II SA/Go 485/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-08-01
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Jacek Jaśkiewicz, Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za wykonywanie krajowego niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia jest zasadna, jeśli kierowca nie posiadał wymaganego dokumentu w momencie kontroli, a otrzymał go dopiero po jej zakończeniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając karę pieniężną za zasadną. Podkreślono, że obowiązek posiadania przy sobie i okazywania na żądanie organu kontroli wypisu zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne spoczywa na przedsiębiorcy przed rozpoczęciem przewozu. Późniejsze dostarczenie dokumentu jest bezskuteczne. Ustalono, że stan faktyczny odpowiadał przesłankom przewozu na potrzeby własne, a przedsiębiorca nie wykazał okoliczności zwalniających go od odpowiedzialności.Stan faktyczny
Spółka W sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie krajowego niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca nie posiadał przy sobie wymaganego dokumentu, mimo że przewóz był wykonywany pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Zaświadczenie zostało wydane dopiero po kontroli. Spółka kwestionowała zasadność nałożenia kary, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi W sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
1. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], którą nałożono na W sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 8000 złotych za wykonywanie krajowego niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne, bez wymaganego prawem zaświadczenia. Jednocześnie organ przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ze wskazaniem obowiązku dokładniejszego zbadania i rozpatrzenia przesłanek zakwalifikowania wykonywanego w dniu kontroli drogowej transportu jako krajowego niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne, stosownie do treści art 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 1454, aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm. - zwanej dalej u.t.d.).
2. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], powołując się na dyspozycję art. 93 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 2 oraz ust. 6, art. 4 pkt 4 i pkt 22, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2 u.t.d. oraz Ip.
1. 3 załącznika nr 3 do ustawy, nałożył na W sp. z o.o. karę w wysokości 8000 złotych z tytułu wykonywania przewozu niezarobkowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Podając stan faktyczny wskazał, że w dniu [...] maja 2012 r. został zatrzymany do kontroli pojazd (ciągnik) samochodowy o numerze rejestracyjnym [...] należący do spółki W, prowadzony przez A.K.. Z dokonanych ustaleń wynika, że kierowca ten w dniu kontroli był zatrudniony w W sp. z o. o., czego dowodem jest znajdujące się w aktach sprawy porozumienie o przejęciu tego pracownika przez spółkę W od poprzedniego pracodawcy oraz znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie poświadczające zatrudnienie oraz spełnianie przez kierowcę wymagań ustawowych wystawione przez skarżącą spółkę. Natomiast ze znajdującej się w aktach sprawy kopii dowodu rejestracyjnego ciągnika samochodowego wynika, że przedsiębiorca jest właścicielem zatrzymanego ciągnika samochodowego o numerze rejestracyjnym [...].
Organ wskazał, że ze złożonego oświadczenia kierowcy wynika, iż wykonywał w dniu kontroli przewóz (po rozładunku stelaży meblowych drewnianych) z miejscowości [...] do bazy (siedziby) spółki W. Spółka ta, jak wynika z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego, zajmuje się m. in, produkcją mebli, w konsekwencji pozwala to na uznanie, że przewóz miał zatem charakter pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy.
Organ ustalił, że w dniu kontroli kierowca nie przedłożył zaświadczenia o posiadanej licencji na wykonywanie przewozu na potrzeby własne. Jak natomiast wynika z zeznań kierowcy A.K. pracodawca, mimo jego próśb, nie wyposażył go w te zaświadczenie. Zostało ono wydane dopiero w dniu [...] czerwca 2012 r. i przedłożone dopiero na wezwanie organu.
Odnosząc się do kwalifikacji prawnej organ wskazał, że stan faktyczny sprawy odpowiada kwalifikacji art. 4 pkt 4 u.t.d. Dalej, że zgodnie z art 87 ust. 2 u.t.d., podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10.
Natomiast z art. art. 92a ust. 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). Ustawa o transporcie drogowym w załączniku nr 3 zawiera wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia nakładane na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 1.3 załącznika nr 3 do ww. ustawy, która karą pieniężną w wysokości ośmiu tysięcy złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Odnosząc się do istnienia ewentualnych przesłanek wyłączających odpowiedzialność strony za stwierdzone w toku kontroli naruszenia organ wskazał, że strona przy wszczęciu postępowania administracyjnego została pouczona o treści art. 92b oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Badając zaś sprawę nie stwierdzono przesłanek do zastosowania art. 92b lub 92c u.t.d. Strona postępowania nie przedłożyła żadnych dowodów pozwalających na zwolnienie jej od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.
3, Wnosząc odwołanie W sp. z o.o. zarzuciła wskazanej decyzji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. polegające na braku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu przy wydaniu zaskarżonej decyzji charakteru posiadania pojazdu przez kierowcę A.K., statusu prawnego przewożonych przez niego rzeczy i braku poczynienia jakichkolwiek ustaleń odnośnie związku między wykonywanym przez wskazanego kierowcę przewozu a działalnością gospodarczą prowadzoną przez spółkę.
Nadto naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionej regulacji prawnej polegające na nałożeniu kary pieniężnej na stronę, podczas gdy organ nie wykazał zaistnienia wszystkich przesłanek do nałożenia przedmiotowej sankcji, to jest nie wykazał aby strona w dniu [...] maja 2012 r. faktycznie wykonywała przewóz w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym.
4. Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy potwierdził zastosowanie w sprawie przepisów art. 4 pkt 4 i 22, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2 oraz art. 92a ust. 1 u.t.d. Wskazał, że podczas kontroli drogowej kierowca A.K. nie okazał wypisu z zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne ani wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, zaś będąc przesłuchiwanym w charakterze świadka zeznał, że wykonuje przejazd po rozładunku stelaży meblowych drewnianych z miejscowości [...] do bazy spółki W.
W toku postępowania strona przesłała kserokopię zaświadczenia nr [...] na wykonywanie przewozu na gospodarczej potrzeby własne, które zostało wydane stronie w dniu [...] czerwca 2012 roku, a więc po dniu kontroli drogowej.
Organ odwoławczy podkreślił, że w wykonaniu wskazówek zawartych w decyzji kasacyjnej z dnia [...] sierpnia 2012 r., Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał stronę do przedłożenia dokumentacji określającej charakter zatrudnienia kierowcy A.K.. W odpowiedzi spółka przesłała potwierdzone za zgodność z oryginałem dokumenty w postaci umowy o pracę nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. oraz umowy o pracę nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., oświadczenia pracodawców z dnia [...] lutego 2011 roku i zawartego przez te podmioty porozumienia z dnia [...] marca 2011 r, o przejęciu pracownika przez spółkę W. Analiza powyższych dokumentów potwierdziła, że na dzień [...] maja 2012 roku kierowca A.K. był pracownikiem strony.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że z treści zeznań kierowcy wynika, że wykonywany przez stronę w dniu [...] maja 2012 roku przejazd nie był przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych oraz nie był przewozem zarobkowym wymagającym posiadania przez stronę uprawnień do wykonywania transportu drogowego.
W odniesieniu do kwestii, że w chwili zatrzymania do kontroli przejazd wykonywany był "na pusto" po załadunku podkreślił, że dla określenia charakteru przewozu istotne jest stwierdzenie faktu, że przewóz odbywał się pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej strony jaką jest produkcja mebli, co wynika z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki. W dniu kontroli kierowca przewoził stelaże meblowe drewniane, które zostały rozładowane w miejscowości [...]. Następnie po rozładunku kierowca wracał do siedziby przedsiębiorstwa strony.
W toku postępowania ustalono bez żadnych wątpliwości, że strona nie posiadała w dniu wykonywania przewozu licencji na wykonywanie transportu drogowego ani zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne (pismo ze Starostwa z dnia [...] listopada 2012 roku) oraz do dnia [...] listopada 2012 roku nie została zarejestrowana w bazie Biura Głównego Inspektora Transportu Drogowego (pismo z GITD).
Przepisy ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie wskazują, że obowiązek uzyskania zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne dotyczy przedsiębiorcy, który podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą w zakresie niezarobkowego przewozu drogowego. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewóz na potrzeby własne może być wykonywany po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia ww. działalności jako działalności pomocniczej, wobec czego należy uznać, iż wydana przez organ I instancji decyzja w zakresie nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych tytułem naruszenia z Ip. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym jest prawidłowa. Obowiązkiem przedsiębiorcy było dopilnowanie, aby przewozy na potrzeby własne wykonywane były na podstawie ważnego dokumentu, jakim jest zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne. W przeciwnym wypadku podmiot prowadzący działalność gospodarczą winien liczyć się z konsekwencjami, jakie przewiduje ustawodawca za naruszenie przepisów ustawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ odwoławczy uznał go za nieuzasadniony jest nieuzasadniony, bowiem wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania strona została pouczona, że zgodnie z tym przepisem ma prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań. Nadto w zawiadomieniu znalazła się informacja o prawie strony do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Zaś z akt sprawy wynika, że skorzystała ze swego uprawnienia i złożyła wyjaśnienia pismem z dnia [...] października 2012 r. Wprawdzie, jak zauważył organ II instancji, nie poinformowano strony o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, jednakże uchybienie nie powoduje konieczności uchylenia decyzji i przekazania sprawy do rozpatrzenia przez organ I instancji. Materiał dowodowy jest bowiem jednoznaczny i potwierdza, że strona w dniu kontroli popełniła naruszenie z Ip. 1.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a argumenty podniesione przez stronę w odwołaniu nie mają wpływu na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie.
Główny Inspektor stwierdził także, że w omawianym przypadku nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zastosowania 92c ust. 1 u.t.d., bowiem strona w toku postępowania nie przedłożyła żadnych dowodów na istnienie takich okoliczności, ograniczając się do przedstawienia w odwołaniu wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność.
5. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W sp. z o. o. zarzuciła Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego naruszenie art. 138 § 2 w zw. z art. 10 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na:
- nieuchyleniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2012r. pomimo naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania obligujących organ do zgromadzenia dowodów potwierdzających w sposób niewątpliwy, że skarżący w dniu [...] maja 2012 r. wykonywał przewóz w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. a-d u.t.d., oraz zapewnienia mu czynnego udziału w tym postępowaniu,
- naruszeniu art. 6, art. 7, art., 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przyjęcie ustaleń sprzecznych z protokołem kontroli z dnia [...] maja 2012 r. oraz przyjęciu, że strona w piśmie z [...] października 2012 r. składała w sprawie wyjaśnienia, podczas gdy fakt taki nie miał miejsca,
- naruszeniu art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie tej regulacji prawnej polegające na nałożeniu kary pieniężnej na stronę pomimo tego, że ustawowe przesłanki pozwalające na przyjęcie, że przewóz drogowy był wykonywany nie zostały przez organ wykazane dowodowo,
- naruszeniu art. 77 ust. 6 i 79a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 89a ust. 3 i 4, 89b i 89c u.t.d. poprzez niezastosowanie tych regulacji prawnych i w konsekwencji nieuwzględnienie braku wylegitymowania się wobec skarżącego dokumentem, z którego wynikałoby, że kontrolę pojazdu skarżącego w dniu [...] maja 2012 r. przeprowadzała osoba do tego upoważniona i aby dysponowała ona legitymacją służbową i w następstwie czego nałożono karę pieniężną na stronę w oparciu o wadliwe czynności kontrolne.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2012r., poz.270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d. przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Art. 4 pkt 4 u.t.d. stanowi, zaś że niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
7. Wykonywany w dniu [...] czerwca 2012 r. przewóz, z uwagi na użycie do niego zespołu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3, 5 tony, podlegał ustawie o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 33 ust. 1 u.t.d. przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Z dowodów przeprowadzonych w sprawie wynika, że wykonywany przewóz drogowy nie był zwolniony z obowiązku uzyskania powyższego zaświadczenia na podstawie art. 33 ust. 2 u.t.d. Podczas kontroli w dniu [...] czerwca 2012 r. kontrolowany kierowca nie miał przy sobie i nie okazał wypisu zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Z wyjaśnień złożonych przez kierowcę do protokołu jednoznacznie wynikało, że w dniu kontroli przewóz (po rozładunku stelaży meblowych drewnianych) z miejscowości [...] do bazy (siedziby) spółki W. W kwestii posiadania wymaganych dokumentów skazał natomiast, że, mimo zgłaszanych wątpliwości, pracodawca nie wyposażył go w stosowne zaświadczenia. Uzupełnione w następstwie ponownego rozpoznawania sprawy, postępowanie dowodowe wykazało w sposób niewątpliwy brak tych dokumentów, zatrudnienie kierowcy w skarżącej spółce oraz charakter działalności gospodarczej spółki.
Przepis art. 87 ust. 2 u.t.d. nakazuje z kolei, by podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany miał przy sobie i okazywał na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 u.t.d., czyli zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Obowiązek wyposażenia kierowcy w niezbędne dokumenty, m. in. w wypis zaświadczenia, spoczywa na wykonującym przewozy na potrzeby własne, czyli w niniejszej sprawie na skarżącym (art. 87 ust. 3 u.t.d.). Zebrany przez organy materiał dowodowy potwierdza, że kontrolowany kierowca w czasie kontroli nie posiadał stosownego wypisu zaświadczenia. Nie wyposażając kierowcy w stosowne dokumenty skarżąca naruszyła więc art. 87 ust. 2 i 3 u.t.d..
Wedle utrwalonego stanowiska judykatury kierowca powinien być wyposażony przez przedsiębiorcę w stosowne zaświadczenie przed rozpoczęciem przewozu drogowego. Zaświadczenie to kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli. Późniejsze, już po rozpoczęciu kontroli, a tym bardziej po jej zakończeniu, dostarczenie dokumentu, o którym mowa, jest bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2007 r., I OSK 1417/06, Lex nr 420622).
8. W świetle zebranego materiału dowodowego ustalony przez organy stan faktyczny odpowiadał zatem przesłankom kwalifikującym zdarzenie jako przewóz na potrzeby własne, określonym w art. 4 pkt 4 u.t.d. Stan ten nie został podważony, a w sprawie - wbrew twierdzeniom skarżącej - nie występują wątpliwości co do jego poszczególnych elementów. Przepis art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d.ma charakter warunkowy na co wskazuje użycie zwrotu "w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego". W świetle pozostałej treści artykułu 4 oraz jego funkcji i celów nie można mieć wątpliwości, że przewóz dokonywany bezpośrednio po rozładunku, spełniający pozostałe przesłanki wymienione w punkcie 4 art. 4 u.t.d. jest "przewozem na potrzeby własne".
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia szeregu przepisów postępowania dowodowego wskazać należy, że w toku dwukrotnie prowadzonego postępowania przed organami skarżąca spółka nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności lub wniosków dowodowych przedstawiających inną wersję zdarzeń.
Oba odwołania oraz skarga zawierają szereg rozwiniętych zarzutów, które jednak pozbawione są konkretyzacji lub też ograniczają się do wyliczenia obowiązków procesowych organów w świetle zasad proceduralnych kodeksu postępowania administracyjnego. Charakterystyczne dla postawy strony w kontrolowanym przez sąd postępowaniu jest wywód zawarty w odwołaniu dotyczący okoliczności przewozu. Skarżąca zaprzecza w nim, by kierowca przewoził rzeczy, o których mowa w art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d., zarzucając jednocześnie, że gdyby strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, to "z pewnością strona zawnioskowałaby co najmniej o przesłuchanie bezpośredniego przełożonego A.K.". Mimo tego, że odwołanie zostało sporządzone przez radcę prawnego taki wniosek dowodowy nie został jednak sformułowany, choćby w sposób dorozumiany i pozwalający na konkretyzację źródła dowodowego.
Wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze w protokole nie ma również rozbieżności dotyczącej miejsca przeznaczenia ładunku i okoliczności, że pojazd wracał pusty po rozładowaniu do siedziby spółki. Stan faktyczny został odtworzony na podstawie jednoznacznych wyjaśnień kierowcy, których nie podważyły żadne dowody prowadzone w ponowionym postępowaniu, w tym też dokumenty przedstawione przez spółkę.
10. Konieczne jest również podkreślenie, że specyfiką postępowania prowadzonego w przedmiocie naruszenia obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym jest konstrukcja uwolnienia się przewoźnika od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. Przyjmuje się, że okoliczności objęte jego przesłankami powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2011 r., II GSK 510/10 oraz z dnia 20 października 2010 r., II GSK 936/09, publ. w wyżej wskazanej bazie orzeczeń).
Uwzględniając szczególną sytuację procesową strony w zakresie dowodzenia okoliczności przewidzianych w art. 92c ust. ust 1 pkt 1 i 2 u.t.d. znaczenie ma zatem to, w jaki sposób strona wykazała, że jest zwolniona od odpowiedzialności. W postępowaniu administracyjnym takiej aktywności nie realizowała. Żadne z twierdzeń dotyczących innej wersji zdarzeń nie zostało poparte dowodami.
Zgodzić należy się z oceną organu odwoławczego, że naruszenie przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego art. 10 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Przemawiają za tym następujące argumenty, mianowicie przepis art. 10 k.p.a., niewątpliwie istotny z punktu widzenia zasad praworządności, prawa do obrony i informacji, nie może być interpretowany samoistnie w oderwaniu od konkretnych okoliczności sprawy i skutków, jakie mogło wywołać lub wywołało jego naruszenie. W tym kontekście stwierdzić należy, uchybienie to nastąpiło w ponowionym postępowaniu, którego zakres i przedmiot, po uchyleniu pierwszej decyzji, były doskonale stronie znane, tym bardziej, że strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Z treści pism procesowych składanych w postępowaniu wynika, że skarżąca spółka zrealizowała wszystkie przysługując jej gwarancje procesowe, nie wykazała jednak w toku postępowania żadnej aktywności dowodowej. Organ odwoławczy ustosunkował się do wszystkich twierdzeń strony, a także szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych przyczyn należało uznać, że organy zebrały w sposób wyczerpujący i trafnie oceniły cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 k.p.a.), konieczny do ustalenia przesłanek odpowiedzialności przewoźnika wynikających z art. 4 pkt 4 i pkt 22, art. 33 ust. 1 oraz art. 87 ust. 2 u.t.d.
Sytuacja taka obligowała organ do nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej zgodnie z art. 92 a ust. 1 u.t.d., który stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wysokość kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia nie została pozostawiona uznaniu organów. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 6 ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie z treścią punktu 1.3 załącznika nr 3 do ustawy wysokość kary pieniężnej za stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie - wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia - wynosi 8000 zł.
Jeśli zaś chodzi o wysokość kary podkreślić należy, że organ administracji nie ma swobody działania, lecz ma obowiązek określić karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Kara ta ma charakter tzw. sankcji administracyjnej co oznacza, że jest ona ściśle określona przez ustawę, a organ administracyjny nie ma kompetencji do miarkowania kary w sytuacji, gdy stwierdzi spełnienie przesłanek do jej wymierzenia. Nałożenie tej kary znajduje oparcie w koncepcji tzw, odpowiedzialności obiektywnej uzasadnianej celami i funkcjami ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r., SK 75/06, OTK 2008/2/30).
11. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia przepisów kontrolnych należy wskazać, że przedmiotowa kontrola nie miała charakteru kontroli w siedzibie (firmie) przedsiębiorcy, lecz kontroli przewozu drogowego realizowanej na podstawie art. 89 ust. 5 pkt 2-4 u.t.d. w zw. rozporządzeniem Minister Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. Nr 145, poz. 1184). W § 1 tego rozporządzenia zostały określone:
1) wzory dokumentów stosowane przez osoby uprawnione do kontroli;
2) sposób przeprowadzania kontroli w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy, podczas kontroli drogowych i kontroli w przedsiębiorstwie, a także wymagane standardowe wyposażenie osób dokonujących tej kontroli i wykaz podstawowych elementów, które jej podlegają;
3) rodzaj danych statystycznych gromadzonych w wyniku kontroli i rejestrowanych przez organy kontrolne, a także tryb, sposób i wzory dokumentów do ich przekazywania do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Analiza zebranego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim protokołu kontroli przewozu drogowego z dnia [...] maja 2012 r. wskazuje, że dokument ten spełnił wszystkie wymagania o jakich mowa w przepisach ustawy oraz w akcie wykonawczym oraz wykazał umocowanie funkcjonariuszy do dokonywania czynności kontrolnych. Należy też podkreślić, że protokół ten został podpisany przez kontrolowanego bez uwag.
Wobec powyższego Sąd, nie podzielając zarzutów skargi i nie stwierdzając również z urzędu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w
szczególności wskazanych w skardze art. 6,7,8, 77 § 1 i 80 k.p.a,, art. 77 ust 6 i 79a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 89a ust. 3 i 4, 89b, 89c i 92a ust. 1 u.t.d. na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
Sygn. akt II SA/Go 485/13
1
Sygn. akt Ił SA/Go 485/13
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło