I OSK 3031/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-11

Skład orzekający: Izabella Kulig - Maciszewska, Joanna Banasiewicz, Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, będące osobą prawną prawa handlowego, wykonujące zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wniosek osoby fizycznej?
Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, nawet jeśli nie jest organem władzy publicznej, ale wykonuje zadania publiczne, jest zobowiązane do udostępniania informacji publicznej. Działalność w zakresie dystrybucji energii elektrycznej ma znaczenie dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, co kwalifikuje ją jako zadanie publiczne. Dokumenty dotyczące lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej stanowią informację publiczną, a podmiot zobowiązany nie jest uprawniony do badania interesu prawnego wnioskodawcy.
Stan faktyczny
R. F. i A. F. wystąpili do T. S.A. o udostępnienie dokumentów dotyczących lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. W związku z brakiem odpowiedzi, wnieśli skargę na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zobowiązał spółkę do udostępnienia informacji. Spółka wniosła skargę kasacyjną, kwestionując swój status jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz charakter żądanych dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) del. NSA Jerzy Solarski Protokolant sekretarz sądowy Paweł Florjanowicz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S.A. z siedzibą w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt II SAB/Op 50/13 w sprawie ze skargi R. F. i A. F. na bezczynność T. S.A. z siedzibą w Krakowie w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 12 września 2013 r., sygn. II SAB/Op 50/13 po rozpoznaniu sprawy za skargi R. F. i A. F. na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w Krakowie w przedmiocie informacji publicznej: 1) zobowiązał [...] S.A. z siedzibą w Krakowie do dokonania czynności załatwiających wniosek skarżących z dnia 30 września 2011 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2) stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądził od [...] S.A. z siedzibą w Krakowie solidarnie na rzecz R. F. i A. F. kwotę 374 złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że R. F. i A. F. pismem z dnia 30 września 2011 r. wystąpili do Spółki Akcyjnej [...] w Opolu m.in. o udostępnienie, w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tired pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej "u.d.i.p.") kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych usytuowanych na działce nr 1893/227 położonej w Tarnowie Opolskim. W związku z brakiem odpowiedzi na powyższe pismo, skarżący pismem z dnia 21 marca 2012 r. wezwali [...] S.A. w Opolu o bezzwłoczne udzielenie odpowiedzi na wezwanie. Pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r., nr [...], [...] S.A. Oddział w Opolu zajęła stanowisko w przedmiocie żądania zawartego w piśmie z dnia 30 września 2011 r. dotyczącego ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, Spółka nie zawarła w tym piśmie żadnego stanowiska co do żądanych informacji. Pismem z dnia 11 kwietnia 2012 r. R. F. i A. F. zwrócili się do [...] S.A. w Opolu o wyjaśnienie czy Spółka nabyła służebność gruntu w drodze zasiedzenia oraz czy wypłacała kiedykolwiek właścicielowi nieruchomości odszkodowanie. W piśmie zwrócili się także o wyjaśnienie kiedy wybudowano i czy od chwili wybudowania, a następnie zmodernizowania zmieniano położenie urządzeń elektroenergetycznych usytuowanych na działce nr 1893/227. [...] S.A. Oddział w Opolu pismem z dnia 17 sierpnia 2012 r. w odpowiedzi na powyższe pismo stwierdziła m.in., że Spółka nie jest jednym z podmiotów, o których mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dane których udostępnienia żądają wnioskujący dotyczą ich interesu prywatnego i zmierzają do ustalenia ryzyka procesowego, z jakim winny liczyć się osoby domagające się wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości i ustalenia służebności przesyłu, z tych powodów stwierdzono brak podstaw do dostarczenia żądanych dokumentów. R. F. i A. F., za pośrednictwem [...] S.A. w Krakowie, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której zarzucili [...] S. A. w Krakowie bezczynność, w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej, przy jednoczesnym braku rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy. W uzasadnieniu podnieśli, że mimo dotychczasowej korespondencji z [...] S.A. Oddział w Opolu związanej z pismem z dnia 30 września 2011 r. nie otrzymali żądanych dokumentów, ani nie uzyskali rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem skarżących, spółka prawa handlowego zajmująca się dystrybucją energii elektrycznej jest zobowiązana do stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę [...] S. A. z/s w Krakowie Oddział w Opolu wniósł o oddalenie skargi oraz o przekazanie sprawy według właściwości miejscowej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, z którego terenem działalności Spółki wiążę się żądana informacja. Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem, jakoby Spółka należała do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1- 5 ustawy. Ponadto zakwestionowano twierdzenie, że informacje, których udostępnienia żądali skarżący stanowią informację publiczną, zdaniem Spółki żądana informacja nie dotyczy "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu jako właściwemu miejscowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uwzględnił skargę na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podniósł, że w sprawie rozważenia wymagało czy żądana przez skarżących informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz czy Spółka [...] S.A. w Krakowie była podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z odpowiedzi na skargę wynika, że Spółka nie dysponuje majątkiem publicznym, a Skarb Państwa jako udziałowiec nie ma w niej pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednakże Spółka wykonuje "zadania publiczne", dlatego w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Sąd stwierdził, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej", użytym w art. 61 Konstytucji RP. Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym. Sformułowanie "zadania publiczne" użyte w art. 4 ust. 1 ustawy pomija element podmiotowy, co oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie. Wykonywanie zadań publicznych oznacza bowiem realizację podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. , sygn. akt P24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa. Obowiązki operatora systemu dystrybucji wymienione w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059), zdaniem Sądu, pozwalają na przyjęcie, że działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacji i poziomu życia obywateli. Przedsiębiorstwa energetyczne są w związku z tym przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy (tak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 i wyroku z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 642/13). Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, a w szczególności informację, o których stanowi art. 6 ust. 1 ustawy. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: danych publicznych, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów w jakikolwiek sposób dotyczących lub związanych z podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji i to zarówno dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez ten podmiot, jak i tych, które używa ten podmiot przy realizacji prawem przewidzianych zadań. Sąd I instancji stwierdził, że żądane przez skarżących we wniosku z dnia 30 września 2011 r. informacje dotyczące udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, które stanowiły podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce nr ewid. [...], położonej w Tarnowie Opolskim stanowiły informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy, a Spółka była podmiotem, na który ustawa nałożyła obowiązek udostępnienia informacji, o którą zwracali się skarżący. Sąd I instancji podał, że bezczynność podmiotu w udostępnieniu informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 ustawy odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno - technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji już istniejącej, będącej w posiadaniu organu, a rozstrzygnięcie określone w art. 16 ust. 1 ustawy jest wydawane, gdy istniejąca informacja nie może być udostępniona. W braku takiej informacji organ nie ma, zatem obowiązku wydania decyzji odmawiającej jej udostępnienia, lecz powinien poinformować wnioskodawcę o braku żądanej informacji. Takie pismo informujące ma postać czynności materialno – technicznej, która stanowi odpowiedź na wniosek i chroni organ od zarzutu bezczynności. W przedmiotowym postępowaniu stosowny akt czy czynność nie została podjęta i stąd też zasadnym było uwzględnienie skargi po myśli art. 149 §1 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. z siedzibą w Krakowie Oddział w Opolu reprezentowana przez radcę prawnego. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości zarzucono: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 1 ust. 1 i – pośrednio - niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2 oraz błędną wykładnię - w istocie jej brak - i niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 (pkt 1-5) ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej /Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm./, poprzez przyjęcie, że dokumenty dotyczące lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej stanowią informację publiczną (art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2) oraz, że Strona przeciwna jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 4 ust. 1). Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że dystrybucja energii jest nie tyle zadaniem publicznym, co zadaniem mającym znaczenie publiczne, to jednak nie upoważnia do dalszej ingerencji w sprawy przedsiębiorstwa, przez nakładanie obowiązku udostępniania dokumentów inwestycyjnych, w tym dotyczących lokalizacji urządzeń, co nie jest już sprawą publiczną, Takie pojęcia jak zadania publiczne, cel publiczny, a także informacja publiczna nie powinny i nie mogą być uznane za dotykające dokumentów z zakresu instalacji urządzeń, kwestie te są związane z uzyskaniem pozwoleń, regulowanym w wymaganych trybach administracyjnych. Ciążące na [...] S.A. obowiązki w tym zakresie pozostają w sferze spraw tego przedsiębiorstwa nie stanowiących "sprawy publicznej" w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, co stanowi kryterium istnienia obowiązku udzielenia informacji o takiej sprawie. Nie decyduje zatem okoliczność, że dany podmiot w ogóle wykonuje zadania publiczne, czy raczej zadania mające znaczenie publiczne tylko to, czy dana kwestia dotyczy tego zadania. Pytanie o dokumentację nie jest pytaniem o dystrybucję energii, czyli o zadanie publiczne. [...] S.A. jest osobą prawną, samodzielnym podmiotem prawa handlowego, nie jest ani organem władzy ani administracji, ale też nie jest podmiotem reprezentującym takie organy, czy "inne osoby" bądź "jednostki organizacyjne" (wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym). Spółka nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, nie mieści się również w grupie podmiotów wymienionych w pkt 5. Spółka nie gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa ani mieniem komunalnym, tj. majątkiem publicznym; majątek [...] S.A. to majątek prywatnej osoby prawnej, a wielkość udziału Skarbu Państwa w majątku Spółki eliminuje możliwość jej zakwalifikowania do podmiotów zobowiązanych z ustawy o dostępie do informacji publicznej. W Spółce [...] S.A. 99,51 % akcji posiada [...] S.A. z siedzibą w Katowicach, pozostali akcjonariusze posiadają 0,49 % akcji, przy czym w Spółce [...], Skarb Państwa posiada 30,06 % akcji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Postępowanie w sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która jest ustawą szczególną w stosunku m.in. do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zobowiązuje do udostępniania informacji publicznej władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności wyliczone w ust. 1, nadto organizacje związkowe i pracodawców, partie polityczne (ust. 2). Przepis art. 4 zawierający w ust. 1 sformułowanie, że obowiązek udostępniania informacji publicznej spoczywa na władzach publicznych oraz innych podmiotach wykonujących zadania publiczne, wyraźnie rozróżnia władze publiczne, do których skarżąca kasacyjnie Spółka się nie zalicza, oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, które przykładowo wyliczono w punktach od 1 do 5. Regulacja art. 4 ust. 1 pkt 5 omawianej ustawy zawiera charakterystykę kilku podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, w tym reprezentujących inne państwowe osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne, jak też takich podmiotów reprezentujących osoby, które dysponują majątkiem publicznym, dalej osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Poza sporem jest, że [...] S.A. z siedzibą w Krakowie nie należy do podmiotów dysponujących majątkiem publicznym, nie jest też osobą prawną w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.). W judykaturze utrwaliło się natomiast stanowisko w kwestii zaliczenia przedsiębiorstw energetycznych do kategorii podmiotów wykonujących "zadania publiczne", które to pojęcie użyte zostało w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a ma znaczenie szersze od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP. W tej materii należy w całości podzielić stanowisko zajęte przez Sąd I instancji, wyrażone w oparciu o interpretację treści zwrotu "zadań publicznych danego podmiotu". Jeżeli zadania te mają na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli i są istotne z punktu widzenia celów państwa, to nie można odmówić im tego przymiotu (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 lipca 2006 r., P 24/05 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1539/13 i z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2118/13). W tej sytuacji bez względu na fakt, czy przedsiębiorstwo energetyczne wykonuje zadania w zakresie produkcji energii, czy jej przesyłania, obrotu, czy wreszcie dystrybucji, albo sprzedaży, mimo iż zadania te zostały odrębnie ujęte w ustawie Prawo energetyczne, bo tak wynika z jej art. 3 pkt 4, 5, 6, 6a, przedsiębiorstwo takie winno być traktowane jako wykonujące zadania publiczne – w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Także obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienione art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne dotyczą spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. albowiem energia elektryczna (jej dystrybucja i inne zadania przedsiębiorstwa energetycznego) ma znaczenie dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnia dobro wspólne, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, czyli jest zadaniem publicznym. O obowiązku udostępnienia przez przedsiębiorstwo energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W konsekwencji więc również zakres podmiotowy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej został w sprawie wypełniony. Pojęcie "informacji publicznej" określone zostało przez ustawodawcę w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazujących, że informacją tą jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, przy czym dokumentem urzędowym, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Przy wykładni art. 6 ust. 1 u.d.i.p. należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych podmiotów w zakresie, w jakim wykonują one zadania publiczne i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z ust. 2 art. 61 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji dotyczy również dostępu do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule, określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym pojęcie informacji publicznej musi być rozumiane szeroko, a w orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że za informację publiczną należy uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia jest przy tym, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu danego organu i czy dokumenty te posiada także inny podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Ważne jedynie jest to, by dokumenty takie służyły adresatowi konkretnego wniosku do realizowania zadań publicznych i odnosiły się do niego bezpośrednio. O zaliczeniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej decyduje spełnienie przesłanek przewidzianych w powołanych przepisach u.d.i.p., nie zaś ewentualny możliwy sposób wykorzystania pozyskanych informacji. Dokumenty urzędowe będące w posiadaniu przedsiębiorstwa energetycznego (np. decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy urządzeń elektroenergetycznych) nie tracą charakteru informacji publicznej w przypadku, gdy ich udostępnienia domaga się osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości, na której jest usytuowane dane urządzenie, pozostająca lub mogąca pozostawać w sporze cywilnoprawnym z tym przedsiębiorstwem. Odmienne zapatrywania są sprzeczne z celem regulacji ustawowych i konstytucyjnych dotyczących dostępu do informacji publicznej, a nadto byłyby one nielogiczne. Ocena czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. nie może być odmienna w zależności od tego, kto ubiega się o jej udostępnienie. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej, właściwy podmiot nie jest upoważniony do badania interesu prawnego ani faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Przepis art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązek udostępnienia informacji spoczywa na władzach publicznych oraz innych podmiotach wykonujących zadania publiczne. Oznacza to, że ustawodawca rozróżniając te dwie kategorie podmiotów, świadomie zdecydował, aby obowiązkiem informacyjnym obciążyć każdą z tych grup. Zatem fakt, że Spółka nie kwalifikuje się do władz publicznych w rozumieniu powołanego przepisu – wbrew twierdzeniu Spółki - nie ma w sprawie znaczenia, skoro przepis ten do podmiotów zobowiązanych zalicza również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W takiej sytuacji rzeczą Spółki było udzielenie żądanej informacji, jeżeli jest w jej posiadaniu (poprzez czynność materialno-techniczną), bądź powiadomienie pismem, że jej nie posiada, bądź też wydanie odmownej decyzji w wypadku, gdy żądana informacja podlega ochronie prawnej, m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło