I OSK 743/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-08-05

Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Maria Wiśniewska, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (starosta) jest związany danymi zawartymi w ewidencji prowadzonej przez Policję w zakresie liczby punktów karnych przy wydawaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, czy też może samodzielnie weryfikować prawidłowość tych danych w postępowaniu zwykłym lub nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności)?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej orzekający w sprawie zatrzymania prawa jazdy z powodu przekroczenia liczby 24 punktów karnych jest związany danymi zawartymi w ewidencji prowadzonej przez Policję i nie jest uprawniony do samodzielnego kwestionowania prawidłowości tych wpisów. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie służy ponownemu rozpoznawaniu sprawy ani korygowaniu nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym, lecz ocenie legalności wydanej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący J. N. został pozbawiony prawa jazdy decyzją Starosty z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych. Skarżący kwestionował prawidłowość naliczonej liczby punktów, wskazując na omyłkę policjanta przy wpisie w mandacie. Po bezskutecznych próbach skorygowania liczby punktów w Policji, złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty, który został odrzucony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Po 1275/13 w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1275/13 oddalił skargę J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.), po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 27 lipca 2012 r., orzekł o zatrzymaniu J. N. prawa jazdy kat. B o nr [...], serii [...], wydanego w dniu 5 października 2010 r., do czasu wykazania się posiadaniem kwalifikacji. Skarżący w dniu 13 września 2012 r. wniósł na powyższą decyzję odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] stwierdziło, że odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. W dniu 5 kwietnia 2013 r. skarżący, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., zarzucając jej rażące naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezgromadzenie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, co spowodowało "błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że w okresie od dnia 24 maja 2012 r. do dnia 13 lipca 2012 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego, w wyniku którego przyznano mu łącznie 27 punktów karnych, podczas gdy w istocie w przedmiotowym okresie przyjął on mandaty karne na łączną liczbę 22 punktów karnych". Ponadto skarżący podniósł zarzut rażącego naruszenia art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym. Po rozpatrzeniu wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, iż J. N. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] ze skargą, w której wyraził wątpliwości co do prawidłowości wyliczonej liczby punktów karnych, nałożonych mandatem karnym w dniu 24 maja 2012 r. za popełnione dwa wykroczenia w ruchu drogowym. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że kontrolujący policjant omyłkowo wpisał na druku mandatu 10 punktów zamiast prawidłowej liczby 15 punktów. Za wykroczenia te policjant przeprowadzający czynności nałożył na sprawcę mandat karny w kwocie 500 zł, co do którego J. N. nie wniósł żadnych uwag zarówno co do kwoty mandatu, jak i liczby przyznanych mu punktów karnych w liczbie 15, o których został poinformowany ustnie przez funkcjonariusza prowadzącego czynności. W ocenie organu, złożenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosku, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, oznaczało, że J. N. przyznano punkty na podstawie wpisów ostatecznych, a zatem obowiązkiem Starosty [...] było wydanie decyzji o zatrzymaniu mu prawa jazdy w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych. Organ odwoławczy stwierdził, że starosta nie bada i nie weryfikuje stanowiska organów Policji o konieczności kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji osób posiadających uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowanych na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów. Organ podkreślił, że J. N. naruszył przepisy ruchu drogowego i tego nie zakwestionował, natomiast omyłkowe i niezawinione wpisanie przez policjanta na druku mandatu zaniżonej liczby punktów, nie może zwalniać kierowcy z odpowiedzialności za popełnione wykroczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie dopatrzyło się zatem rażącego naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym, co stanowiło brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy do czasu wykazania się posiadaniem kwalifikacji. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2013 r. i podtrzymało zawartą w tej decyzji argumentację. J. N. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się jej uchylenia i uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2013 r. oraz stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej "P.p.s.a.") oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (obowiązującym do dnia 8 czerwca 2012 r. - Dz.U. Nr 236, poz. 1998, ze zm.) zawierającym wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczbę punktów odpowiadających tym naruszeniom, za czyn polegający na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości powyżej 50 km/h przypisuje się kierowcy 10 punktów. Za czyn polegający na niezastosowaniu się do znaku B-25 lub B-26 "zakaz wyprzedzania" przypisuje się kierowcy 5 punktów karnych. Wykroczenia zatem opisane w zakwestionowanym przez skarżącego mandacie karnym z dnia 24 maja 2012 r., uzasadniały przypisanie mu łącznie 15 punktów. Zasadne jest więc stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że wpisana w mandacie suma 10 punktów była wynikiem omyłki popełnionej przez funkcjonariusza wypisującego mandat. Zgodnie natomiast z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym, obowiązkiem Starosty, przed wydaniem decyzji, było jedynie ustalenie faktu przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W prowadzonym na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 27 lipca 2012 r. postępowaniu przed Starostą [...], zagadnienie liczby punktów zgromadzonych przez kierowcę nie podlegało badaniu, gdyż jest ono pozostawione organom prowadzącym ewidencję, a więc Policji. Starosta [...] związany był zatem danymi wynikającymi z ewidencji i był zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie obowiązującego wówczas art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, skoro z ewidencji wynikało, że skarżący w 2012 r. przekroczył sumę 24 punktów. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Starosta [...] nie był zobowiązany, ani też uprawniony, do przeprowadzania postępowania dowodowego co do trafności zapisów zawartych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zapisy powyższej ewidencji, które były podstawą wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowaniu skarżącego na badania kontrolne również nie nasuwają na tyle uzasadnionych wątpliwości, by mogły prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji opartej na tych zapisach. Skarżący nie kwestionuje bowiem faktu popełnienia wykroczeń opisanych w kwestionowanym mandacie karnym, a jedynie liczbę przypisanych mu punktów karnych, która wynika z wymienionych wyżej przepisów. Reasumując, w ocenie Sądu pierwszej instancji brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. N. Zaskarżając wyrok w całości, jako podstawę kasacyjną wskazał na naruszenie: a) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 77 § 1 w związku z art. 7 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, że Starosta [...] nie ma obowiązku badania stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, podczas gdy zgodnie z tymi przepisami organ administracji publicznej ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; - § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, że prawomocny mandat karny stanowi jedynie podstawę wpisania do ewidencji czynu popełnionego przez kierowcę, a nie kary na niego nałożonej za ten czyn, podczas gdy zgodnie z tym przepisem podstawą nałożenia na kierującego punktów karnych, a także ich późniejszego wpisu do ewidencji jest prawomocny mandat karny; b) przepisów prawa materialnego, a to: - art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, że przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest uzyskanie przez kierującego pojazdem liczby 22 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, podczas gdy zgodnie z tymi przepisami starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy po przekroczeniu przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego bądź jego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w podstawach skargi kasacyjnej. Zauważyć na wstępie należy, że kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2013 r. została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 K.p.a.). Ma to szczególne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, w której postawione zarzuty sprowadzają się głównie do twierdzenia o nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy. Przy zastosowaniu instytucji stwierdzenia nieważności decyzji trzeba mieć na uwadze fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest ogólna zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, sformułowana w art. 16 § 1 K.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem na konieczność ostrożnego korzystania z instytucji prawnych pozwalających na wzruszanie decyzji ostatecznych i stosowania ich jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.), ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja. Szczegółowe warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego regulowało do dnia 8 czerwca 2012 r. wydane na podstawie tej ustawy - rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998, ze zm.). W myśl § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, przedmiotową ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Wpisu do ewidencji dokonuje policjant lub pracownik jednostki Policji właściwej ze względu na miejsce popełnienia naruszenia, a jeżeli nie można ustalić tego miejsca - jednostki właściwej ze względu na miejsce ujawnienia naruszenia (§ 4 ust. 8 rozporządzenia). Przepisy obowiązującego od dnia 9 czerwca 2012 r. rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. poz. 488) nie zawierają odmiennej regulacji w tym zakresie. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego ustawodawca pozostawił w wyłącznej gestii Policji. Do wyłącznej kompetencji Policji należy również usuwanie wpisów z tej ewidencji. Powyższe oznacza, że organ administracji publicznej – starosta orzekający na podstawie art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym w sprawie zatrzymania prawa jazdy z powodu przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jest związany danymi zawartymi w ewidencji prowadzonej przez Policję. Organ administracji publicznej nie może tym samym czynić samodzielnych ustaleń w tym zakresie i nie jest również uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Starosta jest również związany domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym, tj. sformalizowanej informacji Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie uzyskania przez kierującego pojazdem liczby punktów przyznanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 389/07, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoba zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może jednak zwrócić się do organu prowadzącego ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności w celu usunięcia przypisanych jej punktów, a następnie w razie bezczynności organu skorzystać z możliwości złożenia skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., ewentualnie wnieść skargę w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1087/05; z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1388/09 oraz postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Czynności organów Policji w tym zakresie podlegają więc kontroli sądowej. Jak wynika z ustaleń Sądu pierwszej instancji, skarżący podjął bezskuteczną próbę skorygowania liczby punktów przypisanych mu w ewidencji, gdyż zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] ze skargą w przedmiocie prawidłowości przyznanej liczby punktów w związku z nałożonym na niego mandatem karnym w dniu 24 maja 2012 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że kontrolujący policjant omyłkowo wpisał na druku mandatu 10 punktów zamiast prawidłowej liczby 15 punktów. Natomiast jak wynika z pisma Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 7 września 2012 r. prawidłowo została wypełniona karta rejestracyjna, która stanowiła podstawę wprowadzenia do systemu liczby punktów za popełnione wykroczenia. W tym miejscu trzeba zauważyć, że osoba zainteresowana może w każdym czasie domagać się od Policji informacji zarówno w formie ustnej, jak i zaświadczenia, o wpisach w ewidencji dotyczących punktów (§ 9 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. i § 9 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r.). W związku z tym należy podkreślić, że popełnione przez skarżącego w dniu 24 maja 2012 r. wykroczenia, za które otrzymał punkty były, według ustaleń Policji, dopiero pierwszymi z kolejnych naruszeń przepisów, za które łączna liczba przypisanych punktów wyniosła 27. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby skarżący przed formalnym wystąpieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do Starosty [...] zasięgał informacji o liczbie punktów. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym wyroku, że zapisy w prowadzonej przez organy Policji ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w zakresie przypisanych skarżącemu liczby punktów nie mogły organowi administracji nasuwać tego rodzaju poważnych wątpliwości, aby mogły one w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności prowadzić następnie do podważenia legalności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie zatrzymania J. N. prawa jazdy. Decyzja ta ma charakter związany, co oznacza, że w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, starosta ma obowiązek orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zaznaczyć należy, że dokonywany przez organy Policji wpis w ewidencji ma charakter deklaratoryjny, a liczba ujawnionych punktów jest pochodną od stwierdzenia – stosownym mandatem – naruszenia przepisów ruchu drogowego. Inaczej mówiąc, wpis punktów do ewidencji ma jedynie charakter techniczny, będący konsekwencją naruszenia przepisów ruchu drogowego. Punkty przypisywane kierowcom w związku z popełnionym przez nich wykroczeniem drogowym mają więc charakter akcesoryjny w stosunku do tego wykroczenia i są przypisywane ex lege do poszczególnych naruszeń, w liczbie określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r., a od dnia 9 czerwca 2012 r. - rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1110/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy należało dojść do wniosku, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. o zatrzymaniu J. N. prawa jazdy kat. B do czasu wykazania się posiadaniem kwalifikacji, nie jest obarczona tego rodzaju kwalifikowanymi wadami prawnymi i o tak szczególnym ciężarze gatunkowym, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności w trybie nadzoru. Za w pełni uzasadnioną zatem należało uznać ocenę Sądu pierwszej instancji, co do braku podstaw do stwierdzenia, że decyzja Starosty [...] została wydana z naruszeniem prawa w stopniu rażącym w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W sytuacji, w której – jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji – skarżący nie kwestionował faktu popełnienia określonych wykroczeń objętych przyjętym przez niego mandatem karnym z dnia 24 maja 2012 r., to nieskuteczna musiała okazać się próba podważenia przez niego informacji z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, które stanowiły podstawę orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy. Przypisanie skarżącemu w ewidencji 15 punktów było prostą konsekwencją dopuszczenia się przez niego wykroczeń opisanych w mandacie karnym z dnia 24 maja 2012 r. Nawiązując do argumentów przywołanych w skardze kasacyjnej należy również podkreślić, że przedmiotem mandatu karnego jest wymierzenie kary grzywny za stwierdzone w nim przez funkcjonariusza Policji wykroczenie popełnione przez prowadzącego pojazd, podczas gdy przypisanie punktów jest - jak już to stwierdzono – jedynie pochodną stwierdzenia naruszenia przepisów ruchu drogowego. Takie stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r., według których podstawą dla przypisania określonej liczby punktów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest wpisanie do niej popełnionego naruszenia, którego stwierdzenie może nastąpić zarówno w drodze mandatu karnego, ale też prawomocnego wyroku sądu albo orzeczenia dyscyplinarnego (§ 2 ust. 3, 4 i § 4 ust. 1, 2 rozporządzenia). Analogiczną zasadniczo regulację w tym zakresie zawierają przepisy rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r., obowiązującego od dnia 9 czerwca 2012 r. Z tego powodu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nawet fakt błędnego wpisania przez funkcjonariusza Policji na druku mandatu niższej liczby punktów, niż wynikająca ze stwierdzonych w nim wykroczeń, nie mógł prowadzić do stwierdzenia, że wprowadzona do ewidencji liczba punktów była nieprawidłowa. Na taką ocenę nie bez wpływu pozostaje także wzgląd na zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym – podstawowego celu powołanych wyżej aktów normatywnych. W świetle powyższych stwierdzeń za nieuzasadniony uznać należało podniesiony w podstawach skargi kasacyjnej zarzut naruszenia § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. oraz art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. Organom administracji publicznej orzekającym w niniejszej sprawie, tj. w trybie nadzoru, w zakresie badania występowania przesłanki nieważności: Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w L. oraz w postępowaniu zwykłym, w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy: Staroście [...] – nie można w uzasadniony i skuteczny sposób zarzucić, aby rażąco naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Podkreślić należy, że zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w zakresie czynienia ustaleń faktycznych, są co do zasady tego rodzaju, że mogą one ewentualnie prowadzić do wzruszenia decyzji, ale w trybie zwykłym. Natomiast naruszenie przepisów postępowania w stopniu rażącym można by ewentualnie rozważać w przypadku, gdyby organ w ogóle nie poczynił takich ustaleń, całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy lub dokonał ustaleń faktycznych nie znajdujących jakiegokolwiek oparcia w materiale dowodowym (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 798/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. - w którym organ ten dysponował, opartą na ewidencji, formalną informacją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o przekroczeniu dopuszczalnej liczby punktów karnych oraz dodatkowymi wyjaśnieniami Komendanta Powiatowego Policji w [...] - nie miała jednakże miejsca. Ponadto, na co również trzeba zwrócić uwagę, celem postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może być ponowne rozpoznawanie sprawy, tak jak w postępowaniu zwykłym, lecz zbadanie legalności zapadłej w nim decyzji. Zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych. W trybie nadzwyczajnym możliwość prowadzenia postępowania dowodowego jest z tego powodu mocno ograniczona. Nie jest zadaniem organu nadzoru korygowanie nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego, czy też zastępowanie w tym względzie organów administracji, które wydały decyzje w postępowaniu zwykłym, lecz jedynie ocena, czy dowody w tym postępowaniu zgromadzone dawały podstawę do wydania rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1822/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. trafnie przyjęło, że Starosta [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, opierając się na wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 27 lipca 2012 r., który stanowił wystarczającą podstawę orzeczenia w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Wobec powyższego, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego jako zmierzające do zakwestionowania ustalonego w sprawie stanu faktycznego w zakresie liczby punktów, nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu, to tym samym za niezasadne należało również uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym polegające na błędnym ich zastosowaniu, które w sprawie niniejszej miałoby wynikać, według skarżącego, z oparcia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na błędnie ustalonym stanie faktycznym. Wychodząc z powyższych założeń, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło