IV SA/Po 661/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-10-10
Skład orzekający: Donata Starosta, Anna Jarosz, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, która jest w toku realizacji lub została już zrealizowana, jeśli istnieją prawne możliwości jej legalizacji?Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, która jest w toku realizacji lub została już zrealizowana, jeśli istnieją prawne możliwości jej legalizacji. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest wyjątkiem, stosowanym tylko wtedy, gdy legalizacja jest niemożliwa. Organy administracji są związane wykładnią prawa dokonaną przez sąd administracyjny w poprzednim postępowaniu dotyczącym tej samej nieruchomości i inwestycji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie, rozbudowie o wiatrołap i modernizacji istniejącego budynku z częścią usługowo-handlową. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, uznając tożsamość wniosku z wcześniejszym, dla którego wydano decyzję o warunkach zabudowy, a także powołując się na częściowo zrealizowaną inwestycję. Skarżący argumentowali, że poprzedni wyrok sądu administracyjnego jest wiążący i dopuszcza możliwość ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji w toku lub zrealizowanej, jeśli istnieje możliwość jej legalizacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz M. S. i E. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi M. S., E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz M. S., E. S. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. Akt IV SA/Po 1284/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. S. oraz B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] uchylającą decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] września 2011 r., nr [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że organ odmawiając ustalenia warunków zabudowy powołał się na trzy okoliczności. Po pierwsze, co do planowanej inwestycji został orzeczony nakaz rozbiórki. Po drugie niedopuszczalne jest wydanie decyzji dla inwestycji już zrealizowanej, a ponadto dla planowanej decyzji zostały już ustalone warunki zabudowy.
Sąd odnosząc się do argumentu, iż co do planowanej inwestycji orzeczono nakaz rozbiórki wskazał, że w przedmiotowej sprawie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. nakładająca na inwestora obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, na którą powołuje się organ I instancji, decyzją W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r., nr [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Wobec powyższego wskazać należy, iż wbrew twierdzeniom organu w obrocie prawnym brak jest decyzji nakazującej dokonanie rozbiórki wykonanych prac budowlanych.
Dalej Sąd podkreślił, że w obecnym stanie prawnym, zarówno w odniesieniu do samowoli budowlanej, o której stanowi art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, jak i robót budowlanych prowadzonych w sytuacjach, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, ustawodawca dopuścił możliwość naprawienia powstałych uchybień związanych z realizacją procesu budowlanego. Oznacza to, że prawodawca statuuje jako zasadę przeprowadzenie postępowania zmierzającego do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wznoszonego bez pozwolenia na budowę lub z naruszeniem jego warunków stał się wyjątkiem. Oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, tylko uprawnieniem inwestora. Tym niemniej nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji (wyrok NSA z 21.5.2005 r., OSK 1602/04, baza orzeczeń NSA, wyrok NSA z 20.01.2009 r., II OSK 1879/07, lex nr 478287, wyrok NSA z 07.5.2009 r., II OSK 705/08, lex nr 574441; Prawo budowlane. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, C.H.Beck 2009 r., s. 509, Nb 4, 5).
Odnosząc się natomiast do kwestii tożsamości sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz z dnia [...]kwietnia 2005 r. Sąd wyjaśnił, że znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy dokumenty nie pozwalają na ustalenie czy mamy do czynienia z tożsamymi sprawami.
Na podstawie znajdujących się w aktach sądowoadministracyjnych dokumentów można bez wątpienia stwierdzić, iż nie mamy do czynienia z tożsamą sprawą w odniesieniu do decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r.
Sąd wskazał, że w decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. organ ustalając wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (gzymsu) określił ją na 2,60-3 m. Natomiast obecne postępowanie zostało wszczęte wnioskiem, w którym wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej określono na 4,60 m. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż niniejsza sprawa nie jest tożsama ze sprawą zakończoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., a więc nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej.
Ponadto Sąd podniósł, iż zamiarem inwestora jest zalegalizowanie już powstałego obiektu budowlanego o wysokości wskazanej w nowym wniosku. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na znajdującą się w aktach administracyjnych decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. W uzasadnieniu tym czytamy, iż tylko inwestycja nie naruszająca prawa, może być zalegalizowana przez wykonanie określonych czynności i dalsze działania wynikające z przepisu art. 51 Prawa budowlanego. Zalegalizowanie inwestycji nie jest możliwe bez wcześniejszego dostosowania budowy do przepisów prawa regulujących możliwość posadowienia inwestycji wobec zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (decyzji o warunkach zabudowy) i warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie. Dalej w uzasadnieniu wskazano, iż W. WINB jako fachowy pion administracji publicznej, podziela stanowisko PINB w K. (również dysponującego specjalistyczną wiedzą z dziedziny budownictwa) dotyczące niezgodności zrealizowanej inwestycji z obowiązującą, ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] kwietnia 2005r. Nie budzi wątpliwości organu fakt, że nastąpiła zmiana wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej (gzymsu) z 2,60-3,00 m do 4,30 m.
Również w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 680/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał na niezgodność ustalonej warunkami zabudowy wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, a wysokością wynikającą z przedłożonego projektu budowlanego. W uzasadnieniu powyższego wyroku czytamy, iż oceniając decyzję pierwszoinstancyjną należy wskazać, że poza sporem jest sam fakt rozbieżności pomiędzy treścią decyzji o warunkach zabudowy a treścią decyzji Starosty z dnia [...] września 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Skarżącym pozwolenia na budowę obejmującą nadbudowę i przebudowę przedmiotowego budynku. Wojewoda trafnie zwrócił uwagę na to, że Wójt Gminy K. w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] kwietnia 2005 r. ustalił wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (gzymsu) na 2,60 – 3 m, natomiast w projekcie budowlanym załączonym do decyzji pozwolenia na budowę wysokość ta wynosi 4,30 m. Zarazem myli się organ I instancji, tłumacząc różnicę pomiędzy maksymalną wysokością kalenicy budynku – 7,5 m a wysokością w projekcie - 7,65 m, opinią Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków. Wyjaśnienia organu I instancji oraz argumenty zawarte w skardze a dotyczące rozbieżności – są bezzasadne i nie mają oparcia w prawie.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż między niniejszym postępowaniem, a postępowaniem zakończonym decyzją z 2005 r. nie zachodzi tożsamość.
Natomiast brak w aktach administracyjnych decyzji z dnia [...]kwietnia 2010 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na modernizacji i rozbudowie o wiatrołap oraz budowie zadaszenia nad wejściem do budynku mieszkalnego z częścią usługowo-handlową, jak również wniosku wszczynającego powyższe postępowania nie pozwala na ustalenie czy między postępowaniem zakończonym tą decyzją, a niniejszym postępowaniem zachodzi tożsamość.
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] Wójt Gminy K.o rozpatrzeniu wniosku M. i E. S. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie, rozbudowie o wiatrołap i modernizacji oraz budowie zadaszenia nad wejściem do istniejącego budynku mieszkalnego z częścią usługowo-handlową dla terenu działki nr [...] położonej w miejscowości K..
W uzasadnieniu organ po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania wskazał, że istotą decyzji ustalającej warunki zabudowy terenu jest określenie prawem dopuszczalnego sposobu zagospodarowania terenu. Jest to rozstrzygniecie kształtujące zakres uprawnień względem konkretnej nieruchomości. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. 2012, poz. 647) nie formułuje co prawda ograniczenia odnośnie możliwości wystąpienia o uzyskanie takie decyzji względem obiektu już istniejącego, jednakże tego rodzaju sytuację należy traktować jako wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą ustalenie warunków zabudowy terenu poprzedza etap realizacji inwestycji budowlanej. Ustalenie warunków zabudowy powinno nastąpić przed realizacją inwestycji, a jedynie w wyjątkowych sytuacjach przewidzianych prawem, w odniesieniu do obiektu już istniejącego. Nawet przepis art. 51 ust. 1pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2010, nr 243, poz. 162 ze zm) nie stanowi podstawy do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i nie ma tu żadnej analogii do legalizacji samowoli budowlanej prowadzonej w oparciu o art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b, ust. 3 pkt 1 lub art. 49b ust. 2 Prawa Budowlanego, które, pozwalają na wydanie decyzji o warunkach zabudowy po wybudowaniu obiektu budowlanego lub będącego w budowie (wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. Akt II OSK 1725/09).
Dalej organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż inwestycja częściowo jest zrealizowana a nie jest wszczęte postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, nie jest możliwe ustalenie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 decyzja o warunkach zabudowy może być wydana po wybudowaniu obiektu budowlanego lub będącego w budowie po wszczęciu postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej.
Organ podniósł, że Wójt Gminy K. decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na modernizacji i rozbudowie o wiatrołap oraz budowie zadaszenia nad wejściem do budynku mieszkalnego z częścią usługowo-handlową (w parterze). Zdaniem organu między niniejszym postępowaniem, a postępowaniem zakończonym decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. w zakresie modernizacji i rozbudowy o wiatrołap oraz budowy zadaszenia zachodzi tożsamość, ponieważ wniosek w obu przypadkach dotyczył tego samego zamierzenia budowanego zarówno w tytule jak i w zakresie projektowanych parametrów.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. I E. S. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez jego błędną wykładnię w następstwie której doszło do jego niezastosowania,
- prawa procesowego tj. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "Kpa".) w zw. z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "Ppsa"). poprzez ich niezastosowanie,
- prawa procesowego tj. art. 7,8, 11, 80 oraz 107 § 1 i 3 Kpa poprzez ich niezastosowanie.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] Wójt Gminy K. na wniosek E. i M. S. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego z częścią usługowo-handlową - zakład kosmetyczno-fryzjerski oraz sklep spożywczo-warzywno-przemysłowo-odzieżowy (na parterze) na terenie ,oznaczonym jako działka nr [...] przy ul. K. w K.. W decyzji tej określono wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej ( gzymsu) : 2,60-3m, ukształtowanie połaci dachowych: dach dwuspadowy o połaciach symetrycznie zbiegających się w kalenicy , kat nachylenia dachu 45 stopni wysokości kalenicy maks.7,5m. Następnie decyzją z dnia [...]kwietnia 2010 r., Nr [...], na wniosek tych samych inwestorów z dnia [...] stycznia 2010r., Wójt Gminy K. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej modernizację i rozbudowę o wiatrołap oraz budowę zadaszenia nad wejściem do budynku mieszkalnego z częścią usługowo-handlową ( w parterze) na terenie działki nr [...] przy ul. K. w K. i jednocześnie tą sama, decyzją umorzył postępowanie w sprawie nadbudowy budynku mieszkalnego z częścią usługową w parterze , wskazując że dla tej inwestycji wydano już decyzję o warunkach zabudowy w dniu [...] kwietnia 2005r.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] lipca 2011r. E. i M. S. wystąpili ponownie z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy na rozbudowę i modernizację istniejącego budynku, dobudowanie wiatrołapu do pomieszczenia mieszkalnego oraz zadaszenia dla terenu działki nr [...] przy ul. K. w K..
Wobec powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że brak jest podstaw do ustalania warunków zabudowy na rzecz tego samego inwestora skoro w obrocie prawnym funkcjonują już dwie decyzje ustalające warunki zabudowy, w oparciu o które wydano pozwolenie na budowę i zrealizowano inwestycję. Organ zwrócił również uwagę, że wniosek z dnia [...] stycznia 2010 r. i z [...] lipca 2011 r. są tożsame w treści żądania jak i w zakresie projektowanych parametrów.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli M. i E. S. zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania tj.:
- art. 6, 7, 8, 11 oraz 77 § 1 Kpa poprzez ich niezastosowanie,
- 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie zmiany błędnej decyzji organu I instancji,
- 170 Ppsa poprzez niezastosowanie wiążącej wykładni zawartej w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez ich niezastosowanie i nieustalenie warunków zabudowy dla nieruchomości skarżących pomimo, że spełniają oni ustawowe przesłanki do uzyskania tej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że w przedmiotowej sprawie w obrocie prawnym znajduje się prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 25 kwietnia 2012 r. IV SA/Po 1284/11, dot. warunków zabudowy przedmiotowej nieruchomości. Dalej skarżący wskazali, że interpretacja przepisów, dokonana przez Sąd jest wiążąca również w tym postępowaniu. Skarżący zwrócili uwagę, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł m.in., że "powinna być wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, która jest w toku realizacji, a nawet gdy została zrealizowana". Ponadto Sąd stwierdził, że błędne jest rozumowanie organu I instancji, że "nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, której realizację rozpoczęto ".
Zdaniem skarżących organy I i II instancji nie ustaliły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w kontekście przesłanki z art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czym naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 Kpa, zobowiązujące je do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz załatwienia spraw. Organy winny były wyjaśnić czy przesłanki określone w przepisie art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mają w przedmiotowej sprawie zastosowanie, a jeśli tak, to z jakich powodów stosowałby je. Tymczasem, nie dość, że tego nie zrobiły, to w swoich pismach uzasadniły, dlaczego nie powinny tego przepisu stosować, wbrew wykładni dokonanej już w przedmiotowej sprawie przez Sąd.
Skarżący podkreślili, że od dłuższego czasu próbują doprowadzić do zgodności z prawem swojej inwestycji a tym samym do wcielenia w życie zasad ładu urbanistycznego. Organy administracji publicznej konsekwentnie im tego odmawiają. Zachodzi tu jakaś kuriozalna pomyłka. Organy, które w imieniu państwa i społeczności lokalnej mają wcielać w życie przepisy prawa administracyjnego, robią co mogą. żeby to utrudnić, mimo że ich obowiązkiem jest doprowadzenie do realizacji tych przepisów. Tymczasem obywatele, którzy nie mają takiego obowiązku a robią co mogą, żeby zasady te wcielać w życie, są przez organy natychmiast blokowani. Pod rozwagę Sądu pozostawiam więc kwestię słuszności działań organów i kwestię łamania przez nich nie tylko zasad ogólnych postępowania administracyjnego ale także konstytucyjnych zasad obowiązujących w naszym państwie.
Skarżący wskazali także, ze w przedmiotowej sprawie spełnione są warunki określone w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że dla tego samego terenu można wydać decyzje na rzecz wielu wnioskodawców. Natomiast wnioskodawca, który już uzyskał decyzję o warunkach zabudowy może, po raz kolejny, złożyć wniosek odnośnie tego samego terenu, ale pod warunkiem, że przedmiotem wniosku jest inna inwestycja. Organ wskazał, również, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy, obok już istniejącej w obrocie prawnym, przy tożsamości podmiotu i przedmiotu nie może być bowiem środkiem zmierzającym do legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych, gdy legalizacja jest prowadzona w oparciu o inny przepis niż art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2013 r. uczestnicy postępowania J. i B. S. wskazali, że całkowicie zgadzają się z zaskarżoną decyzją. Uczestnicy podnieśli, że inwestycja została zrealizowana w oparciu o wcześniej wydane decyzje o warunkach zabudowy. W dalszej części pisma procesowego uczestnicy opisali wydawane w sprawie orzeczenia organów administracyjnych jak i wyroki sądów administracyjnych związanych z przedmiotową inwestycją.
Na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę. Uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy K. o odmowie ustalenia warunków zabudowy.
Podstawą odmowy ustalenia warunków zabudowy stanowiło uznanie przez organ, że między niniejszym postępowaniem, a postępowaniem zakończonym decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. o ustaleniu warunków zabudowy w zakresie modernizacji i rozbudowy o wiatrołap oraz budowy zadaszenia zachodzi tożsamość, ponieważ wniosek w obu przypadkach dotyczył tego samego zamierzenia budowanego zarówno w tytule jak i w zakresie projektowanych parametrów.
W tym miejscu wskazać należy, że o tożsamości można mówić wówczas, gdy dostrzegalna jest identyczność czterech elementów identyfikujących stosunek administracyjnoprawny: podmiotów, przedmiotu, determinanty faktycznej oraz determinanty prawnej. Zauważyć należy, że decyzja administracyjna, która stała się decyzją ostateczna , zgodnie z zasadą trwałości może być wzruszona tylko w nadzwyczajnym trybie kontroli, ponadto tworzy stan powagi rzeczy osądzonej. Sytuację taką należy rozumieć jako skuteczne, jednostronne, trwałe skonkretyzowanie stosunku administracyjnoprawnego między stroną postępowania a organem administracji publicznej, który dokonał takiej konkretyzacji. Od tej pory wzajemne relacje stron stosunku kształtuje decyzja administracyjna, usuwając w cień abstrakcyjną normę prawa administracyjnego materialnego, stanowiącą podstawę postępowania zwieńczonego wydaniem decyzji. Zasada res iudicata stanowi przeszkodę wobec ponownej konkretyzacji tego samego stosunku administracyjnoprawnego, a więc w oparciu o niezmieniony stan faktyczny i prawny sprawy, kształtowany przez przepisy prawa materialnego.
Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie należy rozstrzygnąć czy wniosek o ustalenie warunków zabudowy w sprawie zakończonej decyzją z dnia 16 kwietnia 2010 r. jest tożsamy z wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. E. i M. S. wystąpili do Wójta o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na "przebudowie i modernizacji istniejącego budynku, dobudowaniu wiatrołapu do pomieszczenia mieszkalnego, zadaszenie wejście do pomieszczenia dostawy towaru z wbudowaną na parterze częścią usługowo-handlową oraz mieszkalną na istniejącym poddaszu w trakcie realizacji. Położenie inwestycji określono na działce nr [...].
We wniosku z dnia [...] stycznia 2010 r. (k. 11 i 12 II tom akt administracyjnych) określono następujące parametry zabudowy. Wielkość powierzchni zabudowy dla poszczególnych funkcji:
– usługowo-handlowa – parter – 39,80 m2,
- mieszkalna – poddasze + korytarz – 50 m2,
- witrołap – 7,50 m2 (do wysokości 3,5 m)
- zadaszenie wejścia równe z wysokością dachu wiatrołapu.
Szerokość elewacji frontowej określono na 11,10m. Przybliżona kubaturę określono na 1510 m3. W zakresie liczby kondygnacji i wysokości wskazano następujące parametry:
- wysokość elewacji frontowej – 6,50 m,
- wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej – 4,60 m,
- gzyms na wysokości 3 – 3,40 m do zachowania zgodnie z opinią konserwatora. Określając rodzaju dachu podano kąt nachylenia 45o, wysokość do kalenicy 7,5 m, dach drewniany, wielospadowy zgodnie z opinią konserwatora. We wniosku tym przewidziano również dwa miejsca parkingowe o pow. 12 m2 z placem manewrowym 60 m2.
Rozpoznając powyższy wniosek Wójt wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. ustalając parametry dla wiatrołapu oraz umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego z częścią usługowo-handlową (w parterze).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy decyzja ta jest ostateczna.
Porównując wyżej opisany wniosek z wnioskiem z dnia [...] lipca 2011 r., które zainicjował niniejsze postępowanie wskazać należy, że wnioski te mają identyczną treść co do rodzaju inwestycji, parametrów zabudowy.
Wobec powyższego zgodzić należy się z organem, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tożsamością sprawy.
W tym miejscu wskazać należy, że organ właściwy do ustalenia warunków zabudowy jest władny wydać decyzję odmawiającą ustalenia tych warunków tylko w przypadku gdy planowana inwestycja jest sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Ponadto w niniejszej sprawie należy również mieć na względzie regulację zawartą w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Powołany przepis stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co w wypadku wniesienia odwołania w sprawie niniejszej obligowałoby organ drugiej instancji do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie na podstawie art. 105 § 1 Kpa.
Powyższa okoliczność stanowiła wystarczającą podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Ponadto na gruncie niniejszej sprawy wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).
Jak wynika z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt i SA/Łd 1230/08, LEX 493588). Stąd skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem. Z uwagi na powyższe zarówno organ administracji publicznej ponownie rozstrzygający sprawę, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest oceną wyrażoną w powołanym powyżej wyroku z dnia 25 kwietnia 2012 r., w którym to wyroku Sąd wskazał, że w obecnym stanie prawnym, zarówno w odniesieniu do samowoli budowlanej, o której stanowi art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, jak i robót budowlanych prowadzonych w sytuacjach, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, ustawodawca dopuścił możliwość naprawienia powstałych uchybień związanych z realizacją procesu budowlanego. Oznacza to, że prawodawca statuuje jako zasadę przeprowadzenie postępowania zmierzającego do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wznoszonego bez pozwolenia na budowę lub z naruszeniem jego warunków stał się wyjątkiem. Oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, tylko uprawnieniem inwestora. Tym niemniej nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji (wyrok NSA z 21.5.2005 r., OSK 1602/04, baza orzeczeń NSA, wyrok NSA z 20.01.2009 r., II OSK 1879/07, lex nr 478287, wyrok NSA z 07.5.2009 r., II OSK 705/08, lex nr 574441; Prawo budowlane. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, C.H.Beck 2009 r., s. 509, Nb 4, 5).
Wobec powyższego formułowanie odmiennej oceny zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy, że dla obiektu już wybudowanego nie jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 48 i 49 lit. b Prawa budowlanego jest niedopuszczalne.
Co wskazano już wyżej organ administracji związany jest wykładnią dokonaną przez Sąd, że w odniesieniu do robót budowlanych prowadzonych w sytuacjach, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, ustawodawca dopuścił możliwość naprawienia powstałych uchybień związanych z realizacją procesu budowlanego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa. Art. 152 Ppsa nie zastosowano z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło