I SA/Gl 304/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-10-02
Skład orzekający: Wojciech Organiściak, Bożena Pindel, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty po byłym składowisku odpadów, które są w trakcie rekultywacji, ale nie posiadają formalnej decyzji o zamknięciu składowiska, powinny być opodatkowane wyższą stawką podatku od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą, czy też niższa stawką jako grunty pozostałe, ze względu na techniczne przeszkody w ich wykorzystaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nieprawidłowo opodatkowały część gruntów wyższą stawką podatku od nieruchomości. Wskazał, że w odniesieniu do dwóch 'małych składowisk' nie przeprowadzono wystarczającego postępowania dowodowego, w szczególności nie zweryfikowano stanu tych gruntów pod kątem przesłanki technicznych uniemożliwiających wykorzystanie ich do działalności gospodarczej, co mogło wymagać wiedzy specjalistycznej. Stwierdził, że samo oznaczenie gruntów jako nieużytków w ewidencji nie wyklucza istnienia takich względów technicznych.Stan faktyczny
Spółka A S.A. skorygowała deklarację podatku od nieruchomości za 2011 r., kwalifikując działki po byłym składowisku odpadów jako 'grunty pozostałe' z uwagi na techniczne przeszkody uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej. Organy podatkowe obu instancji utrzymały w mocy decyzję o opodatkowaniu tych gruntów wyższą stawką podatku, uznając je za związane z działalnością gospodarczą, m.in. z uwagi na trwający proces rekultywacji i brak formalnej decyzji o zamknięciu składowiska. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak pełnego zebrania materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant specjalista Monika Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi A S.A. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 3.843 (trzy tysiące osiemset czterdzieści trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.), art. 1, art. 17 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 ustawy zdnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego A S.A. z siedzibą w J. (dalej: Spółka) z tytułu podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że Spółka w dniu 16 sierpnia 2011 r. złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości DN-1 za 2011 r., kwalifikując w niej działki w obrębie J. nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2 (B). do kategorii tzw. "gruntów pozostałych" z uwagi na względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie ww. gruntów do prowadzenia działalności gospodarczej.
Organ I instancji po wszczęciu postępowania podatkowego postanowieniem z dnia [...] r. określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że w przypadku, gdy z samej istoty określonej działalności wynika dewastacja terenu przyjąć należy, iż związek z działalnością gospodarczą trwa także po ustaniu efektywnej eksploatacji (zapełnieniu wysypiska bądź zaprzestaniu eksploatacji z innych przyczyn), tak długo, jak długo nieruchomość pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy. Zmiana zasad opodatkowania takich gruntów może nastąpić tylko w wyniku rekultywacji, gdy doprowadzi ona do zmiany geodezyjnej kwalifikacji gruntu, a nieruchomość nie będzie zajmowana na prowadzenie działalności gospodarczej.
Relacjonując argumentację odwołania Kolegium podało, iż podniesiono w nim zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, a mianowicie art. 121, 122 i 124 Ordynacja podatkowa, a także art. 180, 181, 187, 188, 191 oraz art. 210 § 4 tej ustawy przez:
- niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego sprawy,
- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów na skutek ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji na podstawie materiału dowodowego zebranego w sposób stronniczy, tj. wyłącznie z uwzględnieniem okoliczności niekorzystnych dla sytuacji materialnoprawnej i procesowej strony postępowania, w sytuacji, gdy nie zostały wyjaśnione zasadnicze rozbieżności stanowisk oraz bez zasięgnięcia opinii biegłych, co skutkukowało nieprawidłowymi wnioskami i nieustosunkowaniem się do zastrzeżeń odwołującej,
- uchylenie się od oceny materiału dowodowego złożonego przez stronę,
- zaniechanie dokonania pełnego i wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
W odwołaniu wskazano także na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 1a ust. 1 pkt 1-3, art. 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1-3, ust. 2, art. 3.1. pkt 1, art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") przez błędną wykładnię i nieprawidłowa zastosowanie,
- art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) przez błędną wykładnię i zastosowanie,
- art. 2 Konstytucji przez niezastosowanie w wyniku pośredniego i błędnego przyjęcia przez organ, że jakoby istnieje jednolita linia orzecznicza w zakresie opodatkowania budowli w sytuacji, gdy przepisy dot. opodatkowania budowli są niejasne i budzą zasadnicze wątpliwości interpretacyjne.
Wobec powyższych zarzutów strona wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie, uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie podatku od nieruchomości wg stawki jak dla gruntów pozostałych.
Rozważania prawne Kolegium rozpoczęło od zacytowania art. 3 ust. 1 pkt 4
lit. a) u.p.o.l. określającego podmioty będące podatnikami podatku od nieruchomości oraz art. 2 ust. 1 tej ustawy definiującego przedmiot opodatkowania tym podatkiem. Dalej przywołano art.1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którym przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l., chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W kontekście powyższej regulacji organ odwoławczy wskazał, że czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania jej przez podmiot mający status przedsiębiorcy, a nie sposób jej faktycznego wykorzystywania, czy też niewykorzystywania dla celów tej działalności. W tym stanie rzeczy organ podatkowy w celu określenia prawidłowej stawki podatkowej jest uprawniony jedynie do ustalenia statusu podatnika i charakteru gruntu lub budynku, natomiast nie ma kompetencji do badania rodzaju związku łączącego nieruchomość z prowadzoną przez jej właściciela działalnością gospodarczą. Samo bowiem nabywanie i posiadanie nieruchomości przez osobę fizyczną, prawną lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o określonym zakresie, niezależnie od tego, czy nieruchomości te w momencie ich nabywania mogą być lub są wykorzystywane w tej działalności, czy też wymagają odpowiedniego przystosowania przesądza o ich związku z prowadzeniem przez podatnika działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 września 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 248/08, LEX nr 480087).
Negatywną zaś przesłanką objęcia danej nieruchomości podwyższoną stawką podatku od nieruchomości są względy techniczne, które uniemożliwiają wykorzystanie przedmiotu do prowadzenia działalności gospodarczej. Zważywszy jednak, iż pojęcie "względy techniczne" nie zostało zdefiniowane w u.p.o.l., a doktryna nie wypracowała spójnej definicji tego określenia, należy więc posiłkować się jego rozumieniem wynikającym z języka potocznego, a pomocniczo z prawa budowlanego.
W praktyce podkreśla się, że owe "względy techniczne" są to obiektywne okoliczności natury technicznej, które uniemożliwiają trwałe wykorzystanie nieruchomości do celów konkretnej działalności gospodarczej. Nie należą do nich przyczyny technologiczne, ekonomiczne, finansowe czy sezonowość działalności. Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków i budowli (gruntów) oraz inne przeszkody faktyczne, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, iż w pojęciu "względów technicznych" ustawodawca zawarł przesłankę trwałości jako przeszkodę w wykorzystaniu nieruchomości do prowadzenia określonego rodzaju działalności gospodarczej. Jeśli weźmie się pod uwagę nie tylko zwrot "nie jest i nie może być" w sposób wyrwany z kontekstu, ale także wolę ustawodawcy zawartą w tak zestawionych wyrażeniach widać wyraźnie, iż przeszkody, które nie pozwalają na eksploatację obiektu, muszą istnieć w danym momencie, ale również mają mieć charakter trwały. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku niż przewidziane dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nieruchomość taka, mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (vide wyroki: NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., II FSK 1354/07, niepubl., NSA z dnia 16 lutego 2006 r., II FSK 301/05, WSA w Poznaniu z dnia 4 lutego 2009 r., I SA/Po 1124/08, WSA w Lublinie z dnia 5 listopada 2008 r., I SA/Lu 243/08 opubl. baza orzeczeń NSA).
Jak stwierdził NSA w przywołanym wyroku z dnia 9 stycznia 2009 r. "wykładnia użytego w omawianym przepisie wyrażenia "nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" prowadzi do wniosku, iż oznacza ona obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. (...) Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu może zatem zarówno o takie wady fizyczne budynków i budowli, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody. Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy zatem sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika.
Nawiązując do okoliczności rozpatrywanych w niniejszej sprawie Kolegium stwierdziło, iż - jak słusznie zauważył organ podatkowy I instancji - istotna jest kwestia związana z obowiązkiem rekultywacji składowiska odpadów, traktowanym jako niezbędny etap prowadzonej działalności gospodarczej, co rzutuje bezpośrednio na sposób wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W sytuacji bowiem, gdy bezpośrednim punktem odniesienia dla spornego pojęcia "względów technicznych" jest "działalność gospodarcza", to nieprawidłowe określenie jej zakresu, poprzez pominięcie tej jej fazy, która polega na rekultywacji składowiska odpadów, powoduje w konsekwencji skutek tego rodzaju, iż wnioski dotyczące tychże względów technicznych jako przyczyny niemożności wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej - siłą rzeczy są również nieprawidłowe. Analiza zaistnienia tej przesłanki musiałaby być prowadzona w kierunku ustalenia, czy istniały względy techniczne uniemożliwiające przeprowadzenie rekultywacji (wyrok NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 58/11).
W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że kwestia zaliczenia terenów poeksploatacyjnych do gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą była rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy, który orzekając w składzie siedmiu sędziów, wydał dnia 27 października 1994 r. (sygn. akt: III AZP 5/94, OSNP 1995/13/154) uchwałę, według której tereny poeksploatacyjne podlegające rekultywacji, które pozostają we władaniu przedsiębiorstwa (...) są gruntami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.p.o.l. Uchwała ta usunęła rozbieżności w orzecznictwie NSA i, pomimo zmiany stanu prawnego, zachowała nadal swą aktualność, przede wszystkim w zakresie jej motywów. Aktualne orzecznictwo administracyjne
i sądowoadministracyjne jednolicie uznaje tereny poeksploatacyjne przed zakończeniem ich rekultywacji za tereny związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Rekultywacja gruntów poeksploatacyjnych nie jest – jak dalej zauważył organ odwoławczy - odrębną działalnością prowadzoną przez przedsiębiorcę, lecz jest immanentnie związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i stanowi jej część. Stwierdzić zatem trzeba, że grunty poddane rekultywacji są gruntami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Oznacza to, że takie grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2007r. sygn. akt: II FSK 75/06, LEX nr 286671).
Z akt sprawy wynika, że na B w latach 1972-1993 odpady składował poprzednik strony, tj. przedsiębiorstwo państwowe A`", a od 1994 r. A S.A. Składowane tam odpady pochodziły z zakładu i powstawały w związku z prowadzoną w nim działalnością gospodarczą, tj. produkcją środków ochrony roślin.
Wobec powyższego organ odwoławczy wskazał, że trudno zakładać, by zgodna z wolą ustawodawcy była sytuacja, w której przedsiębiorcy, których działalność gospodarcza doprowadziła nieruchomość do stanu częściowej lub całkowitej nieużyteczności, czerpali z tego korzyści w postaci wyłączenia pewnych obiektów z opodatkowania lub obniżenia wysokości podatku. Jak stwierdził WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 539/11, bez znaczenia jest też okoliczność, że degradację terenu spowodowała inna jednostka niż spółka, skoro znajduje się on w jej posiadaniu.
W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji Kolegium zacytowało art. 1a. ust. 1 u.p.o.l. (definiujący grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej), art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (określający wymów opodatkowania gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, gruntów nie objętych przepisami o podatku rolnym oraz gruntów objętych przepisami o podatku rolnym, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna), art. 5 ust. 1 u.p.o.l. wprowadzający zróżnicowanie stawek od 1 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od gruntów pozostałych, a także art. 1 a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., który odsyła do definicji działalności gospodarczej zawartej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2.
Następnie podkreślono, że stwierdzenie zakończenia procesu rekultywacji następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej po wykonaniu pomiaru powykonawczego gruntów. W niniejszej sprawie decyzji takiej dotychczas nie wydano, co oznacza, że zakończenie procesu rekultywacji przedmiotowych gruntów jeszcze nie nastąpiło. Zasadne jest zatem opodatkowanie tegoż gruntu (zamkniętego składowiska odpadów) podatkiem od nieruchomości.
Ponadto - jak zauważył organ II instancji - działki [...] oraz [...] oznaczone są w ewidencji gruntów jako nieużytki (N) oraz grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi (Wp). Grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem jednakże zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej są na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. zwolnione od opodatkowania, o ile nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Skoro zatem na gruntach opatrzonych symbolem "N" strona prowadzi działania rekultywacyjne, to zajmuje je na potrzeby działalności gospodarczej, co wyklucza zwolnienie ich z opodatkowania. Ze względu jednakże na art. 2 ust. 3 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi i kanałami żeglownymi, z wyjątkiem jezior oraz gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych.
W konkluzji Kolegium zaaprobowało stanowisko organu I instancji wyrażone w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i zastosowane do jego oceny przepisy prawa, które przedstawiono w wyczerpującym uzasadnieniu.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podniesiono rażącego naruszenia:
1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 1 pkt 1-3. art. 3. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art.2 ust. 1 pkt 1-3, ust.2, art.3.1 pkt 1 art.4 ust. 1 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie.
2) przepisów o postępowaniu, a mianowicie art. 121, 122, 123 i 124 ordynacji podatkowej, a także art. 180, 181, 187, 188, 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, ustalenie stanu faktycznego będącego podstawą do wydania decyzji nie budzi zastrzeżeń oraz, że nie nastąpiło przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów
Wobec powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji, względnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano na wstępie, że organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do faktu, że w obrębie działki [...] znajdują się dwa stare zrekultywowane i zamknięte składowiska: o pow. [...] m2 (zrekultywowane w 1991 r.) oraz o pow. 5.000 m2 (zrekultywowane w latach 1992-1993), a zatem kwota [...] zł naliczona od tego składowiska jest podatkiem nienależnym.
Następnie zanegowano stanowisko Kolegium, że z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l., wyraźnie wynika, iż czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest kryterium posiadania jej przez podmiot mający status przedsiębiorcy, a nie sposób jej faktycznego wykorzystywania. Zakwestionowano także twierdzenie organu odwoławczego, że organ podatkowy w celu określenia prawidłowej stawki podatkowej jest uprawniony jedynie do ustalenia statusu podatnika i charakteru gruntu lub budynku, natomiast nie ma kompetencji do badania rodzaju związku łączącego nieruchomość z prowadzoną przez jej właściciela działalnością gospodarczą.
Zdaniem autora skargi dla prawidłowego zastosowania powyższej regulacji niezbędne pozostaje ustalenie czy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Tymczasem w niniejszej sprawie ustaleń takich zaniechano, nie odnosząc się do argumentacji strony i nie powołując eksperta.
Sam fakt zaprzestania od ponad 32 lat składowania odpadów w przedmiotowym wyrobisku popiaskowym zlokalizowanym na działkach [...] i [...] dowodzi, że został spełniony warunek trwałego i obiektywnego charakteru przyczyn uniemożliwiających prowadzenie na tym terenie działalności gospodarczej.
Spółka – jak dalej podkreślono - nie składuje na przedmiotowym terenie odpadów nie tylko z uwagi na częściowe zrekultywowanie terenu (czego w ogóle organ podatkowy nie uwzględnił obliczając stawkę podatku), ale przede wszystkim z powodu obiektywnych technicznych przeszkód, tj. naturalnej nieszczelności wyrobiska popiaskowego.
Poprzednik prawny skarżącej, za zgodą ówczesnych władz składował odpady do dziury po wyrobisku popiaskowym, które z natury rzeczy nie może spełniać wymagań technicznych i nie nadaje się do składowania jakichkolwiek odpadów. Spełniona zatem została przesłanka, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych, co z kolei uprawnia stronę do ubiegania się o korektę naliczonego podatku.
Akcentując istotne braki zebranego materiału dowodowego wynikające z przyjętej przez organ błędnej tezy o braku kompetencji do badania rodzaju związku łączącego nieruchomość z prowadzoną przez jej właściciela działalnością, autor skargi podniósł, że w niniejszej sprawie zasada opodatkowywania gruntów pozostających w posiadaniu przedsiębiorcy podlega wyłączeniu. Przedmiot opodatkowania nie może być ze względów technicznych wykorzystywany do działalności gospodarczej albowiem spełnia dwie przesłanki: nie jest (obecnie i od 32 lat) i nie może być (obecnie i w przyszłości) wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Opisany stan rzeczy nie jest przeszkodą przejściową, zważywszy na kilkudziesięcioletni (niekwestionowany przez nikogo) okres
niewykorzystywania gruntu do jakiejkolwiek działalności gospodarczej.
Zdaniem skarżącej nie można się również zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w każdym przypadku grunty poddane rekultywacji są gruntami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Jak bowiem wskazano wyżej charakter wyrobiska popiaskowego z racji swojej natury nigdy nie spełni wymogów technicznych, które pozwolą na uznanie go za teren zrekultywowany, czego organy podatkowe z rażącym naruszeniem art.122, art.123 i art 187 Ordynacji podatkowej (w szczególności nie przeprowadzając dowodu z opinii biegłego) nie ustaliły.
Przywołując orzeczenia sądowe (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. II FSK 1354/07 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt
I SA/Gl 760/04), w którym akcentowano, że omawiane w niniejszej sprawie "względy techniczne" nie mogą być determinowane wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz muszą wynikać z okoliczności zewnętrznych, fizykalnych, odnoszących się do substancji przedmiotu opodatkowania autor skargi wskazał na bezsporny fakt zerwania związku przedmiotu opodatkowania z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą, co nastąpiło 32 lata temu ze względu na naturalną nieszczelność wyrobiska popiaskowego.
Jednocześnie zarzucono, że organ I instancji nie uwzględnił w wymiarze podatku, a organ odwoławczy całkowicie pominął przyznany przez organ podatkowy fakt zrekultywowania części terenu na działkach [...] i [...] , co winno skutkować wyłączeniem z opodatkowania właśnie tej części gruntów. Skoro bowiem cześć nieruchomości zrekultywowano - w obrębie działki [...] znajdują się dwa stare zrekultywowane i zamknięte składowiska: o pow. [...] m2 (zrekultywowane w roku 1991 r.) oraz o pow. [...] m2 (zrekultywowane w latach 1992-1993), obowiązkiem organu było zastosowanie obniżonej stawki opodatkowania, czego organ I instancji nie uwzględnił w wymiarze podatku, a Kolegium nie ustosunkowało się w ogóle do tej okoliczności.
Zdaniem skarżącej organy podatkowe dokonały wybiórczej oceny materiału dowodowego, nie wskazały też powodów, dla których nie stwierdziły istnienia przeszkód wyłączających przedmiotowe grunty z działalności gospodarczej.
Nadto zarzucono organowi odwoławczemu, że nie odniósł się do istotnej dla rozpatrzenia niniejszej sprawy okoliczności, czy mamy do czynienia z obiektem, który może być uznany za budowlę, co zdaniem skarżącej, w większości przypadków wymaga specjalnej wiedzy. Zakwalifikowanie wyrobiska/ składowiska do budowli wymagałoby zatem opinii biegłego, a przeprowadzenia takiego dowodu zaniechano.
Autor skargi zwrócił także uwagę, że ustawodawca wprowadzając termin "inne tereny" umożliwił obniżenie stawki podatku dla przedsiębiorców, którzy z przyczyn obiektywnych i trwałych nie mogą niektórych obiektów lub gruntów wykorzystywać do bieżącej działalności gospodarczej.
W końcowych wywodach autor skargi, przedstawił obszerną wykładnię art. 187 §1 Ordynacji podatkowej, akcentując m.in. wymóg zbierania materiału dowodowego z uwzględnieniem zarówno okoliczności korzystnych, jak i niekorzystnych dla sytuacji materialnoprawnej, a także zasadę in dubio pro tributario. Powołując się zaś na wyroki Trybunału Konstytucyjnego wskazał, że w świetle norm konstytucyjnych podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji niedoskonałej legislacji, a organ administracyjny powinien zawsze stosować taką wykładnię, która pozostaje w zgodzie z wypracowanymi już w orzecznictwie zasadami, w tym wspomnianą już zasadą interpretowania wątpliwości prawnych na korzyść strony .
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Nawiązując do argumentacji skargi wskazał, że dwa znajdujące się na działce [...] zamknięte i zrekultywowane w latach 1991 – 1992 składowiska związane są z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącą i podlegają opodatkowaniu według stawek wyższych, albowiem zaprzestanie przyjmowania odpadów nie powoduje, że działalność gospodarcza nie jest kontynuowana. Działalność składowiska odpadów ma bowiem miejsce także po jego zamknięciu i obejmuje również monitoring fazy poeksploatacyjnej, a więc okres 30 lat licząc od dnia uzyskania decyzji o zamknięciu składowiska odpadów. Należy więc w dalszym ciągu traktować grunty i budowlę składowiska odpadów jako związane z działalnością gospodarczą.
Na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę, podkreślając, że składowisko nie może być wykorzystywane w działalności gospodarczej skarżącej. Zakwestionował stanowisko Kolegium, że monitoring składowiska jest przejawem działalności gospodarczej. Podniósł, że organy podatkowe zaniechały jakichkolwiek ustaleń w zakresie możliwości wykorzystywania składowiska w działalności gospodarczej skarżącej. Na pytanie Sądu wyjaśnił także, iż nie ma wiedzy czy skarżąca występowała o zamknięcie tzw. małych składowisk. Wskazał także, że według jego wiedzy wspomniane "małe składowiska" znajdują się w obrębie składowiska B i nadają się do wydzielenia, czego jednak do tej pory nie dokonano.
Pełnomocnik organu odwoławczego, prawidłowo zawiadomionego o terminie posiedzenia, nie był obecny na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej z tytułu podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł.
Sporna w sprawie jest zasadniczo kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości działek w obrębie J. nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2 (B), które strona korygując deklarację za 2011 r. opodatkowała według stawki przewidzianej dla "gruntów pozostałych" powołując się na względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie ww. gruntów do prowadzenia działalności gospodarczej i wskazując m.in., że od 32 lat na terenie tym nie są składowane odpady. Skarżąca domagała się uznania, że wyrobisko, w obrębie którego jej poprzednik prawny składował odpady, mimo, że miejsce takie w żadnym razie nie nadawało się do tego celu nie mogło ani ówcześnie, ani obecnie, ani też w przyszłości stanowić gruntu wykorzystywanego dla działalności gospodarczej. Nadto podniosła, że wyrobisko popiaskowe z racji swojej naturalnej nieszczelności nigdy nie spełni wymogów technicznych, które pozwolą na uznanie go za teren zrekultywowany, czego organy podatkowe z rażącym naruszeniem art.122, art.123 i art 187 Ordynacji podatkowej (w szczególności nie przeprowadzając dowodu z opinii biegłego) nie ustaliły. Wskazała także, że organy podatkowe obu instancji (powołując się na zasadność opodatkowania gruntów poddawanych rekultywacji, stanowiącej naturalny etap działalności gospodarczej podatnika stawką przewidzianą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej) nie uwzględniły w wymiarze podatku przyznanego przez organ podatkowy faktu zrekultywowania w latach 1991 - 1993 części terenu na działkach [...] i [...] (składowiska o powierzchni [...] m 2 i [...] m 2 ). W ocenie skarżącej konieczne było także ustalenie z udziałem biegłego czy wyrobisko popiaskowe spełnia ustawowe kryteria uznania go za budowlę.
Organ odwoławczy stwierdził natomiast w szczególności, powołując się na ugruntowane orzecznictwo sądowe, że tereny poeksploatacyjne przed zakończeniem ich rekultywacji są gruntami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą. Rekultywacja gruntów poeksploatacyjnych jest immanentnie związana z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą i to także wtedy, gdy degradację wywołało działanie poprzednika prawnego podatnika. Wskazał również, że stwierdzenie zakończenia procesu rekultywacji następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej po wykonaniu pomiaru powykonawczego gruntów, którego to rozstrzygnięcia w odniesieniu do spornych gruntów dotychczas nie wydano. Nadto zauważył, że działki [...] oraz [...] w części oznaczonej w ewidencji gruntów jako nieużytki (N), na których strona prowadzi działania rekultywacyjne zajmowane są na potrzeby działalności gospodarczej, co wyklucza zwolnienie ich z opodatkowania. Działalność składowiska odpadów (jak zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę) ma bowiem miejsce także po jego zamknięciu i obejmuje również monitoring fazy poeksploatacyjnej, a więc okres 30 lat licząc od dnia uzyskania decyzji o zamknięciu składowiska odpadów. Należy więc w dalszym ciągu traktować grunty i budowlę składowiska odpadów jako związane z działalnością gospodarczą.
Weryfikację zasadności opodatkowania spornych gruntów według stawki wyższej niż przewidziana dla tzw. gruntów pozostałych rozpocząć należy od wskazania, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1- 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej u.p.o.l), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (przedmiot opodatkowania). Definicję nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawiera art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowiąc, że za związane z tą działalnością uznaje się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami (także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), a określone przez ustawodawcę maksymalne stawki za 1 m2, których nie może przekroczyć Rada Gminy w stosownej uchwale są zróżnicowane, najwyższe dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. - 0,62 zł za m2).
Jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie i doktrynie – sam fakt posiadania budynku, budowli lub gruntu przez przedsiębiorcę przesądza o uznaniu tych przedmiotów za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (por.: wyrok WSA w Opolu z 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 160/10 i powołane tam orzecznictwo; wyrok WSA w Rzeszowie z 24 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 729/11; wyrok WSA w Gdańsku z 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1294/11; zachowująca aktualność uchwała NSA z 2 kwietnia 2001 r., sygn. akt FPK 3/00; wyroki i uchwała na stronie: http://orzeczenia/nsa.gov.pl; L. Etel, "Podatek od nieruchomości, rolny, leśny", Podatkowe Komentarze Praktyczne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 39).
Zaprzeczyć temu związaniu mogą jedynie okoliczności faktyczne stanowiące niezdefiniowane przez ustawodawcę "względy techniczne", ze względu na które przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności. Analizowane pojęcie doczekało się bogatego orzecznictwa sądowego, w którym akcentuje się m.in, że względy techniczne nie są stanem chwilowym, przejściowym, możliwym do odwrócenia po podjęciu stosownych działań przez przedsiębiorcę. Jest to bowiem taki utrwalony, niezależny od przedsiębiorcy stan przedmiotu opodatkowania, w którym z uwzględnieniem istniejącego stanu wiedzy i techniki nie można przewidzieć, czy i kiedy będzie on zdatny do prowadzenia działalności gospodarczej. Pojęcie to "nie obejmuje swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych" (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2005 r., I SA/Gl 760/04). "Wada techniczna przesądzająca o zaistnieniu względu technicznego, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy podatkowej musi uniemożliwiać wykorzystanie gospodarcze gruntu
w jakiejkolwiek działalności. Wynikać może ze skażenia biologicznego, chemicznego, bądź z zaistnienia siły wyższej, jak np. powódź (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2011r. II FSK 1116/10).
Ugruntowane jest także orzecznictwo dotyczące kwestii kwalifikowania ze względu na art. 1 a ust. 1 pkt 3 in fine u.p.o.l. gruntów objętych rekultywacją konieczną w związku z dewastacją wywołaną działalnością prowadzoną w ich obrębie przez podatnika podatku od nieruchomości lub jego poprzednika prawnego. Przyjmuje się w nim powszechnie, że rekultywacja gruntów poeksploatacyjnych nie jest odrębną działalnością prowadzoną przez przedsiębiorcę, lecz jest immanentnie związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, jest jej częścią (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 75/06, wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 492/06, a także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1994 r., sygn. akt III AZP 5/94 (publ. OSNP 1995 r., nr 13, poz. 154). Konstatacja ta jest także zasadna w odniesieniu do rekultywacji gruntów zajętych pod składowisko odpadów i to niezależnie od tego, czy teren ten spełniał ówcześnie wymogi konieczne dla takiej lokalizacji, co potwierdzono m.in. w wyroku NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 58/11). Wskazano w nim, że skoro zgodnie art. 59 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 185, poz. 1243 ze zm.) na zarządzającym składowiskiem ciąży obowiązek rekultywacji składowiska, to stanowi ona kolejny etap działalności gospodarczej związanej z takim składowiskiem. Dopóki zatem nieruchomość taka pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy, to jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Związanie to może zatem ustać niewcześniej niż zakończy się rekultywacja.
W świetle powyższych rozważań zaaprobować należało opodatkowanie gruntów objętych decyzją według stawki przewidzianej w stosownej uchwale Rady Miasta J. dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] , w której wyrażono zgodę na zamknięcie wydzielonej części B tzw. "hałdy" wynika jednoznacznie, że techniczny sposób zamknięcia składowiska odpadów obejmuje m.in. Etap II, tj. wykonanie rekultywacji hałdy, zabezpieczenie środowiska oraz usunięcie przyczyny szkodliwego oddziaływania na środowisko, którego termin wykonania został wyznaczony na dzień 30 grudnia 2015 r. Rekultywacja spornych gruntów była zatem w badanym roku podatkowym prowadzona, co zresztą strona potwierdziła w piśmie z dnia 3 października 2011 r., oświadczając, że wspomniany Etap II został na razie zrealizowany w części. Grunty objęte wskazaną wyżej decyzją Wojewody [...] , która dotyczy zamknięcia wydzielonej części składowiska B pozostawały zatem w 2011 r. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą skarżącej Spółki, stanowiącą kontynuację działalności gospodarczej jej poprzednika prawnego. W czasie, w którym decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i podlega wykonaniu strona nie może skutecznie powoływać się przed organami podatkowymi na (podniesioną w skardze) okoliczność, że "charakter wyrobiska popiaskowego z racji swej natury nigdy nie spełni wymogów technicznych, które pozwolą na uznanie go za teren zrekultywowany". Wskazywana w skardze naturalna nieszczelność wyrobiska popiaskowego, która w ocenie strony wykluczała dopuszczalność usytuowania w nim składowiska odpadów, a także powoduje niemożność jego skutecznej rekultywacji nie może stanowić przesłanki opodatkowania spornych gruntów w 2011 r. według stawki preferencyjnej, gdyż o związku tych terenów z prowadzoną działalnością gospodarczą przesądzają rozstrzygnięcia organów właściwych do wydania decyzji na podstawie ustawy o odpadach, z których wynika, że rekultywacja jest w toku. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy są one wiążące dla organów podatkowych, od których strona bezpodstawnie oczekuje czynienia w tym zakresie odrębnych ustaleń.
Nawiązując w tym miejscu do zarzutu skargi, w ramach którego wytknięto organowi odwoławczemu, że nie odniósł się do istotnej dla rozpatrzenia niniejszej sprawy okoliczności i nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego dotyczącej zakwalifikowania wyrobiska/składowiska do budowli wskazać trzeba, że strona korygując w sierpniu 2011 r. deklarację na podatek od nieruchomości nie wskazała innej niż podana w pierwotnej deklaracji za ten rok wartości budowli. W toku postępowania przez organem I instancji strona powoływała się na okoliczności związane z opodatkowaniem posiadanych przez nią gruntów. Zarzuty odwołania i zawarta w nim argumentacja odnoszą się także do spornej kwestii zakwalifikowania gruntów, a jedynie przytaczając fragment wyroku NSA z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1764/08, w którym określono obowiązki organu wynikające ze sprzeczności pomiędzy opiniami biegłych wskazano ogólnie, że ustalenie czy dany obiekt jest budowlą wymaga z reguły posiadania specjalnej wiedzy. W tym stanie rzeczy bezpodstawne jest oczekiwanie, aby organ podatkowy weryfikował z udziałem biegłego zasadność wykazania przez stronę (w deklaracji i jej korekcie) poszczególnych składników jej majątku jako budowli.
Reasumując tę część rozważań za niezasadne uznać należy zarzuty skargi dotyczące opodatkowania gruntów objętych decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] dotyczącą zgody na zamknięcie wydzielonej części B tzw. "hałdy".
Inaczej rzecz ma się w odniesieniu do innych posiadanych przez skarżącą gruntów. Zauważyć należy, że już we wniosku o stwierdzenie nadpłaty z dnia 16 sierpnia 2011 r. strona (wskazując, że wspomniana wyżej decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. odnosi się do części składowiska odpadów B) podała, że "na pozostałym terenie składowiska zlokalizowane są osadniki, komory żelbetowe, a także rowy odwadniające zabudowane zastawką, które w sposób trwały i obiektywny, niezależny od Spółki ograniczają możliwości tego terenu do zagospodarowania". Z kolei w piśmie z dnia 3 października 2011 r. strona wyjaśniła, że zamknięte są dwa stare składowiska odpadów niebezpiecznych: osadnik ziemny z podłożem uszczelnionym folią PCV (obiekt nr 2) o powierzchni 0,3 ha eksploatowany w latach 1973-1981, zrekultywowany w 1991 r. oraz zbiornik ziemny uszczelniony betonem i folią PCV (obiekt nr 3) o powierzchni 0,5 ha eksploatowany w latach 1981 – 1990, zrekultywowany w latach 1992/93. Decyzji o zamknięciu składowiska wówczas nie wydawano.
W ocenie składu orzekającego stan wspomnianych dwóch byłych składowisk odpadów niebezpiecznych wymagał od organu podatkowego weryfikacji w świetle przesłanki określonej w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Tymczasem organ podatkowy I instancji pominął całkowicie tę kwestię, natomiast Kolegium w zaskarżonej decyzji nie odniosło się do zawartego w odwołaniu twierdzenia strony, że część gruntów została już zrekultywowana, czego organ I instancji w ogóle nie uwzględnił w wymiarze podatku. Uchybienia tego nie można sanować poprzez zawarte w odpowiedzi na skargę ogólne spostrzeżenie, że "działalność składowiska ma miejsce także po jego zamknięciu i obejmuje również monitoring fazy poeksploatacyjnej, a więc okres 30 lat licząc od dnia uzyskania decyzji o zamknięciu składowiska odpadów", zważywszy choćby na treść art. 54 ust. 7 obowiązującej w 2011 r. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), który stanowi, że zgoda na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części powinna określać m.in. harmonogram działań związanych z rekultywacją składowiska odpadów (pkt 3) oraz sposób sprawowania nadzoru nad zrekultywowanym składowiskiem odpadów, w tym monitoringu, oraz warunki wykonania tego obowiązku (pkt 4). Analogiczna regulacja zawarta jest w art. 147 ust. 1 pkt 4 i 5 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013, poz. 21).
Z powyższego wynika, że monitoring odnosi się do zrekultywowanego (a nie rekultywowanego) składowiska. Zauważyć także w tym miejscu warto, że zarówno obowiązująca aktualnie, jak i poprzednia ustawa o odpadach przewiduje procedurę zamknięcia składowiska nie tylko na wniosek podmiotu nim zarządzającego (odpowiednio art. 148 i art. 54 b), ale także z inicjatywy właściwego organu. Nieistnienie w obrocie prawnym decyzji stanowiącej zgodę na zamknięcie składowiska może zatem oznaczać nie tylko to, że właściciel gruntu nie wystąpił o jej wydanie, ale także oznaczać np., że dany teren nie stanowił składowiska odpadów w rozumieniu przepisów prawa.
W odniesieniu do gruntów zajętych przez te, nazwane przez stronę w piśmie z dnia 3 października 2011 r. "dwa stare składowiska odpadów niebezpiecznych", uwzględnić zatem należy podniesione w skardze zarzuty, w których wskazano, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny, a jego ocena wykracza poza granice wynikające z Ordynacji podatkowej. W stosunku do tych gruntów nie poczyniono żadnych ustaleń, skupiając się na terenach objętych decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r.
W tym stanie rzeczy za przedwczesne uznać należy opodatkowanie tych gruntów według stawki wyższej bez precyzyjnego ich zlokalizowania oraz zweryfikowania ich stanu ze względu na przesłankę określoną w art. 1 a ust. 1 pkt 23 u.p.o.l., co w określonych przypadkach wymagać może wiedzy specjalnej.
Zobowiązując właściwy organ do przeprowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego tzw. "małych składowisk" należy zwrócić uwagę, że wbrew twierdzeniom organów obu instancji, ewidencja gruntów nie może przesądzać o zaistnieniu przesłanki z art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Abstrahując bowiem od ustanowionej w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) zasady, zgodnie z którą dane zawarte we wspomnianej ewidencji stanowią podstawę wymiaru podatków wskazać trzeba, że informacje te nie zawsze odzwierciedlają stan techniczny gruntu uzasadniający wyłączenie go z kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stanowisko organów obu instancji wskazuje natomiast, że oznaczenie gruntów jako nieużytki (Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. Nr 38., poz. 454, załącznik nr 6 pkt 5) wyklucza zaistnienie w ich obrębie omawianych w niniejszej sprawie "względów technicznych".
Nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego tzw. "małych składowisk" uniemożliwia weryfikację prawidłowości określenia wysokości zobowiązania skarżącej w podatku od nieruchomości za 2011 r. Wyczerpana ztem została przesłanka uchyleni zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązania właściwego organu do uzupełnienia postępowania dowodowego z uwzględnieniem powyższych rozważań. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 wspominanej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., z uwzględnieniem § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), zasadzając na rzecz strony skarżącej kwotę 3843 zł obejmującą: wpis od skargi (1426 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (2400 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło