II SA/Go 482/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu 9 sierpnia 2012 r. S.W. wystąpił do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o przyznanie zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup żywności i środków czystości, wskazując, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, w którym odbył szkolenie [...]. Podał, że cierpi na przewlekłą alergię nasilającą się gdy kwitną byliny na przełomie lipca i sierpnia. Pozostaje na utrzymaniu rodziny. Matka podaje mu jeden posiłek dziennie. Po przeprowadzeniu w dniu [...] sierpnia 2012r. rodzinnego wywiadu środowiskowego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. Kierownik OPS odmówił wnioskodawcy świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup żywności (orzekając w zakresie pozostałych żądań odrębnymi decyzjami). W wyniku odwołania strony decyzja ta została w dniu [...] października 2012 r. uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( nr [...] ). W wyniku ponownego rozpoznania sprawy ( sprostowaną w zakresie daty jej wydania ) decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Wójta Gminy, powołując się na przepisy art. 48 ust. 1 i 4, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), art. 3 , 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiana ( Dz.U. Nr 276, poz. 2259 ze zm. ) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ( dalej jako. Kpa ), odmówił przyznania S.W. świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej na zakup żywności na okres od [...] sierpnia 2012 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, że S.W. jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu art. 6 pkt 10 ustawy o pomocy społecznej, nie ma stałej pracy zarobkowej, nie ma własnych dochodów. Zamieszkuje w domu rodzinnym, zajmuje pokój, natomiast kuchnię i łazienkę użytkuje wspólnie z innymi domownikami. Decyzją Starosty z dnia [...] czerwca 2012r. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] maja 2012 r. z powodu niepodjęcia – mimo otrzymania skierowania - prac społecznie użytecznych na terenie gminy. Organ wskazał, że wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe do przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, jednakże biorąc pod uwagę art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., który stanowi, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, lub innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, postanowił odmówić przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup żywności. Jednocześnie organ pomocy społecznej wskazał, iż udziela stronie pomocy rzeczowej w formie produktów żywnościowych pozyskiwanych z Banku Żywności w ramach programu PAED "Dostarczanie żywności dla najuboższej ludności Unii Europejskiej". W odwołaniu od decyzji S.W. podniósł, że nie jest prawdą, jakoby otrzymał skierowanie do wykonywania prac społecznie - użytecznych na terenie gminy i że zrezygnował z ich wykonywania. Stwierdził, że wobec niego nie zaistniała żadna przesłanka pozwalająca na uznanie, że wezwanie do podjęcia prac zostało mu skutecznie doręczone. Wywodził, iż zamieszkuje w wielopokoleniowym domu jednorodzinnym, w którym zamieszkuje jego emerytowana matka, bezrobotna siostra, bezrobotny konkubent siostry, dwie siostrzenice (jedna uczennica, druga zaś bezrobotna) oraz dwoje dzieci jednej z siostrzenic. O każdej porze dnia i nocy przebywa tam więc po kilka osób, dom zaopatrzony jest w dwa domofony (jeden na piętrze, drugi na parterze), zaś po obejściu biegają psy żywo reagujące na przybycie każdego człowieka. Nie jest więc możliwym przeoczenie wizyty listonosza. Ponadto niedostarczanie korespondencji przez pracowników placówki Poczty Polskiej nie ma w tym przypadku charakteru incydentalnego, lecz jest zjawiskiem permanentnym. Skarżący stwierdził, iż nie dostał żadnego doręczenia, a Poczta Polska nie wykonała należycie usług pocztowych, łamiąc tym samym ustawę z dnia 12 czerwca 2003 roku Prawo pocztowe. Nadto podkreślił, iż w dniach [...] czerwca 2012 roku uczestniczył w organizowanym przez Powiatowy Urząd Pracy szkoleniu [...]. Rzekome kierowanie na prace społeczno-użyteczne drogą pocztową byłoby bezzasadne. Korzystał z zajęć organizowanych przez Powiatowy Urząd Pracy, więc istniała możliwość bezpośredniego osobistego przekazania mu ich. Poza tym wysyłanie wezwań do prac społeczno - użytecznych w tym terminie jest dla niego zaskakujące, gdyż w dniach [...] czerwca traktowany był przez pracowników Powiatowego Urzędu Pracy jako bezrobotny korzystający ze szkolenia. Nadto zapłata za prace społeczno-użyteczne odbiega wręcz na niekorzyść od zasiłku okresowego i celowego i absorbuje też mnóstwo cennego czasu. Poza tym prace te oderwałyby go od opieki nad schorowaną matką. Jego zdaniem uporczywe nieprzyznawanie mu zasiłków jest złamaniem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2013r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podał, że [...] sierpnia 2012 r. organ I instancji przeprowadził ze skarżącym wywiad środowiskowy, w trakcie którego potwierdzono ustalenia poczynione w związku z wcześniejszymi wnioskami tj. ustalono, że odwołujący jest kawalerem, bezdzietnym, bez dochodu. Mieszka w [...] w domu swojej matki, zajmując 1 pokój. Kuchnia i łazienka jest wspólna z pozostałymi domownikami. Jak wynika z treści wywiadu sytuacja wnioskodawcy od wielu lat jest bez zmian. Wykonywanie prac społecznie użytecznych wnioskodawca uważa za uwłaczające, gdyż nie zabezpieczy jego potrzeb. Oświadczył, że nie ponosi żadnych kosztów utrzymania i pozostaje na utrzymaniu najbliższej rodziny. Rodzina podaje mu jeden ciepły posiłek dziennie. Podał też, że wszelkie opłaty za mieszkanie, ubiór, użytkowany przez w/w samochód ponosi matka. W dniu [...] sierpnia 2012 r., organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy z matką wnioskodawcy I.W.. Z treści tego wywiadu z kolei wynika, że S.W. ponosi koszty utrzymania samochodu w ½ ponoszonych kosztów, tj. OC, paliwo, przegląd samochodu, remonty. Udziela synowi pomocy w formie śniadania, natomiast obiad i kolację skarżący zabezpiecza sobie sam z własnych środków. I.W. oświadczyła, że utrzymuje mieszkanie, natomiast syn sam kupuje sobie ubrania i obuwie. W dniu [...] października i [...] listopada 2012r. organ I instancji przeprowadził ze S.W. aktualizację wywiadu środowiskowego. Ustalił dodatkowo, że S.W. z dniem [...] maja 2012r. został wyrejestrowany z Powiatowego Urzędu Pracy z powodu niepodjęcia prac społecznie użytecznych na terenie Gminy gdyż skierowanie do tych prac zostało wysłane pocztą, a skarżący nie odebrał awiza. Następnie Kolegium podało, że wraz z aktami sprawy organ I instancji przesłał serię zdjęć wykonanych przez Kierownika OPS na giełdzie samochodowej, mogących świadczyć o prowadzonym handlu przez S.W. na tej giełdzie. Nadto z dołączonej notatki służbowej sporządzonej przez Kierownika OPS wynika, że skarżący jest znany na giełdzie jako stały sprzedawca. Odwołujący podjął interwencję u kierownika giełdy w sprawie wykonywanych zdjęć, natomiast odmawiał jakiegokolwiek kontaktu z kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Następnie organ II instancji wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2013 r. wezwał odwołującego do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W odpowiedzi S.W., pismem z dnia [...] marca 2013 r. poinformował jedynie, że na skutek działań Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej nie otrzymuje należnych mu świadczeń z pomocy społecznej, w tym na kolejne święta, komentując przy tym pracę kierownika. Dalej SKO przytoczyło treść przepisów art. 39 i 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i stwierdziło, że z uwagi na fakt, iż S.W. został wyrejestrowany z ewidencji Urzędu Pracy z dniem [...] maja 2012r. z powodu niepodjęcia, po skierowaniu, prac społecznie użytecznych, zachodzi przesłanka określona w cyt. wyżej przepisach, stanowiąca podstawę prawną odmowy żądanych przez stronę świadczeń. Organ uznał, że w świetle zebranego materiału dowodowego, w tym zdjęć i adnotacji kierownika OPS, w zestawieniu z wyjaśnieniami złożonymi przez matkę strony, można uznać, że strona nie współdziałała z pracownikiem socjalnym wprowadzając go w błąd co do swojej rzeczywistej sytuacji dochodowej. Zdaniem organu zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, że strona częściowo pokrywa swoje zobowiązania z własnych środków, które mogą pochodzić z handlu. W skardze na powyższą decyzję S.W. zarzucił, że przywołany w treści decyzji wywiad środowiskowy przeprowadzony z jego matką nie ma nic wspólnego z rzetelnym zbieraniem informacji, bowiem matka zamykana jest w jednym pokoju z pracownikiem socjalnym i zmuszana jest do podpisywania przedkładanych jej oświadczeń. Trudno też mówić o bieżącym kupowaniu sobie ubrań i obuwia, gdyż skarżący ostatniego takiego zakupu dokonał kilka lat temu. W rozległych, a przy tym częściowo nie dotyczących sprawy, wywodach skargi S.W. wywodził, że przed wydaniem decyzji nie umożliwiono mu wglądu w całość akt sprawy, nie widział bowiem zdjęć, które zostały mu zrobione na giełdzie, w związku z tym nie ma pewności, czy to na pewno on znajduje się na tych zdjęciach. Takiej pewności nie mogło mieć też Kolegium skoro nie jest on osobą publicznie znaną. Podniósł też zarzuty – takie jak w odwołaniu – odnośnie skuteczności doręczenia mu wezwania do wykonywania prac społecznie użytecznych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. skarżący podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny w zakresie swej właściwości ocenia zatem zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach sprawy administracyjnej w jakiej została wydana, w pierwszej kolejności, zważywszy na jej przedmiot, trzeba wskazać, że zadaniem pomocy społecznej, w świetle art. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., nr 175, poz. 1362 ze zm.), jest umożliwianie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ma za zadanie także działać prewencyjnie, czyli nie dopuszczać do powstawania trudnych sytuacji życiowych w przyszłości. Potrzeby, których osoby lub rodziny nie są w stanie zaspokoić we własnym zakresie powinny być uwzględniane przez organy udzielające pomocy, jeśli mieszczą się w możliwościach organów, zależących głównie od posiadanych środków finansowych. W miarę możliwości organy powinny uwzględniać potrzeby wszystkich tych, którzy spełniają ustawowo określone warunki do otrzymania pomocy. Udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ powinien kierować się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2007r., sygn. I OSK 1464/06, LEX nr 299415). Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie pozostawała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej ( wydaną z upoważnienia Wójta Gminy ) o odmowie przyznania S.W. świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej na zakup żywności na okres od [...] sierpnia do [...] sierpnia 2012 r. ze względu na brak współpracy skarżącego z organem pomocy społecznej, co zdaniem organów stanowiło wystarczającą podstawą do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy zważywszy na regulację art. 11 ust 2 ustawy o pomocy społecznej. Za brak współpracy organ I instancji uznał przy tym fakt niepodjęcia prac społecznie użytecznych, do odbycia których skarżący został skierowany przez PUP. Organ II instancji zaś dodatkowo wskazał, że o braku współdziałania strony z pracownikiem socjalnym i wprowadzaniu go w błąd co do rzeczywistej sytuacji dochodowej, świadczą zdjęcia i adnotacje kierownika OPS w zestawieniu z wyjaśnieniami złożonymi przez matkę strony. Ten materiał dowodowy- w ocenie SKO - może świadczyć o tym, że strona częściowo pokrywa swoje zobowiązania z własnych środków, które mogą pochodzić z handlu. Zgodzić się należy, iż zgodnie z powołanym przepisem, między innymi brak współdziałania osoby ubiegającej się o świadczenia ze środków pomocy społecznej z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a także nieuzasadniona odmowa podjęcia m.in. prac społecznie użytecznych, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Należy jednakże podkreślić, że stanowisko organów co do przyznania lub odmowy przyznania świadczenia pieniężnego pomocy społecznej przybiera formę decyzji administracyjnej o charakterze uznaniowym. Oznacza to, że organ właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia może, ale nie musi go uwzględnić. Obowiązkiem organu jest bowiem dokonanie oceny zgłaszanych potrzeb i zhierarchizowanie ich. Organ ma obowiązek wszechstronnego rozważenia okoliczności konkretnej sprawy, uwzględnienia sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskodawcy, potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia, a także swoich możliwości finansowych bowiem przyznana konkretna pomoc musi znajdować pokrycie w środkach finansowych, jakimi dysponuje organ, bowiem w przeciwnym wypadku w ogóle nie mogłaby zostać zrealizowana. Fakt wydawania decyzji rozstrzygającej o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia ze środków pomocy społecznej w ramach uznania administracyjnego, nie oznacza, że organ ma w tym względzie pełną dowolność. W swojej decyzji organ powinien jednoznacznie wskazać przesłanki, jakimi kierował się przy uwzględnieniu wniosku i przyznaniu świadczenia w takiej, a nie innej wysokości, bądź też, z jakich przyczyn w ogóle odmówił jego przyznania. Wymaga tego od organu art. 11 Kpa statuujący zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Wskazana uznaniowość w zakresie rozstrzygania w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej i związane z nią obowiązki organu orzekającego dotyczy też kwestii braku współdziałania osoby ubiegającej się o pomoc z organem pomocy społecznej (pracownikiem socjalnym ). W myśl art. 4 ustawy o pomocy społecznej, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Odmowa takiej współpracy może zaś skutkować odmową przyznania świadczenia z pomocy społecznej, co wynika wprost z art. 11 ust. 2 ustawy. Jednakże w świetle ugruntowanego w orzecznictwie poglądu, wynikająca z powyższego przepisu możliwość odmowy przyznania świadczenia jest fakultatywna, stąd dla jego zastosowania nie bez znaczenia są okoliczności, w jakich następuje odmowa współdziałania. Zakresem tego przepisu objęta jest bezspornie świadoma, celowa lub złośliwa odmowa współpracy. Ponadto powołana okoliczność braku współpracy powinna znajdować potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale i powinna mieć rzeczywisty charakter, a uzasadnienie decyzji odmawiającej udzielenia pomocy społecznej z tego powodu powinno zawierać nie tylko wskazanie przyczyn uznania braku współpracy, ale także analizę i ocenę sytuacji osoby w odniesieniu do braku współpracy i rodzaju wnioskowanej pomocy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 stycznia 2008r., sygn. akt II SA/Bd 966/07, Lex nr 504751; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 stycznia 2013r., sygn. akt II SA/Sz 1246/12, Lex nr 1274655). Również w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że choć odmowa przyznania pomocy oparta została na konstrukcji uznania administracyjnego nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie od rzeczowego, spójnego i logicznego wykazania, iż ponad wszelką wątpliwość wystąpiły okoliczności związane z nagannym działaniem osoby ubiegającej się o świadczenie (W. Maciejko, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2010r., s. 115). Z powyższego wynika, że to organ pomocy społecznej prowadzący postępowanie zainicjowane wnioskiem o przyznanie świadczenia winien wykazać brak współdziałania wnioskodawcy z organem. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2012r., sygn. akt I OSK 1791/11, powołanym zresztą przez SKO, wyrażony został pogląd, iż brak współdziałania o jakim mowa w art. 11 ust. 2 wiąże się z zachowaniem, u podstaw którego leży zła wola w rozumieniu takim, że i tak pomoc społeczna jest obowiązana udzielić tej pomocy bez względu na postępowanie ubiegającego się o nią. Uznając niejako automatycznie, iż niestawienie się skarżącego do wykonywania – na skutek skierowania przez PUP - prac społecznie użytecznych na terenie Gminy nie wskazały na czym polegała zła wola strony w sytuacji, gdy niestawienie się skarżącego do zaproponowanej mu pracy, wynikało przede wszystkim z faktu nieodebrania awizowanej przesyłki, przy czym organy nie wykazały, iż stronie wiadomym było, że przesyłka ta zawiera skierowanie do prac społecznie użytecznych. Wprawdzie niepodjęcie awizowanej przesyłki rodzi skutek jej doręczenia, to nie można jednak skutku tego utożsamiać ze złą wolą strony i jej świadomym działaniem ukierunkowanym na nieuzasadnioną odmowę podjęcia pracy zwłaszcza, że skarżący kwestionował prawidłowość doręczenia przesyłki. Organ II instancji kwestię braku współpracy, prócz niepodjęcia prac społecznie użytecznych, powiązał ze stwierdzeniem o wprowadzeniu organu w błąd, co do rzeczywistej sytuacji dochodowej, a czego dowodem są zdjęcia i adnotacje kierownika OPS w zestawieniu z wyjaśnieniami złożonymi przez matkę strony, nasuwające wniosek, iż strona częściowo pokrywa swoje zobowiązania z własnych środków, które mogą pochodzić z handlu. Odwołanie się organu II instancji do materiału zdjęciowego i notatek Kierownika OPS nakazuje wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jedynie przykładowo jako dowody wskazane zostały dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Nie ma zatem, w ocenie Sądu żadnych przeszkód procesowych by jako materiał dowodowy dopuścić zdjęcia fotograficzne, czy notatki urzędowe sporządzone przez pracowników OPS dla wykazania, iż osoba ubiegająca się o udzielenie jej pomocy ze środków publicznych podejmuje działania mogące świadczyć o uzyskiwaniu dochodu, którego nie ujawnia organom pomocowym. Takie materiały muszą być jednak w postępowaniu administracyjnym wykorzystane z dochowaniem wymogów proceduralnych, wynikających z przepisów Kpa. Analiza akt sprawy wskazuje, iż decyzja organu I instancji wydana została w dniu [...] grudnia 2012 r. Przesądza o tym treść postanowienia [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w zakresie daty wydania decyzji przez organ I instancji. Wydanie tej decyzji poprzedzone zostało zawiadomieniem skarżącego, pismem z dnia [...] listopada 2012 r., o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w terminie 7 dni. Notatka urzędowa z dnia [...] grudnia 2012 r. potwierdza, iż w tym dniu skarżący stawił się w organie I instancji i został zapoznany z zebranym materiałem dowodowym. Dokumenty składające się na ten materiał zostały w notatce szczegółowo wymienione. Brak wśród nich dokumentacji zdjęciowej i notatek służbowych Kierownika OPS na jakich oparł się organ odwoławczy. Z układu akt administracyjnych organu I instancji wynika, że materiały te zostały do tychże akt włączone po dniu [...] stycznia 2013 r. ( zamieszczone są po karcie nr 87 ) tj. po wydaniu postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki w dacie decyzji pierwszoinstancyjnej, a przed przekazaniem akt SKO wraz z odwołaniem S.W.. Jak przy tym wynika z ich treści notatki służbowe Kierownika OPS, opisujące fakt pobytu skarżącego na giełdzie samochodowej, jego zachowanie oraz wskazujące na informacje uzyskane u kierownika giełdy noszą datę [...] listopada 2012 r., a na zdjęciach widnieją odręcznie naniesione daty: [...] listopada, [...] listopada i [...] sierpnia 2012 r. Wskazane notatki i zdjęcia nie zostały też wymienione przez organ I instancji w wykazanie dokumentów stanowiących akta administracyjne, przekazane SKO wraz z odwołaniem skarżącego od decyzji ( vide: pismo OPS z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]. ). Przedstawione okoliczności wskazują, iż z nieznanych przyczyn organ I instancji nie dołączył do akt administracyjnych wskazanych materiałów, mimo iż dysponował nimi przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Materiały te stały się natomiast podstawą orzekania przez organ II instancji, który opierając się na nich w istotnym zakresie, wyprowadził z nich wnioski negatywne dla strony, skutkujące utrzymaniem w mocy niekorzystnej dla skarżącego decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. W ocenie Sądu opisane działania organów orzekających naruszają wymogi rzetelnej procedury, stanowiąc naruszenie zasady praworządności, uwzględniania słusznego interesu strony, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie strony do organów Państwa i przekonywania tj. art. 6,7,8 i 9 oraz 11 Kpa. Z kolei zgodnie z przepisem art. 10 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wynika z przedstawionych ustaleń Sądu zasada ta została przez organ I instancji naruszona w sposób oczywisty. Z kolei odniesienie się do dokumentacji zdjęciowej i notatek służbowych Kierownika OPS jedynie przez organ II instancji oraz uznanie ich za dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi w ocenie Sądu także naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania ( art. 15 Kpa ). Wskazana zasada gwarantuje stronie prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania jej sprawy administracyjnej ( co oznacza też oczywiście prawo do dwukrotnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego zarówno przez organ I jak i II instancji ) przeprowadzonego z dochowaniem wymogów art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80, 81 Kpa oraz ujawnienia dokonanej oceny dowodów przez organ każdej z instancji w uzasadnieniu decyzji w sposób określony w art. 107 § 3 Kpa. Wskazanych uchybień w okolicznościach sprawy nie sanuje fakt, iż organ II instancji przed wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2013 r. zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych dowodów. W okolicznościach sprawy obowiązkiem organu I instancji było ujawnienie uzyskanych dowodów w aktach niezwłocznie po ich uzyskaniu i wezwanie strony do udzielenia wyjaśnień. Bez wątpienia bowiem okoliczności wynikające z notatek służbowych i wykonanych zdjęć mogą nasuwać podejrzenia, że osoba na nich uwidoczniona może choćby doraźnie trudnić się handlem, a tym samym uzyskiwać z tego tytułu dochody. Z tych przyczyn wezwanie strony do odniesienia się do wskazanego materiału dowodowego na etapie postępowania przed organem I instancji pozostawało konieczne ze względu na informacje udzielone przez stronę w toku wywiadu środowiskowego i jego aktualizacji. Ewentualna odmowa odniesienia się przez stronę do tych materiałów bez wątpienia powinna być uznana za ewidentny brak współdziałania w rozumieniu przepisów ustawy pomocy społecznej. Należy też mieć na uwadze, iż o ile S.W. jest osobą znaną bezpośrednio Kierownikowi OPS i jego pracownikom, zatem identyfikacja przez nich osoby na zdjęciach jako skarżącego, nie mogłaby być podważana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, to z akt administracyjnych nie wynika, iżby był on osobiście znany członkom składu orzekającego SKO. Zatem przyjęcie przez organ II instancji, w ramach dokonanej oceny dowodów, iż na zdjęciach faktycznie figuruje S.W., w sytuacji gdy nie odniósł się do nich wcześniej procesowo organ I instancji musi być uznane za dowolne. W konsekwencji uznać zatem należało, że w efekcie niezgodnego z prawem działania organów obu instancji rozpoznały one sprawę z naruszeniem powołanych wyżej przepisów procesowych w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając zatem ponownie sprawę organy powinny podjąć zgodne z prawem działania nakierowane na ustalenie sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego, a w szczególności na dokładne ustalenie, czy osiąga on dochody i rozważyć przesłanki warunkujące przyznanie mu żądanego świadczenia. Ze wskazanych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji SKO oraz na mocy art. 135 p.p.s.a. uchylił również poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2012r. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.