który stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.06.102.1; dalej: rozporządzenie (WE) 561/2006), rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.85.370.8 ze zm.; dalej: rozporządzenie Rady (EWG) 3821/85) i umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); podczas gdy przepis ten dotyczy naruszeń z pkt 5.3 załącznika. W tym zakresie Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że strona nie wskazała żadnych dowodów i okoliczności, w oparciu o które można by ustalić, czy i kiedy strona wykonywała usługi przewozowe polegające na zbieraniu odpadów z gospodarstw domowych. WSA podkreślił, że aby dany przewóz mógł być zaliczony do wykonywanego w warunkach wyłączenia z art.13 ust. 1 lit. h rozporządzenia (WE) 561/2006 musi być wykonywany pojazdem, który może realizować konkretną funkcję, w związku z którą przewóz jest wykonywany, co oznacza, że wykazania wymaga, że dany, konkretny przewóz, którego dotyczyło naruszenie, pozostawał w bezpośrednim związku z którymś z enumeratywnie wskazanych tam rodzajów transportu. Strona takich okoliczności nie podnosiła, a jedynie ogólnikowo powołała się na rodzaj prowadzonej działalności. Z kolei w zakresie naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówek, w ocenie Sądu, analiza akt sprawy nie wskazuje, by strona w trakcie kontroli przedkładała dokument z dnia [...] listopada 2011 r. sporządzony przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej. Wzmianki takowej nie zawiera protokół kontroli. Sąd zauważył, że skarżący odebrali ([...] sierpnia 2002 r.) zawiadomienie o zakończeniu postępowania administracyjnego, jednak nie skorzystali z możliwości zapoznania się z aktami, nie zgłosili uwag do postępowania, ani wniosków dowodowych. Ponadto Sąd stwierdził, że w odwołaniu skarżący z jednej strony podnoszą, że pominięto dokument dotyczący pożaru, pomimo, iż znajdował się w materiałach przedsiębiorstwa, z drugiej zaś, że przedłożono go kontrolującym dopiero w trakcie kontroli. Z protokołu kontroli wynika jedynie, że pobrano za pokwitowaniem 120 wykresówek i 41 dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów. Dodatkowo o określone dokumenty organ zwracał się pismem z dnia [...] lipca 2012 r.; z żadnego z tych pism nie wynika, że skarżący istotnie dokument o pożarze "przedłożyli" kontrolującym. Odnosząc się do zarzutu nie poinformowania strony o treści art. 92a i 92b u.t.d. WSA stwierdził, że organ ma możliwość zastosowania tych przepisów, o ile uzna, że wykonujący przewóz drogowy określone w tych przepisach warunki spełnił. To przedsiębiorca winien odpowiednimi dowodami je wykazać, dlatego poucza się go o treści art. 55, art. 72 i art. 73 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.), które to przepisy informują o prawach i obowiązkach kontrolowanego. I takie pouczenie zawarto w imiennym upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli, które wręczono w dniu [...] lipca 2012 r. R. P.. Sąd podkreślił, że to w konsekwencji aktywności przedsiębiorcy organ może uznać, iż zaistniały okoliczności sprawy i dowody dla zaistnienia przesłanek z art. 92b lub art. 92c u.t.d. Organ nie miał więc obowiązku informowania o treści tych właśnie przepisów. W tym stanie rzeczy WSA na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji. II W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku Sądu I instancji skarżący zarzucili 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez nieuwzględnienie zaistnienia niezależnych od skarżących okoliczności wyłączających odpowiedzialność za powstanie ewentualnego naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, 2) lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. nałożenie kary pieniężnej w kwocie 500,00 zł za każdy dzień "kalendarzowy" za który nie okazano wykresówki lub zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę, podczas gdy przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do dni pracy kierowcy, a z materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, iż w spornych dniach pojazdy nie były użytkowane, a kierowca nie wykonywał pracy na innym pojeździe, do którego mają zastosowanie przepisy u.t.d., 3) lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nieprawidłową wykładnię i błędne zastosowanie, tj. sankcjonowanie braku okazania przez przewoźnika zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę, podczas gdy w okresie objętym kontrolą przewoźnik nie miał obowiązku archiwizowania tych zaświadczeń, a okoliczność nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę w rozumieniu lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. winna być oceniana w kontekście całego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania; 2. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na przebieg sprawy, tj. 1) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w ten sposób, że WSA w P. oddalił skargę na decyzję GITD z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji gdy powinnością Sądu było uwzględnienie skargi wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 i Ip. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. wobec okoliczności opisanych powyżej w ust. 1 pkt 1) - 3) niniejszej skargi, 2) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w ten sposób, że WSA w P. oddalił skargę na decyzję GITD z dnia [...] grudnia 2012 r. mimo, iż w sposób wyraźny narusza ona przepisy art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.), poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, nieuprawnione przerzucenie obowiązków dowodowych na skarżących, oraz błędne przedstawienie stanu faktycznego sprawy, bowiem nie uwzględniono, iż z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, iż do naruszenia określonego w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. w przedmiotowej sprawie nie doszło z powodów opisanych w ust. 1 pkt 2) i 3) niniejszej skargi oraz nie wyjaśniono istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności wyłączających odpowiedzialność na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. związanych ze zniszczeniami powstałymi wskutek pożaru biura, wobec nieuprawnionego przerzucenia obowiązku inicjatywy dowodowej na skarżących. Podnosząc te zarzuty skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w P., względnie, uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznania merytorycznego i uwzględnienia skargi oraz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Kontrolowanym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji uznał legalność działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o nałożeniu na skarżących kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia: skrócenie dziennego czasu odpoczynku oraz nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, żądanych w toku kontroli prowadzonego przez nich przedsiębiorstwa. Co nie było i nie jest sporne, skarżący nie zaprzeczają, że nie okazali wykresówek, ani żadnych innych dokumentów potwierdzających nieprowadzenie przez kierowcę w danych dniach pojazdów, lecz wskazując na art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. podnosili, że w stwierdzonym stanie faktycznym, zasadne było zastosowanie wobec niej tego przepisu, niestosowanie art. 92a ust. 1 utd. i umorzenie postępowania. Zdaniem skarżących, Sąd I instancji naruszył wskazane przepisy prawa procesowego, uznając zebrany materiał dowodowy za wystarczający i nie budzący wątpliwości, wskutek czego błędnie odmówił zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Na wstępie rozważań przypomnieć należy zasadnicze dla oceny słuszności zarzutów skargi kasacyjnej unormowania, i wskazać, że zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że formułowany przez obowiązujące przepisy prawa nakaz szczególnej dbałości zabezpieczenia wykresówek jako podstawowego dokumentu dowodzącego respektowania norm czasu pracy w przedsiębiorstwie transportowym obarcza prowadzącego tę działalność, który mając na uwadze cel, jakiemu służy chroniona dokumentacja, ale również własny interes, winien wyjątkowo skrupulatnie wywiązać się z tego obowiązku. Powyższa konstatacja wymaga opatrzenia jej dodatkową refleksją, iż przedsiębiorca transportowy świadomy wagi dokumentacji czasu pracy kierowców, powinien przedsiębrać wszelkie możliwe środki służące stworzeniu właściwych warunków przechowywania wykresówek, w szczególności przeciwdziałające ich zniszczeniu, przy czym żaden z podjętych środków zabezpieczenia dla ochrony dokumentacji nie może być uznany za nadmiar ostrożności (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 549/11). Należy zatem przyznać słuszność rozumowaniu Sądu I instancji, który podkreślił obiektywny charakter odpowiedzialności przedsiębiorców transportowych, w gestii i interesie których leży podjęcie wszelkich możliwych środków zabezpieczających przed naruszeniami prawa. Zwolnienie się z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na podstawie art. 93c u.t.d. może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy przedsiębiorca wykaże, iż podjął wszelkie, ponadrutynowe środki dla uniknięcia naruszenia prawa, które mimo to, wskutek nieprzewidzianych od niego okoliczności lub zdarzeń nastąpiło. Stwierdzone w toku kontroli, sankcjonowane w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d., naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, wiąże się z treścią art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1 rozporządzenia, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Tak więc, obowiązek przechowywania wykresówek i wydruków w określonym porządku i w określonej formie przez minimum rok od ich użycia wynika z art. 14 ust. 2 in fine rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85, zaś obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia tej dokumentacji znajduje oparcie w art. 15 wskazanego aktu prawa wspólnotowego. Mimo, iż prawodawca nie określił sposobu przechowywania wykresówek, zważywszy na walor tych dokumentów jako podstawowych dla udokumentowania przez przedsiębiorcę transportowego przestrzegania czasu pracy kierowców, ich najlepsze zabezpieczenie dla potrzeb ewentualnych kontroli (art. 15 ust. 7 cyt. rozporządzenia Rady (EWG) i art. 87 ust. 1 u.t.d.) stanowi oczywisty obowiązek wykonującego transport drogowy. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano 30 wykresówek dokumentujących aktywność kierowcy Pana P. H. za okres od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] listopada 2011 r. Skarżący nie przedstawili także żadnych innych dokumentów, potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów samochodowych w w/w dniach przez tego kierowcę. Skarżący wyjaśnili, że z przyczyn losowych "całkowicie od nich niezależnych, spowodowanych siłą wyższą (...)" doszło do powstania naruszeń stwierdzonych w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2012 r. Na potwierdzenie w/w okoliczność skarżący wskazali na pismo Komendanta Powiatowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] listopada 2012 r., z którego wynika, że "w dniu [...] listopada 2012 r. miał miejsce pożar budynku magazynowo - socjalno - biurowego w miejscowości W., którego właścicielem jest R. s.c." Jako prawdopodobną przyczynę pożaru podano zwarcie instalacji elektrycznej. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że WSA zaakceptował niepełne postępowanie dowodowe w sytuacji, gdy pożar pomieszczenia, w którym przechowywano wykresówki stanowił zdarzenie, którego przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, czego Sąd wadliwie nie uwzględnił, nie dopatrując się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Jak podkreślił Sąd I instancji, wzmianki o pożarze i zniszczeniu w jego następstwie sporej części dokumentacji przedsiębiorstwa nie zawiera protokół kontroli, także z pism załączonych przez stronę na skutek wezwań organu, czy też samodzielnie do akt sprawy, również nie wynika, aby zgłaszała taki fakt. Z protokołu kontroli wynika jedynie, iż pobrano za pokwitowaniem 120 wykresówek i 41 dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów. Ponadto organ zwracał się o przedstawienie dodatkowo określonych dokumentów, m.in. pismem z dnia [...] lipca 2012 r. i brak potwierdzenia, by na jakimkolwiek etapie wymiany korespondencji strona istotnie dokument o pożarze "przedłożyła" kontrolującym. Wypada w tym miejscu zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że przedsiębiorca w toku kontroli mógł i powinien wykazywać nie tylko bierną postawę przedkładając żądane dokumenty, ale także samodzielnie okazywać dowody, udzielać ustnych i pisemnych wyjaśnień. Niezrozumiałym jest więc podpisanie protokołu kontroli i nie zgłaszanie uwag, w sytuacji jednoznacznego przyjęcia przez organy takiego naruszenia i w konsekwencji oczywistego pominięcia tego dokumentu. Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] lipca 2012 r. R. P. upoważnił E. J. do reprezentowania go w czasie kontroli, w tym samym dniu zezwolił także na dokończenie czynności kontrolnych w oddziale w K., a w dniu [...] lipca 2012 r. protokół kontroli podpisał bez uwag. Uznać więc należy, iż nie tylko miał zapewnioną możliwość konsultacji z kontrolującymi, ale także wglądu w dokumentację. Miał świadomość, jakie dokumenty pobrano (pkt V protokołu kontroli) oraz jakich zażądano od przedsiębiorcy w dniu [...] lipca 2012 r. (k. - 28 akt administracyjnych). Powyższe czyni nieuzasadnionym zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, nieuprawnione przerzucenie obowiązków dowodowych na skarżących oraz błędne przedstawienie stanu faktycznego sprawy, wobec nieuprawnionego przerzucenia obowiązku inicjatywy dowodowej na skarżących. Na marginesie wypada zauważyć, co dostrzegł również Sąd I instancji, że ani w obszernym odwołaniu, ani w skardze, strona nie objaśniła przyczyn wybiórczego zniszczenia dokumentacji, nie wyjaśniła, w jakim zakresie zniszczeniu uległa dokumentacja firmy i, co najistotniejsze, nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność, że utracone w wyniku pożaru dokumenty w ogóle dotyczyły przedmiotu kontroli. Jak stwierdził WSA, z zaświadczenia Komendanta Państwowej Straży Pożarnej wynika, że "pomieszczenia nie spłonęły doszczętnie, a jedynie zniszczeniu uległy poszczególne przedmioty". W orzecznictwie w okolicznościach analogicznego naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek przyjmuje się, że "w przypadku, gdy strona powołuje się na okoliczności objęte hipotezą art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym (aktualnie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.), to spoczywa na niej obowiązek wykazania, że uczyniła wszystko, czego można od niej oczekiwać, aby skutecznie zabezpieczyć przechowywane dokumenty, w taki sposób, aby zminimalizować w możliwie największym stopniu ryzyko (...). Zdarzeń losowych typu powódź, pożar, kradzież z włamaniem, itp. nie można wprawdzie z oczywistych względów przewidzieć, ale można poczynić odpowiednie kroki, aby zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia, tym bardziej, jeśli mamy do czynienia z przedsiębiorcą, który jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 86/10). Powyższe prowadzi do oceny, że zarówno organy, jak i Sąd I instancji prawidłowo odczytały w kwestionowanym zakresie normę z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i nie znalazły podstaw do jej zastosowania w rozpoznawanej sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy, należy zgodzić się, wbrew stanowisku skarżących, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo stwierdził, a Sąd I instancji to ustalenie zaakceptował, że w przedmiotowym stanie faktycznym doszło do naruszenia dyspozycji lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nieokazanie do kontroli 30 sztuk wykresówek, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 15.000 zł. Naruszenia l.p. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. skarżący upatrują także i w tym, że: "przepis lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie definiuje jakiego rodzaju dokument winien stanowić dowód potwierdzający fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę w określonym dniu" i podkreślają że może chodzić o “wykresówkę lub zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu". Zdaniem skarżących “przepis lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. winien być interpretowany w ten sposób, iż karę nakłada się za każdy dzień pracy kierowcy, za który nie została okazała wykresówka lub zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę. Nałożony przez organ obowiązek przedłożenia wykresówki lub zaświadczenia za każdy dzień kalendarzowy bez względu na to czy kierowca pracował w danym dniu nie ma wystarczającego wsparcia normatywnego", a ponadto “w okresie objętym kontrolą nie istniał obowiązek przedsiębiorcy przechowywania dokumentu kierowcy potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w określonych dniach, co w konsekwencji powinno prowadzić do wniosku, iż brak tych dokumentów nie jest czynnością podlegającą sankcjonowaniu." Rację ma autor skargi kasacyjnej wskazując, że art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879), w brzmieniu obowiązującym w okresie kontroli, "dotyczy jedynie obowiązku posiadania zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu w trakcie kontroli drogowej". I jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, przedsiębiorca nie ma obowiązku przechowywania zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę w danym dniu, gdyż nie ma przepisów prawa materialnego, które nakładałyby takowy obowiązek na przedsiębiorcę (Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 759/08 oraz z 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 182/08). Jednak w pozostałym zakresie, zarzut ten jest całkowicie chybiony. Skarżący nie dostrzegli bowiem, że żądaniem organu w toku kontroli objęte były wykresówki. Wynika to również z jasnej treści l.p. 6.3.7., który za naruszenie w postaci "nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień" nakładę karę w wysokości 500 zł. Oznacza to, że podstawowym dokumentem oczekiwanym przez kontrolujących od przedsiębiorcy są wykresówki. Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie również w treści art. 25 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, stosownie do którego pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1) zapisów na wykresówkach; 2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności; 5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1 - 4. Zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu, ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca 1) udostępnia kierowcy na jego wniosek; 2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Z cytowanych przepisów wynika jasno, jakie dokumenty w zakresie ewidencji czasu pracy kierowców i przez jaki czas ma obowiązek gromadzić przedsiębiorca. Kontrola przeprowadzona w przedsiębiorstwie skarżących wykazała naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w okresach: [...] lipca - [...] sierpnia 2011 , [...] - [...] sierpnia 2011 r., od [...] - [...] sierpnia 2011 r., [...] sierpnia - [...] września 2011 r., [...] - [...] września 2011 r., [...] - [...] listopada 2011 r. kierowcy P. H.. Pomimo wezwania z [...] lipca 2012 r., którym organ zobligował przedsiębiorcę do przedłożenia aneksu do umowy o pracę kierowcy P. H., dokumentów przewozowych za IV, V i VI 2012 r. oraz brakujących tarcz tachografu (wykresówek) za łącznie 30 dni, skarżący w toku kontroli nie przedstawili żądanych przez kontrolujących wykresówek, ani żadnych innych dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący został pouczony o przysługujących mu prawach, jak również miał możliwość uczestniczenia w postępowaniu, zgłaszania dowodów, przeglądania akt, co potwierdzają znajdujące się w aktach administracyjnych m.in.: imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego, zawierające w części E. Pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy, zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania oraz zawiadomienie o zakończeniu postępowania administracyjnego (odebrane w dniu [...] sierpnia 2002 r.) Skarżący nie skorzystali jednak z możliwości zapoznania z aktami, nie zgłosili także uwag do postępowania, ani wniosków dowodowych. W ocenie NSA, organy administracji publicznej prawidłowo prowadziły postępowanie, tj. w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w oparciu o który, została wydana zaskarżona decyzja. Mając na względzie powyższe, środek odwoławczy - jako niemający usprawiedliwionych podstaw - podlegał oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).