II SA/Wa 785/13

WyrokWSA w Warszawie2013-08-29

Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Danuta Kania, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej policjantowi równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., jest zasadna, jeśli małżonka policjanta otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego przed zawarciem związku małżeńskiego?
Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej policjantowi równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest zasadna, jeśli małżonka policjanta otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, nawet jeśli miało to miejsce przed zawarciem związku małżeńskiego. Przepis § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. wyklucza przyznanie równoważnika w takiej sytuacji, a jego przyznanie stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Policjant P.M. otrzymał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po latach organy Policji wszczęły postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Powodem było to, że małżonka policjanta, B.W., otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w okresie, gdy pełniła służbę w innej jednostce Policji, a pomoc ta została udzielona przed zawarciem związku małżeńskiego z P.M. Decyzje stwierdzające nieważność zostały zaskarżone do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędziowie WSA Danuta Kania Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu W. ([...]) z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], mocą której przyznano P.M. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lutego 2006 r. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. P.M. wstąpił do służby w Policji w dniu [...] października 1994 r., policjantem w służbie stałej został mianowany z dniem [...] października 1997 r. Na mocy rozkazu personalnego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] rozpoczął służbę w Komendzie Powiatowej Policji dla P. z siedzibą w S. W związku z tym przeniesieniem złożył do [...] oświadczenie mieszkaniowe, oznaczone datą [...] marca 2006 r., w przedmiocie ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości – od dnia [...] lutego 2006 r., wyjaśniając, że posiada wraz z żoną B.W. dom jednorodzinny w P. przy ulicy [...]. Czas dojazdu do miejsca pełnienia służby publicznymi środkami komunikacji, łącznie z przesiadkami, przekracza 2 godziny w obie strony, zgodnie z rozkładem jazdy. W powyższym oświadczeniu mieszkaniowym P.M. ponadto wykazał, że jego żona B.W. (funkcjonariusz pełniący służbę w [...]) w [...] r. skorzystała z pomocy finansowej z resortu na uzyskanie lokalu mieszkalnego, pełniąc wówczas służbę w Komendzie Powiatowej Policji w P. Komendant [...] z siedzibą w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] przyznał P.M. wnioskowane świadczenie od dnia [...] lutego 2006 r. Decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Komendant z siedzibą w S. zwrócił się z wnioskiem do Komendanta [...] Policji o stwierdzenie nieważności własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], na podstawie której P.M. został przyznany równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lutego 2006 r. Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Komendant [...] Policji powiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. organ zakończył postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie i poinformował stronę, że ma prawo do zapoznania się z aktami sprawy i zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań w nich zawartych do czasu wydania orzeczenia, poprzez złożenie końcowego oświadczenia w formie pisemnej w terminie [...] dni od dnia otrzymania przedmiotowego pisma. W dniu [...] stycznia 2013 r. P.M. zapoznał się w siedzibie Komendy [...] Policji z dokumentami sprawy, składając oświadczenie, że okoliczność, iż jego żona przed zawarciem związku małżeńskiego skorzystała z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, brana była pod uwagę przez pracownika organu prowadzącego sprawę przed wydaniem decyzji. Wówczas fakt ten nie miał znaczenia dla sprawy, gdyż miał miejsce przed zawarciem związku małżeńskiego i w innej jednostce Policji. Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Komendanta [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], uznając, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie organu, w sprawie pominięto § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), wydanego na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm., obecnie t. j.: Dz. U. 2011 r. Nr 287 poz. 1687 ze zm.). Wskazany przepis rozporządzenia stanowi, że równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli jego małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości. W świetle powyższego organ uznał, że ważną okolicznością dla niniejszej sprawy jest fakt, iż małżonka strony – B.W. (obecnie W.-M.), na mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w P. Zdaniem Komendanta [...] Policji, zasadą wynikającą z cytowanego przepisu jest nieprzyznawanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jedyny wyjątek to sytuacja, w której policjant został przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości. Jednak w niniejszej sprawie on nie występuje, a ponadto, w ocenie organu, okoliczność, iż pomoc została udzielona przed wstąpieniem w związek małżeński nie ma znaczenia dla sprawy. W myśl bowiem § 6 ww. rozporządzenia, decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia, lub zmienił się jego stan rodziny, albo jego małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wobec wystąpienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Komendant [...] Policji uznał za konieczne stwierdzenie nieważności ww. decyzji Od powyższej decyzji P.M. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie oraz o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Zarzucił naruszenie art. 156 § 1 kpa, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przy braku spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie oraz naruszenie § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia, poprzez niewłaściwą jego interpretację oraz błąd w ustaleniach faktycznych. W uzasadnieniu strona, powołując się na szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyrok NSA z dnia 4 marca 2004 r. o sygn. akt IV SA 3121/02, wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r. o sygn. akt I OSK 1524/10, wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r. o sygn. akt II SA 1642/94, wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. o sygn. akt II OSK 404/08) podniosła, iż w sprawie niesłusznie uznano, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. Z powyższych orzeczeń wynika bowiem, że dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny, a zastosowanie przy wydaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa o niejednoznacznej treści nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, nawet wówczas, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową albo, co zdarza się częściej, inna interpretacja zostanie uznana za słuszniejszą. P.M. wyjaśnił, że składając wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w [...] r., podał informację o udzieleniu jego żonie pomocy finansowej przed zawarciem związku małżeńskiego i nie stanowiło to wtedy przeszkody do przyznania mu wnioskowanego równoważnika, wobec czego w sprawie w ogóle nie występuje naruszenie prawa. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Komendanta Powiatowego Policji dla P. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], mocą której przyznano P.M. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lutego 2006 r. Organ II instancji zgodził się w całości z ustaleniami faktycznymi i argumentacją prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy przede wszystkim sprawdzenia, czy decyzja objęta kontrolą nadzorczą jest obarczona kwalifikowanymi wadami prawnymi, co odróżnia to postępowanie od postępowań zwykłych. Natomiast organ nadzorczy nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy, co postuluje strona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.M. wniósł o uchylenie obu podjętych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając wydanym rozstrzygnięciom naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, w tym art. 6a ww. ustawy o Policji w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.); art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez jego błędne zastosowanie i podtrzymanie stanowiska Komendanta [...] Policji, uznającego, że decyzja przyznająca skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lutego 2006 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa; § 1 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż fakt przyznania B.W. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w okresie przed zawarciem małżeństwa stanowił podstawę do odmowy przyznania stronie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego; § 6 ww. rozporządzenia, poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, której przedmiotem było przyznanie lub odmowa przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie jedynie w sprawach o cofnięcie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego; naruszenie interesu prawnego strony, poprzez pozbawienie przyznanego świadczenia za okres 7 lat; naruszenie art. 77 § 1 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w wystarczającym zakresie i zaniechanie ustalenia, czy w sprawie nie zaistniał przewidziany w § 1 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia wyjątek od okoliczności uzasadniających odmowę przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, a dotyczący policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości. Udzielając odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w podjętych w sprawie decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych, służących wzruszaniu decyzji ostatecznych. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych – art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267). Zgodnie z tym przepisem, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych (tych, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub ustawach szczególnych. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zestawienie to stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem jego treści. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji może zapaść tylko w sytuacji, kiedy organ stwierdzi, że decyzja została podjęta w okolicznościach określonych w przepisie art. 156 § 1 kpa. Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ, przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 1 i § 2). W rozpoznawanej sprawie istotnie wystąpiła przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji dla P. z siedzibą w S. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania P.M. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lutego 2006 r., o której to przesłance mówi art. 156 § 1 pkt 2 kpa, albowiem decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), wydanego na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm., obecnie t. j.: Dz. U. 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 92 ust. 1 ww. ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Rację ma skarżący, twierdząc, że błędy w wykładni prawa nie mogą same w sobie stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Wykładnia powyższego przepisu ustawy o Policji od dłuższego czasu nasuwała poważne wątpliwości, co znajdywało wyraz w rozbieżnym w tej kategorii spraw orzecznictwie sądów administracyjnych. W tym względzie prezentowano dwa odmienne poglądy. Przyjmowano bowiem, że równoważnik pieniężny za brak lokalu przysługuje wyłącznie policjantowi, który w ogóle nie posiada lokalu mieszkalnego lub domu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Podkreślano przy tym, że do norm zaludnienia odwołują się wyłącznie przepisy dotyczące przydziału lokalu mieszkalnego i pomocy finansowej, a zatem tylko w tym zakresie znaczenie ma fakt, że funkcjonariusz zajmuje lokal niezapewniający należnych norm zaludnienia. Natomiast powołany przepis art. 92 ust. 1 ww. ustawy o Policji, regulujący uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu, prawo do tego świadczenia wiąże tylko z posiadaniem lokalu, bez względu na jego powierzchnię. Według drugiego poglądu, uprawnienia policjantów do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego związane są z wielkością powierzchni mieszkalnej zajmowanego lokalu mieszkalnego lub częścią domu mieszkalnego, a nie z samym brakiem lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Takie zapatrywanie wywodzono z funkcjonalnej wykładni przepisów ustawy o Policji, przyjmując, że ich celem jest zapewnienie funkcjonariuszom lokalu mieszkalnego, odpowiadającego przysługującym policjantowi normom zaludnienia. Skoro treść art. 92 ust. 1 ustawy o Policji nasuwała sygnalizowane wątpliwości interpretacyjne, to istotnie nie można uznać, by dokonywana przez organy administracji publicznej wykładnia tego przepisu mogła stanowić podstawę do przyjęcia jego rażącego naruszenia, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem stwierdzić nieważność decyzji można wyłącznie wtedy, jeżeli stan prawny, na podstawie którego ją wydano, był jasny i oczywisty. Jeżeli natomiast przepis prawa dopuszczał jego interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór określonej interpretacji prawa, nawet gdy inna interpretacja później zostanie uznana za lepszą, słuszniejszą, albo bardziej racjonalną, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r. o sygn. akt II OSK 28/06, publ. LEX nr 319171). Jednak w rozpoznawanej sprawie jej istota nie koncentruje się wokół niewłaściwej interpretacji art. 92 ust. 1 ww. ustawy o Policji, lecz dotyczy błędu w subsumpcji, jako że stan faktyczny sprawy na moment wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] nie uprawniał Komendanta Powiatowego Policji dla P. z siedzibą w S. do przyznania P.M. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lutego 2006 r. Artykuł 92 ust. 2 ww. ustawy o Policji stanowi delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określił, w drodze ww. rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposób ustalania wysokości równoważnika, wzory wymaganych dokumentów, organy właściwe do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu, a także sposób postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania. Wspomniane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest więc rozwinięciem regulacji ustawowej w tym względzie i jego przepisy w sposób szczegółowy normują sytuacje, w jakich równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje lub nie przysługuje, w jakich przyznane prawo do tego świadczenia podlega cofnięciu i w jakich przypadkach funkcjonariusz Policji winien świadczenie to zwrócić. W niniejszej sprawie P.M., ubiegając się o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w swym oświadczeniu mieszkaniowym wskazał, że jego żona B.W. (funkcjonariusz pełniący służbę w [...]) w [...] r. skorzystała z pomocy finansowej z resortu na uzyskanie lokalu mieszkalnego, pełniąc wówczas służbę w Komendzie Powiatowej Policji w P. Okoliczność ta ma w sprawie decydujące znaczenie, bowiem zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli jego małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów. Zarówno w chwili ubiegania się o przedmiotowe świadczenie, jak i w momencie wydania decyzji przyznającej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, skarżący pozostawał w związku małżeńskim z B.W., co spełnia dyspozycję cytowanej normy, jako że małżonka skarżącego uzyskała pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i bez znaczenia prawnego jest fakt, że w chwili jej otrzymania nie byli jeszcze małżeństwem. Prawodawca wyklucza bowiem możliwość pobierania przez małżonków równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli jedno z nich otrzymało już pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Nie może budzić wątpliwości, że w chwili wydania decyzji przyznającej równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego stan faktyczny sprawy wykluczał tego rodzaju rozstrzygnięcie, zważywszy że istotnie przyznana małżonce skarżącego pomoc finansowa uniemożliwiała przyznanie mu przedmiotowego świadczenia. Trzeba przy tym zaznaczyć, że nie chodzi tu o wykładnię stosowanego przepisu prawa materialnego, gdyż literalne brzmienie § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia nie nastręcza problemów interpretacyjnych, lecz o niemożność przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w zaistniałym stanie faktycznym. Funkcjonariuszowi Policji bowiem nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli jego małżonek (małżonka) otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Dlatego też orzekające w sprawie organy Policji w pełni zasadnie uznały, że w analizowanym przypadku wystąpiła przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż brak podstaw do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uniemożliwiał przyznanie stronie tego rodzaju świadczenia, a jego przyznanie w zaistniałych okolicznościach pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia, co świadczy o rażącym naruszeniu prawa. Sąd zwraca także uwagę, w kontekście zarzutów skargi, że § 6 ww. rozporządzenia, regulujący kwestię cofania uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego, nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż – jedynie hipotetycznie – cofnięcie przyznanego skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego mogłoby nastąpić jedynie w sytuacji, gdyby jego małżonka nie przed przyznaniem mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, lecz po jego przyznaniu otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Natomiast w sytuacji, gdy małżonka funkcjonariusza Policji otrzymała już pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu w chwili ubiegania się przez niego o równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, to jemu prawo do tego równoważnika nie przysługuje, a jeśli prawo takie zostało mocą decyzji przyznane – wbrew regulacji zawartej w § 1 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia – to rozstrzygnięcie takie dotknięte jest kwalifikowaną wadą prawną (rażące naruszenie prawa) i podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jego nieważności, nie zaś poprzez cofnięcie przyznanego uprawnienia. Powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis art. 6a ww. ustawy o Policji w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.) – wbrew sugestiom skarżącego – nie ma charakteru materialnej podstawy rozstrzygnięcia, lecz stanowi określenie podstawy kompetencyjnej, kształtującej w sprawie właściwość organu Policji. Zamieszczenie tych regulacji w treści decyzji jedynie dookreśla podstawę rozstrzygnięcia, nie wpływając w żaden sposób na jego merytoryczną zasadność. W takim stanie rzeczy, decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji dla P. z siedzibą w S. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w sprawie przyznania P.M. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] lutego 2006 r. należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło