III SA/Wa 757/13

WyrokWSA w Warszawie2013-08-13

Skład orzekający: Bożena Dziełak, Małgorzata Długosz-Szyjko, Krystyna Kleiber

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, powołując się na interes publiczny związany z dobrem prowadzonego śledztwa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, organ podatkowy nie wykazał w sposób należyty przesłanki faktyczno-prawnej dla ochrony interesu publicznego, co jest niezbędne do ograniczenia prawa strony do zapoznania się z aktami sprawy. Samo powołanie się na stanowisko prokuratora o konieczności ochrony dobra śledztwa nie jest wystarczające do wyłączenia jawności postępowania podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka wystąpiła o umożliwienie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania kontrolnego przez Urząd Kontroli Skarbowej, które zostały przekazane przez prokuraturę z zastrzeżeniem konieczności uzyskania stanowiska prokuratora przed ich udostępnieniem. Organ pierwszej instancji odmówił dostępu, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej, po uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania, ponownie odmówił zapoznania się z dokumentami, powołując się na interes publiczny związany z dobrem śledztwa. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r., stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz D. sp. z o.o. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Anna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz D. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 25 maja 2012 r. D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: “Skarżąca") wystąpiła do Urzędu Kontroli Skarbowej w K. o umożliwienie zapoznania się z dokumentami, które organ ten wyłączył z akt sprawy w zakresie toczącego się postępowania o sygn. akt nr [...]. Wyłączone dokumenty zostały przekazane Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w K. przez Prokuraturę Okręgową w B.. Prokurator Prokuratury Okręgowy w B. w zarządzeniu z [...] czerwca 2011 r. sygn. akt [...], w pkt II zawarł zastrzeżenie "iż udostępnienie tych materiałów stronom postępowania wymaga uzyskania wcześniejszego stanowiska prokuratora". W piśmie z 21 lipca 2011 r. sygn. akt [...] Prokurator wyraził zgodę na wykorzystanie w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Skarżącej protokołów przesłuchania podejrzanych. Jednocześnie zastrzegł, iż z uwagi na dobro śledztwa protokoły w całości nie mogą być udostępnione stronom postępowania kontrolnego. W związku z tym, dokumenty (karty od nr 2655 do nr 2735) zostały wyłączone z akt sprawy na podstawie art. 179 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749) - dalej: “O.p." – adnotacja z 12 października 2011 r. Postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z uwagi na ochronę interesu publicznego odmówił Skarżącej zapoznania się z niniejszymi dokumentami. W zażaleniu z 17 września 2012 r. na to postanowienie pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie art. 178 O.p. a także podniósł, iż adnotacja z 12 października 2012 r. wyłączająca dokumenty z akt sprawy nie spełnia warunku określonego przepisem art. 179 O.p. Postanowieniem z [...] listopada 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił w całości zaskarżone postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] sierpnia 2012r. i umorzył postępowanie w sprawie wskazując, że dokonana przez inspektora kontroli skarbowej adnotacja z 12 października 2012 r. wyłączająca część dokumentów z akt sprawy została sporządzona przez osobę nie posiadającą umocowania prawnego do dokonania powyższej czynności. Jednocześnie organ wskazał, że Skarżąca została poinformowana, że w związku z wydaniem decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. kończącej postępowanie, powyższy wniosek będzie rozpatrywany w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Dyrektora Izby Skarbowej w W.. Postanowieniem z [...] listopada 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2012 r., oraz mając na uwadze błędy formalne popełnione przez organ I instancji (adnotacja wyłączająca dokumenty z akt sprawy), wyłączył z akt sprawy dowody uzyskane z Prokuratury Okręgowej w B. zgromadzone w postępowaniu karnym, sygn. akt [...] w postaci protokołów przesłuchań podejrzanych (karty od nr 2655 do nr 2735) oraz odmówił Skarżącej zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy. Pełnomocnik Skarżącej wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie na to postanowienie, któremu