I SA/Gl 451/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-08-13
Skład orzekający: Ewa Madej, Beata Kozicka, Bożena Pindel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba psychiczna, udokumentowana zaświadczeniem lekarskim, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, jeśli strona wykazywała aktywność w innych sferach życia gospodarczego i prawnego w okresie, gdy choroba miała uniemożliwiać jej działanie?Ratio decidendi
Choroba psychiczna, nawet udokumentowana zaświadczeniem lekarskim, nie stanowi automatycznie podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona wykazywała aktywność w innych sferach życia gospodarczego i prawnego, co podważa twierdzenie o całkowitej niezdolności do działania. Strona ma obowiązek uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, a nie może oczekiwać od organu aktywnego poszukiwania dowodów na potwierdzenie jej twierdzeń.Stan faktyczny
Skarżący A. M. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Decyzja podatkowa została uznana za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym. Skarżący twierdził, że uchybił termin z powodu choroby psychicznej, która uniemożliwiała mu prowadzenie spraw. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, wskazując na liczne dowody aktywności gospodarczej i prawnej skarżącego w okresie rzekomej niezdolności do działania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędziowie WSA Beata Kozicka, Bożena Pindel, Protokolant st. sekretarz sądowy Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
1. A. M., reprezentowany przez pełnomocnika adw. L. C., wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K.z dnia [...] nr [...], którym - na podstawie art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 2 w związku z art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej powoływanej jako "O.p."), odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]ustalającej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w kwocie [...]zł.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym:
1.1. Wskazana wyżej decyzja podatkowa z dnia [...]została wysłana na adres zamieszkania podatnika. Przesyłka pocztowa była dwukrotnie awizowana, a wobec jej niepodjęcia przez adresata - Urząd Pocztowy w C. zwrócił ją nadawcy. Organ podatkowy, zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 O.p., uznał decyzję za doręczoną w sposób zastępczy w dniu 12 lipca 2012 r.
1.2. W dniu 24 września 2012 r. z decyzją i aktami postępowania podatkowego zapoznał się aplikant adwokacki, upoważniony do tej czynności przez adwokata L. C., któremu skarżący udzielił w dniu 20 września 2012 r. pełnomocnictwa do reprezentowania "w sprawach określenia/ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym/zryczałtowanym podatku dochodowym za rok 2006 (...)".
1.3. W dniu 1 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że decyzja została doręczona podatnikowi w czasie, gdy znajdował się on w stanie uniemożliwiającym mu samodzielne prowadzenie jego spraw, ze względu na schorzenie [...] na które cierpi od dłuższego czasu. Stan zdrowia podatnika pogarsza się cyklicznie, a w okresie nasilenia choroby nie jest on zdolny do jakiejkolwiek aktywności życiowej, w tym – zawodowej. Jako dowód wnioskodawca powołał zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 28 września 2012 r., które załączył. W zaświadczeniu (załącznik do strony 132 akt administracyjnych) lekarz podał, że podatnik ma [...] i jest leczony od 28 czerwca 2012 r. Ostatnia wizyta miała miejsce 20 września 2012 r. Zaświadczenie zawiera także stwierdzenie: "Pacjent ma trudności w załatwianiu spraw dotyczących życia codziennego".
1.4. Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie przedstawionej we wniosku przyczyny uchybienia terminowi i w oparciu o poczynione ustalenia uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, w związku z czym – odmówił jego przywrócenia.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan prawny oraz dorobek orzecznictwa w zakresie przywrócenia terminu podkreślając w szczególności, że nie każda choroba stanowi podstawę do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Wskazując, że wnioskodawca musi uprawdopodobnić te okoliczność organ zwrócił uwagę, że uprawdopodobnienia wymaga nie tylko zaistnienie określonej przeszkody w dochowaniu terminu, ale także – że zaistnienie tej przeszkody uniemożliwiało stronie dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Tymczasem z poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń wynika, że w okresie trwania postępowania podatkowego w niniejszej sprawie podatnik pełnił funkcję prezesa zarządu w co najmniej 4 spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, będąc w nich jednoosobowym zarządem i osobą wyłącznie uprawnioną do ich reprezentowania. Spółki te funkcjonowały w tym czasie bez zakłóceń. Ponadto – jako prezes jednej ze spółek – skarżący w dniu 21 marca 2012 r. udzielił pełnomocnictwa adwokatowi L. C. do reprezentowania spółki w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od towarów i usług (zakończonym decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w dnia [...], otrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. Z kolei reprezentując inną ze spółek skarżący skierował osobiście kilka pism dotyczących odstąpienia od naliczania kosztów egzekucyjnych i umorzenie odsetek (pismo z 24 kwietnia 2012 r.), a także przedłużenia terminu do złożenia załączników (pisma z 17 i 24 maja 2012 r.). Ponadto w okresie od 2 do 9 sierpnia 2012 r. prowadzona była kontrola podatkowa w jednej ze spółek skarżącego, w toku której odebrał on osobiście 2 sierpnia 2012r. upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, a w dniu 9 sierpnia 2012 r. – podpisał protokół z tej kontroli. Organ odwoławczy ustalił także w ZUS, że w okresie od 22 czerwca do 24 września 2012 r. skarżący nie korzystał ze zwolnienia lekarskiego ani nie pobierał zasiłku chorobowego. Wreszcie – w dniu 11 września 2012 r. skarżący osobiście złożył w organie podatkowym dwa wnioski o zmianę decyzji ratalnych, dotyczących spłaty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych.
Wszystkie powyższe ustalenia – w ocenie organu odwoławczego – wskazywały, że stan zdrowia skarżącego w analizowanym okresie nie uniemożliwiał mu wykonywania czynności zawodowych oraz podejmowania czynności prawnych, zatem stwierdzenie zawarte w zaświadczeniu lekarskim o trudnościach w załatwianiu spraw życia codziennego nie znalazło potwierdzenia.
Dodatkowo organ wskazał na możliwość zapewnienia sobie przez podatnika pomocy prawnej w postępowaniu dotyczącym opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł, skoro w toczącym się równocześnie postępowaniu w zakresie podatku od towarów i usług udzielił pełnomocnictwa temu samemu adwokatowi (w dniu 21 marca 2012 r.), którego ustanowił pełnomocnikiem w niniejszej sprawie (w dniu 20 września 2012 r.). Ponadto podkreślił, że podatnik nie wyjaśnił, gdzie przebywał w okresie doręczania na jego adres korespondencji w tej sprawie, ewentualnie - dlaczego nikt z domowników jej nie odbierał (zamieszkuje wraz z teściami).
Przedstawione wyżej okoliczności doprowadziły organ odwoławczy do konkluzji, że podatnik nie dochował należytej staranności i dbałości o swe interesy, zatem uchybienie terminowi nie nastąpiło bez jego winy, co uzasadnia odmowę przywrócenia tego terminu.
1.5. Z akt administracyjnych wynika, że pełnomocnik podatnika, równocześnie ze złożeniem odwołania i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, złożył wniosek o doręczenie mu decyzji podatkowej twierdząc, że nie doszło do jej skutecznego doręczenia z uwagi na przedwczesne zwrócenie przesyłki przez pocztę organowi podatkowemu. Zdaniem pełnomocnika przesyłka – powtórnie awizowana 6 lipca 2012 r. - powinna być przechowywana w urzędzie pocztowym do 13 lipca włącznie, podczas gdy tego dnia została już zwrócona organowi podatkowemu. Uniemożliwiło to podatnikowi odebranie przesyłki na poczcie i wniesienie odwołania w terminie.
W związku z powyższym żądaniem, organ podatkowy udzielił pełnomocnikowi wyjaśnienia pismem z dnia 15 października 2012 r., w którym wskazano, że przesyłka awizowana po raz pierwszy w dniu 28 czerwca 2012 r. była, zgodnie z przepisami, przechowywana przez okres 14 dni, który upłynął w dniu 12 lipca 2012 r. i w tym okresie adresat mógł ją odebrać. Ten termin oznacza też datę doręczenia zastępczego. Zwrot przesyłki nastąpił dopiero w dniu następnym, a więc zgodnie z prawem.
2. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik podatnika zarzucił "naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 o.p. poprzez wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania pomimo posiadanych i nie wyjaśnionych wątpliwości co do rzeczywistego stanu zdrowia Skarżącego". W oparciu o ten zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania łącznie z kosztami zastępstwa procesowego.
Uzasadniając skargę pełnomocnik wyraził pogląd, że ustalenia poczynione przez organ odwoławczy nie pozostają w sprzeczności z treścią zaświadczenia lekarskiego, a nawet potwierdzają, że rozmiar prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej (4 spółki) i kłopoty z tym związane stanowią jedno ze źródeł jego choroby. Przede wszystkim jednak zarzucił, że organ – kwestionując treść zaświadczenia lekarskiego, które jest dokumentem urzędowym – nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego w tym zakresie. Winien był – zdaniem pełnomocnika – wezwać wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień, ewentualnie uzupełnienia dokumentacji medycznej. Odwołał się w tym zakresie do wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 2281/10. Wreszcie - pełnomocnik zarzucił, że odmowa przywrócenia uchybionego terminu narusza prawo strony do wniesienia odwołania, a w konsekwencji – poddania decyzji administracyjnej kontroli sądowej, podczas gdy prawo do sądu zagwarantowane jest w art. 77 ust. 2 Konstytucji R.P. oraz w art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Te zaś przepisy powinny być brane pod uwagę przy wykładni i stosowaniu art. 162 Ordynacji podatkowej.
3. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i przedstawił obszernie dotychczasowy stan sprawy i argumenty, które legły u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia. W odniesieniu do zarzutów skargi podkreślił dodatkowo, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi należy do wnioskodawcy, który musi uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda na którą się powołuje, była od niego niezależna i uniemożliwiała mu działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku, możliwego w danych okolicznościach. Powołał się w tym zakresie na orzecznictwo, w tym m. in. na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 975/09, wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I FSK 356/09, z dnia 13 czerwca 2002 r. sygn. akt V SA 2320/01, z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I FSK 2000/09 oraz z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 1186/11. Nawiązując z kolei do wskazanego w skardze wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2011 r. podkreślił, że wyrok ten został uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 1414/11, w którym pokreślono, że rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, że mimo dochowania należytej staranności nie był w stanie dokonać czynności w terminie.
Dalej, organ przypomniał, że przyczyna uchybienia terminowi była wyraźnie wskazana we wniosku i nie zachodziła potrzeba wzywania podatnika do jej wyjaśnienia. Podkreślił następnie, że nie zakwestionował zaświadczenia lekarskiego w odniesieniu do faktów tj. rozpoznania choroby oraz pozostawania skarżącego w leczeniu w terminie wskazanym w tym dokumencie. Natomiast w świetle poczynionych ustaleń organ uznał, że ogólnikowe stwierdzenie zawarte w tym zaświadczeniu o trudnościach pacjenta w załatwianiu spraw życiowych, nie znajduje potwierdzenia i nie może stanowić podstawy do uznania, że podatnik nie był w stanie podejmować czynności w postaci odebrania decyzji i złożenia od niej odwołania w ustawowym terminie.
Za niezasadne uznał też organ zarzuty naruszenia prawa strony skarżącej do sądu, wskazując, że prawo to zostało zrealizowane skoro na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu służy stronie skarga do sądu administracyjnego i z tej drogi strona w niniejszej sprawie skorzystała.
4. Pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodu z dokumentów: zaświadczenia lekarskiego z dnia 31 lipca 2013 r. i odpisu historii choroby, załączając do pisma ich nieuwierzytelnione kserokopie.
5. Na rozprawie pełnomocnik podtrzymał zarzuty i argumenty skargi, wskazując na specyfikę schorzeń [...], w tym okoliczność, że w tym samym czasie chory może podejmować działania racjonalne i jednocześnie – zachowywać się nieracjonalnie. Tak też ocenić trzeba zaniechanie przez skarżącego odbierania przesyłek pocztowych w okresie od stycznia 2012 r., kiedy nastąpiło nasilenie choroby. Zdaniem pełnomocnika nieodbieranie korespondencji nie leżało w interesie podatnika. Pełnomocnik wyraził także pogląd, że jeżeli organ miał wątpliwości co do zaświadczenia lekarskiego dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu, winien był zasięgną opinii specjalisty z zakresu chorób [...].
Skarżący, na pytanie Sądu wyjaśnił, że adres na który kierowana była korespondencja jest miejscem jego stałego zamieszkania, przy czym mieszka wspólnie z teściami i żoną, ale osobom tym zabronił odbioru przesyłek poleconych. Potwierdził, że awiza przesyłek były składane do skrzynki pocztowej, ale nie odbierał tych przesyłek, gdyż "awiza docierały do niego już po terminie".
6. Sąd odmówił przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez pełnomocnika, wskazując, że nie noszą one cech dokumentu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
7. Skarga nie może być uwzględniona, gdyż objęte nią postanowienie nie narusza prawa.
7. 1. Art. 162 § 1 O.p., będący podstawą prawną zaskarżonego postanowienia stanowi, że termin przywraca się na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W bogatym orzecznictwie sądowym eksponuje się wyjątkowość instytucji przywrócenia terminu i ogranicza się ją wyłącznie do przypadków nadzwyczajnych, w których postawa strony spełnia surowe kryteria obiektywne, wyznaczające wzorzec należytej staranności procesowej. Przykładowo można wskazać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11 (LEX nr 1233075), w którym Sąd stwierdził w szczególności, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy przyczyną jego uchybienia była przeszkoda, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi więc o obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie, takie jak klęska żywiołowa, katastrofa, przerwa w komunikacji, choroba wymagającą hospitalizacji czy inna nagła i obłożna choroba uniemożliwiająca dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się w tym celu osobą trzecią.
7.2. Ocena stanowiska skarżącego, dokonana z uwzględnieniem opisanych wyżej kryteriów, prowadzi do wniosku, że nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminowi, zatem przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania było niedopuszczalne.
Po pierwsze - podatnik wiedział o toczącym się postępowaniu w zakresie podatku dochodowego za rok 2006 od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, o którego wszczęciu został powiadomiony postanowieniem z dnia [...]W postępowaniu tym brał czynny udział, składając pisma procesowe i wyjaśnienia (ostatnie pismo z dnia 16 marca 2012 r.). Ustalenie to pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem pełnomocnika, że od początku 2012 r. skarżący zaniechał wszelkiej aktywności w sprawie z uwagi na nasilenie się choroby. W okresie trwania postępowania podatnik odbierał sporadycznie kierowane do niego pisma organu podatkowego, większości pism jednak nie odbierał. Pisma te były kierowane na adres zamieszkania podatnika, gdyż nigdy nie wskazał on innego adresu do doręczania mu korespondencji, mimo notorycznego nieodbierania pism pod wskazanym adresem. Jak ustalił organ, a co potwierdził skarżący na rozprawie, adres ten stanowił zawsze miejsce jego zamieszkania. Skierowanie więc na ten adres decyzji podatkowej z dnia [...] było uzasadnione i prawidłowe. Prawidłowo też urząd pocztowy dwukrotnie awizował przesyłkę i – wskutek jej nieodebrania – zwrócił ją nadawcy. Organ podatkowy miał zatem pełną podstawę do uznania decyzji za doręczoną z dniem 12 lipca 2012 r. w trybie art. 150 § 1 i § 3 O.p.
Po drugie – jak ustalił organ odwoławczy rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, w 2012 r. skarżący przejawiał różnorodną aktywność w sferze prowadzenia działalności gospodarczej, a także w zakresie załatwiania spraw urzędowych. Kierował w tym okresie jednoosobowo co najmniej czterema spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością, będąc jedyną osobą uprawnioną do ich reprezentowana. Podejmował też różne działania prawne w toczących się postępowaniach kontrolnych, podatkowych i egzekucyjnych, szczegółowo wymienione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto – korzystał z fachowej pomocy prawnej, udzielając adwokatowi pełnomocnictwa w dniu 21 marca 2012 r. do reprezentowania w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług.
Wreszcie – w badanym okresie skarżący nie korzystał ze zwolnienia lekarskiego ani nie pobierał zasiłku chorobowego.
7.3. Przedstawionym wyżej ustaleniom faktycznym, nie kwestionowanym zresztą przez stronę skarżącą, pełnomocnik przeciwstawił we wniosku o przywrócenie terminu argument o niezdolności do podejmowania żadnych czynności przez podatnika na skutek nasilenia się choroby psychicznej w postaci depresji. Udokumentował ten argument zaświadczeniem lekarskim, z którego wynikało, że skarżący leczy się na [...] od dnia 28 czerwca 2012 r. oraz, że "ma trudności w załatwianiu spraw dotyczących życia codziennego".
8. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że argument o chorobie uniemożliwiającej dochowanie terminu do wniesienia odwołania nie został dostatecznie uprawdopodobniony. Zasadnie bowiem wskazał, że nie każda choroba stanowi usprawiedliwioną przeszkodę w podejmowaniu działań prawnych, a z okoliczności sprawy poprawnie wywiódł, że podatnik miał zdolność do działania i pełną możliwość zabezpieczenia swych interesów w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...]. W świetle tych ustaleń nic nie stało na przeszkodzie, aby odebrał adresowaną do niego decyzję, bądź – zapewnił jej doręczenie pełnomocnikowi, a tym samym – zagwarantował sobie terminowe wniesienia środka zaskarżenia. Tymczasem podatnik nie wykazał nie tylko szczególnej, ale nawet podstawowej staranności w prowadzeniu swych spraw. Świadczyć o tym może choćby fakt, że nie upoważnił nikogo z domowników do obioru przesyłek pocztowych, a sam – mimo ich awizowania, nie odbierał korespondencji z urzędu pocztowego. Takie postępowanie ocenić wypada bądź jako skrajnie nieodpowiedzialne, bądź też (co bardziej prawdopodobne) - celowe. Nie ma racji pełnomocnik, twierdząc na rozprawie, że nieodbieranie korespondencji nie leżało w interesie podatnika. Zważywszy bowiem na rodzaj zobowiązania podatkowego i okres jakiego dotyczy (rok 2006) oraz konstytutywny charakter decyzji podatkowej, przedłużanie toku postępowania mogło doprowadzić do przedawnienia tego zobowiązania z końcem 2012 r.
Jak słusznie podkreślono w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie zakwestionował faktu, że skarżący leczy się w związku z zaburzeniami [...]. Sąd także okoliczność tę uznał za niesporną, jakkolwiek pomiędzy treścią zaświadczenia lekarskiego z dnia 28 września 2012 r. a zawartym we wniosku twierdzeniem o długotrwałym okresie choroby istnieje zasadnicza sprzeczność (w zaświadczeniu wyraźnie podano, że pacjent jest leczony od 28 czerwca 2012 r.). Odmowa przywrócenia terminu oparta została wyłącznie na ustaleniu, że choroba podatnika nie stanowiła przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, a to w świetle omówionych wyżej dowodów. Dowody w tym zakresie zostały przez organ odwoławczy poddane ocenie, którą Sąd uznał za prawidłową, prowadzącą do logicznych, spójnych i w pełni uzasadnionych wniosków.
9. Odnosząc się do zarzutów skargi, w tym zwłaszcza żądania, aby organ odwoławczy przeprowadził ustalenia co do stanu zdrowia wnioskodawcy (łącznie ze zgłoszonym na rozprawie żądaniem powołania w tym celu biegłego z zakresu [...]), trzeba wskazać, że w orzecznictwie i judykaturze panuje zgodny pogląd, iż to wnioskujący o przywrócenie terminu jest zobowiązany w dostateczny sposób uprawdopodobnić brak własnej winy i nie może żądać aktywności w tym zakresie ze strony organu. Słusznie więc na ten aspekt sprawy zwrócił uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Powołane w niej orzecznictwo nie pozostawia w tym względzie żadnych wątpliwości i poglądy te Sąd w pełni aprobuje.
Przedstawiony we wniosku o przywrócenie terminu powód jego niedochowania nie stanowił wystarczającej podstawy do uznania, że do uchybienia terminowi doszło bez winy podatnika, a organ nie miał podstaw do poszukiwania dowodów na poparcie twierdzenia skarżącego.
10. Podobnie ocenić należy twierdzenie zawarte w skardze, że odmawiając przywrócenia uchybionego terminu, pozbawiono stronę konstytucyjnego i konwencyjnego prawa do sądu. Jak już podkreślono wyżej, instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy, ma służyć uniknięciu negatywnych skutków niedotrzymania terminów procesowych tylko w tych sytuacjach, gdy powodem uchybienia są okoliczności szczególne, obiektywnie uniemożliwiające stronie działanie i całkowicie przez nią niezawinione. Samo zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu jest poddane sądowej kontroli, zatem zarzut naruszenia zasady prawa do sądu jest bezpodstawny.
11. Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło