II FSK 417/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-07
Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Stefan Babiarz, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cypryjski fundusz inwestycyjny (PICIS), który inwestuje w polską spółkę komandytowo-akcyjną i jest współzarządzany przez zarząd oraz licencjonowanego menedżera, spełnia warunki do zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, że cypryjski fundusz inwestycyjny (PICIS) nie spełnia warunku zarządzania przez podmiot prowadzący działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym, ponieważ jest współzarządzany przez zarząd oraz licencjonowanego menedżera, co nie jest równoznaczne z zarządzaniem w rozumieniu ustawy. Ponadto, struktura zarządzania funduszem, w tym posiadanie "management shares", sugeruje wpływ inwestora na działalność spółki, co jest sprzeczne z celem zwolnienia. Brak spełnienia choćby jednej z przesłanek określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT wyklucza możliwość skorzystania ze zwolnienia.Stan faktyczny
Spółka z siedzibą na Cyprze, planująca uzyskać status prywatnego funduszu inwestycyjnego (PICIS), wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą zwolnienia z polskiego CIT na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy o CIT. Spółka miała inwestować w polską spółkę komandytowo-akcyjną i być zarządzana przez zarząd oraz licencjonowanego menedżera. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że fundusz nie spełnia warunków zwolnienia, co potwierdził WSA w Warszawie. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od C. [...] na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA (del.) Dariusz Skupień, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. [...] z siedzibą na Cyprze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 3300/12 w sprawie ze skargi C. [...] z siedzibą na Cyprze na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 28 sierpnia 2012 r. nr IPPB5/423-420/12-4/AJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. [...] z siedzibą na Cyprze na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego z upoważnienia Ministra Finansów kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z dnia 11 września 2013 r., o sygn. akt III SA/Wa 3300/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. z siedzibą na Cyprze na interpretację indywidualną Ministra Finansów (Organ upoważniony: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie) z dnia 28 sierpnia 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.
2. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, iż Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o udzielenie interpretacji, w którym podała, że jest kapitałową spółką prawa cypryjskiego, podlegającą tam opodatkowaniu od swoich dochodów. W związku z reorganizacją działalności Spółka, zgodnie z prawem obowiązującym na Cyprze, uzyska status prywatnego funduszu inwestycyjnego (dalej: "PICIS"). Jego utworzenie na Cyprze wymaga obecnie spełnienia wymogów określonych tamtejszą ustawą o jednostkach międzynarodowego zbiorowego inwestowania z 1999 r. Zgodnie z prawem cypryjskim PICIS jest pod względem podatkowym traktowany na równi z innymi cypryjskimi spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością. Tym samym jego dochód jest opodatkowany na Cyprze bez względu na miejsce jego osiągania. Wyłącznym przedmiotem działalności PICIS będzie zbiorowe inwestowanie środków (zebranych w drodze niepublicznego proponowania nabycia udziałów/tytułów uczestnictwa w PICIS) w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Uzyskanie statusu PICIS wymaga zgody Banku Centralnego Cypru, który w odniesieniu do cypryjskich funduszy inwestycyjnych pełni rolę właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Działalność PICIS będzie także podlegała bezpośredniemu nadzorowi takich organów. Aktywa PICIS będą przechowywane w banku depozytariuszu z siedzibą na Cyprze. W zarządzaniu tymi aktywami oraz działalnością PICIS będzie brał udział licencjonowany menedżer mający siedzibę na Cyprze i działający na podstawie zezwolenia właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym Cypru. Zarząd będzie zobowiązany uzyskać zgodę licencjonowanego menedżera przed wykonaniem pewnych istotnych decyzji (w tym nabycia i sprzedaży inwestycji, umorzenia jednostek PICIS, ustalenia dywidendy, powołania zewnętrznych konsultantów i audytorów). Spółka stanie się wspólnikiem w polskiej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która prowadzi działalność operacyjną (dalej zwana: "spółka operacyjna"), a która następnie zostanie przekształcona w spółkę komandytowo-akcyjną. W rezultacie Spółka będzie akcjonariuszem posiadającym akcje spółki komandytowo-akcyjnej. Drugim wspólnikiem będzie polska spółka kapitałowa, która będzie pełniła rolę komplementariusza - wspólnika prowadzącego sprawy spółki komandytowo-akcyjnej. Na dzień przekształcenia w spółce operacyjnej mogą wystąpić niepodzielone zyski. Zyski spółki komandytowo-akcyjnej będą dystrybuowane do Spółki w szczególności w formie dywidendy. Uzupełniając swój wniosek Spółka wskazała m. in. że po uzyskaniu zezwolenia Centralnego Banku Cypru na założenie funduszu, fundusz ten wpisywany jest do Rejestru Funduszy. Skarżąca wyjaśniła także w jaki sposób uzyskuje się licencję menedżera funduszu. Podkreśliła, że następuje to w dwóch etapach, tj. poprzez uzyskanie stosownej licencji na prowadzenie działalności jako firma inwestycyjna i następnie uzyskanie stosownego zezwolenia Centralnego Banku Cypru na zarządzanie konkretnym funduszem. Skarżąca zadała m.in. pytanie czy prawidłowe jest stanowisko, że Spółka, będąca cypryjskim funduszem inwestycyjnym PICIS, prowadząca w Polsce działalność gospodarczą za pośrednictwem spółki komandytowo-akcyjnej, będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, dalej zwana: "u.p.d.o.p."). Zdaniem Skarżącej będzie ona instytucją wspólnego inwestowania posiadającą siedzibę na Cyprze, a nadto spełnione są wszystkie warunki do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.
3. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający z upoważnienia Ministra Finansów w interpretacji z dnia 28 sierpnia 2012 r. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Zdaniem organu fundusz PICIS nie spełnia warunku dotyczącego bycia zarządzanym przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę. Wprawdzie Spółka wyjaśniła, że spółka zarządzająca (licencjonowany menedżer) będzie uprawniona do zarządzania funduszem PICIS na podstawie zezwolenia udzielonego przez Bank Centralny Cypru, to w sprawie istotne jest, że "zezwolenie" to stanowi element zezwolenia na prowadzenie działalności w formie funduszu PICIS (czy też raczej licencji) i nie stanowi odrębnego aktu administracyjnego nakładającego tylko na spółkę zarządzającą określone prawa, obowiązki i odpowiedzialność. W art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. w sposób wyraźny w lit. "c" i "f" rozdzielono wymagania stawiane odpowiednio funduszowi i podmiotowi zarządzającemu i wskazano, że oba podmioty w sposób niezależny muszą uzyskać zezwolenia na prowadzenie działalności. Organ interpretacyjny zwrócił uwagę, że w przepisach ustawy z dnia 24 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 146, poz. 1546 ze zm., dalej zwana: "u.f.i.") odróżnia się pojęcia spółki zarządzającej (art. 2 pkt 10) i firmy inwestycyjnej (art. 2 pkt 14). W efekcie zdaniem WSA w Warszawie należy odróżnić pojęcia podmiotu zarządzającego w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. i art. 2 pkt 10 u.f.i., który prowadzi podstawową działalność gospodarczą polegającą na zarządzaniu funduszami zagranicznymi i na taką działalność posiada stosowne zezwolenie właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, od wymienionej przez Spółkę spółki inwestycyjnej pełniącej funkcję menadżera (której specyfika zbliżona jest do firmy inwestycyjnej określonej w art. 2 pkt 14 u.f.i.). Końcowo organ wskazał że zgodnie z opisem stanu faktycznego Spółka po uzyskaniu statusu PICIS będzie współzarządzana przez "członków zarządu" oraz "licencjonowanego menedżera", natomiast warunek określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. dotyczy "zarządzania", a nie "współzarządzania".
2.1. Po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, Spółka wywiodła skargę, w której wniosła o uchylenie interpretacji, której zarzuciła naruszenie m.in.:
- art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię i błędne uznanie, że licencjonowany menadżer nie jest podmiotem który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę, podczas gdy z cypryjskich przepisów wynika, że licencjonowany menadżer musi uzyskać odpowiednie zezwolenia do zarządzania funduszem inwestycyjnym,
- art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. e) u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię i błędne uznanie, że cypryjski bank depozytariusz przechowujący aktywa PICIS nie spełnia przesłanki bycia depozytariuszem.
2.2. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
2.3. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że organ podatkowy zasadnie ocenił, że w świetle opisanego stanu faktycznego cypryjska spółka nie będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. WSA w Warszawie przedstawił treść tego przepisu i stwierdził, że zarządzanie, o którym mowa w analizowanym przepisie, musi być rozumiane szerzej niż tylko w odniesieniu do działalności inwestycyjnej podmiotu cypryjskiego. Zarządzanie to prowadzenie spraw określonego podmiotu, polegające na administrowaniu jego majątkiem i kierowaniu jego bieżącą działalnością. W wypadku zarządzania funduszami inwestycyjnymi pojęcie to ulega znacznej modyfikacji, obejmując nie tylko pośrednictwo w zbywaniu i dokupowaniu jednostek uczestnictwa, lecz całokształt czynności związanych z inwestowaniem powierzonych środków i instrumentów finansowych w odpowiednie aktywa, zgodnie z przyjętymi w statucie danego funduszu zasadami polityki inwestycyjnej. Na ten szerszy aspekt sprawy wskazuje również treść załącznika II do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) - (publ. Dz. U. UE L 302/32, dalej zwana: "Dyrektywa UCITS"), gdzie w ramach funkcji zarządzania wyodrębnia się zarządzanie inwestycjami oraz działalność administracyjną polegającą na wykonywaniu takich czynności, jak obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem, zapytania klientów; wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe), monitorowanie przestrzegania uregulowań, prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa, wypłata zysków, emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa, rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń), prowadzenie ksiąg, wprowadzanie do obrotu. Zasadne zdaniem Sądu I instancji są więc zastrzeżenia organu odnoszące się do spełnienia przez Skarżącą przesłanki dotyczącej sposobu (formy) zarządzania, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p. wobec pokrywania się kompetencji spółki zarządzającej działalnością inwestycyjną (Invest Managera) oraz kompetencji przysługujących zarządowi spółki kapitałowej jako organowi uprawnionemu do prowadzenia spraw spółki oraz reprezentowania jej na zewnątrz (przez które to pojęcie należy rozumieć przecież dokonywanie czynności prawnych, a szczególności zawieranie umów, składanie i przyjmowanie oświadczeń woli, prowadzenie procesów oraz występowanie przed sądami oraz organami administracji). Ponadto zdanie Sądu I instancji, słusznie Minister Finansów wskazał, że Spółka będzie współzarządzana przez "członków zarządu" oraz "licencjonowanego menedżera", jak wskazała skarżąca we wniosku. Natomiast warunek określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. dotyczy "zarządzania", a nie "współzarządzania". Poza tym, Skarżąca opisała w stanie faktycznym, że Fundusz będzie skupiał dwa rodzaje uczestników "management shares" i "non voting shares". Pierwsza kategoria to rzeczywiści "właściciele" Funduszu. Może być ich najwyżej dwóch. Przysługuje im komplet praw korporacyjnych, w szczególności prawo do podejmowania decyzji oraz prawo do głosowania. Zatwierdzani są oni przez Centralny Bank Cypru. Druga grupa to inwestorzy nieposiadający żadnych praw korporacyjnych. Taka struktura i sposób zarządzania słusznie skłoniła Ministra Finansów do stwierdzenia, że Skarżąca bardziej przypomina fundusz kapitałowy, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy o Krajowym Funduszu Kapitałowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 57 poz. 491 ze zm.) z uwagi na brzmienie art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy, gdzie takie podmioty mogą działać w formie sp. z o.o., akcyjnej czy też komandytowo - akcyjnej. W rezultacie w ocenie Sądu I instancji przedstawiony we wniosku model zarządzania spółką cypryjską - oparty na zarządzie i spółce zarządzającej działalnością inwestycyjną - nie spełnia warunku, o którym mowa art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. Skoro Skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. to w konsekwencji, nie będzie zwolniona również z wypłaty dywidendy dokonywanej przez spółkę komandytowo-akcyjną na rzecz Spółki.
3.1. Od powyższego orzeczenia pełnomocnik Skarżącej wywiódł skargę kasacyjną, którą zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Autor skargi kasacyjnej zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
- art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 14b § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej poprzez wykroczenie poza zakres wskazanego przez Skarżącą opisu zdarzenia przyszłego i na tej podstawie wydanie niekorzystnej dla Spółki indywidualnej interpretacji podatkowej, a także konsekwentnie, przyjęcie okoliczności niestanowiących elementu opisu zdarzenia przyszłego za podstawę wyrokowania przez Sąd I instancji, w sytuacji, gdy z przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej opisu zdarzenia przyszłego w sposób jednoznaczny wynika, że Skarżąca spełnia przesłanki do objęcia zwolnieniem podmiotowym opisanym w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p.,
- art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji przy rozpatrywaniu sprawy zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 120 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, ustanawiających naczelne zasady postępowania podatkowego, nakazujące organom podatkowym działanie na podstawie przepisów prawa oraz w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez ich niezastosowanie.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię i błędne uznanie, iż: Licencjonowany Menedżer nie jest podmiotem, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę.
3.2. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że z cypryjskich przepisów prawa wynika, iż opisany we wniosku Licencjonowany Menadżer musi uzyskać odpowiednie zezwolenia do zarządzania funduszem inwestycyjnym. Zarządzanie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. nie może być rozumiane szerzej niż tylko w odniesieniu do działalności inwestycyjnej podmiotu cypryjskiego. Zdaniem pełnomocnika strony wnoszącej skargę kasacyjną z wykładni tego przepisu wynika wniosek, zgodnie z którym istotą wprowadzenia obowiązku bycia zarządzanym przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenia było odniesienie go do działalności inwestycyjnej. Jednocześnie pełnomocnik nie zgodził się ze stanowiskiem, iż warunek określony w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. dotyczy "zarządzania", a nie "współzarządzania". Z wykładni językowej wynika wniosek przeciwny, gdyż "zarządzanie" stanowi pojęcie szersze niż "współzarządzanie" i zawiera w sobie to pojęcie.
3.3. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
3.4. W piśmie procesowym z dnia 4 lutego 2016 r., stanowiącym uzupełnienie skargi rozszerzono przede wszystkim argumentację dotyczącą zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
4.2. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa procesowego. Przede wszystkim należy zauważyć, że rozpatrując skargę WSA w Warszawie nie wyszedł poza granice zaskarżenia, o których stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza bowiem, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych podstawowym obowiązkiem strony ubiegającej się o jej wydanie jest wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej). To jednak czy dokonana przez stronę postępowania interpretacyjnego prezentacja okoliczności faktycznych jest wystarczająca do zajęcia stanowiska przez organ uprawniony do udzielenia interpretacji indywidualnej powinno być oceniane pod kątem treści wskazywanych przez stronę przepisów prawa podatkowego wymagających wykładni. W literaturze wskazuje się, że przez stanowisko własne wnioskodawcy, o którym mowa w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej należy rozumieć prawną kwalifikację przedstawionego stanu faktycznego, w którego obszarze będzie się toczyć postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej. Zapytanie interpretacyjne wnioskodawcy stanowi więc w istocie rzeczy pytanie o zasadność możliwości subsumpcji stanu faktycznego interpretacji pod wskazane w stanowisku wnioskodawcy przepisy prawa, w razie potrzeby objęte klasyfikacyjną wykładnią wnioskodawcy, a następnie organu podatkowego. Podkreśla się także, że przez przyjęcie przez ustawodawcę w art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej określenia "wskazanie prawidłowego stanowiska" należy rozumieć zakwalifikowanie przez organ udzielający interpretacji ocenianego w niej stanu faktycznego, na podstawie merytorycznie odpowiednich przepisów prawa, których możliwość zastosowania jest uzasadniona (por. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010 r., s. 76). Z kolei brak przedstawienia w ramach wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego, stanowiącego dla organu podatkowego podstawę właściwej kwalifikacji prawnopodatkowej, obliguje stronę do jego usunięcia w trybie art. 169 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., w sprawie I FSK 1508/13 (publ. LEX nr 1590681), obowiązek organu w tym względzie dotyczy również przypadku, gdy stan faktyczny, w kontekście interpretowanych przepisów, nie pozwala jeszcze na zajęcie przez organ jednoznacznego merytorycznego stanowiska. W sytuacji zatem, gdy zdaniem organu interpretacyjnego przedstawiony we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego stan faktyczny nie wykazuje cech indywidualizujących go, w stopniu umożliwiającym dokonanie właściwej oceny zaprezentowanego stanowiska, organ powinien zastosować unormowania zawarte w art. 169 § 1-2 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej. Tak też stało się w rozpatrywanej sprawie. Nie można mówić o merytorycznym "związaniu" organu uprawionego do wydania interpretacji indywidualnej zakresem problemu prawnego przedłożonego we wniosku o jej udzielenie, gdyż brak pełnej prezentacji okoliczności faktycznych przez zainteresowanego w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, na co wskazuje art. 14g § 1 Ordynacji podatkowej. Wypowiedź wobec tego Spółki, że spełnione zostały wszystkie przesłanki, o których stanowi przepis materialnego prawa podatkowego z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.f. stanowiło w istocie przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego, a nie jego prezentację. Tym samym działanie organu podatkowego polegające na dążeniu do pełnej rekonstrukcji okoliczności faktycznych zdarzenia przyszłego, bez których nie można było udzielić interpretacji, nie mogło zostać uznane za naruszające zasadę zaufania do organów podatkowych z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie można także stwierdzić w tym kontekście uchybienia zasadzie legalizmu z art. 120 Ordynacji podatkowej. Wręcz przeciwnie, brak żądania uzupełnienia istotnych okoliczności związanych z opisanym przez Spółkę zdarzeniem przyszłym należałoby uznać za działania naruszające wskazaną zasadę ogólną postępowania podatkowego. Tym samym przy wykonywaniu funkcji kontroli legalności Sąd I instancji nie naruszył art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., a tym bardziej art. 3 § 1 p.p.s.a.
4.3. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia prawa materialnego z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. Należy na wstępie podkreślić, że WSA w Warszawie nie wyraził stanowiska, iż instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej zobowiązane są do przestrzegania regulacji obowiązujących dla krajowych funduszy inwestycyjnych działające na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 157 ze zm.). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie jednak wskazano, że ustawodawca formułując warunki dla zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania oparł się na cechach charakteryzujących działania polskich funduszy wynikających zarówno z unormowań u.f.i. jak również zapisach zwartych w przepisach Dyrektywy UCITS. Również w literaturze wyrażono pogląd, że konstruując zwolnienie z art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. oparto się na cechach charakteryzujących działania polskich funduszy (por. pkt XII w P. Małecki, M. Mazurkiewicz, Komentarz do art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, publ. LEX/el). Podkreślić zatem należy, że podstawowe znaczenie dla funkcjonowania tego rodzaju instytucji mają wzajemne relacje i wyraźne oddzielenie inwestora od zewnętrznego podmiotu zarządzającego czy to funduszem, czy też inną równoważną mu instytucją wspólnego inwestowania. Jest to następstwem zapisów zarówno lit. f) jak i lit. b) art. 6 ust. 1 pkt 10a) u.p.d.o.p. Z przepisów tych wynika, że wyłącznym przedmiotem działalności instytucji wspólnego inwestowania ma być zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, zebranych w drodze publicznego lub niepublicznego proponowania nabycia ich tytułów uczestnictwa, w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Z kolei zarządzanie ma być sprawowane przez określony podmiot, który ma prowadzić swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę. Istotne jest zatem to, aby inwestor lokujący swoje środki nie mógł faktycznie na bieżąco wpływać na formy i zakres działalności zarówno instytucji wspólnego inwestowania, jak również pośrednio wpływać na podmioty emitujące papiery wartościowe (np. akcje w spółkach akcyjnych, czy komandytowo-akcyjnych), czy też przyznające określone prawa majątkowe (np. prawa udziałowe w spółkach kapitałowych bądź osobowych), które to prawa majątkowe są nabywane przez fundusz inwestycyjny lub inną równoważną mu instytucję. W tym zakresie nie można podzielić zarzutu dokonania w sprawie wykładni ekstensywnej art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. (nazywanej w piśmie uzupełniającym skargę kasacyjną "nadinterpretacją").
4.4. Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego Spółka po uzyskaniu statusu prywatnego funduszu inwestycyjnego (Private International Collective Investment Scheme, czyli PICIS), dokona inwestycji polegającej na zakupie udziałów w polskiej spółce operacyjnej, która przekształci się ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę komandytowo-akcyjną (tzw. spółka operacyjna). Wynika stąd, że zakłada ona nie tylko bezpośredni wpływ na rodzaj działalności inwestycyjnej PICIS, ale i też wpływ na zarządzanie i decyzje spółki operacyjnej, w której to powinna mieć jedynie inwestycje o charakterze kapitałowym. Podkreślenia zatem wymaga, że tylko wówczas, gdy zagraniczna instytucja zbiorowego inwestowania spełnia wszystkie wyszczególnione w art. 6 ust. 1 pkt 10a) u.p.d.o.p. wymogi, objęta jest podmiotowym zwolnieniem od polskiego podatku dochodowego od osób prawnych i to niezależnie od tego, czy poza tym odpowiada, czy też nie odpowiada warunkom stawianym polskim funduszom inwestycyjnym przez ustawę o funduszach inwestycyjnych. Takie stanowcze twierdzenie można sformułować w oparciu o literalne brzmienie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., gdyż z jego treści wynika brak normatywnych podstaw do poszukiwania jeszcze innych, niż w nim wymienione, przesłanek zastosowania zwolnienia. Trafnie wobec tego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzono, że również w przypadku instytucji wspólnego inwestowania posiadających siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej istotne jest oddzielenie aktywów funduszu inwestycyjnego od aktywów organu zarządzającego, gdyż to przekłada się na rozdzielnie ryzyka inwestycyjnego i ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem działalności polegającej na tworzeniu i zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi. Do takiego stwierdzenia uprawnia prawidłowa wykładnia art. 6 ust. 1 pkt 10a) lit. f) i b) u.p.d.o.p. Również w przypadku takich instytucji konieczne jest, aby wyłącznym przedmiotem ich działalności było zbiorowe lokowanie środków pieniężnych. Kolejnym warunkiem koniecznym, a zarazem uzupełniającym, jest zarządzanie przez profesjonalne podmioty zewnętrzne, gdyż tylko dzięki temu środki gromadzone przez instytucję wspólnego inwestowania pozostają oddzielną masą majątkową, od masy majątkowej zarządzającego podmiotu. Jest to kolejny istotny element konstrukcji instytucji wspólnego inwestowania, który współtworzy system gwarantujący określony poziom bezpieczeństwa jego działalności. Innymi elementami tego systemu jest nadzór nad funduszami sprawowany przez uprawniony organ (art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. d u.p.d.o.p.) oraz posiadanie depozytariusza przechowującego aktywa (art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. e u.p.d.o.p.). Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka powoła co prawda Licencjonowanego Menedżera posiadającego siedzibę na Cyprze, lecz jednocześnie wskazała, że będzie on jedynie brał udział w zarządzaniu aktywami i udzielał zgodę na wykonanie "pewnych istotnych decyzji". Jak trafnie zaś zauważono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie II FSK 1455/13 (publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Administracyjnych, dalej zwana: "CBOSA"), znaczenie określenia "zarządzana" z art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p., opisującego instytucję wspólnego finansowania, nie zostało wyjaśnione w u.p.d.o.p., chociaż słowo "zarządzanie" i słowa od niego pochodne występuje w niej wielokrotnie. Z kontekstu, w jakich są one użyte wynika, że chodzi o zarządzanie w znaczeniu przyjętym w słowniku języka polskiego, tj. kierowanie, decydowanie o instytucji, organizacji, majątku, wydawanie poleceń, wykonywanie czynności administracyjnych. Jeżeli zatem instytucja wspólnego inwestowania będzie jedynie współzarządzana przez podmiot spełniający warunek przewidziany w art. art.6 ust.1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. to wobec pokrywania się kompetencji spółki zarządzającej działalnością inwestycyjną (Invest Managera) oraz kompetencji przysługujących zarządowi spółki kapitałowej (Board of Directors) jako organowi uprawnionemu do prowadzenia spraw spółki oraz reprezentowania jej na zewnątrz przesłanka z tego przepisu nie zostanie spełniona.
4.5. Ponadto jak wynika ze stanowiska Spółki organem zarządzającym ma być Rada Dyrektorów składająca się co najmniej z trzech osób. Tymczasem jak trafnie wskazano w powołanym już powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II FSK 1455/13, jeżeli zgodnie z treścią art.6 ust.1 pkt 10a lit.f u.p.d.o.p. podmiot zarządzający, o którym w nim mowa, ma posiadać siedzibę, to oczywiste winno być, że nie może tu chodzić o podmiot będący osobą fizyczną, gdyż ta nie posiada siedziby, ale miejsce zamieszkania, ewentualnie pobytu, prowadzenia działalności. Wobec tego nie można uznać spełnienia analizowanego warunku przez Skarżącą Spółkę, będącą prywatnym funduszem inwestycyjnym typu PICIS, gdy zarządzana będzie przez osoby fizyczne - dyrektorów i menadżera, nawet jeśli tym ostatnim nie będzie osoba fizyczną. Z treści unormowania art. 6 ust. 1 pkt 10a) u.p.d.o.p. jednoznacznie wynika, że warunkiem omawianego zwolnienie jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych pod lit. a)-f), a zatem brak choćby jednej z nich wyklucza możliwość skorzystania przez dany podmiot z tego zwolnienia. W takim więc przypadku nie zachodzi nawet konieczność oceny, czy pozostałe przesłanki w analizowanym stanie faktycznym zostały spełnione (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., w sprawie II FSK 1472/13, publ. CBOSA).
4.6. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło