I SA/Bk 336/13

WyrokWSA w Białymstoku2013-08-28

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Patrycja Joanna Suwaj, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, bez poinformowania podatnika o jego prowadzeniu poprzez przedstawienie zarzutów, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania karnego skarbowego, bez poinformowania podatnika o jego prowadzeniu poprzez przedstawienie zarzutów, nie skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego, podatnik jest informowany o toczącym się postępowaniu dopiero od momentu ogłoszenia mu postanowienia o przedstawieniu zarzutów i przesłuchania go w charakterze podejrzanego, chyba że się ukrywa lub nie przebywa w kraju. Dopiero od tego momentu można uznać, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony.
Stan faktyczny
Spółka A. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej dotyczącą rozliczenia podatku VAT za okres od stycznia do listopada 2005 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo Spółki do zastosowania stawki 0% VAT do transakcji eksportowych, twierdząc, że transakcje te nie miały miejsca. Kluczowym zagadnieniem w sprawie było ustalenie, czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, w szczególności czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w grudniu 2010 r. skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdza, że decyzje te nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 10.330 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do kwietnia i od czerwca do listopada 2005 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. nr [...] z [...].06.2011 r., 2. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt 1 nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej A. Spółka z o.o. w B. kwotę 10.330 zł (słownie: dziesięć tysięcy trzysta trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] listopada 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] czerwca 2011 r. nr [...], w której dokonano "A." Spółce z o.o. w B. (dalej również jako Spółka) rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do kwietnia i od czerwca do listopada 2005 r. Organ pierwszej instancji stwierdził, iż Spółka zawyżyła naliczony podatek od towarów i usług na skutek nieuzasadnionego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów wykorzystanych do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT. W uzasadnieniu decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Zaznaczył, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa t.j. z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie zobowiązania. Zatem zobowiązanie podatkowe istniało w rzeczywistej wysokości od chwili zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiązała jego powstanie. Decyzja wydana przez Organ pierwszej instancji jedynie ujawnia wysokość tego zobowiązania. Zdaniem Organu, a wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej Spółki, w świetle art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. (dalej w skrócie: "O.p."), przesłanką zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest dzień wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, nie musi ono zatem osiągnąć fazy in personam. Datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe jest data wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia. Organ odwoławczy zauważył, że [...] grudnia 2010 r. wszczęte zostało przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. dochodzenia wobec Spółki w sprawie o przestępstwo skarbowe, polegające na podaniu danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym w składanych deklaracjach VAT-7 oraz korektach deklaracji VAT-7 za okresy rozliczeniowe od stycznia do kwietnia i od czerwca do listopada 2005 r. Z tym dniem nastąpiło, zdaniem Organu odwoławczego zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż przedmiotem sporu jest zastosowanie preferencyjnej stawki 0 % do transakcji udokumentowanych fakturami eksportowymi wystawionymi na rzecz podmiotów amerykańskich, tj. C. [...] (przy czym odbiorcą towarów fakturowanych na ten podmiot miała być rosyjska firma O. [...]) oraz S. [...] (gdzie odbiorcą towarów fakturowanych na ten podmiot miała być rosyjska firma O. [...]). Zdaniem organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (wyciągi bankowe, przelewy bankowe, informacje z administracji podatkowych Rosji oraz Stanów Zjednoczonych, brak potwierdzenia odbioru towarów przez kontrahentów zagranicznych) nie pozostawia wątpliwości, że zakwestionowane transakcje nie miały miejsca, a w konsekwencji uprawniały organy do zakwestionowania uprawnienia Spółki do zastosowania preferencyjnej stawki VAT. 2. W skardze złożonej do WSA w Białymstoku pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i o zwrot kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Jego zdaniem organy naruszyły: - art. 2 pkt 8, art. 7 ust. 1, art. 41 ust. 4, art. 86 ust. 1, art. 99 ust. 12 oraz art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) dalej: ustawa o VAT, - art. 70 § 1 i § 6 pkt 1, a także art. 21 § 1 pkt 1 i § 3a, art. 23 § 2, art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Autor skargi wskazał, na gruncie u.p.t.u. nie można utożsamiać dostawy towarów z cywilnoprawną umową dostawy. Zgodnie z art. 7 u.p.t.u. przez dostawę towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności. W orzecznictwie i praktyce Trybunału Sprawiedliwości pojawił się w tym kontekście termin "własność ekonomiczna", przy czym czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym. W świetle powyższego w ocenie pełnomocnika Spółki - w przedmiotowej sprawie bezsprzecznie mamy do czynienia z eksportem towarów. Nieuzasadnione jest stanowisko organów obu instancji, iż prawo do rozporządzania towarem jak właściciel w rzeczywistości nie zostało przeniesione z uwagi na brak podmiotów w USA, które towary miałby nabyć (w szczególności, iż w przedmiotowej sprawie nie uzyskano bezspornych dowodów, iż ww. firmy w 2005 r. faktycznie nie istniały). Pełnomocnik Spółki podniósł ponadto, iż wydanie przez Organ pierwszej instancji decyzji w tej sprawie nastąpiło po upływie okresu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 o.p., który upłynął w 31 grudnia 2010 r. Nie zgodził się, że w sprawie mamy do czynienia z zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego. Zaznaczył, że do czasu doręczenia decyzji podatkowej określającej wysokość zobowiązania podatkowego, podatek do zapłaty (jego wysokość) wynika wyłącznie z deklaracji podatkowej. Jeżeli podatek w wysokości wynikającej z takiej deklaracji został zapłacony, to samo wszczęcie postępowania karnego skarbowego, w związku z jeszcze toczącym się postępowaniem podatkowym w pierwszej instancji (przed wydaniem decyzji podatkowej), nie stanowi przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia w myśl art. 70 § 6 pkt 1 O.p., bowiem art. 21 § 2 O.p. zawiera domniemanie zgodności z prawdą deklaracji podatkowej, w której podatnik wykazuje kwotę podatku do zapłaty. Wszczęcie postępowania karnego skarbowego [...] grudnia 2010 r. nastąpiło zdecydowanie przed stwierdzeniem istnienia zaległości podatkowej (decyzja organu pierwszej instancji za poszczególne miesiące 2005 r. została wydana [...] czerwca 2011 r.). Autor skargi stwierdził ponadto, iż dopiero wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie odpowiedzialnej za skonkretyzowane zobowiązanie podatkowe skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nie podzielając zaś stanowiska, iż przepisy prawa nie nakładają na organ wszczynający dochodzenie obowiązku zawiadomienia podmiotu, którego zachowania dotyczy dochodzenie o wszczęciu takiego postępowania, pełnomocnik przypomniał, że Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I FSK 525/10 zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym czy art. 70 § 6 pkt 1 o.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie jest informowany do momentu uznania go za podejrzanego - jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. 3. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r., (sygn. akt I SA/Bk 499/11), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę A. [...] Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do kwietnia i od czerwca do listopada 2005 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w jego ocenie zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem dnia [...] grudnia 2010 r., stosownie do przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nastąpiło zawieszenie biegu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wszczął dochodzenie skarbowe w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na podaniu danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym w składanych przez Spółkę deklaracjach VAT-7 oraz korektach deklaracji VAT-7 od stycznia do kwietnia i od czerwca do listopada 2005 r., w związku z czym wprowadzono w błąd właściwy organ, narażając na nienależny zwrot podatku naliczonego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Wskazane podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego wiąże się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, którego dotyczy postępowanie podatkowe wszczęte w niniejszej sprawie. Tym samym w ocenie Sądu I instancji należało podzielić stanowisko organu, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w omawianej sprawie nastąpiło z dniem [...] grudnia 2010 r. To z kolei uprawniało organy do wydania decyzji weryfikującej rozliczenie podatku od towarów i usług Spółki za poszczególne miesiące 2005 r. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika Spółki o zawieszenie postępowania sądowego w związku pytaniem prawnym NSA w sprawie o sygn. akt I FSK 525/10 skierowanym dnia 5 kwietnia 2011 r. do Trybunału Konstytucyjnego. 4. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej skarżącej Spółki, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 810/12), uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że jednym z zarzutów skargi kasacyjnej był zarzut przedawnienia. Dokonując wykładni regulacji w tym zakresie należy mieć na względzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt P 30/11. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny. W orzeczeniu tym stwierdził również, że wyrok ten dotyczy art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r., nadanym ustawą z 12 września 2002 r. zwrócił jednak uwagę, że zakwestionowany przepis w obecnie obowiązującym brzmieniu również zawiera normę uznaną za niekonstytucyjną. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji orzekając w kwestii przedawnienia przyjął, że dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia istotna jest tylko data wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, a nie ma znaczenia przedstawienie zarzutów określonej osobie. Położenie nacisku na datę wydania wskazanego postanowienia jest w świetle przedstawionych wyżej rozważań Trybunału Konstytucyjnego niewystarczające i nie może zostać uznane za świadczące o tym, że doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia w sposób określony w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Trybunał w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając na względzie powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zobowiązany będzie zbadać, czy zaskarżona decyzja nie została wydana po przedawnieniu zobowiązania podatkowego. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. 5. Instytucja zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania karnego (o przestępstwo lub wykroczenie) wprowadzona została do Ordynacji podatkowej mocą nowelizacji tej ustawy z dnia 12 września 2002 r. (ustawa o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa i niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Na tle tego przepisu ukształtowała się praktyka organów podatkowych sprowadzająca się do tego, że w sytuacji kiedy zbliżający się upływ terminu przedawnienia uniemożliwiał skuteczne jego przerwanie, wydawane było postanowienie o wszczęciu postępowania o przestępstwo lub wykroczenie. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (w wersji obowiązującej w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r.), bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Przepis ten został zmieniony ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 143, poz. 1199) i od 1 września 2005 r. stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Zmiana ta jednoznacznie miała na celu doprecyzowanie i uzupełnienie treści poprzednio obowiązującego przepisu poprzez wskazanie, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego musi dotyczyć czynu zabronionego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Sąd w tym miejscu w pełni podziela argumentację zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2013 r. (I SA/Łd 288/13), w którym Sąd wskazał, iż nie ma potrzeby szerzej uzasadniać, dlaczego przedawnienie zobowiązania podatkowego ma istotny wpływ na sytuację prawną podatnika i dlaczego z punktu widzenia demokratycznego państwa prawnego powinien mieć on dostęp do wiedzy, czy w sprawie jego zobowiązania podatkowego nastąpiły zdarzenia powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu. Jeśli bowiem przeanalizować wszystkie wymienione w Ordynacji podatkowej okoliczności powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, to w każdym przypadku podatnik może uzyskać wiedzę, czy w jego sprawie wystąpiły takie okoliczności, czy też nie. Co więcej, na przykład w przypadku przerwania biegu terminu przedawnienia z powodu zastosowania środka egzekucyjnego organ egzekucyjny ma obowiązek zawiadomienia podatnika o jego zastosowaniu (art. 70 § 4). Jedyną okolicznością powodującą zawieszenie biegu terminu przedawnienia o zaistnieniu, której podatnik w ogóle może nie posiadać żadnej wiedzy, ani też dostępu do niej, jest właśnie okoliczność wskazana w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Zgodnie z art. 113 § 1 k.k.s. w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu nie stanowią inaczej. Akurat w zakresie wszczęcia postępowania przepisy k.k.s. nie zawierają odmiennych uregulowań od zawartych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm., zwaną dalej k.p.k.). Ustawa ta nie przewiduje w ogóle zawiadomienia potencjalnego sprawcy o wszczęciu postępowania (art. 305 § 4 w związku z art. 325a § 1 k.p.k.). O wydaniu takiego postanowienia zawiadamia się jedynie osobę lub instytucję, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie oraz ujawnionego pokrzywdzonego. Po wszczęciu postępowania toczy się ono ad rem (w sprawie), a potencjalny sprawca (podejrzany) do momentu, w którym organ prowadzący postępowanie ogłosi mu zarzut lub zarzuty (art. 313 § 1 i 2 oraz art. 325g § 1, 2 i 3 k.p.k.), o toczącym się postępowaniu nie ma wiedzy. Ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutu powoduje, że wkracza ono w fazę ad personam. Pomiędzy wszczęciem postępowania, a przedstawieniem zarzutu może minąć nawet bardzo długi czas, zwłaszcza w tych sprawach, w których w momencie wszczęcia postępowania osoba potencjalnego sprawcy w ogóle nie jest znana. Wreszcie postępowanie w sprawie może nigdy nie przekształcić się w fazę przeciwko osobie, np. w sytuacji braku dowodów co do osoby sprawcy. Podkreślić należy w sposób zdecydowany, że przedstawienie podejrzanemu zarzutów to jedyny wymieniony w k.p.k. sposób poinformowania strony (podejrzanego) o wszczęciu i prowadzeniu przeciwko niemu postępowania. Ze względu na swe znaczenie gwarancyjne przedstawienia zarzutów ma potencjalnie eliminować zbyt późne albo przedwczesne czynienie z danej osoby podejrzanego. Tylko zaś wobec osoby, której zarzut przedstawiono, wolno stosować środki zapobiegawcze i niektóre inne środki przymusu procesowego, np. list gończy (T. Grzegorczyk, Komentarz do art. 313 k.p.k., Wydawnictwo Zakamycze, Warszawa 2003 r.). 6. Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie rodzi skutku w postaci zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżącego wszczęcie samego dochodzenia karnego skarbowego w sprawie podania danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym w deklaracjach VAT-7 oraz korektach deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do kwietnia i od czerwca do listopada 2005 r., które nastąpiło w dniu [...] grudnia 2010 r. Jak wyżej wskazano kodeks postępowania karnego, do którego odwołuje się omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie zna innego sposobu powiadomienia strony o wszczęciu postępowania przeciwko niej jak ogłoszenie postanowienia o postawieniu zarzutów i niezwłoczne przesłuchanie jej w charakterze podejrzanego. Do tej chwili prowadzenie postępowania nie jest znane tej osobie. Znane staje się dopiero wówczas, gdy wobec istnienia w dacie wszczęcia w toku postępowania wystarczających dowodów organy ścigania uznają, że istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż ta osoba popełniła czyn, będący przedmiotem toczonego postępowania. Jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, gdy osoba, której organy ścigania zamierzają przedstawić zarzuty ukrywa się lub nie przebywa w kraju. Jedynie w takiej sytuacji, która nie dotyczy rozpoznanej sprawy, osobę taką uważa się za podejrzanego (stronę) w dacie wydania a nie ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów (art. 313 § 1 zdanie drugie k.p.k.). Również tylko w takiej sytuacji postępowanie wkracza w fazę in personam w dacie wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów a nie w dacie ich ogłoszenia i przesłuchania podejrzanego. W każdej innej sytuacji procesowej, a więc również i w takiej, w jakiej znajduje się rozpoznawana sprawa, wejście postępowania w fazę przeciwko osobie następuje z datą ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów i przesłuchania podejrzanego, a nie wydania tego postanowienia. Z całą pewnością powyższe stanowisko, które Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela, ma charakter formalistyczny, akcentujący funkcje gwarancyjne instytucji przedstawienia zarzutów w postępowaniu karnym. Art. 70 § 6 pkt 1 O.p. uzależnia jednak skutek podatkowy (zawieszenie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego) od wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, czyli odwołuje się do zdarzenia normowanego przez przepisy postępowania karnego. 7. Konkludując, w ocenie Sądu, w zakresie powiadomienia podatnika o wszczęciu i toczeniu się przeciwko niemu postępowania, również na gruncie postępowania podatkowego, należy stosować te same reguły, co w postępowaniu karnym. Skoro zaś obowiązujące przepisy (art. 313 § 1 k.p.k) wymagają dla powiadomienia podatnika ogłoszenia mu postanowienia o przedstawieniu zarzutów i przesłuchania go, to znaczy, że dopiero od tego momentu należy uznać go za poinformowanego o toczącym się postępowaniu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 215/13) Powyższe z kolei oznacza, że bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej Spółki nie został zawieszony w myśl art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Jak wskazano, samo wszczęcie dochodzenia w sprawie karnej skarbowej nie wypełnia przesłanki ze wskazanego wyżej przepisu. 8. W związku z tym na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 O.p. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do kwietnia i od czerwca do listopada 2005 r. wygasło, zaś w oparciu o treść art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 208 § 1 O.p. postępowanie w sprawie tego zobowiązania winno zostać umorzone. 9. Wobec stwierdzenia powyższego naruszenia, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku stosując przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. W oparciu o art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł, że zaskarżone decyzje, nie podlegają wykonaniu w całości. Z kolei orzeczenie o kosztach postępowania oparte zostało na treści przepisów art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło