I OSK 490/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-14
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Maciej Dybowski, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwały zarządu powiatu zatwierdzające konkurs na stanowisko dyrektora placówki oświatowej oraz powierzające to stanowisko mogą zostać uznane za nieważne z powodu wadliwego składu komisji konkursowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwały zarządu powiatu zatwierdzające konkurs na stanowisko dyrektora placówki oświatowej oraz powierzające to stanowisko mogą zostać uznane za nieważne, jeśli komisja konkursowa została powołana z naruszeniem przepisów prawa. W szczególności, istotne naruszenie prawa stanowi powołanie do składu komisji członków organu prowadzącego placówkę, którzy następnie zatwierdzają wyniki konkursu, a także odmowa powołania w skład komisji przedstawiciela organu sprawującego nadzór pedagogiczny, który został desygnowany w miejsce wcześniej wskazanej osoby. Takie wady składu komisji konkursowej mogą mieć wpływ na wynik konkursu i uzasadniają stwierdzenie nieważności uchwał.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nieważność uchwał Zarządu Powiatu zatwierdzających konkurs na stanowisko dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej oraz powierzających to stanowisko. Jako podstawę wskazał nieprawidłowości w składzie komisji konkursowej: brak udziału przedstawiciela Kuratora Oświaty oraz udział członków Zarządu Powiatu w pracach komisji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając, że skład komisji był zgodny z prawem. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, która została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Maciej Dybowski (spr.) del. WSA Iwona Kosińska Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt III SA/Lu 602/13 w sprawie ze skargi Zarządu Powiatu w [...] na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] i Nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę.
Wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 602/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi Zarządu Powiatu w [...] na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Poradni Psychiczno-Pedagogicznej w [...] i nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Poradni Psychiczno-Pedagogicznej w [...] I. uchylił zaskarżony akt nadzoru; II zasądził od Wojewody [...] na rzecz Powiatu w [...] 240 zł z tytułu kosztów postępowania.
Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] 2013 r. nr [...] (dalej rozstrzygniecie nadzorcze) Wojewoda [...] (dalej Wojewoda bądź organ nadzoru) stwierdził nieważność uchwał Zarządu Powiatu w [...] (dalej Zarząd Powiatu) z dnia [...] 2013 r. o numerach: [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] (dalej uchwała [...]) i [...] w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] (dalej uchwała [...]).
W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że uchwałą nr [...] Zarząd Powiatu na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. nr 60, poz. 373 ze zm., dalej rozporządzenie z 2010 r.) zatwierdził konkurs na stanowisko dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...], przeprowadzony w dniu 22 kwietnia 2013 r.
W ocenie organu nadzoru w sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 2010 r., tj. w trakcie postępowania konkursowego miały miejsce inne nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Nieprawidłowości te dotyczyły składu komisji konkursowej wyłaniającej kandydata na stanowisko Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...]. Powyższe naruszenie prawa ma charakter istotnego naruszenia prawa w rozumieniu art. 79 ust. 1 ustawy [z dnia 5 czerwca 1998 r.] o samorządzie powiatowym [(j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 595), dalej usp], stanowiąc wadę powodującą konieczność stwierdzenia nieważności uchwał Zarządu Powiatu. Nieprawidłowości stwierdzone przez Wojewodę w toku postępowania wyjaśniającego dotyczą braku udziału w pracach komisji przedstawiciela [...] Kuratora Oświaty.
Organ podkreślił, że z art. 36a ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ([j.t.] Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej uso) wynika, że w skład komisji zawsze wchodzi dwu przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Przytoczony przepis określa w sposób wyczerpujący skład komisji konkursowej i organ nie może dokonywać jakichkolwiek modyfikacji w tym zakresie.
Dnia 9 stycznia 2013 r. [...] Kurator Oświaty (dalej Kurator) - jako przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny, desygnował do składu komisji konkursowych – J. L. i A. T., których dnia [...] 2013 r. Zarząd Powiatu powołał w skład komisji do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] (uchwała nr [...]).
Pismem z 16 kwietnia 2013 r. Kurator poinformował Starostę [...] (dalej Starosta), że ze względów organizacyjnych, w pracach komisji nie będzie mógł uczestniczyć J. L. W związku z powyższym do prac komisji Kurator desygnował A. T.-M.
W odpowiedzi na ww. wystąpienie Starosta pismem z 17 kwietnia 2013 r. poinformował Kuratora, że na obecnym etapie postępowania konkursowego nie ma możliwości zmiany wytypowanego wcześniej członka komisji.
W ocenie organu nadzoru nie można podzielić tego stanowiska. Zarząd Powiatu nie dopełnił obowiązku dokonania zmiany w składzie komisji konkursowej. W pracach komisji nie mógł uczestniczyć J. L., nie legitymował się już bowiem stosownym upoważnieniem Kuratora. W przedłożonych wyjaśnieniach Starosta podniósł, że gdyby nastąpiła zmiana członka komisji, to uniemożliwiłaby ona ścisłe wykonanie zapisów § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2010 r., wprowadzających termin 7 dniowy na powiadomienie członków komisji i kandydatów o terminie posiedzenia komisji. W ocenie Wojewody owa argumentacja jest bezzasadna, bowiem gdyby zawiadomienie dotarło do przedstawiciela Kuratora – A. T.-M. w terminie krótszym niż 7 dni przed datą konkursu, ale stawiłaby się ona na posiedzenie, nie można byłoby czynić zarzutu naruszenia procedury.
Zarząd Powiatu - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 36a ust. 6 pkt 2 uso - nie powołał do komisji konkursowej drugiego przedstawiciela Kuratora. Konkurs został zatem przeprowadzony przez komisję, której skład nie odpowiadał obowiązującym przepisom prawa.
Wojewoda podkreślił, że art. 36a ust. 6 pkt 1 uso, regulując skład komisji konkursowej, stwierdza wyraźnie, że w jej skład wchodzą przedstawiciele organu prowadzącego szkołę, a nie osoby piastujące funkcję tego organu czy też osoby będące członkiem organu kolegialnego. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że J. F. i T. C. brali udział w pracach komisji konkursowej, a następnie, jako członkowie Zarządu Powiatu zatwierdzali ów konkurs i powierzali wyłonionemu kandydatowi stanowisko dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...]. W ocenie organu nadzoru w sytuacji, gdy w pracach komisji konkursowej uczestniczą członkowie Zarządu Powiatu, mającego wynikającą z mocy prawa kompetencję zarówno do zatwierdzenia, jak i unieważnienia wyników tego konkursu, to powstaje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności i obiektywizmu dokonywanej oceny postępowania konkursowego.
Konsekwencją prawną zakwestionowania uchwały [...] jest konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały [...] w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Zarząd Powiatu w [...] zarzucił rażące naruszenie: art. 79 ust. 1 usp przez przyjęcie, że przedmiotowe uchwały są sprzeczne z prawem; art. 36a ust. 6 uso przez ocenę, że istniały nieprawidłowości w pracy komisji konkursowej, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu i art. 79 ust. 3 usp polegające na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego stwierdzenia nieważności uchwały [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...]. Wskazując na powyższe uchybienia, Zarząd Powiatu w [...] wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wojewoda w rozstrzygnięciu nadzorczym nie wskazał wprost, z jakim przepisem sprzeczna jest każda z kwestionowanych uchwał. Wymieniony art. 36a ust. 6 pkt 2 uso i § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2010 r., stanowi tylko o komisji konkursowej, zatem nie ma podstaw prawnych do stwierdzenia ich nieważności na podstawie art. 79 ust. 1 usp. Odnośnie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora, brak w ogóle uzasadnienia faktycznego i prawnego. Nieprawidłowością jest stwierdzenie nieważności dwu uchwał jednym rozstrzygnięciem.
W ocenie skarżącego bezzasadny jest zarzut udziału sekretarza powiatu w składzie komisji konkursowej wskazując, że jest to kierownicze stanowisko urzędnicze i nie ma funkcji decyzyjnych. Żaden przepis nie wyklucza udziału w komisji konkursowej na stanowisko dyrektora wskazanych przez Wojewodę osób.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 148 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa) orzekł jak w sentencji wyroku.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w treści rozstrzygnięcia nadzorczego organ nadzoru winien wskazać, jakie konkretnie przepisy prawa zostały naruszone i uzasadnić swe stanowisko w tym zakresie. Są to niezbędne składniki rozstrzygnięcia nadzorczego, wynikające wprost z treści normy prawnej, zawartej w art. 79 ust. 1-4 usp. Przepisy te obligują bowiem organ nadzoru do zawarcia w swej uchwale uzasadnienia faktycznego i prawnego. Ma to istotne znaczenie dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia także z tego powodu, że art. 79 usp w § 1 i 4, wskazuje na dwie wadliwości uchwał organu powiatu, z którymi ustawodawca wiąże różne skutki. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy dochodzi do wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa. Oznacza to, że należy w sposób niebudzący wątpliwości wykazać sprzeczność badanej uchwały z prawem (wyrok NSA z 5.9.2013 r., II OSK 900/13).
Stosownie do treści art. 36a ust. 1 uso, stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Art. 5c pkt 2 uso stanowi, że w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone w art. 36a ust. 1, 4-6, 10, 12 i 14, wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa.
Zgodnie ust. 6 art. 36a uso, w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie:
1) trzech przedstawicieli organu prowadzącego szkołę lub placówkę;
2) dwóch przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny;
3) po jednym przedstawicielu: a) rady pedagogicznej, b) rady rodziców, c) zakładowych organizacji związkowych, przy czym przedstawiciel związku zawodowego nie może być zatrudniony w szkole lub placówce, której konkurs dotyczy – z zastrzeżeniem ust. 7.
Zdaniem Wojewody, istotne naruszenie prawa stanowiące podstawę unieważnienia uchwał wyrażało się w tym, że w pracach komisji konkursowej nie brał udziału przedstawiciel [...] Kuratora Oświaty.
Z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że 9 stycznia 2013 r. Kurator, jako przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny, desygnował do składu komisji konkursowych J. L. i A. T. Wskazani przedstawiciele zostali uchwałą [...] powołani przez Zarząd Powiatu w skład komisji, co stanowiło wypełnienie obowiązku nałożonego na organ prowadzący szkołę (art. 36a ust. 6 uso).
W ocenie Sądu I instancji, pismo Kuratora z 16 kwietnia 2013 r., informujące że w pracy komisji nie może uczestniczyć J. L. i jednoczesnym desygnowaniu w jego miejsce A. T.-M., nie było wiążące dla Zarządu Powiatu. To Zarząd Powiatu, jako organ prowadzący szkołę lub placówkę, ma wyłączną kompetencję do powołania komisji konkursowej w określonym składzie i do czasu zmiany tego składu owa komisja winna działać w składzie określonym w obowiązującej uchwale. Wniosek organu sprawującego nadzór pedagogiczny co do zmiany składu komisji nie ma charakteru wiążącego w tym sensie, że ów organ jest jedynie uprawniony do zgłoszenia swych przedstawicieli, spośród których organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje ich do komisji, jednak to nie organ sprawujący nadzór pedagogiczny ostatecznie decyduje o składzie lub zmianie składu komisji.
Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia z 2010 r., prace komisji są prowadzone, jeżeli w posiedzeniu bierze udział co najmniej 2/3 jej członków. Z listy obecności posiedzenia komisji załączonej do akt administracyjnych wynika, że w posiedzeniu dnia 22 kwietnia 2013 r. wzięli udział wszyscy powołani członkowie komisji za wyjątkiem J. L. W posiedzeniu komisji konkursowej udział brała A. T. - druga z desygnowanych przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny, zatem Kurator nie był pozbawiony reprezentacji.
Termin posiedzenia komisji konkursowej wyznaczono na dzień 22 kwietnia 2013 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2010 r., powiadomienie członków komisji o terminie i miejscu posiedzenia komisji musi nastąpić nie później niż na 7 dni przed terminem posiedzenia. Zatem, jak słusznie zauważa skarżący, nie było możliwości dokonania zmiany składu komisji z przyczyn proceduralnych.
W ocenie Sądu I instancji, skład komisji powołanej na dzień 22 kwietnia 2013 r. do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...], był zgodny z wymogami określonymi w art. 36a ust. 6 uso.
Wojewódzki Sąd nie podzielił zarzutu postawionego w zaskarżonym rozstrzygnięciu Wojewody, odnoszącego się do udziału w składzie komisji wicestarosty J. F. i członka Zarządu Powiatu T. C. Zgodnie art. 36a ust. 6 pkt 1 uso, w skład komisji konkursowej powoływanych jest trzech przedstawicieli organu prowadzącego szkołę lub placówkę. Zarząd powiatu jest organem wieloosobowym, w jego skład wchodzą starosta, wicestarosta i członkowie zarządu, a zatem w ocenie Sądu, nie można w stosunku do niego stosować wyłączenia, o którym mowa w wyroku NSA z 14.5.2013 r., I OSK 324/13 (dalej wyrok I OSK 324/13). Sąd we wskazanym wyroku odnosił się bowiem do organu jednoosobowego – burmistrza. Uznał, że przedstawicielem takiego organu, np. burmistrza będzie osoba, która zostanie upoważniona przez piastuna organu do załatwiania (prowadzenia) określonego rodzaju spraw w jego imieniu i na jego rzecz (art. 268a kpa).
Zdaniem Sądu I instancji, powołanym do przeprowadzenia postępowania konkursowego członkom komisji nie można postawić zarzutu braku bezstronności. Wojewoda w żaden sposób nie wykazał, by samo uczestnictwo wicestarosty i członka Zarządu Powiatu w komisji, miało wpływ na wynik postępowania konkursowego. Późniejsze zatwierdzenie wyników przeprowadzonego konkursu przez te same osoby, które były członkami komisji wyłaniającej dyrektora, wobec braku stwierdzenia nieprawidłowości w powoływaniu czy działaniach członków komisji, nie mogły stanowić istotnego naruszenia prawa.
W ocenie Sądu I instancji brak podstaw, by uznać uchwały Zarządu Powiatu z [...] 2013 r. o numerach: [...] za podjęte z istotnym naruszeniem prawa, a co za tym idzie przyjąć, że rozstrzygnięcia nadzorcze za zgodne z prawem.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygniecie wywiódł Wojewoda [...], reprezentowany przez radcę prawnego T. M., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 36a ust. 6 pkt 2 uso przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zmiana przedstawiciela wskazanego przez organ nadzoru pedagogicznego nie była wiążąca dla organu prowadzącego Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w [...], powołującego komisję konkursową w celu wyłonienia kandydata na dyrektora tej placówki;
2. art. 36a ust. 6 pkt 1 uso przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że do składu komisji konkursowej przeprowadzającej postępowanie konkursowe na stanowisko dyrektora placówki oświatowej prowadzonej przez powiat, mogą zostać powołani członkowie wieloosobowego organu powiatu, jakim jest zarząd powiatu;
3. § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 2010 r. w zw. z art. 36a ust. 6 uso przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że przeprowadzenie postępowania konkursowego przez komisję, w skład której nie został powołany przedstawiciel desygnowany przez organ nadzoru pedagogicznego, a zostali powołani członkowie Zarządu Powiatu, nie stanowiło okoliczności uzasadniającej unieważnienie konkursu z powodu nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu.
Wskazując na powyższe naruszenia Wojewoda wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zarząd Powiatu w [...] wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej; ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz Zarządu Powiatu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zm. 1101 i 1529, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1, dalej uchwała I OPS 10/09).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została jedynie na zarzutach naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa).
W sprawie nie zachodziła przesłanka odrzucenia skargi kasacyjnej. Oświadczenie woli zawarte w piśmie procesowym podlega wykładni zgodnie z regułami art. 65 § 1 i 2 kc (uzasadnienie uchwały I OPS 10/09; glosa A. Szpunara do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 11.9.1997 r., III CZP 39/97, PS 1998/6/100 i n.). Trafnie autor odpowiedzi na skargę kasacyjną podniósł, że w kontrolowanej sprawie skarżącym jest Zarząd Powiatu w [...] a stroną przeciwną Wojewoda [...]. Mimo odwrócenia oznaczenia stron w petitum skargi kasacyjnej, nie ulega wątpliwości, że z całokształtu skargi kasacyjnej wynika jednoznacznie, że skarga kasacyjna pochodzi od Wojewody [...]. Podpisujący ją radca prawny T. M. jest należycie umocowanym przez Wojewodę [...] pełnomocnikiem procesowym organu nadzoru, występującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona przeciwna skarżącego - Zarządu Powiatu w [...]. Wykładnia którą proponuje autor odpowiedzi na skargę kasacyjną, byłaby skrajnie formalistyczna i sprzeczna z dorobkiem polskiej kultury prawnej.
Zarzut naruszenia art. 36a ust. 6 pkt 2 uso okazał się być usprawiedliwiony. Trafny jest pogląd Sądu I instancji, że Zarząd Powiatu, jako organ prowadzący szkołę lub placówkę, ma wyłączną kompetencję do powołania komisji konkursowej w określonym składzie. Jednakże błędnie Wojewódzki Sąd przyjął, że stanowisko Kuratora, informujące że w pracach komisji nie może uczestniczyć J. L. i w jego miejsce desygnowana została A. T.-M., nie było wiążące dla Zarządu Powiatu. Ustawodawca wskazując w art. 36a ust. 6 pkt 2 uso, że organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie dwu przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny, obowiązany jest powołać dwu przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny, których organ sprawujący nadzór pedagogiczny desygnował. Uprawnienia do desygnowania przedstawiciela organu sprawującego nadzór pedagogiczny należą do sfery dyskrecjonalnych uprawnień organu sprawującego ów nadzór (art. 36a ust. 6 pkt 2 uso). W przypadku, w którym organ sprawujący nadzór pedagogiczny zmienił osobę desygnowaną przez siebie do komisji konkursowej, organ prowadzący szkołę obowiązany jest odwołać osobę dotychczas desygnowaną przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny ze składu komisji a w jej miejsce powołać osobę, którą aktualnie organ sprawujący nadzór pedagogiczny desygnuje. Wynika to z normy dekodowanej z art. 36a ust. 6 pkt 2 uso i z zasady lojalnej współpracy organów administracji publicznej. Przeszkodą dla dokonania koniecznej zmiany składu komisji konkursowej nie jest niemożność zachowania terminu 7 dni (§ 3 ust. 1 rozporządzenia z 2010 r.) dla powiadomienia nowego członka komisji, którego dotyczyć winna zmiana. Ów siedmiodniowy termin zastrzeżony jest na rzecz osoby, która winna być zawiadomiona o terminie posiedzenia. Jeśli nowopowołany członek komisji stanie na posiedzeniu komisji, to nie skutkuje to naruszeniem prawa, które mogłoby stanowić inną nieprawidłowość, mogącą mieć wpływ na wynik konkursu (§ 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 2010 r.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 10.1.2013 r., III SA/Kr 1062/12, Lex nr 1274738). W przypadku, w którym nowopowołany członek komisji nie stanąłby na posiedzeniu komisji, Komisja winna byłaby ocenić, czy może w tej sytuacji prowadzić prace (§ 3 ust. 3 rozporządzenia z 2010 r.).
Zaskarżony wyrok opiera się na błędnej wykładni art. 36a ust. 6 pkt 1 uso. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, wyrok I OSK 324/13 nie odnosi się wyłącznie do organu jednoosobowego. Przeciwnie – w uzasadnieniu wyroku I OSK 324/13, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w szczególności, że pod pojęciem organu administracji publicznej należy rozumieć element (jednostkę) struktury organizacyjnej podmiotu realizującego zadania z zakresu administracji publicznej, posiadający swój substrat osobowy (w postaci osoby lub osób piastujących funkcję takiego organu [podkreślenie NSA]), którego działania i zaniechania przypisywane są danemu podmiotowi (np. państwu lub jednostce samorządu terytorialnego) jako dokonywane w jego imieniu i na jego rzecz. Z tej definicji jasno wynika, że piastun organu nie jest przedstawicielem tego organu, również w rozumieniu art. 36a ust. 6 uso, bo jest osobą piastująca funkcję danego organu, np. burmistrza. Przedstawicielem takiego organu, np. burmistrza będzie natomiast osoba, która zostanie upoważniona przez piastuna organu do załatwiania (prowadzenia) określonego rodzaju spraw w jego imieniu i na jego rzecz (np. art. 268a kpa). Zatem już z samej treści art. 36a ust. 6 uso wynika, że burmistrz nie może powołać na członka komisji konkursowej mającej wyłonić kandydata na stanowisko dyrektora szkoły samego siebie. Takie znaczenie art. 36a ust. 6 uso znajduje również potwierdzenie na gruncie reguł wykładni systemowej. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie w pełni podziela przywołany pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu wyroku I OSK 324/13 i to, że dotyczy on zarówno organów monokratycznych, jak i kolegialnych, na co trafnie wskazał w wyroku I OSK 324/13 Sąd kasacyjny. Istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 79 ust. 1 usp było powołanie przez Zarząd Powiatu w skład komisji konkursowej wicestarosty i członka Zarządu Powiatu. Obie te osoby uczestniczyły następnie w podejmowaniu uchwały nr [...] o zatwierdzeniu konkursu, oceniając w ten sposób m. in. pracę własną z punktu widzenia spełnienia przesłanek z § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2010 r. W orzecznictwie Sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że uchybienia przy powoływaniu komisji konkursowej stanowią inne nieprawidłowości, które mogły mieć istotny wpływ na wynik konkursu (wyrok NSA z: 16.11.2010 r., I OSK 1445/10, Lex nr 745024; 14.5.2013 r., I OSK 324/13, Lex nr 1344475; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Krakowie z 10.1.2013 r., III SA/Kr 1062/12, Lex nr 1274738; we Wrocławiu z 6.11.2012 r., IV SA/Wr 849/12, OSS 2013/1/59, akceptowany przez M. Pilicha, Ustawa o systemie oświaty, Komentarz, Wolters Kluwer 2013 r., s. 527, uw. 7).
Trafnym okazał się zarzut niewłaściwego zastosowania § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 2010 r. w zw. z art. 36a ust. 6 uso. W sytuacji, w której Wojewódzki Sąd prawidłowo ustalił, że skład komisji konkursowej nie odpowiadał wymogom ustawowym, bowiem Zarząd Powiatu z naruszeniem art. 36a ust. 6 pkt 1 uso powołał w skład komisji konkursowej dwoje członków organu prowadzącego placówkę, a z naruszeniem art. 36a ust. 6 pkt 2 uso nie powołał drugiego przedstawiciela Kuratora, desygnowanego pismem z 16 kwietnia 2013 r., w miejsce uprzednio wskazanego J. L., Sąd I instancji z naruszeniem art. 79 ust. 1 usp przyjął, że brak było podstaw do uznania, że uchwały nr [...] zostały podjęte z istotnym naruszeniem prawa, a zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem.
Konstrukcja normatywna art. 76 ust. 1 i 2, art. 77, art. 79 usp, odpowiada w istocie konstrukcji – odpowiednio – art. 86, 85 i art. 91 ustawy z dnia ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2013 r., nr 594 ze zm., dalej usg). Z tej przyczyny dorobek orzecznictwa i piśmiennictwa na tle art. 85, 86 i art. 91 usg, pozostaje aktualny na tle art. 76 ust. 1 i 2, art. 77, art. 79 usp (Z. Niewiadomski, K. Jaroszyński w: red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, C. H. Beck 2011 s. 706-708, nb 2, 4; s. 710, nb 6; s. 760, nb 41).
Wobec zaistnienia w niniejszej sprawie okoliczności, o których mowa w art. 188 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał także wniesioną skargę.
W tym zakresie należało podzielić stanowisko organu nadzoru, że kontrolowana uchwała nr [...] w sposób istotny naruszała prawo (art. 36a ust. 6 pkt 1 i 2 uso w zw. z § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 2010 r.). W trakcie postępowania konkursowego miały miejsce inne nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Nieprawidłowości te dotyczyły składu komisji konkursowej wyłaniającej kandydata na stanowisko Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] – przez powołanie dwu członków Zarządu Powiatu w skład komisji konkursowej, a którzy następnie uczestniczyli w podjęciu uchwały nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu, i przez odmowę powołania w skład komisji konkursowej desygnowanej przez Kuratora A. T.-M. w miejsce J. L. Powyższe naruszenia prawa miały charakter istotnych naruszeń prawa w rozumieniu art. 79 ust. 1 usp, stanowiąc wady powodujące konieczność stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Zarządu Powiatu rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody.
Uchwała nr [...] o powierzeniu stanowiska Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej (art. 32 ust. 2 pkt 5 usp) mogła być wydana jedynie w sytuacji, w której uchwała o zatwierdzeniu konkursu nie byłaby dotknięta istotnym naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności rozstrzygnięciem nadzorczym uchwały nr [...] ze skutkiem ex tunc, skutkować musiało stwierdzeniem nieważności uchwały nr [...], bowiem warunkiem koniecznym pozostawania w obrocie prawnym uchwały nr [...] jest ważność uchwały nr [...]. Z uwagi na bezpośredni związek uchwały nr [...] z uchwałą nr [...], uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego okazało się wystarczające dla dokonania jego kontroli z punktu widzenia legalności. Rozstrzygnięcie nadzorcze jest aktem władztwa administracyjnego, służy mu domniemanie legalności (obowiązuje aż do jego obalenia wyrokiem sądu administracyjnego; wyrok III SA/Kr 1062/12). Wbrew stanowisku skarżącej, Wojewoda władny był stwierdzić nieważność obu uchwał jednym rozstrzygnięciem nadzorczym, orzekając o każdej z uchwał w odrębnych punktach.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 ppsa uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę wniesioną do Sądu I instancji. Wojewoda nie wnosił o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego ani sądowego, przeto nie zachodziła potrzeba orzekania o tych kosztach.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło