II SA/Gl 648/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie wniesionej przez "A" Sp. z o.o. i Sp. k. w W. zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie tablicy reklamowej o wymiarach 10,2m x 30,2m wraz z przyłączem energetycznym i instalacją oświetlenia tablicy na terenie działki nr 1 w dzielnicy [...], przy ul. [...] w K., stanowiącej własność miasta K. i będącej w użytkowaniu wieczystym "B" Sp. z o.o. i komandytowo-akcyjnej w W.. W uzasadnieniu decyzji Prezydent wskazał, że obiekt będący przedmiotem zgłoszenia jest już przedmiotem decyzji organu z dnia [...] r., w której wniósł sprzeciw wobec zamiaru jego montażu zgłoszonego przez innego inwestora. Pomimo wniesionego sprzeciwu obiekt powstał i jest użytkowany co zostało udokumentowane protokołem oględzin z dnia [...]r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik spółki "A" wskazując, że przedmiotowa decyzja nie został doręczona zgodnie z żądaniem strony w drodze elektronicznej. Nadto błędne zastosowanie art.105 k.p.a. i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy samo zgłoszenie nie powoduje wszczęcia postępowania, jak również niewyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego. Odwołująca się wskazała również na niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 2 i art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w zgłoszeniu nie został podany adres poczty elektronicznej odwołującej się oraz jej żądanie doręczenia korespondencji w drodze elektronicznej, natomiast takie żądanie i adres znajdują się w jednym z kilkudziesięciu załączników. Nadto stwierdził, że zgłoszenie robót budowlanych jest czynnością materialno-techniczną i nie wszczyna postępowania zatem organ I instancji powinien był wydać decyzję o sprzeciwie, a nie umorzyć postępowanie. W ocenie Wojewody w sytuacji, gdy upłynął już termin do złożenia sprzeciwu, jedynym prawnym sposobem zakończenia zainicjowanego postępowania jest jego umorzenie z uwagi na bezprzedmiotowość wynikającą z faktu wykonania inwestycji objętej zgłoszeniem, przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu. Z decyzją Wojewody nie zgodziła się spółka "A" i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania w zakresie dotyczącym doręczenia decyzji z pominięciem środków komunikacji elektronicznej oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez niezebranie materiału dowodowego, niewyjaśnienie stanu faktycznego, co uniemożliwiło właściwe uzasadnienie decyzji, a w konsekwencji błędne orzeczenie o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że wprawdzie organ wydał decyzję zgodnie z jej żądaniem, to nie zgadza się z treścią uzasadnienia tej decyzji, w której organ zawarł twierdzenia nie znajdujące potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym. Skarżąca podkreśliła, że po raz pierwszy złożyła przedmiotowy wniosek i bez znaczenia jest fakt, że inna firma wcześniej składała podobnej treści wniosek. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że przepis art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r., nr98, poz. 1071 z późń. zm., dalej "k.p.a.") zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie. Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Decyzja jest nieprawidłowa, gdy postępowanie wyjaśniające lub tylko sama ocena zaskarżonej decyzji wykazały, że narusza ona przepisy prawa materialnego albo jest niezasadna, niecelowa, niesłuszna ( por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1993 r., SA/Wr 1384/92, ONSA 1994, nr 1, poz. 32, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2011r., sygn. akt II SA/Gd 980/10. LEX nr 821537). Niewątpliwie w niniejszej sprawie organ I instancji umorzył postępowanie w sytuacji, w której kwestionując prawidłowość zgłoszenia, mógł jedynie w terminie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia wydać decyzję o sprzeciwie, tym samym doszło do naruszenia prawa, które musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że dalsze postępowanie jest bezprzedmiotowe. Sąd w pełni podziela to stanowisko wskazując, że umorzenie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy organ działając w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a jednocześnie uzna, że prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe. ( patrz; wyrok NSA z dnia 22 września 1981r., sygn. akt II SA 400/81, ONSA 1981, nr 2, poz.88 ) W związku z tym należy wskazać, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji, jeżeli postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli istniały podstawy jego umorzenia przez organ pierwszej instancji. Komentowany przepis art. 138 k.p.a. nie określa przesłanek wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji. Należy zatem uznać, że kwestia umorzenia przez organ odwoławczy postępowania przed organem pierwszej instancji nie została uregulowana w komentowanym przepisie, i przyjąć, że w tym zakresie mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji (art. 140 k.p.a.), czyli przepis art. 105 k.p.a. W tym kierunku zmierza również piśmiennictwo i orzecznictwo sądowoadministracyjne, które zgodnie przyjmuje, że organ odwoławczy może wydać taką decyzję tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 167; B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 590), przy czym idzie tu o tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego o której mowa w art.105 § 1 k.p.a. ( patrz: wyrok NSA z dnia 9 stycznia 1985 r., III SA 1105/84, RNGA 1986, nr 2, s. 37; GAP 1987, nr 5, s. 43, w którym stwierdzono, że: "art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie precyzuje wyraźnie przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania pierwszej instancji. Wydaje się jednak oczywiste, że umarzając postępowanie organu I instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami - bezprzedmiotowością postępowania.") Zatem gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Jeżeli okoliczność taka zostanie stwierdzona na etapie postępowania odwoławczego przez organ II instancji, organ ten uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2011r., sygn. akt II SA/Po 555/11, Lex nr 1086559 ) W orzecznictwie sądowoadministarcyjnym przyjmuje się również, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia m.in. w przypadku, gdy brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2012r., sygn. akt II SA/Po 753/10, LEX nr 754527). Przesłanka bezprzedmiotowości występuje również wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle, bądź nie ma podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem I instancji (patrz: wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/Kr 1170/10, LEX nr 753445) W niniejszej sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe w chwili gdy inwestycja objęta zgłoszeniem została zrealizowana. Jak ustalono na działce którą wskazała skarżąca spółka w dniu [...] r. istniał już przedmiotowy obiekt budowlany wzniesiony przez inny podmiot, w oparciu o zgłoszenie od którego organ I instancji wniósł sprzeciw. W tej sytuacji niedopuszczalne było zgłoszenie w stosunku do istniejącego obiektu, podobnie jak niedopuszczalne byłoby wydanie pozwolenia na jego budowę, a postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że organy obu instancji nie wysyłając decyzji zgodnie z wnioskiem strony w formie elektronicznej ( art.39" k.p.a.) mogły odstąpić od takiej formy doręczenia, jednakże powinny w tej sytuacji poinformować o tym stronę. W piśmiennictwie przyjmuje się , że odmowa doręczenia elektronicznego wymaga wydania postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (por. w poprzednim stanie prawnym: X. Konarski, G. Sibiga, Zastosowanie środków komunikacji elektronicznej..., s. 65; J. Janowski, Administracja elektroniczna..., s. 430; na formę postanowienia wskazuje także Cz. Martysz, choć dopuszcza odmowę w postaci zwykłego pisma, zob. Cz. Martysz (w:) G. Szpor, Cz. Martysz, K. Wojsyk, Ustawa o informatyzacji..., s. 191; D. Szostek, Doręczanie i odbieranie pism w postaci elektronicznej..., s. 76). Zatem nie zasadny jest zarzut skargi, że doręczenie decyzji w trybie art. 39 k.p.a., powinno być uznane za nieskuteczne. Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącej, że organ II instancji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego i nie dokonał jego należytego rozpatrzenia, a uzasadnienie decyzji nie spełnia ustawowych wymogów. W ocenie sądu organ odwoławczy należycie ustalił wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty i na tej podstawie wyciągnął wnioski w konsekwencji których wydał właściwą decyzję. Uzasadnienie decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i na których oparł swoją decyzję , a nadto wyjaśnienie podstawy prawnej jej wydania. Wszystkie te niezbędne elementy uzasadnienia znalazły się w zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.