I GZ 448/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1687/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Skargą Kasacyjną z 19 kwietnia 2013 r. pełnomocnik K. B. (dalej: "skarżący") zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z 18 stycznia 2013 r. oddalający skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] września 2012 r. nr [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 28 czerwca 2013 r. wezwano pełnomocnika strony do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie pełnomocnictwa do działania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 lipca 2013 r. W dniu 17 lipca 2013 r. skarżący uzupełnił braki formalne skargi kasacyjnej oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do jego uzupełnienia. We wniosku wskazał, że w czasie odbioru wezwania przez pełnomocnika przebywał za granicą na wyjeździe służbowym. Zdaniem strony wyjazd ten nie mógł zostać przełożony i uniemożliwiał mu podpisanie dokumentu pełnomocnictwa. Wskazując na treść art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: "p.p.s.a." Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku skarżącego. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji skarżący uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu ograniczył się jedynie do wskazania, że był za granicą i w związku z tym kontakt z nim był utrudniony. W żaden sposób jednak nie wskazał dlaczego kontakt był z nim utrudniony, nie udzielił także informacji w jakim kraju przebywał. Tym samym w ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że brak kontaktu z pełnomocnikiem był skutkiem nadzwyczajnych okoliczności, oraz że dochował szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W ocenie Sądu pierwszej instancji strona dbając należycie o swoje interesy, powinna mieć kontakt ze swoim pełnomocnikiem, zwłaszcza w przypadku planowanego wyjazdu służbowego za granicę. Mając bowiem kontakt z pełnomocnikiem, strona miałaby możliwość złożenia pisma do sądu w terminie, mimo przebywania za granicą. Możliwość taką daje art. 83 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie sprawy. Jak wskazał w dniach od 10 lipca 2013 r. do dnia 17 lipca 2013 r. przebywał na terytorium Niemiec, na dowód czego przedłożył do akt sądowych kserokopie rachunków, fakturę nr 296-13 z dnia 19 lipca 2013 r. a także wizytówki z salonów samochodowych. Podkreślił, że charakter pracy skarżącego zobowiązuje go do częstych i długotrwałych wyjazdów zagranicznych. W związku z częstym i długotrwałym przemieszczaniem się skarżącego powstaje problem ze skontaktowaniem się telefonicznym ze skarżącym. Skarżący w czasie wyjazdów nie ma także dostępu do komputera, aby odebrać pocztę e-mail. Wyjazdy jak i powroty do kraju wiążą się z dużymi kosztami dla skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W orzecznictwie sądowym przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjmuje się pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne, przy czym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, co skutkować musiało odmową przywrócenia wnioskowanego terminu. Należy podkreślić, że wyjazd zagraniczny skarżącego, który zbiegł się w czasie z upływem terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej nie może być brany pod uwagę jako okoliczność wyłączająca winę, gdyż jest to okoliczność subiektywna na którą strona miała wpływ. W odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania, czy miejsce pracy w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas nieobecności strony jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący wyjeżdżając za granicę, wiedząc, że będzie przez dłuższy czas przebywać poza miejscem zamieszkania, winien podjąć czynności zabezpieczające prowadzenie swoich spraw zwłaszcza sądowych. Wprawdzie skarżący ustanowił pełnomocnika do działania w swoim imieniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jednak nie ustanowił go w sposób prawidłowy do działania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Podniesiony w zażaleniu brak możliwości porozumienia się pełnomocnika ze skarżącym w sytuacji, nie wykazania by pełnomocnik podejmował taką próbę nie stanowi przesłanki przywrócenia terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, lex nr 50579). Wskazać jednocześnie należy, że pełnomocnik skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej odebrał w dniu 8 lipca 2013 r. Natomiast jak twierdzi sam skarżący w zażaleniu, na wyjeździe służbowym przebywał od dnia 10 lipca 2013 r. Zatem pełnomocnik miał faktyczną możliwość skontaktowania się ze skarżącym w czasie kiedy przebywał on jeszcze w kraju. Zaniechanie dokonania czynności przez pełnomocnika strony musi być traktowane jako zachowanie samej strony. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą niedochowanie przez pełnomocnika ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mocodawcy, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika (m. in. post. NSA z 18 października 2007 r., sygn. akt I FZ 421/07; post. NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09; post. NSA z 23 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 737/09; post. NSA z 29 września 2009 r., sygn. akt II OZ 800/09; post. NSA z 23 października 2009 r., sygn. akt II OZ 911/09). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (por. wyr. NSA z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw i nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd pierwszej instancji zasadnie w tej sytuacji odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej należy wskazać, że postanowienie to ze swej istoty nie nadaje się do wykonania, gdyż nie wymaga ono żadnej czynności stron. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.