zarzucił naruszenie art. 178 § 1, art. 179 § 1 w związku z art. 216 O.p. poprzez odmowę umożliwienia Skarżącej zapoznania się z dokumentami akt sprawy przez: - wydanie postanowienia o odmowie wglądu w akta sprawy pomimo braku wniosku strony skierowanego do Dyrektora Izby Skarbowej w W. w tym przedmiocie; - brak weryfikacji czy przesłanki brane pod uwagę przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B. w stanowisku z 21 lipca 2011 r. pozostają nadal aktualne. Postanowieniem z [...] stycznia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził, że postanowienie z [...] listopada 2012 r. jest odpowiedzią na wniosek Skarżącej z 25 maja 2012 r. Następnie organ przytoczył treść przepisu art. 178 O.p., zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Może ona również żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Organ wyjaśnił, że powyższa zasada dotycząca umożliwienia stronie, w każdym stadium przeglądania akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów doznaje ograniczenia w przepisie art. 179 § 1 O.p. Zgodnie bowiem z jego treścią, przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Wyjaśniając pojęcie "interesu publicznego" organ odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. Wskazał, że przepis art. 129 O.p. wymaga ujawnienia Stronie materiału dowodowego, ale obowiązek ochrony informacji niejawnych lub ochrona interesu publicznego nie pozwala na ujawnienie niektórych dokumentów. Tymczasem dokumenty, których udostępnienia żądała Skarżąca stanowiły materiał dowodowy w śledztwie. Przesłanką skutkującą wyłączeniem dokumentów przekazanych Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w K. przez Prokuraturę Okręgową w B. był pkt II zarządzenia z [...] czerwca 2011 r., sygn. akt [...] Prokuratora Okręgowego w B., w którym zawarte jest zastrzeżenie "iż udostępnienie tych materiałów stronom postępowania wymaga uzyskania wcześniejszego stanowiska prokuratora". W piśmie z 21 lipca 2011 r. sygn. akt [...] Prokurator wyraził zgodę na wykorzystanie w ramach postępowrania kontrolnego prowadzonego wobec Skarżącej protokołów przesłuchania podejrzanych. Jednocześnie zastrzegł, iż z uwagi na dobro śledztwa protokoły nie mogą być udostępnione stronom postępowania. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowym w pojęciu interesu publicznego mieści się także dobro prowadzonego śledztwa. W ocenie organu, bez wątpienia ujawnianie przestępstw i skuteczne ściganie sprawców jest elementem bezpieczeństwa i porządku publicznego, leży bowiem w interesie całego społeczeństwa. Z uwagi na ochronę tego dobra Strona postępowania może być ograniczona w dostępie do dokumentów. W konkluzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że w sprawie nie można było zignorować stanowiska Prokuratora, iż dobro prowadzonego śledztwa sprzeciwia się wydaniu Skarżącej dokumentów. W związku z tym, dokumenty (karty od nr 2655 do nr 2735) zostały wyłączone z akt sprawy. Organ wyjaśnił na marginesie, że wyłączenie dokumentów na podstawie art. 179 O.p. w związku z dyspozycją Prokuratora nie odbiera im walorów dowodu w postępowaniu podatkowym. Wskazał, że w przypadku wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyłączone dokumenty wraz z aktami sprawy są przekazywane do sądu. Pismem z 20 lutego 2013 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na niniejsze postanowienie, któremu zarzuciła naruszenie: - art. 127 O.p. - przez zaniechanie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy po raz drugi przez organ II instancji oraz poprzestanie na powtórzeniu wadliwej argumentacji organu I instancji; - art. 179 § 1, art. 178 § 1 oraz art. 200 § 1 O.p. - przez brak jakiejkolwiek weryfikacji dalszego istnienia przesłanek do utajniania materiału dowodowego oraz na zaniechaniu rozważenia możliwości częściowego utajnienia akt sprawy; - wydanie postanowienia o odmowie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy w oparciu o wniosek strony, co do którego Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał postanowienie w dniu 13 listopada 2012 r. o umorzeniu postępowania w sprawie; - art. 127, art. 179 § 1, art. 178 § 1 oraz art. 200 § 1 O.p. - przez brak weryfikacji przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., działającego jako organ odwoławczy, przesłanek odmowy umożliwienia Skarżącej zapoznania się z dokumentami akt sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w sytuacji, gdy na etapie postępowania w I instancji bezprawnie uniemożliwiono jej zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w sprawie. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] listopada 2012 r. oraz [...] stycznia 2013 r. oraz zasądzenie od niego na rzecz Skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że procedowanie Dyrektora Izby Skarbowej przy tak jawnym i rażącym uchybieniu organu I instancji w zakresie bezprawnego niedopuszczenia podatnika do akt sprawy (stwierdzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej), oraz przy błędnej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie umorzenia postępowania w sprawie, skutkować winno uchyleniem wszystkich decyzji merytorycznych opartych na materiale dowodowym bezprawnie nieudostępnionym stronie oraz koniecznością powtórzenia postępowania na etapie administracyjnym. Zamiast tego Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] listopada 2012 r. wyłączył materiały na etapie II instancji, odmówił wglądu w tak wyłączone dokumenty, a następnie utrzymał w mocy wydaną przez samego siebie decyzję.Skarżąca zarzuciła ponadto, że organ ustosunkowując się do zarzutu o braku wniosku, wskazał iż zaskarżone postanowienie zostało wydane na skutek wniosku z 25 maja 2012 r. Rozumowanie to jest w ocenie Skarżącej całkowicie wadliwe. Skoro organ miał świadomość tego, iż należało rozpoznać wniosek z 25 maja 2012 r. to nie powinien umarzać postępowania w sprawie, przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie Dyrektora UKS w K., tylko merytorycznie je rozpoznać. Z uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z [...] listopada 2012 r. i [...] stycznia 2012 r. wynika jednoznacznie, iż w sprawie brak było jakichkolwiek przesłanek świadczących o bezprzedmiotowości postępowania. Postępowanie toczyło się w oparciu o wniosek z 25 maja 2012 r. Okoliczność, iż brak było przesłanek do umorzenia postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej potwierdzają w sposób oczywisty jego postanowienia z [...] listopada 2012 r. oraz [...] stycznia 2013 r. Ponadto Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy uchylił się od merytorycznej oceny zażalenia, poprzestając na przytoczeniu swojej własnej argumentacji zawartej w postanowieniu z [...] listopada 2012 r. Co więcej organ nie wystąpił do prokuratora z zapytaniem czy stanowisko prokuratora jest nadal aktualne. Zdaniem Skarżącej, w dniu 21 lipca 2011 r. postępowanie było na pewno na zupełnie innym etapie, niż w chwili wydawania decyzji przez Dyrektora UKS w K. jak i Dyrektora Izby Skarbowej w W. Organ również na skutek zażalenia Skarżącej nie uznał za stosowne zweryfikować przesłanek z 21 lipca 2011 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym przypadku ostatecznego postanowienia administracyjnego z przepisami procesowego, stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Działając na podstawie wskazanej kognicji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie jako naruszające przepis art.179 O.p. i stwierdza, że niniejsza sprawa z założenia jest istotna bowiem ogranicza prawo do obrony, strony postępowania podatkowego, które wobec zastosowania przepisu art.. 179 O.p. staje się dla strony postępowaniem niejawnym, pomijającym zasadę z art. 129 O.p. W ocenie Sądu przypadki takie jak niniejszy powinny należeć do rzadkości, a nadto wydawane postanowienie powinno być należycie uzasadnione, tak aby strona postępowania podatkowego została przekonana o słuszności podjętego orzeczenia. Tymczasem w tej sprawie, w uzasadnieniu postanowienia nie została należycie wykazana przesłanka faktyczno-prawna dla której Skarżąca Spółka nie mogła zapoznać się z wyłączonymi materiałami postępowania. Jest niesporne, że w karnych postępowaniach przygotowawczych, których gospodarzem jest prokurator, udostępniając materiały osobom trzecim może dokonać zastrzeżeń, mających uzasadnienie w prowadzonym śledztwie. Wskazuje na to art. 156 § 4 i 5 a) Kodeksu postępowania karnego. W komentarzu do art. 156 Kodeksu postępowania karnego Sławomir Steinborn wskazał między innymi: "Akta sprawy w toku postępowania przygotowawczego mogą być tez udostępnione innym osobom jednak wyłącznie w wyjątkowych wypadkach i za zgodą prokuratora. Jeżeli zatem postępowanie przygotowawcze jest prowadzone przez Policję lub inny nieprokuratorski organ, konieczne jest uzyskanie zgody prokuratora nadzorującego postępowanie przygotowawcze. Podejmując decyzję w tym zakresie, prokurator powinien z jednej strony wziąć pod uwagę interes strony ubiegającej się o dostęp do akt sprawy, a z drugiej - interes publiczny, w tym interes postępowania przygotowawczego (P. Hofmański E. Sadzik. K. Zgryzek, Kodeks .... 2007. t. l, s. 719). Skoro w porównaniu ze zdaniem pierwszym art. 156 § 5a), w zdaniu drugim mowa jest wyłącznie o udostępnieniu innym osobom akt, to należy z tego wyciągnąć wniosek, że ustawodawca uznał za w ogóle niedopuszczalne umożliwienie innym osobom sporządzania odpisów i kserokopii oraz wydawanie uwierzytelnionych odpisów lub kserokopii z akt postępowania przygotowawczego." Zasada ta dotyczy również Sądu karnego między innymi w art. 360 § 1Kodeksu postępowania karnego, który wyłącza jawność rozprawy w całości albo w części, jeżeli jawność mogłaby między innymi ujawnić okoliczności, które ze względu na ważny interes państwa powinny być zachowane w tajemnicy( § 1 pkt 3). Cytowane przepisy rozwijają prawo konstytucyjne każdej osoby do dostępu do dotyczących go dokumentów i danych, zastrzeżone w art. 51 Konstytucji. Jak wynika z art. 51 ust.3 Konstytucji, prawo może doznawać ograniczeń jedynie przewidzianych ustawą. Przepis art. 179 O.p. w ogranicza prawo jawności powołując się na dokumenty zawierające informacje niejawne oraz ochronę interesu publicznego. W ocenie Sądu, w każdym z tych przypadków obowiązkiem organu podatkowego jest wskazanie w realiach konkretnej sprawy, w czym upatruje "interes publiczny". Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych w art. 1 ust. 1 stanowi, że określa ona zasady ochrony informacji, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania, zwanych dalej "informacjami niejawnymi". Zgodnie z ust.2 przepisy ustawy mają zastosowanie do organów władzy publicznej, w szczególności: Sejmu i Senatu, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, organów administracji rządowej, organów jednostek samorządu terytorialnego, a także innych podległych im jednostek organizacyjnych lub przez nie nadzorowanych, sądów i trybunałów, organów kontroli państwowej i ochrony prawa; jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych, Narodowego Banku Polskiego, państwowych osób prawnych i innych niż wymienione w pkt 1 -3 państwowych jednostek organizacyjnych, jednostek organizacyjnych podległych organom władzy publicznej lub nadzorowanych przez te organy, przedsiębiorców zamierzających ubiegać się albo ubiegających się o zawarcie umów związanych z dostępem do informacji niejawnych lub wykonujących takie umowy albo wykonujących na podstawie przepisów prawa zadania związane z dostępem do informacji niejawnych. Zgodnie z art.4 ust.1 informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych. Definicja "interesu publicznego" w ustawach w ogóle nie występuje. Z tej przyczyny w orzecznictwie sądowym przytaczane są definicje, tworzone w konkretnych sprawach, na co wskazują przytaczane wyroki: - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19.07.2011r., sygn. akt I SA/Gd 527/11LEX nr 1084181 "1. Przez "interes publiczny", o którym mowa w art. 179 § 1 o.p., należy rozumieć korzyść służącą ogółowi, dyrektyw postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. 2. Pod pojęciem "interesu publicznego" mieści się dobro osób trzecich niebędących stroną w toczącym postępowaniu, także ze względu na tak rozumiany "interes publiczny" organ podatkowy jest umocowany wyłączenia z akt sprawy dokumentów. 3. Jeżeli organy podatkowe w postępowaniu dowodowym wykorzystują informacje dotyczące dodatkowo osób trzecich nie związanych z przedmiotową sprawą, mają obowiązek utrzymać w tajemnicy tylko te ich cechy, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na ich identyfikację, skoro jednak mogą i winny być ww. informacje wykorzystane w prowadzonym postępowaniu podatkowym to winny być również udostępnione stronie, która ma prawo ocenić ich wiarygodność i moc dowodową, jak również ocenić moc dowodową i wiarygodność wszelkie załączników stanowiących podstawę dokonanych ocen, w tym zapytań kierowanych do osób trzecich." - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11.01.2012r., sygn. akt I SA/Gd 1153/11 LEX nr 11 07504. "Pod pojęciem "interesu publicznego" mieści się dobro osób trzecich, nie będących stroną w toczącym się /postępowaniu, których dotyczą informacje zawarte we włączonych do akt sprawy dokumentach, bowiem zawierają istotne dane o tych podmiotach." - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15.07.2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1703/07 LEX nr 489279 "1. Kognicja sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej wyłączenia dokumentu z akt sprawy ze względu na interes publiczny w trybie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej ograniczona jest do dokonania oceny, czy organ podatkowy ustalił przesłankę tego wyłączenia oraz czy uzasadnienie wydanego w tej sprawie postanowienia wskazuje, czym organ ten kierował się i jaki interes publiczny jest w ten sposób chroniony. 2. "Interesem publicznym" w rozumieniu art. 179 Ordynacji podatkowej jest dobro osób trzecich, których dotyczyły wyłączone z akt sprawy dokumenty. Wyłączone dokumenty zawierały bowiem istotne informacje o tych podmiotach gospodarczych. Zaufanie zaś obywateli do organów władzy publicznej to jedna z zasad, którą winny organy podatkowe przestrzegać w prowadzonych postępowaniach podatkowych." - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 08.02.2012 r., sygn. akt I SA/Bak 488/11 LEX nr 1108917 "1. Opisana w art. 179 o.p. instytucja procesowa stanowi wyjątek od podstawowej zasady postępowania podatkowego, tj. konieczności zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 123 o.p.). Zapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym przejawia się głównie w możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 123 o.p. in fine). 2. Organ skarbowy ma obowiązek ocenić na każdym etapie postępowania, czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 179 § 1 o.p., uzasadniające odmowę zapoznania strony z zebranymi dowodami. Jeżeli bowiem określony interes publiczny wymaga jedynie czasowej ochrony, np. do czasu zakończenia prowadzonego śledztwa w sprawie karnej, to organ skarbowy nie powinien dalej ograniczać stronie dostępu do dokumentów, na podstawie których zamierza oprzeć swoje ustalenia stanu faktycznego w sprawie." Analiza materiałów niniejszej sprawy, pod kątem cytowanych orzeczeń, pozwala stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza art. 179 O.p. W żadnym bowiem fragmencie uzasadnienia nie zostało wyjaśnione na czym polega ochrona interesu publicznego w tej sprawie. Okoliczność, że Prokuratura Okręgowa w B. ujawniła materiały z prowadzonego śledztwa celem ich wykorzystania w postępowaniach podatkowych z zastrzeżeniem, że nie mogą być udostępniane stronom postępowania, nie jest wystarczającym argumentem do wyłączenia jawności postępowania podatkowego. Prokurator może czynić takie zastrzeżenia, ale wówczas organ podatkowy musi ocenić czy materiały te mają być użyte w konkretnym postępowaniu czy też niewłączone do materiału dowodowego, albo też winny posłużyć jednie jako materiał wskazujący na rodzaj czynności, których należy dokonać w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 179 O.p. zobowiązuje organ podatkowy prowadzący sprawę podatkową do wyważenie interesu strony i interesu publicznego. Tymczasem w badanym postanowieniu nie dokonano nawet próby wykazania tych niezbędnych elementów. Brak właściwego uzasadnienia narusza art. 179 O.p. Uzasadnienie powinno odpowiadać warunkom przepisu art. 210 O.p., które w tej sprawie pominięto. Sąd, nie godząc się na zastosowanie automatyzmu prawnego, wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone postanowienie, co prowadzi do konieczności ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Skarbowej zażalenia Spółki od postanowienia wydanego w pierwszej instancji przy ewentualnym uwzględnieniu cytowanego poniżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2013 r., znanego Dyrektorowi Izby Skarbowej w W., z urzędu. Celowym wydaje się również ponowne wystąpienie do Prokuratury Okręgowej w B. o zgodę na udostępnienie materiałów śledztwa stronie postępowania podatkowego. W tym stanie skarga wraz z jej zarzutami wskazanymi w pkt 1, 2 i 4 tejże skargi została uwzględniona. Zarzut opisany w pkt 3 skargi dotyczy innego postępowania, zakończonego wspomnianym już wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 271/13, której stan faktyczny wyjściowo jest tożsamy z niniejszą sprawą, nie mniej jednak rozpoznawana obecnie przez Sąd skarga zawiera w podstawie inne postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, aniżeli były przedmiotem zaskarżenia w tamtej sprawie. Podstawę uchylenia postanowienia stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. bowiem naruszenie art. 179 i 210 Ordynacji podatkowej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że postanowienie to nie może być wykonane, na podstawie art. 152 p.p.s.a. a o kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło