II SA/Gd 516/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-09-04

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo będące właścicielem gazociągu, przez który przebiega działka, na którą wydano decyzję o warunkach zabudowy, ma interes prawny i przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo będące właścicielem gazociągu, stanowiącego odrębną własność od gruntu, nie ma interesu prawnego ani przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla nieruchomości, przez którą gazociąg przebiega. Decyzja o warunkach zabudowy nie wpływa na prawa i obowiązki takiego przedsiębiorstwa, a kwestie kolizji z sieciami uzbrojenia terenu są rozstrzygane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Spółki Akcyjnej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu warunków zabudowy. Spółka kwestionowała stanowisko Kolegium co do braku jej przymiotu strony w postępowaniu, wskazując na posiadanie gazociągu przebiegającego przez teren objęty decyzją i obowiązki wynikające z Prawa energetycznego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka nie posiadała interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez "A" Spółkę Akcyjną z siedzibą w W. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2011 r. stwierdzające niedopuszczalność złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zaskarżone postanowienie zostało podjęte w następującym stanie sprawy administracyjnej: Decyzją z dnia 21 lutego 2007 r. Wójt Gminy powołując art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) orzekł o przeniesieniu na A. i W. małż. K. decyzji własnej z 23 sierpnia 2006 r. ustalającej warunki zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w L. W decyzji tej jako jeden z warunków dla przyszłej inwestycji wymieniono konieczność zachowania odległości 4 metrów od osi gazociągu wysokiego ciśnienia oraz konieczność pozostawienia strefy kontrolowanej gazociągu o szerokości 8 metrów. W piśmie z dnia 26 lutego 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozważenie uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego w odniesieniu do w/w decyzji. Zwrócił uwagę, że przyjęte w tej decyzji odległości od gazociągu nie są prawidłowe, gdyż powinny one wynosić 20 metrów od jego osi stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 139, poz. 686). Organ nadzoru wyjaśnił, że wprawdzie aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. o tym samym tytule (Dz. U. Nr 97, poz. 1055) przewiduje mniejsze odległości niż rozporządzenie z 1995 r. to jednak stosownie do § 89 obowiązującego rozporządzenia przepisy tego ostatniego nie znajdują zastosowania do gazociągów wybudowanych przed dniem jego wejścia w życie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeprowadzeniu z urzędu postępowania nadzwyczajnego decyzją z dnia 4 października 2010 r. podjętą na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia 21 lutego 2007 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że przez południową część działki [...] w L. przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia DN 200; PN 6,3 MPa relacji S. – L. Tymczasem, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. (Dz. U. Nr 139, poz. 686) odległości podstawowe pomiędzy budynkami mieszkalnymi zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej od gazociągów o ciśnieniu powyżej 2,5 MPa i średnicy do DN 300 mm powinny wynosić 20 m od osi gazociągu. W ocenie Kolegium Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, w związku czym jego wniosek potraktowany został jako informacja, na podstawie której Kolegium z urzędu zbadało sprawę nieważności przedmiotowej decyzji. W dalszej kolejności, przywołując treść przepisów art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym regulujących, co decyzja o warunkach zabudowy powinna określać, w szczególności warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, Kolegium podniosło, że przepisy odrębne o których mowa powyżej, to przepisy dotyczące ochrony środowiska, ochrony przyrody, prawa wodnego, geologicznego i górniczego. Do przepisów odrębnych nie zalicza się natomiast szczegółowych przepisów wykonawczych dotyczących np. warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, budynki i ich usytuowanie. Decyzja o warunkach zabudowy nie określa szczegółowej lokalizacji planowanej inwestycji, bowiem kwestia ta regulowana jest dopiero na etapie postępowania administracyjnego o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu podziału. W konsekwencji Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z powodu jej sprzeczności z przepisami odrębnymi, a mianowicie z przepisami rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 1995 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 139, poz. 686), gdyż do kategorii "przepisów odrębnych" nie zalicza się szczegółowych przepisów wykonawczych. Ponadto z dokumentów przekazanych Kolegium przez Wójta Gminy wynika, że nastąpi przeniesienie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 200 na stronę południową wsi L., dzięki czemu trasa gazociągu omijać będzie tereny przeznaczone w miejscowym planie na cele budownictwa mieszkaniowego, tj. również działkę nr [...]. W tym kontekście stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji byłoby nieuzasadnione także ze względów gospodarczych. Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy wystąpiła skarżąca wyjaśniając, że jest właścicielem gazociągu usytuowanego na działce nr [...]. Skarżąca zakwestionowała stanowisko Kolegium co do braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy. Wskazywała na związanie organu architektoniczno – budowlanego przyjętymi w tej decyzji odległościami przyszłej zabudowy od osi gazociągu. Postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r., podjętym na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 i art. 128 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak wynika z uzasadnienia powodem takiego rozstrzygnięcia było przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje uprawnienie do bycia stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 21 lutego 2007 r. Organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja nie odnosi się do praw i obowiązków skarżącej Spółki, gdyż na podstawie kwestionowanej decyzji nie mogła ona otrzymać żadnych konkretnych korzyści, ani zostać obarczona obowiązkiem określonego zachowania. Kolegium podkreśliło, że Spółka nie jest właścicielem ani przedmiotowej nieruchomości ani działki sąsiadującej. We wniesionej skardze rozstrzygnięciu Kolegium skarżąca zarzuciła naruszenie art. 134 w zw. z art. 127 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie postanowienia o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazano także na naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie posiada przymiotu strony oraz na naruszenie art. 4 i 51 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, a także § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. poprzez ich nieuwzględnienie przy ocenie istnienia obowiązków dających skarżącemu podstawę do wystąpienia o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca argumentowała, że ocena jej interesu prawnego w sprawie nie mogła nastąpić w postanowieniu podjętym na podstawie art. 134 kpa. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego i poglądów przedstawionych w piśmiennictwie prawniczym wywodziła, że ocena taka winna być zawarta w decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Niezależnie od powyższego skarżąca wywodziła, że wbrew stanowisku organu posiada interes prawny w sprawie, a jego źródłem jest regulacja zawarta w § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i art. 4 ust. 1 oraz 51 Prawa energetycznego. Przywołane rozporządzenie mimo, ze utraciło moc z dniem 12 grudnia 2001 r. winno znaleźć zastosowanie w sprawie zakończonej kwestionowaną w postępowaniu nadzwyczajnym decyzją Wójta Gminy z uwagi na brzmienie przepisu przejściowego tj. § 89 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. Naruszenie przepisów regulujących odległości zabudowy od osi gazociągu usytuowanego na działce nr [...] w konsekwencji skutkuje niemożnością zrealizowania obowiązków skarżącej przewidzianych w art. 4 i 51 Prawa energetycznego. Obowiązki określone w tych przepisach z kolei są obowiązkami uzasadniającymi interes prawny skarżącej i dającej jej status strony postępowania. W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 września 2011r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 510/11 oddalił skargę. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżącej jako jednemu z tzw. "przedsiębiorstw przesyłowych", będącej właścicielem gazociągu, to jest urządzenia nie stanowiącego z mocy art. 49 kodeksu cywilnego części składowej nieruchomości, przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla terenu, przez który ten gazociąg przebiega. Odwołując się do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 czerwca 2010 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 127/10 (https//cbois.nsa.gov.pl) Sąd ocenił, że powołane przez skarżącą w odwołaniu i skardze przepisy nie uprawniają jej do bycia stroną w postępowaniach zwykłych i nadzwyczajnych związanych z ustaleniem warunków zabudowy dla nieruchomości, na której usytuowany jest gazociąg. Z tych też względów orzekł o oddaleniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku skargi kasacyjnej skarżącej Spółki wyrokiem z dnia 17 maja 2013 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 175/12, uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jak wynika z uzasadnienia tego orzeczenia o treści rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądził zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd ten stwierdził, że uzasadnienie Sądu I instancji nie odnosiło się do rozstrzygnięcia objętego sentencją wyroku. Sentencja ta bowiem dotyczyła stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nieważności decyzji dotyczącej przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy, zaś uzasadnienie odnosiło się wyłącznie do kwestii posiadania przez skarżącą przymiotu strony w tym postępowaniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w ogóle nie ocenił legalności zaskarżonego postanowienia, a w szczególności tego, jakie są konsekwencje dokonania oceny, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (odwołanie, zażalenie) wniosła osoba, która jest albo nie jest stroną. Zarzut naruszenia art. 145 §1 pkt 1, art. 151 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 28 kpa Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny ale- jak stwierdził- o tyle, że rozpoznając sprawę Sąd I instancji powinien mieć na uwadze stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98 ( ONSA z 1999 r., z. 4, poz. 119). Wprawdzie, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, ocena prawna wyrażona w tej uchwale nie wiąże wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 ze zm.), to jednak trafne jest stanowisko, że "stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a." Stanowisko to ma odpowiednie zastosowanie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do tego zagadnienia prawnego. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dokonana przez Sąd I instancji ocena, czy skarżącej Spółce przysługuje przymiot strony w tej sprawie została przedstawiona w sposób ogólnikowy i sprowadza się do powtórzenia stanowiska wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 127/10, wydanego w innej sprawie, bez jakiegokolwiek odniesienia się do innych wyroków, w tym wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których prezentowano odmienne stanowisko, a mianowicie, że przedsiębiorstwo będące właścicielem urządzeń przesyłowych na określonej nieruchomości gruntowej ma interes prawny w sprawie o ustalenie warunków zabudowy na tej nieruchomości. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy jednak wskazać, że orzekając ponownie w sprawie Sąd miał na uwadze treść art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając zatem prawidłowość zaskarżonego postanowienia Sąd miał na względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że ocena czy dany podmiot jest czy nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa powinna nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Stanowisko to zgodnie z wiążącą oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego ma odpowiednie zastosowanie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W konsekwencji należało przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdzając niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznane sprawy z uwagi na brak legitymacji skarżącej do bycia stroną w sprawie naruszyło przepisy postępowania tj. art. 134 w zw. z art. 127 § 3 kpa. Organ nie miał podstaw do ich zastosowania. Uznając brak interesu prawnego skarżącej powinien był podjąć decyzję o umorzeniu postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa. Okoliczność ta jednak sama w sobie nie mogła jednak skutkować uwzględnieniem skargi. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) warunkiem uchylenia decyzji lub postanowienia organu przez sąd jest ustalenie, że uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotnego wpływu na wynik sprawy nie można natomiast sprowadzić jedynie do konieczności podjęcia innego rozstrzygnięcia równie niekorzystnego dla strony i zamykającego jej możliwość dalszego merytorycznego kontynuowania sprawy w drugiej instancji. W sytuacji gdy organ prawidłowo przyjął brak legitymacji strony wnoszącej odwołanie ( wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy) do udziału w sprawie to okoliczność, że uczynił to w postanowieniu o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, a nie w decyzji umarzającej postępowanie nie dowodzi istotności naruszenia. Jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2569/11 (https//cbois.nsa.gov.pl) przesądzając w takiej sytuacji brak istotności naruszenia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarówno stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, jak i umorzenie postępowania odwoławczego z powodu braku legitymacji do działania w sprawie powodują ten skutek, że nie ma możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Podzielając w pełni powyższe stanowisko Sąd w składzie rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że istotnie ocena czy dany podmiot jest czy nie jest stroną powinna nastąpić w decyzji o umorzeniu postępowania tak jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie. Zatem organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył wskazane wyżej przepisy postępowania, ale jednak nie w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż stanowisko Kolegium co do braku interesu prawnego skarżącej Spółki w prowadzonym postępowaniu jest ostatecznie prawidłowe. Artykuł 28 kpa stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżąca twierdzi, że z uwagi na to, iż przez teren działki dla której ustalono warunki zabudowy przebiega gazociąg, którego jest właścicielem przysługuje jej status strony postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji przenoszącej decyzję o warunkach zabudowy. Wskazując na swoje obowiązki wynikające z przepisów Prawa energetycznego wywodzi, że w kwestionowanej w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji naruszono przepisy regulujące wymagane odległości zabudowy od osi gazociągu. Zdaniem Sądu, argumentacja ta nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżąca powinna być stroną prowadzonego przez organ postępowania nieważnościowego. Określenie warunków zabudowy dla danego terenu nie ma jakiegokolwiek wpływu na zakres uprawnień i obowiązków skarżącej. Określenie sposobu zagospodarowania może mieć wpływ i oddziaływać na sferę praw i obowiązków właściciela określonego terenu i właścicieli nieruchomości sąsiednich. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżącej przysługiwało do terenu dla którego ustalono warunki zabudowy jakikolwiek tytuł prawny, w szczególności ograniczone prawo rzeczowe. Skarżąca jest właścicielem gazociągu tj. urządzenia stanowiącego z mocy art. 49 § 1 kodeksu cywilnego odrębny od gruntu przedmiot własności przedsiębiorstwa. W ocenie Sądu okoliczność ta nie uprawnia do bycia stroną w sprawach w postępowaniach zwykłych i nadzwyczajnych związanych z ustaleniem warunków zabudowy dla nieruchomości przez które przebiega gazociąg. Wbrew twierdzeniom skarżącej powołane przez nią w odwołaniu i skardze przepisy nie wskazują na istnienie jej interesu prawnego w inicjowaniu w/w postępowań i uczestniczeniu w nich na prawach strony. Owszem wskazane unormowania Prawa energetycznego nakładają na skarżącą spółkę szereg szczególnych obowiązków, co wynika z celu i charakteru prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Należy jednak dostrzec, że nie tylko skarżąca jest w takiej sytuacji. Wszystkie przedsiębiorstwa przesyłowe mają szczególne obowiązki unormowane prawnie, a to z tego względu, że dla wykonania swojej działalności tj. efektywnego rozprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego, sygnału...itp. wymagają całej sieci urządzeń, w których niewłaściwe funkcjonowanie jednego elementu zakłóca działanie całego systemu. Sprawne funkcjonowanie tych przedsiębiorstw leży nie tylko w ich własnym interesie, ale również w interesie publicznym. Z tego właśnie względu budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651). Z tego też względu ustawodawca szczegółowo reguluje funkcjonowanie i działalność przedsiębiorstw odpowiedzialnych za rozprowadzanie wymienionych wyżej dóbr do odbiorców. Reguluje również także kwestie związane m. in. z usytuowaniem i ewidencją wszystkich sieci (kanalizacyjnych, wodociągowych, gazowych, ciepłowniczych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych i innych przewodów specjalnych) celem wyeliminowania ewentualnych kolizji i zachowania warunków bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287) wszelkiego rodzaju nadziemne, nadziemne i podziemne przewody i urządzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne budowle, jak: tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki itp. stanowią "sieci uzbrojenia terenu", które ujawnione są w tzw. geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu prowadzonej przez starostów w oparciu i stosownie do wymogów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej (Dz. U. Nr 38, poz. 455). W oparciu o te przepisy funkcjonują specjalne zespoły uzgadniania dokumentacji projektowej w posiedzeniach których w charakterze konsultantów uczestniczą również przedstawiciele jednostek prowadzących ewidencję branżową sieci uzbrojenia terenu. Wskazać też należy, że realizacja inwestycji wymaga zatwierdzenia projektu budowlanego w skład którego wchodzi projekt zagospodarowania terenu. W projekcie tym stosownie do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462) obowiązkowo przedstawiony jest układ sieci i instalacji uzbrojenia terenu wraz z ich szczegółowym usytuowaniem (§ 8 ust. 3 pkt 6). Zadaniem zespołów uzgadniania dokumentacji jest właśnie uzgadnianie dokumentacji projektowej w zakresie usytuowania sieci uzbrojenia terenu (por. § 20-22 wyżej wskazanego rozporządzenia w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrajania terenu...). Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że wyeliminowaniem wszelkich ewentualnych kolizji sieci uzbrojenia terenu, w tym też urządzeń gazowych z nową zabudową zajmują się właściwe organy na etapie zatwierdzania projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia. Wobec tego, że dbałość o brak "kolizji" sieci i wchodzących w ich skład urządzeń, a także dbałość o ich bezpieczeństwo i sprawne funkcjonowanie została zagwarantowana przez ustawodawcę w odrębnych aktach prawnych przedsiębiorstwa przesyłowe – co do zasady - nie uczestniczą w charakterze stron w sprawach dotyczących poszczególnych inwestycji budowlanych. Koordynacją usytuowania wszystkich sieci uzbrojenia terenu z planowaną zabudową zajmują się niejako w ich zastępstwie właściwe organy. Z tych względów w ocenie Sądu powołane przez skarżącą przepisy Prawa energetycznego nie mogą stanowić podstawy do przyznania jej statusu strony w sprawach związanych z realizacją przyszłej zabudowy na terenie przez który przebiega gazociąg. Decyzja ustalająca warunki zabudowy, czy przenosząca te warunki na inny podmiot nie odnosi się bowiem do praw i obowiązków skarżącej. Nie ma przy tym, zdaniem Sądu, znaczenia, że w rozpatrywanej sprawie organ prowadził postępowanie nadzwyczajne mające na celu zweryfikowanie prawidłowości decyzji przenoszącej warunki zabudowy w kontekście wskazanych w tej decyzji odległości planowanej zabudowy od osi gazociągu skarżącej. Wprawdzie krąg stron w postępowaniach nadzwyczajnych nie musi pokrywać się z kręgiem osób biorących udział w postępowaniu zwykłym, a podmiot który nie ma interesu prawnego w postępowaniu zwykłym może taki interes posiadać w postępowaniu nadzwyczajnym, niemniej w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Odległości planowanej zabudowy od innych obiektów w tym gazociągów uregulowane są w przepisach techniczno- budowlanych, których stosowaniem nie zajmują się organy ustalające warunki zabudowy, ale organy architektoniczno- budowlane. Zatem wskazany przez skarżącą przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 139, poz. 686) nie mógł stanowić samodzielnej podstawy przyznania skarżącej statusu strony w postępowaniu prowadzonym przez Kolegium. Przepis ten nie znajdował zresztą zastosowania i to nie tylko z tego względu, że organ ustalający warunki zabudowy nie jest do tego kompetentny, ale i z tego względu, że wbrew stanowisku skarżącej przepis ten w ogóle nie miał charakteru obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Powoływany przez skarżącą przepis przejściowy - § 89 obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy rozporządzenia o takim samym tytule Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r. (Dz. U. Nr 97, poz. 1055) nie dawał podstaw do przyjmowania norm odległościowych ustalonych w nieobowiązującym rozporządzeniu. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone już w orzecznictwie, że § 89 nie uprawnia organów do stosowania norm odległościowych przewidzianych dla nowej zabudowy od osi gazociągu wskazanych w poprzednio obowiązujących przepisach techniczno- budowlanych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2011 r. w sprawie II SA/Gd 710/10, Lex nr 752617 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2005 r. w sprawie VII SA/Wa 1288/04, Lex nr 191362). Odnosząc się zgodnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego do wyroku tego Sądu z dnia 14 lutego 2001 r. w sprawie IV SA 2676/98 (przywołanego w skardze kasacyjnej) należy stwierdzić, że jego teza nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Wyrok ten dotyczył postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w którym znajdują zastosowanie przepisy techniczno- budowlane regulujące odległości zabudowy od osi gazociągu. W rozpatrywanej sprawie kwestie odległościowe nie mogły mieć znaczenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że decyzja o warunkach zabudowy nie określa szczegółowej lokalizacji planowanej inwestycji. W decyzji tej określa się jedynie "linię zabudowy", a prawem inwestora jest wybór miejsca planowanej inwestycji. Kwestie szczegółowych odległości planowanej zabudowy od innych obiektów i zgodności z sieciami uzbrojenia terenu to zagadnienie, które występuje dopiero na etapie pozwolenia na budowę (por. art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). W kwestionowanej w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji przenoszącej warunki zabudowy nie rozstrzygnięto wiążąco o usytuowaniu przyszłej zabudowy. Określono nieprzekraczalną linię zabudowy 4 metry od osi gazociągu i 8 metrową strefę kontrolowaną w której nie należy wznosić obiektów, co nie wyłącza konieczności zastosowania właściwych przepisów techniczno – budowlanych przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i udzielaniu pozwolenia na budowę. Reasumując, powołane w skardze przepisy nie uprawniały skarżącej do bycia stroną w sprawie. Organ prawidłowo zatem wywiódł, że w świetle art. 28 kpa skarżącej nie przysługiwał status strony postępowania. Z naruszeniem jednak przepisów postępowania kwestię tą rozstrzygnął postanowieniem podjętym na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 kpa zamiast decyzją przewidzianą w art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Powyższe naruszenie, jak wskazano wyżej, pozbawione było jednak cechy istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych względów skarga stosownie do art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło