II OSK 1974/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-19

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Jerzy Stelmasiak, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę po zakończeniu robót budowlanych, właściwy organ powinien prowadzić postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, czy też konieczne jest uzyskanie nowego pozwolenia na budowę na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego? Czy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwala na nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w przypadku stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę po wykonaniu robót budowlanych, właściwe jest prowadzenie postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, a nie wydawanie nowego pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził również, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dopuszcza nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej, jako czynności mającej na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku mieszkalnego wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę, którego nieważność stwierdzono po zakończeniu robót. Skarżąca domagała się wydania nowego pozwolenia na budowę, kwestionując możliwość prowadzenia postępowania naprawczego i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji. Organy nadzoru budowlanego nałożyły na inwestorkę obowiązek wykonania określonych robót budowlanych oraz przedłożenia dokumentacji powykonawczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 kwietnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka /spr./ sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1659/13 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 marca 2014 r., sygnatura akt VII SA/Wa 1659/13, oddalił skargę T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2013 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] marca 2013 r. o nałożeniu na M. D. R. określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wyrok ten zapadł w następujących istotnych okolicznościach sprawy. Przedmiotem postępowania jest inwestycja polegająca na budowie na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w W., której właścicielką jest M. D. R., budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Sprawa ta, na skutek podań i skarg T. K., współwłaścicielki sąsiedniej działki nr [...] przy ul. [...] w W., była wielokrotnie przedmiotem postępowań administracyjnych i sądowych. W sprawie tej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] lipca 2012 r. nałożył na M. D. R. obowiązek sporządzenia oraz przedłożenia dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną powykonawczą oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą budynku mieszkalnego. Decyzja ta została wydana m.in. w następstwie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2012 r., który uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] października 2011 r., zatwierdzającą projekt budowlany zamienny budynku, którego dotyczy sprawa, i udzielającą M. D. R. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia stwierdził, że sprawa powinna być rozpoznana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2012 r., uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] lipca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozważył, czy w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego istnieje możliwość doprowadzenia wybudowanego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Dodał, że chodzi o zbadanie, czy budynek mieszkalny na działce nr [...] jest zgodny z obecnie obowiązującym na tym terenie planem miejscowym, czy znajdujące się w budynku otwory wejściowy i okienne w ścianie północno-zachodniej odpowiadają warunkom techniczno-budowlanym oraz czy są zgodne z projektem budowlanym, a także czy działka skarżącej posiada dostęp do drogi publicznej. Przy czym, w tej ostatniej kwestii stwierdził, że jego zdaniem skarżąca posiada dostęp do drogi publicznej, tj. do ul. [...], poprzez drogę wewnętrzną, mianowicie ul. [...]. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] marca 2013 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, nałożył na M. D. R. obowiązek sporządzenia oraz przedłożenia dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną powykonawczą oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz nakazał przesunięcie w głąb wiatrołapu drzwi wejściowych oraz wypełnienie otworów, okiennych znajdujących się w ścianie zachodniej budynku usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, materiałem przepuszczającym światło spełniającymi wymogi określone w § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy budynek mieszkalny nie narusza ustaleń obowiązującego planu miejscowego, gdyż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], przyjętym uchwałą Rady Gminy W. z [...] września 2002 r., budynek znajduje się w strefie zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Organ stwierdził jednak, że jako że w ścianie zachodniej budynku, usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, znajdują się drzwi wejściowe i otwory okienne, to naruszono § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tym samym, powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowanego, organ nałożył na inwestorkę obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Na skutek odwołania skarżącej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko tego organu, że w sprawie nie ma przeszkód uniemożliwiających podjęcie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego. Wyjaśnił, że sporna inwestycja nie była samowolą budowlaną, gdyż została zrealizowana na podstawie i w okresie ważności decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lutego 1986 r. o pozwoleniu na budowę oraz posiadała pozwolenie na użytkowanie. Późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę decyzją Wojewody [...] z [...] września 2003 r. wskazuje jedynie na konieczność zastosowania trybu z art. 51 ust. 1 pkt 2 albo art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutu pozbawienia skarżącej dostępu do drogi publicznej organ wyjaśnił, że działka nr [...], której jest właścicielką, oddzielona jest od drogi publicznej – ul. [...] – działką nr [...] (ul. [...]), której skarżąca jest współwłaścicielką, oraz działką nr [...] (ul. [...]), w stosunku do której skarżąca, na skutek wyroku sądu rejonowego, ma zakaz przechodzenia i przejeżdżania. Zaznaczono, że na czas trwania postępowania sądowego w sprawie zniesienia współwłasności obu jej nieruchomości (nr [...] i [...]), Sąd Rejonowy dla W. postanowieniem z [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...], ustanowił zabezpieczenie w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości w postaci uprawnienia skarżącej do przejazdu z działki nr [...] do drogi publicznej pasem o szerokości 3,15 m i długości 25 m biegnącym wzdłuż północnej granicy działki nr [...], położonej przy ul. [...] w W. przez istniejący na tej działce przejazd. Jako że postępowania te o zniesienie współwłasności nadal trwają, to skarżąca nadal jest współwłaścicielką obu działek, co oznacza, że nieruchomość skarżącej nr [...] ma dostęp do drogi publicznej przez jej własną działkę nr [...]. Ponadto działka nr [...] posiada również dostęp do drogi publicznej tj. do ul. [...] poprzez drogę wewnętrzną o nazwie [...]. Kwestia, że zdaniem skarżącej, droga wewnętrzna o nazwie [...] nie posiada odpowiedniej szerokości, pozostaje – w ocenie organu – bez znaczenia dla tego postępowania. W skardze skarżąca wskazała, że ul. [...] jest przejściem pieszym, w dodatku stanowi grunt prywatny, nie jest zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych i nie ma ustalonego zarządcy. Zdaniem skarżącej, sporny budynek mieszkalny swoimi gabarytami rażąco odbiega od projektu budowlanego i został wybudowany na gruncie przeznaczonym na wyjście i wyjazd z domu i garażu skarżącej oraz że pozbawia jej dom dostępu do ul. [...]. Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie jak tego domaga się skarżąca art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego. Podkreślił, że organ ten – zobowiązany do wykonania zaleceń [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawartych w decyzji z [...] listopada 2012 r. – zastosował się do uwag organu odwoławczego i przeprowadził postępowanie zgodnie ze wskazanymi zaleceniami. Podzielając stanowisko prezentowane przez oba organy Sąd pierwszej instancji podkreślił, że inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę z [...] lutego 1986 r. i oddana została do użytkowania. Wyjaśnił, że późniejsze stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę ma tylko ten skutek, że w sprawie należało zastosować tzw. postępowanie naprawcze, polegające na zbadaniu zgodności inwestycji z przepisami prawa miejscowego oraz techniczno-budowlanymi. Inwestycja nie jest zatem samowolą budowlaną. Zdaniem Sądu, badając przesłanki z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego słusznie stwierdzono, że z zapisów obecnie obowiązującego planu miejscowego nie wynika niezgodność przedmiotowego obiektu z jego ustaleniami. Nie budzą wątpliwości Sądu również ustalenia, że w ścianie zachodniej budynku, usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, znajdują się drzwi wejściowe i otwory okienne. Powyższe nieprawidłowości świadczą o naruszeniu § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z tego względu zasadne było przeprowadzenie postępowania naprawczego i nałożenie na właścicielkę budynku wskazanych obowiązków (robót budowlanych), których wykonanie pozwoli na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z wymogami wynikającymi z § 232 ust. 6 wskazanego rozporządzenia. Sąd dodał, że dopiero złożenie dokumentacji powykonawczej i wykonanie wskazanych robót budowlanych pozwoli na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego, nie tylko więc zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi odnoszącymi się do sytuowania budynku na działce. Tym samym rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie (nałożenie obowiązków) nie przesądza jej ostatecznego zakończenia, dokumentacja powykonawcza przedmiotowego budynku dostarczona w wyniku wykonania niniejszej decyzji posłuży dopiero w sprawie jako dowód niezbędny do wydania decyzji rozstrzygającej prowadzoną sprawę. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca ma dostęp do drogi publicznej poprzez własną nieruchomość – działkę nr [...]. W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 37 ust. 2 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez ich błędne zastosowanie, polegające na prowadzeniu tak zwanego postępowania naprawczego zamiast postępowania w sprawie wydania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, - art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na "nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentacji, podczas gdy obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 mogą dotyczyć tylko i wyłącznie czynności faktycznych i wykonania konkretnych robót budowlanych, nie odnoszą się natomiast do dostarczenia dokumentów". Uzasadniając skargę kasacyjną skarżąca wskazała, że dom przy ul. [...] został wybudowany na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lutego 1986 r., że Naczelnik Wydziału Architektury do spraw Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicy Gminy [...] pismem z 13 lipca 1992 r. potwierdził, iż przyjęto ten budynek do użytkowania oraz że Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2003 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lutego 1986 r. Dalej skarżąca wywiodła, że z art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że w przypadku stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę konieczne jest uzyskanie od organu administracji architektoniczno-budowlanej nowej decyzji o pozwoleniu na budowę i to niezależnie od tego, na jakim etapie budowy wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję o pozwoleniu na budowę - czy w trakcie budowy, czy też po zakończeniu robót budowlanych. Na potwierdzenie tej tezy skarżąca powołała się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto, także odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wywiedziono, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi podstawę do nałożenia jedynie obowiązku wykonania czynności faktycznych i robót budowlanych. Nie stanowi on natomiast podstawy do nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów, ekspertyz i ocen stanu technicznego obiektu budowlanego. Obowiązek przedłożenia tego rodzaju dokumentów może być, w ocenie skarżącej, nałożony na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. We wnioskach skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez uchylenie decyzji organów administracji obu instancji oraz o przyznanie pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu w ramach prawa pomocy zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy pranej. Niezależnie od wniesionej przez pełnomocnika skarżącej skargi kasacyjnej, skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w piśmie z 19 kwietnia 2016 r., określonym jako załącznik do protokołu rozprawy. Organ administracji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Podstawy skargi kasacyjnej ograniczają się do dwóch kwestii. Po pierwsze, wykładni art. 37 ust. 2 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w szczególności tego, czy przepisy te stanowią podstawę do prowadzenia tak zwanego postępowania naprawczego wówczas, gdy zostanie stwierdzona nieważność pozwolenia na budowę po wykonaniu robót budowlanych. Po drugie, wykładni art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w szczególności tego, czy przepis ten stanowi podstawę do nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów, zwłaszcza inwentaryzacji budowlanej powykonawczej i inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej obiektu budowlanego. Ponadto, podstawy te zostały sformułowane przy założeniu, wynikającym z uzasadnienia skargi kasacyjnej, dotyczącym stanu faktycznego, że w rozpoznawanej sprawie budynek został wykonany na podstawie pozwolenia na budowę, którego nieważność stwierdzono po wykonaniu robót budowlanych. Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych kwestii stwierdzić należy, że wbrew temu, co twierdzi się w skardze kasacyjnej, art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej przed Sądem pierwszej instancji decyzji administracyjnej, nie dawał podstaw do przyjęcia, że w razie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę po wykonaniu robót budowlanych konieczne jest wydanie "nowego" pozwolenia na budowę. Sformułowanie przepisu w ten sposób, że mówi się w nim, iż "rozpoczęcie albo wznowienie budowy, w przypadkach określonych w ust. 1, art. 36a ust. 2 albo w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4" nie było jasne. W szczególności nie zostało w nim precyzyjnie wyjaśnione, jaką decyzję należy wydać w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Czy nową decyzję o pozwoleniu na budowę, czy decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Przede wszystkim jednak sformułowanie tego przepisu wskazuje, że ma on zastosowanie w przypadku, gdy roboty budowlane nie zostały w ogóle rozpoczęte lub nie zostały jeszcze zakończone. Dotyczy on bowiem, jak wynika ze wstępnej części tego przepisu, "rozpoczęcia lub wznowienia budowy". Istniały więc uzasadnione podstawy aby przyjąć, że nie ma on w ogóle zastosowania w przypadku, gdy roboty budowlane zostały zakończone, gdyż wówczas nie wchodzi w grę konieczność ich wznowienia, ani rozpoczęcia. Zdaniem NSA, sytuacja polegająca na tym, że stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę po wykonaniu robót budowlanych nie jest wyraźnie uregulowana w Prawie budowlanym. W związku z tym konieczne było ustalenie w drodze wykładni przepisów Prawa budowlanego sposobu postępowania w takich przypadkach. W większości orzeczeń przyjmuje się, że opisana sytuacja jest "innym przypadkiem", o którym mowa w części wstępnej art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, co uzasadnia stosowanie do niego art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego (tak np. w wyroku NSA z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1720/08, oraz w wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 167/06). Taki sposób wykładni NSA rozpoznający sprawę podziela. Jak już powiedziano, jest ona przyjmowana w większości orzeczeń NSA, nie ma więc znaczenia, że - na co wskazuje się w skardze kasacyjnej - można spotkać się z odmiennymi poglądami. W ocenie NSA istotne jest, że art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego nie daje podstaw do przyjęcia, że ma on zastosowanie do zakończonych robót budowlanych oraz że stosowanie w takiej sytuacji art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego zapewnia środki prowadzące do usunięcia stanu niezgodności z prawem, który był podstawą lub stał się skutkiem stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Zatem, podstawa kasacyjna odnosząca się do art. 37 ust. 2 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie jest zasadna. Odnosząc się do drugiej kwestii, stwierdzić należy, że również w tym przypadku przepisy nie zostały na tyle jasno sformułowane, aby zapewnić jednolitość orzecznictwa. Istotne jest też to, jak zmieniał się art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Do 31 maja 2004 r. przewidywał on możliwość nałożenia obowiązku "wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem". Po tym dniu, na skutek ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888), stanowi on, że właściwy organ "nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem". Z tego zestawienia nie wynika, że istniał stan prawny, który wyraźnie stanowiłby, że można na podstawie tego przepisu nałożyć tylko obowiązek wykonania robót budowlanych. Sformułowanie dotyczące wykonania "określonych czynności" jest bardzo pojemne i może dotyczyć także takich czynności, jak przedłożenie inwentaryzacji powykonawczej. Przekonującą argumentację za takim sposobem wykładni przedstawił NSA w powołanym już wyroku z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 167/06. Ponadto wskazać należy, że przyjęto tak także w wyroku NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 165/10. Brak więc podstaw do przyjęcia, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie daje podstaw do nałożenia - tak jak w rozpoznawanej sprawie - obowiązku przedłożenia inwentaryzacji budowlanej powykonawczej oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej obiektu budowlanego wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, której po wykonaniu robót budowlanych stwierdzono nieważność. W ocenie NSA, taki sposób wykładni jest przekonujący ponieważ przede wszystkim poszerza ona możliwości organu nadzoru budowlanego doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało usunięte z obrotu prawnego. Zatem, również ta podstawa kasacyjna nie jest zasadna. Z uwagi na to, że Naczelny Sąd Administracyjny - jak już wyjaśniono - orzeka w granicach skargi kasacyjnej, w rozpoznawanej sprawie nie mają istotnego znaczenia okoliczności wskazane przez skarżącą w piśmie złożonym w dniu 19 kwietnia 2016 r., a więc już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając to wszystko na uwadze NSA, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącej, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, NSA wskazuje, że w myśl art. 254 p.p.s.a., wniosek taki rozpoznaje Sąd pierwszej instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło