II OSK 349/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-09-29
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Zdzisław Kostka, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo stwierdzenie, że obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z obowiązującymi przepisami, jest wystarczające do nakazania jego przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., czy też konieczne jest dodatkowe wykazanie, że obiekt ten powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia?Ratio decidendi
Do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: wybudowanie obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy ORAZ spowodowanie lub możliwość spowodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Samo stwierdzenie niezgodności z przepisami nie jest wystarczające.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki garażu wybudowanego przez skarżących. Organy nadzoru budowlanego uznały, że garaż został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i znajduje się w niebezpiecznej bliskości gazociągu wysokiego ciśnienia, co stanowiło podstawę do nakazu rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżących, podzielając stanowisko organów. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 września 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Paweł Groński /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. G., M. G. i M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 783/13 w sprawie ze skargi E. G., M. G. i M. G. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łańcucie z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...]; 2. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie solidarnie na rzecz E. G., M. G. i M. G. kwotę 1300 (tysiąc trzysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt lI SA/Rz 783/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę E. G., M. G. i M. G. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu garażu.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łańcucie decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał E. G., M. G. i M. G. dokonać rozbiórki garażu o wymiarach 9,77 m x 7,32 m, usytuowanego na działkach nr [...] i [...] w K. Organ ustalił bowiem, że przez nieruchomości skarżących przebiega od 1960 r. gazociąg wysokiego ciśnienia DN 400 [...] o maksymalnym ciśnieniu roboczym wynoszącym 4,22 MPa, natomiast garaż znajduje się w odległości 5,70 m. od gazociągu, został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Tym samym zostały spełnione przesłanki przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego, określone w przepisie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podnieśli, że organ I instancji nie wykazał dostatecznie, że wystąpiły przesłanki do rozbiórki obiektu budowlanego o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a więc że garaż został wybudowany bez pozwolenia na budowę oraz że powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dowodów zgromadzonych przez organ I instancji, decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał E. G., M. G. i M. G. rozbiórkę garażu o wymiarach 9,78m x 7,58m (a nie 9,77 m x 7,32m).
Organ odwoławczy ustalił, że sporny obiekt budowlany to murowany, parterowy budynek o funkcji garażu, przykryty dachem dwuspadowym krytym blachą trapezową powlekaną. Posiada dwa pomieszczenia garażowe, a w jednym z nich (od strony wschodniej) jest kanał rewizyjny przykryty deskami. Budynek jest wyposażony w instalację elektryczną i centralnego ogrzewania. Pomieszczenia budynku są wentylowane poprzez dwa otwory w suficie i wywiewki wentylacyjne, dach jest wyposażony w rynny i rury spustowe z odprowadzeniem wody. Wysunięta część dachu od strony zachodniej konstrukcji drewnianej jest oparta na czterech stalowych słupkach o średnicy 8 cm wspartych na betonowym murku. Odległość od osi stalowych słupków do ściany budynku garażu wynosi 2,50 m. Budynek garażu posiada wymiary zewnętrzne 9,78m x 7,58m. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, zgodnie z którymi skarżący nie posiadają pozwolenia na budowę garażu. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że skarżący dysponują jedynie decyzją Naczelnika Gminy w Łańcucie z dnia [...] maja 1980 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-składowego o wym. 25,0 x 6,50 m na nieruchomości nr [...]. W załączniku do tej decyzji nie ma informacji o istnieniu spornego garażu, a zatem należy przyjąć, że został on wybudowany po [...] maja 1980 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w § 44 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistycznego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.).
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że sporny obiekt budowlany został wybudowany z naruszeniem rozporządzenia Ministra Górnictwa z 18 sierpnia 1978 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 21, poz. 94) oraz tzw. normy branżowej nr BN-71/8976-31 pt. "Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi", ustanowionej przez Ministra Górnictwa i Energetyki dnia 18 marca 1971 r. i obowiązującej w zakresie projektowania i budowy od dnia 1 października 1971r. do 31 marca 1981 r. (Mon. Pol. Nr 30/1971, poz. 193). Zdaniem Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie normy branżowe ustanowione i ogłoszone zgodnie z ustawą z dnia 27 listopada 1961 r. o normalizacji (Dz.U. Nr 53, poz. 298 ze zm.) stanowiły część porządku prawnego, od których można było odstąpić jedynie w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym w drodze decyzji organu, który normę ustanowił. Powołane rozporządzenie nie precyzowało wymaganych minimalnych odległości gazociągów od obiektów terenowych (m. in. obiektów budowlanych) zapewniających bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz warunków jakie powinny być zachowane w stosunku do obiektów terenowych, ale treścią § 5 odsyłało w tej kwestii do przepisów odrębnych tj. norm branżowych.
Według powołanej normy podstawowa odległość bezpieczna (mierzona w płaszczyźnie poziomej między obrysem obiektu terenowego, a osią gazociągu) oddzielnie stojących budynków niemieszkalnych od gazociągu o średnicy 300 - 500 mm i ciśnieniu powyżej 2,5 do 6,4 MPa powinna wynosić 25m. Natomiast zmniejszone odległości bezpieczne obowiązujące wyłącznie dla gazociągów mających specjalne zabezpieczenia w zależności od zastosowanych zabezpieczeń specjalnych przy ciśnieniu nominalnym 2,5 do 6,4 MPa wynoszą przy zabezpieczeniu gazociągu o oznaczeniu Z1, Z2, Z3 -15 m, natomiast przy zabezpieczeniu Z4 -10 m.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że sporna budowla powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Według organu usytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w normie branżowej Nr BN-71/8976-31 powoduje "automatyczne" zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Na poparcie tego stanowiska organ powołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012r. sygn. akt II OSK 1467/11 i z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1971/11.
Wynika z tego, że skoro usytuowanie spornego garażu jest niezgodne z obowiązującymi podczas jego budowy przepisami oraz powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, to spełnione zostały przesłanki, rozbiórki tego obiektu budowlanego, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Sąd I instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie, że skarżący dopuścili się samowoli budowlanej i zostały spełnione przesłanki rozbiórki garażu, określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodził się również z organami, że konieczność zachowania odległości dotyczących sytuowania obiektów budowlanych od gazociągów wysokiego ciśnienia to konieczność zachowania warunków technicznych, które należy przestrzegać, a nie wykazywać np. realność zagrożenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zauważając, że powyższy pogląd jest sporny w orzecznictwie, przytoczył na jego poparcie wyroki NSA z dnia 11 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1467/11 i z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1971/11, zgodnie z którymi usytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w normach branżowych, w tym normie BN-71/8976-31 powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.
E. G., M. G. i M. G. zaskarżyli wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 783/11 w całości skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili zaskarżonemu wyrokowi:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię tj. art 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. Z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, poprzez uznanie, że do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wystarczające jest stwierdzenie, że został on wybudowany niezgodnie z obowiązującymi przepisami, a nie jest konieczne odrębne stwierdzenie, że obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia;
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez uznanie, ze organy prowadzące postępowanie nie naruszyły procedury mimo nie zebrania przez nie w całości materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczność oraz sprzeczności w uzasadnieniu wyroku, w szczególności co do spełnienia ustawowych przesłanek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący rozwinęli powyższe zarzuty. Zdaniem strony, uzasadnienie wyroku jest sprzecznie wewnętrzne w zakresie ustalenia przesłanek orzeczenia o rozbiórce obiektu budowlanego. Przepis art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. formułuje trzy przesłanki nakazu rozbiórki, z których jedna tj. niezgodność budowy z przepisami, musi wystąpić w każdym przypadku. Musi jej jednak towarzyszyć któraś z pozostałych dwóch przesłanek tj. spowodowanie zagrożenia dla ludzi lub mienia, aby orzeczenie nakazu rozbiórki było uzasadnione. Tymczasem z zaskarżonego wyroku wynika w jednym miejscu (s. 11 uzasadnienia), że sąd pierwszej instancji interpretuje ten przepis w taki sposób, że wystarczającym jest spełnienie jednej przesłanki - treść uzasadnienia wyroku sugeruje, że tą przesłanką jest niezgodność budowy z przepisami - w innym zaś, że naruszenie przepisów przy wznoszeniu obiektu budowlanego "skutkuje automatycznym uznaniem, iż dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia" (str. 10 wyroku, ostatni akapit.). Wynika z tego, że Sąd I instancji utożsamia w tym miejscu dwie przesłanki, tj. wybudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami oraz zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Tymczasem mamy do czynienia z dwoma niezależnymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby można było ten przepis zastosować i nakazać rozbiórkę obiektu. Gdyby zaś przyjąć stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaprezentowane z zaskarżonym wyroku, to trzeba by uznać, że część art 37 ust. 1 jest najzwyczajniej zbędna bo nie zawiera jakiejkolwiek treści normatywnej.
Zdaniem skarżących, konsekwencją powyższego naruszenia prawa było nieprowadzenie przez organ postepowania dowodowego dotyczącego istnienia zagrożenia dla ludzi lub mienia. Tej oceny zagrożenia organ powinien dokonać mając na uwadze, że na działce skarżących nr [...] w K. znajduje się budynek, w odległości znacznie mniejszej od gazociągu niż sporny garaż objęty nakazem rozbiórki, bo mniejszej nawet niż 2 metry. Zasadnym jest więc pytanie, czy istnienie innego budynku w znacznie większej odległości od gazociągu może istotnie wpłynąć na bezpieczeństwo ludzi lub mienia.
Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyrazili pogląd, że plany zagospodarowania terenu nie zawsze są zgodne z rzeczywistością, inwestorzy nie mieli obowiązku przechowywania ani pozwolenia na budowę ani innej dokumentacji związanej z procesem budowalnym. Obowiązek taki został wprowadzony dopiero 1 stycznia 1995r. przez art. 63 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Wywodzenie skutków niekorzystnych dla stron z niewykonania przez nich czynności (nieprzechowywania dokumentów), jeśli nie istniał prawny obowiązek ich dokonania, narusza nie tylko przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wskazane jako te, których naruszenie uzasadnia drugą podstawę kasacyjną, ale przede wszystkim zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez niego prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu ostatniego zarzutu skargi kasacyjnej strona skarżąca ponownie podkreśliła, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest wewnętrznie sprzeczne. Zdaniem skarżących Sąd I instancji nie uzasadnił dlatego przyjął, że "konieczność zachowania odległości dotyczących sytuowania obiektów budowlanych od gazociągów wysokiego ciśnienia to konieczność zachowania warunków technicznych, które należy przestrzegać a nie wykazywać np. realność zagrożenia". Jest to tym bardziej istotne, że jak wskazano wyżej, art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wyraźnie formułuje warunek zagrożenia dla ludzi lub mienia. Szczegółowe, wnikliwe a przy tym sformułowane w sposób jasny i spójny uzasadnienie wyroku jest szczególnie istotne w przypadku spraw, które dotyczą rozbiórki obiektu budowlanego.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie oraz [...] S.A. Oddział w T. nie skorzystali z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi.
Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, albowiem usprawiedliwiony jest podstawowy zarzut w niej zawarty tj. naruszenia prawa materialnego w postaci art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, sprowadzający się do błędnej wykładni powołanych przepisów polegających na uznaniu, że do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wystarczające jest stwierdzenie, że został on wybudowany niezgodnie z obowiązującymi przepisami bez konieczności jednoznacznego ustalenia, że obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia.
Przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie przepisami w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt lub jego część powoduje lub w razie wybudowania spowodowałaby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Z treści powołanego przepisu wynika, że warunkiem zastosowania przez organ administracji instytucji przymusowej rozbiórki obiektu przewidzianej art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek to jest wybudowanie obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz powodowanie lub w razie wybudowania spowodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, zaś brak kumulatywności zaistnienia tych przesłanek nie pozwala na zastosowanie przymusowej rozbiórki obiektu (por. też wyrok NSA z 9 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1268/05). W ocenie NSA sam fakt stwierdzenia niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami nie może stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., albowiem konieczne jest również dokonane przez organy administracji jednoznaczne ustalenie, że budowa obiektu spowodowała powstanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie wspomnianego niebezpieczeństwa musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości i znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Innymi słowy organy nadzoru budowlanego, prowadzące postępowanie w sprawie samowoli budowlanej w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. muszą dokonać jednoznacznego ustalenia, że wybudowanie obiektu spowodowało realne wystąpienie przesłanki, o której mowa w art 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, co uniemożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie określonym w art. 40 tej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w niniejszej sprawie nie podzielił kategorycznego poglądu, zaakceptowanego w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wskazującego, że już sam fakt usytuowania obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w normach branżowych, w tym normie BN-71/8976-31 powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Konieczne jest bowiem przeprowadzenie odpowiedniego postępowania w tym zakresie dla wykazania realności zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a zatem spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej przyjęcie stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku prowadziłoby do uznania, że do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wystarczające jest ustalenie sprzeczności jego budowy z przepisami obowiązującymi w dacie tej budowy co czyni pozostałą część art 37 ust. 1 zbędną, pomimo zawartych w nim wyraźnie określonych przesłanek.
W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2013 r., znak: [...] oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łańcucie z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie rozbiórki spornego garażu zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] położonych w K., iż do nałożenia nakazu rozbiórki w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. wystarczy stwierdzenie, że sporny obiekt został zbudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy, bez konieczności ustalenia, czy jego wybudowanie powoduje zagrożenie dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W związku z powyższym należało uwzględnić skargę kasacyjną i uchylić zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jako wydany z naruszeniem prawa materialnego w postaci błędnej wykładni art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łańcucie z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...]. Przedmiotem postepowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego jest w niniejszej sprawie garaż usytuowany na działkach nr [...] i [...] w K. Poza sporem jest, że przez nieruchomości skarżących przebiega od 1960 r. gazociąg wysokiego ciśnienia DN 400 [...] o maksymalnym ciśnieniu roboczym wynoszącym 4,22 MPa, który znajduje się w odległości 5,70 m. od garażu. Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły natomiast odpowiedniego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy sporny obiekt powoduje zagrożenie dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Takie ustalenia i dokonanie odpowiedniej oceny są tymczasem niezbędne dla zgodnego z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie ewentualnej rozbiórki lub możliwości legalizacji spornego obiektu budowlanego w trybie określonym w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Podkreślenia dodatkowo wymaga, że dla rozstrzygnięcia problemu wystąpienia przesłanek, o których mowa w art 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. konieczne jest ustalenie, czy ewentualne zagrożenie dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia ma charakter aktualny. Jakkolwiek bowiem w art 37 ust. 1 Prawa budowlanego ustawodawca wskazuje na przesłankę niezgodności z przepisami obowiązującymi w okresie budowy obiektu, to ewentualne zagrożenie dla ludzi lub mienia musi występować obecnie, w dacie rozstrzygania przedmiotowego problemu przez organy nadzoru budowlanego. Ma to szczególne znaczenie przy uwzględnieniu zarówno zmiany powszechnie obowiązujących przepisów regulujących bezpieczne odległości sieci gazowych od zabudowy, jaka dokonała się od czasu budowy spornego garażu, jak też możliwości technicznych zabezpieczenia istniejącego gazociągu przez operatora przed ewentualnym negatywnym wpływem istniejącego garażu.
Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 193 tej ustawy, orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło