I OSK 1681/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-08-21
Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Jan Paweł Tarno, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może dotyczyć decyzji związanej, a nie uznaniowej, i czy zwiększenie podstawy wymiaru emerytury może być uznane za słuszny interes strony w rozumieniu tego przepisu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował art. 155 k.p.a. Sąd podkreślił, że postępowanie w tym trybie nie może prowadzić do wydania orzeczenia sprzecznego z prawem, a słuszny interes strony może być uwzględniany tylko w granicach prawa. W przypadku decyzji związanych, gdzie organ nie ma swobody uznania, tryb art. 155 k.p.a. nie może być stosowany do ich wzruszenia. Zwiększenie podstawy wymiaru emerytury poprzez utrzymanie dodatku, którego prawo wygasło z mocy prawa, nie stanowi słusznego interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący S. Z. domagał się zmiany rozkazu personalnego z 2005 r. wstrzymującego mu wypłatę dodatku z tytułu opieki nad psami służbowymi od dnia 18 marca 2005 r., argumentując, że wpłynęło to na obniżenie podstawy jego emerytury. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, uznając ją za ostateczną i związaną z wygaśnięciem prawa do dodatku z mocy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 1002/11 w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie dodatku z tytułu sprawowania opieki nad psami służbowymi oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1002/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę S. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia [...] października 2011 r.
nr [...] w przedmiocie dodatku z tytułu sprawowania opieki nad psami służbowymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
We wniosku z dnia 29 czerwca 2011 r. S. Z. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w Olsztynie o zmianę lub uchylenie w trybie
art. 155 k.p.a. decyzji – rozkazu personalnego nr [...] w przedmiocie wstrzymania z dniem 18 marca 2005 r. wypłaty dodatku z tytułu sprawowania opieki nad dwoma psami służbowymi. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że w dniu 14 marca 2005 r. złożył raport z prośbą o zwolnienie ze służby. Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Olsztynie z dnia [...] marca 2005 r. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 31 marca 2005 r. Natomiast rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Komendanta Miejskiego Policji w Olsztynie z dniem 18 marca 2005 r. wstrzymano skarżącemu wypłatę dodatku z tytułu sprawowania opieki nad dwoma psami służbowymi. Z tego powodu organ emerytalny określił podstawę wymiaru emerytury w wysokości niższej, niż w sytuacji, w której wstrzymanie dodatku z tytułu sprawowania opieki nad dwoma służbowymi psami nastąpiłoby z dniem 31 marca 2005 r. Skarżący podkreślił, iż wskutek zmiany przedmiotowego rozkazu personalnego świadczenie emerytalne będzie wyższe o 20%. Tym samym skarżący uznał, że spełnione są przesłanki z art. 155 k.p.a. Ponadto, zdaniem skarżącego, przy prawidłowym zastosowaniu art. 106 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w przedmiotowej sprawie, wstrzymanie dodatku z tytułu opieki nad dwoma psami służbowymi powinno nastąpić z dniem 31 marca 2005 r.
Komendant Miejski Policji w Olsztynie decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmówił uchylenia bądź zmiany rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Według organu, wskazana przez stronę możliwość podwyższenia emerytury została uznana za przesłankę niewystarczającą, a żądanie wnioskodawcy za niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Komendant Miejski Policji w Olsztynie podkreślił, iż strona od chwili wydania kwestionowanego rozkazu personalnego podejmowała szereg prób jego wzruszenia, zarówno w toku odwoławczym, jak też w toku postępowania o wzruszenie decyzji ostatecznej i wszystkie rozstrzygnięcia w tym zakresie są już obecnie prawomocne. Na przeszkodzie wnioskowanym zmianom stoją również przepisy prawa dotyczące uprawnień policjanta do otrzymywania dodatku z tytułu sprawowania opieki nad psami służbowymi określonymi w § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.).
W odwołaniu od ww. rozstrzygnięcia S. Z. przytoczył argumenty tożsame z podnoszonymi we wniosku z dnia 29 czerwca 2011 r. Ponadto stwierdził, iż wcześniejsze próby wzruszenia decyzji – rozkazu personalnego nr [...] wydanego przez Komendanta Miejskiego Policji w Olsztynie i ich rezultat nie może wpłynąć na decyzję wydaną w wyniku wniosku złożonego w trybie art. 155 k.p.a.
Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podniósł, że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie wprowadza żadnych wyjątków od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych. W myśl tej zasady ostateczne decyzje administracyjne nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko i wyłącznie w trybach nadzwyczajnych oraz w przypadkach określonych wprost w Kodeksie postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych, do których on odsyła. Organ podniósł przy tym, że decyzje podejmowane w trybie art. 155 k.p.a. mają charakter uznaniowy. To z kolei oznacza, że to do organu rozstrzygającego konkretną sprawę należy ocena, czy istnieją podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z uzasadnienia faktycznego rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w Olsztynie nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. w przedmiocie wstrzymania skarżącemu dodatku z tytułu sprawowania opieki nad dwoma służbowymi psami wynika, iż protokołami z dnia 15 marca 2005 r. dwa służbowe psy zostały wybrakowane i przekazane nieodpłatnie wymienionemu policjantowi jako dotychczasowemu opiekunowi i to w związku z tą właśnie okolicznością policjant utracił prawo do dodatku z tytułu sprawowania opieki nad służbowymi psami. Jest to ostateczne rozstrzygnięcie.
Organ II instancji wyjaśnił też, że zgodnie z orzecznictwem, postępowanie administracyjne w trybie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem, lecz jego celem jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji. W tym zakresie Komendant Miejski Policji w Olsztynie uznał, iż na przeszkodzie wnioskowanym zmianom stoją przepisy prawa dotyczące uprawnień policjanta do otrzymywania dodatku z tytułu sprawowania opieki nad psami służbowymi, a mianowicie § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Zgodnie z tym przepisem policjantowi, któremu powierzono sprawowanie opieki nad służbowym koniem lub psem, przysługuje z tego tytułu dodatek w wysokości 10% kwoty bazowej. Wedle organu, przepis ten wyraźnie wskazuje, iż dodatek przysługuje w przypadku, gdy policjantowi powierzono faktyczne sprawowanie opieki nad służbowym koniem lub psem. Skoro zatem z dniem 18 marca 2005 r. psy przestały być wykorzystywane do celów służbowych, to tym samym utraciły status psa służbowego.
W odniesieniu do sformułowanego zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 106 ust. 3 ustawy o Policji organ odwoławczy stwierdził, iż przepis ten nie ma w sprawie zastosowania. W sprawie miał natomiast zastosowanie przepis art. 106 ust. 1, zgodnie z którym, zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Zmiana uposażenia, a mianowicie wstrzymanie dodatku za opiekę na dwoma psami służbowymi nastąpiła bowiem z dniem 18 marca 2005 r., tj. z dniem, w którym psy przestały być wykorzystywane do celów służbowych. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie przekroczył w niniejszej sprawie granic uznania, oceniając, iż za uchyleniem bądź zmianą decyzji nie przemawia interes społeczny, ani słuszny interes strony. Skarżący zaś nie wykazał w toku postępowania jakichkolwiek dowodów pozwalających na odmienną ocenę tego stanu rzeczy.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi wniesionej do WSA w Olsztynie. Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz zmianę bądź uchylenie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Olsztynie z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie wstrzymania z dniem 18 marca 2005 r. dodatku z tytułu sprawowania opieki nad dwoma służbowymi psami. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 155 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bez uwzględnienia słusznego interesu strony. Postawił też zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 poprzez niewłaściwą interpretację terminu "uznanie administracyjne" oraz niewyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności. Wskazał również na niezastosowanie art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Skarżący podkreślił, że w związku z rozkazem personalnym nr [...] z [...] marca 2005 r. wydanym przez Komendanta Miejskiego Policji w Olsztynie, ustalono wobec niego niższą podstawę wymiaru emerytury, niż w przypadku gdyby prawo do dodatku z tytułu sprawowania opieki nad dwoma służbowymi psami wygasało z dniem 31 marca 2005 r. W związku z tym, w jego ocenie, emerytura jest zaniżona. Powtórzył także sformułowany w odwołaniu zarzut naruszenia art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz zawarte w nim twierdzenie, że wcześniejsze próby wzruszenia decyzji – rozkazu personalnego nr [...] wydanego przez Komendanta Miejskiego Policji w Olsztynie i ich rezultat nie może wpłynąć na decyzję wydaną w wyniku wniosku złożonego w trybie art. 155 k.p.a. Stwierdził, że, wbrew twierdzeniu organu, jego żądanie nie może być ocenione jako zgodne z interesem społecznym, a także obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie głównie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji przypomniał treść przepisu art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Dokonując wykładni językowej ww. przepisu Sąd wyjaśnił, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji; przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji; za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Uwzględniając z kolei regułę interpretacyjną zawartą w przepisie art. 16 § 1 k.p.a. zdanie drugie, Sąd I instancji przyjął, że przedmiotem postępowania określonego w art. 155 k.p.a. jest stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku gdy organ administracji publicznej ustali istnienie tych przesłanek, może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną.
Jednocześnie WSA w Olsztynie, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki NSA: z dnia 13 grudnia 1996 r., III SA 1207/95, LEX nr 27431; z dnia 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, LEX nr 320845 oraz z dnia 25 listopada 2010 r., II OSK 1810/09, LEX nr 746810), uznał, że przedmiotem postępowania unormowanego w art. 155 k.p.a. jest jedynie ustalenie przesłanek do zmiany lub uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej. Przemawia za tym treść przepisu art. 154 § 2, który zgodnie z art. 155 stosuje się odpowiednio. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zatem zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem, a ograniczone jest wyłącznie do ustalenia, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.
Z tego powodu, jak wyjaśnił dalej Sąd I instancji, przy ocenie żądania strony co do uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której nabyła ona prawo, należy mieć na uwadze, że przepis art. 155 k.p.a. nie tworzy dla stron prawa do trzeciej instancji odwoławczej, nie można zatem traktować trybu z art. 155 k.p.a. jako kolejnej instancji wymiarowej. W trybie art. 155 k.p.a. mogą być bowiem zmieniane lub uchylane zarówno decyzje wadliwe, jak i decyzje nie dotknięte żadnymi wadami, wyłącznie jeżeli ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Taka konstrukcja przepisu art. 155 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako w kolejnej instancji Reasumując, organ administracji orzekający w trybie art. 155 k.p.a. przeprowadza kontrolę wydanej decyzji ostatecznej z jednego punktu widzenia, tj. bada czy za zmianą albo uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji stwierdził, że orzekające w sprawie organy były jedynie uprawnione do rozważenia, czy za zmianą bądź uchyleniem wnioskowanej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Za takim stanowiskiem dodatkowo przemawia fakt, że wskazany przez stronę we wniosku rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Komendanta Miejskiego Policji w Olsztynie był już przedmiotem kontroli administracyjnej, a także sądowoadministracyjnej zakończonej wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 25 października 2005 r., II SA/Ol 505/05, oddalającym skargę S. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] utrzymującej w mocy rzeczony rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. w przedmiocie dodatku z tytułu sprawowania opieki nad psami służbowymi.
I tak, na gruncie tamtych postępowań ustalono jednoznacznie, że w dniu 18 marca 2005 r. wstrzymano S. Z. dodatek z tytułu sprawowania opieki nad dwoma służbowymi psami w wysokości 20% kwoty bazowej, z uwagi na to, że protokołami z dnia 15 marca 2005 r. oba psy zostały wybrakowane i przekazane nieodpłatnie dotychczasowemu opiekunowi, w związku z czym na podstawie obowiązujących przepisów skarżący utracił prawo do dodatku z tytułu sprawowania opieki nad nimi.
Jednocześnie Sąd I Instancji dostrzegł, że wprawdzie wskazywana przez skarżącego okoliczność, iż zmiana kwestionowanego rozstrzygnięcia wpłynęłaby na zwiększenie wysokości podstawy jej emerytury i niewątpliwie leży w interesie strony, niemniej jednak nie jest to interes słuszny w rozumieniu art. 155 k.p.a. Na podstawę wymiaru emerytury składają się bowiem różne składowe, tzn. różne składniki uposażenia: zarówno uposażenie zasadnicze jak i inne elementy, na przykład dodatki. Idąc zatem tokiem rozumowania strony skarżącej, każda osoba, która w ostatnim okresie pracy przed przejściem na emeryturę otrzymała niższy dodatek od tego, który pobierała wcześniej, mogłaby dochodzić zmiany takich ewentualnych decyzji określających cząstkowe elementy wynagrodzenia. Jednakże, zdaniem Sądu I instancji, tego rodzaju interpretacja nie mieści się w pojęciu "słusznego interesu strony".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. Z., reprezentowany przez adwokata.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Skarżący kasacyjnie sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego,
a mianowicie art. 155 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu, że żądanie zwiększenia wysokości podstawy wymiaru emerytury strony nie stanowi jej słusznego interesu.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie podniósł, że, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, słuszny interes strony rozumiany jest w kontekście interesu prawnego będącego kwalifikowanym interesem faktycznym. Interes prawny wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się jednoznacznie do sytuacji danego podmiotu i ma miejsce, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Za stanowiskiem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 23 marca 1999 r., sygn. akt I SA 1189/98, pełnomocnik powtórzył, że interes musi być indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie. W tym zakresie autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w odniesieniu do skarżącego zwiększenie podstawy wymiaru emerytury dotyczy go bezpośrednio i jest interesem indywidualnym, skonkretyzowanym, aktualnym, a zarazem słusznym, ponieważ znajduje oparcie w art. 67 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi bowiem, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego (ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zabezpieczeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin – Dz. U. Nr 53, poz. 214). Toteż, skoro interes ten jest oparty w akcie podstawowym, to nie może być uznany za niesłuszny.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie w całości.
W ramach pierwszego wniosku procesowego organ wskazał, że skarżący kasacyjnie błędnie przytoczył podstawy kasacyjnie, a wymieniony w postawionym zarzucie przepis art. 155 k.p.a. nie mógł być przez Sąd I instancji naruszony, ponieważ to Sąd I instancji nie stosował powyższego przepisu. Przepis ten jest przepisem procedury administracyjnej stosowanej przez organy administracji publicznej, a nie przez sądy administracyjne.
W odniesieniu do wniosku o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie podniósł, iż słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. musi mieć charakter obiektywny. Nie można go zatem wywodzić, a tak, wg organu czyni skarżący kasacyjnie, z subiektywnego przekonania strony opartego na poczuciu krzywdy i nierówności.
Ponadto organ zauważył, że wzruszenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie decyzji, które mają charakter uznaniowy, natomiast w przypadku rozpoznanej przez Sąd I sprawy, decyzja objęta wnioskiem wyprowadzonym
z art. 155 k.p.a. dotyczyła decyzji związanej, która musiała być wydana w związku z okolicznością nieodpłatnego przekazania skarżącemu psów i wynikającą z tego zdarzenia utraty przez nie statusu psów służbowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie kontrolując zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie nie naruszył przepisu art. 155 k.p.a.
Należy bowiem wyjaśnić, że w postępowaniu toczącym się na podstawie
art. 154 § 1 i art. 155 k.p.a. niezbędne jest ustalenie wymagań interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, z tą uwagą, że przy ich ocenie nie można pomijać jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady praworządności unormowanej w art. 6 k.p.a. W myśl tego przepisu, organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Zasada praworządności uregulowana w przepisie art. 6 k.p.a. jest z kolei urzeczywistnieniem, na gruncie przepisów procedury administracyjnej, konstytucyjnej, ogólnej zasady ustrojowej wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, tj. zasady legalizmu. Wedle tej zasady, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zastrzeżenie to zakreśla możliwość działania organu administracji publicznej, który posiada kompetencje do załatwienia sprawy, nie może jednak granic prawa przekroczyć. Zmiana lub uchylenie decyzji zgodnie z żądaniem strony nie może zatem prowadzić do wydania orzeczenia sprzecznego z prawem, w interesie społecznym leży bowiem poszanowanie prawa, a słuszny interes strony może być uwzględniany wyłącznie w granicach określonych prawem. W takim znaczeniu nie może też dojść do wydania na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji, której przedmiotem byłoby utrzymanie uprawnienia, którego to uprawnienia strona została uprzednio pozbawiona w oparciu o przepisy, które nie dopuszczają dokonania przez organ wyboru możliwego rozstrzygnięcia sprawy. Innymi słowy są to przepisy, które wykluczają działanie organu w ramach swobodnego uznania administracyjnego (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 195/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tego rodzaju przepisy organy Policji zastosowały w sprawie skarżącego kasacyjnie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Skoro bowiem zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, natomiast w myśl art. 106 ust. 1 tejże ustawy, zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę, a przepis § 11 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. przewiduje, że dodatek za opiekę nad służbowym koniem lub psem przysługuje tylko temu policjantowi, któremu powierzono sprawowanie opieki, to ustanie sprawowania takiej opieki nad służbowym koniem lub psem jest okolicznością, która powoduje zmianę uposażenia poprzez ustanie prawa do dodatku z dniem ustania takiej opieki.
Oznacza to, że organy administracji związane były ustaleniami poczynionymi na podstawie protokołów z dnia 15 marca 2005 r. i nie mogły wydać, w oparciu o uznanie administracyjne, decyzji oczekiwanej przez zainteresowanego, czyli decyzji o innej treści niż decyzja wstrzymująca z dniem 18 marca 2005 r. wypłatę dodatku z tytułu sprawowania opieki nad dwoma psami służbowymi. Jak już wskazano powyżej to ustawodawca poprzez określoną treść przepisów prawa nie pozostawił organom Policji swobody w ocenie lub wyborze konsekwencji stosowanych norm prawnych i organy te, w procesie stosowania prawa, zobowiązane były do wydania rozstrzygnięcia zgodnie z wyborem ustawodawcy, a nie zgodnie z wyborem własnym. Musiały wydać tzw. decyzję związaną, a nie mogły wydać tzw. decyzji uznaniowej.
Tym samym, zgodnie z wiążącą organy zasadą legalizmu (praworządności), w trybie art. 155 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie i (por. wyroki NSA z: 24 kwietnia 2012 r., II OSK 188/11, LEX nr 1251871), 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10, LEX nr 784233), z 2 lutego 2012 r., I OSK 780/11 (LEX nr 1125351).
Z zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd I instancji prawidłowo uznał, że orzekające w sprawie organy administracji publicznej nie rozpoznawały w 2005 r. sprawy dodatku w ramach tzw. uznania administracyjnego i z tego powodu wzruszenie wówczas wydanej decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie było możliwe, a skarga S. Z. podlegała oddaleniu. Zaskarżony wyrok odpowiada zatem prawu.
Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło