I SA/Wa 699/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-22
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Dariusz Pirogowicz, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli od jej wydania upłynęło ponad 10 lat?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności po upływie 10-letniego terminu. Nawet jeśli decyzja została wydana przez niewłaściwy organ, brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, gdyż wady postępowania nie były oczywiste i nie wpływały na treść decyzji zgodną z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji Naczelnika Dzielnicy z 1978 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. Skarżący zarzucali m.in. rażące naruszenie prawa, nieprawidłowe ustalenia faktyczne dotyczące podmiotu władającego nieruchomością oraz skierowanie decyzji do osób zmarłych. Sąd rozpoznał sprawę w kontekście przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi G. A. i A. W. – kuratora spadku po I. A., W.A., A. W., J. A., L. S. i S. A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1978 r. nr [...], orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] i [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1978 r. nr [...] orzeczono o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości objętej księga wieczystą [...] obręb [...], oznaczonej [...] oraz księgą wieczystą [...] obręb [...] , oznaczonej jako [...], położonej w K. przy ul. [...] i [...], stanowiącej współwłasność I. A. , W. A. , A. W. , J. A. , L. A. , M. A. i S. A .
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wystąpił G. A.
( następca prawy po M. A. vel M. A.) .
Decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1978 r. nr [...], orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] i [...]. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że kwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi samoistną przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Jednocześnie organ nadzoru podniósł , że analiza materiału dowodowego nie dała podstaw do stwierdzenia, iż kwestionowane orzeczenie dotknięte jest wadą rażącego naruszenia prawa wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa .
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił G. A. , M. S. – kurator spadku po I. A. , W. A. , A. W. , J. A. , L. S. z d. A. i S. A. , Prezydent Miasta K. oraz K.S.( poprzednio M.) .
Ponownie rozpoznając sprawę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że ocena kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji z dnia [...] marca 1978r. została oparta na wszelkim możliwym do odszukania po 30 latach materiale dowodowym. Powyższe potwierdzają kwerendy przeprowadzone w Archiwum Państwowym w K. , Archiwum Urzędu Miasta K. oraz archiwum [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], które zakończyły się wynikiem negatywnym.
Organ uznał za prawidłowe ustalenia wskazane w decyzji z dnia [...] sierpnia 2011r., że poprzedni właściciele nieruchomości utracili jej posiadanie w związku z wojną rozpoczętą w dniu 1 września 1939 r., zaś po zakończeniu wojny przedmiotowa nieruchomość stanowiła mienie opuszczone. Powyższe potwierdzają nadesłane przez wnioskodawców akty zgonów : zmarłych w dniu [...] maja 1945 r. S. A., W. A. , J. A. i L. A. , zmarłej [...] stycznia 1944 r. w [...] A. A. , zmarłego [...] stycznia 1968 r. w [...] M. A. ( przebywającego tam od 1943 r.) . Ten fakt potwierdza również akt zgonu I. A. , zmarłego w [...].
Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika również , aby władanie przedmiotową nieruchomością przysługiwało innym podmiotom , niż państwowym jednostkom organizacyjnym wskazanym w decyzji z dnia [...] marca 1978 r. Nawet wydanie ewentualnego postanowienia sądu powszechnego w sprawie o sygn. akt [...] o przywrócenie posiadania ( którego to dokumentu nie przedstawiono organowi, a na które powołuje się pełnomocnik wnioskodawcy ) nie przesądza o przywróceniu faktycznego posiadania ani byłym współwłaścicielom, ani innym podmiotom wskazanym w powołanym postanowieniu. W związku z powyższym organ uznał, że nie można uznać zasadności zarzutu dotyczącego nie wyjaśnienia , kto władał przedmiotową nieruchomością w datach istotnych w świetle przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. 1958 r. nr 11 poz. 37 ). Ponadto organ wskazał, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 1978 r. wyraźnie wskazano, że zajęcie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa i dalsze jej władanie nastąpiło bez podstawy prawnej , zaś materiał dowodowy sprawy nie wskazuje , aby stwierdzenie to nie było zgodne z prawdą. Organ uznał również ( uzasadniając to szeroko ), dlaczego nie można przyjąć, że objęcie przedmiotowej nieruchomości nie nastąpiło na podstawie rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 9 czerwca 1959 r. w sprawie przejmowania budynków w zarząd państwowy oraz na podstawie dekretu z dnia 28 stycznia 1947 r. o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych.
Za niezasadne organ uznał również stanowisko skarżących , zgodnie z którym za inne mienie można uznać jedynie maszyny i urządzenia oraz materiał do produkcji . Ograniczenia pojęcia innego mienia wyłącznie do ww. składników nie znajduje uzasadnienia w treści ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., w szczególności z uwagi na treść art. 18 ustawy.
Wreszcie za niezasadny organ uznał zarzut dotyczący skierowania decyzji do osób zmarłych , a tym samym rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Celem decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] było skierowanie decyzji stwierdzającej przejęcie własności przedmiotowej nieruchomości m.in. do wszystkich ówczesnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości , o czym świadczy fakt wywieszenia decyzji na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń , a nie do osób ujawnionych w księdze wieczystej jako jej współwłaściciele. Wskazanie właścicieli ujawnionych w księdze wieczystej stanowiło jedynie określenie przedmiotu tj. nieruchomości , której dotyczyła kwestionowana decyzja .
Odnosząc się do zarzutów odwołania podniesionych przez Prezydenta Miasta K., organ nadzoru wskazał, że zgodnie z § 1 pkt 11 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 1974 r. ( Dz. U. z 1974 r. , nr 22 , poz. 131) w sprawie przekazania niektórych sprawa z zakresu właściwości organów administracji państwowej wyższego stopnia do właściwości organów niższego stopnia , uprawnienia do wydawania decyzji w przedmiocie stwierdzenia przejścia na własność Państwa innego mienia w trybie art. 17 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. przeszły z zakresu działania właściwych ministrów do kompetencji właściwych miejscowo wojewodów. Natomiast skoro miasto K. , wydzielone z województwa stanowiło , zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych ( Dz. U. 1975 , Nr 16 poz. 91 ) w zw. z art. 44 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1958 r. o radach narodowych ( Dz. U. 1075 , nr 26 , poz. 139 ), osobne województwo miejskie, w którym organem stopnia wojewódzkiego był Prezydent [...], to za organ stopnia wojewódzkiego , uprawniony do wydawania w I instancji orzeczeń deklaratoryjnych określonych w ustawie z dnia 25 lutego 1958 r. , nie można uznać Naczelnika Dzielnicy [...]. Tym samym kwestionowana decyzja z dnia [...] marca 1978 r. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi samodzielna przesłankę do stwierdzenia nieważności określoną w art. 156 §1 pkt 1 kpa . Mając na uwadze , że kwestionowana decyzja uprawomocniła się z dniem 12 kwietnia 1988 r., organ stwierdził, że upłynął 10- letni termin określony w art. 156 §2 kpa , co uniemożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1978 r.
Mając na uwadze powyższe, organ nadzoru uznał, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r. jest prawidłowa,
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. A. oraz kurator spadku nieobjętego po I. A. , W. A. , A. W. , J.A. , L. S. z d. A. i S. A. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji , w złożonej skardze zarzucili :
1) naruszenie art. 156 §1 pkt 2 kpa w zw. z art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod przymusowy zarządem państwowym poprzez przyjęcie , że nieruchomości objęte księgami wieczystymi: [...] obręb [...], oznaczonej [...] oraz [...] obręb [...] , oznaczonej jako [...], położonej w K. przy ul. [...] i [...], stanowiły inne mienie oraz pozostawały w faktycznym władaniu Skarbu Państwa bez podstawy prawnej i w związku z tym podlegały przejęciu na podstawie przepisów ww. ustawy;
2) naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez nie odniesienie się do zarzutu, że nieruchomość będąca przedmiotem decyzji została przejęta na podstawie okólnika Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 1950 r. , o przejmowaniu przez Zarząd Nieruchomości Miejskich w czasową administrację nieruchomości opuszczonych po wojnie;
3) naruszenie art. 7,77, oraz 107 kpa poprzez niepoczynienie ustaleń faktycznych dotyczących podmiotu władającego nieruchomością w dacie istotnej dla oceny prawidłowości decyzji oraz nieprawidłowe przyjęcie domniemania, że był to ten sam podmiot , który władał nieruchomością w 1978 r. ;
4) naruszenia art. 156 §1 pkt 2 kpa w zw. z art. 28 kpa poprzez ich niezastosowanie w sytuacji skierowania decyzji do osób zmarłych ;
5) naruszenie art. 156 §1 pkt 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że nie narusza rażąco prawa decyzja, w której nie oznaczono adresata.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jak również utrzymana przez nią w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2011 r. nie naruszają prawa.
Postępowanie zakończone zakwestionowaną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a., a jego przedmiotem była decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1978 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] i [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ nadzoru uznał, że ww. rozstrzygnięcie zostało wydane przez niewłaściwy organ, a zatem z naruszeniem przepisów o właściwości. To spowodowało stwierdzenie przez organ nadzoru, że kwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa. Ocenę Ministra skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i uczynione w tym zakresie ustalenia oraz ocenę prawną i przyjmuje jako własne .
W przedmiotowej sprawie nie jest jedna kwestionowane rozstrzygnięcia organu nadzoru w przedmiocie wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] marca 1978 r. z naruszeniem przepisów o właściwości. Skarżący nie zgadzają się natomiast z ustaleniami organu dotyczącymi nie stwierdzenia wystąpienia przesłanek rażącego naruszenia prawa określonych w art. 156 §1 pkt 2 kpa .
Podkreślić należy, iż Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej orzekał w ramach postępowania nadzwyczajnego tj. nieważnościowego. Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest wyłącznie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi dotknięta jest którąkolwiek z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 kpa i czy nie zachodzą przesłanki negatywne dla stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w powołanym przepisie. Zakres postępowania nieważnościowego obrazowo określił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lutego 2006 r. (sygn. akt II OSK 490/05) wyrażając pogląd, iż "w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste (widoczne gołym okiem), a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań". W przedmiotowej sprawie zatem organ nie był zobowiązany do ustalenia oceny czy w dacie przejęcia opisanej nieruchomości na własność Państwa spełnione zostały ustawowe przesłanki opisane w art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod przymusowym zarządem państwowym (jak musiałby to uczynić w postępowaniu zwykłym), lecz jedynie do tego czy będąca przedmiotem postępowania decyzja z dnia [...] marca 1978 r. rażąco narusza prawo . Na wstępie rozważań celowym będzie przytoczenie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. W myśl przepisu art. 2 ustawy przedsiębiorstwa pozostające w dniu wejścia w życie ustawy (8 marca 1958 r.) pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. P. P. Nr 21, póz. 67 z późniejszymi zmianami), przechodzą z mocy prawa na własność Państwa, chyba że nastąpi ich zwrot w trybie określonym w niniejszej ustawie. Zgodnie z przepisem art.17 ustawy jej postanowienia stosuje się również do:
1) zakładów elektrycznych, objętych w zarząd na podstawie art. 6 i 7 ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej (Dz. U. Nr 52, póz. 271),
2) a) przedsiębiorstw,
b) innego mienia,
których władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. i które pozostają w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że to władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych, aniżeli wymienione w art. 1 lub pkt 1 niniejszego artykułu.
Zatem zgodnie z treścią tego przepisu, przejście na własność Państwa przedsiębiorstw i innego mienia, o których mowa w art. 17 pkt 2 lit b ustawy z 1958 roku, uzależniono od sprawowania władania bez żadnego tytułu prawnego do przedmiotowego mienia. Zastosowania tego przepisu możliwe było bowiem do tych przedsiębiorstw i innego mienia, których objęcie przez państwowe jednostki organizacyjne i dalsze nimi władanie nie było oparte ani na umowie, ani na akcie (zarządzeniu lub orzeczeniu) właściwej władzy. Przepis art. 17 pkt 2 ustawy z 1958 r. miał zastosowanie tylko do tych przedsiębiorstw i innego mienia, które w okresie do dnia 31 grudnia 1954 roku zostały objęte bez tytułu prawnego przez państwowe jednostki organizacyjne i od chwili objęcia przez te jednostki pozostawały w ich władaniu bez żadnego tytułu prawnego, aż do dnia wejścia w życie ustawy. Zatem spór niniejszej sprawie sprowadzał się m.in. do stwierdzenia czy dawni współwłaściciele utracili władanie omawianą nieruchomością w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r., poprzez objęcie tego mienia bez tytułu prawnego przez państwową jednostkę organizacyjną.
W ocenie Sądu Minister prawidłowo uznał, iż oceniane w postępowaniu nieważnościowym orzeczenie Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1978 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] i [...], nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i brak było podstaw do stwierdzenia jego nieważności w trybie 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z przeprowadzonego przez organ szczegółowego postępowania administracyjnego wynika, iż byli współwłaściciele utracili jej posiadanie w związku z wojną rozpoczętą 1 września 1939 r., a po wojnie nieruchomość stanowiła mienie opuszczone. Jak słusznie podkreślił Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej fakt ten potwierdzają pośrednio akty zgonów byłych współwłaścicieli. Poza tym należy zauważyć , że brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących , że państwowa jednostka organizacyjna jaką była D. [...] a następnie P. [...] władała przedmiotową nieruchomością na podstawie tytułu prawnego. Dokumentami, potwierdzającymi tytuł prawny w dacie wejścia w życie ww. ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, byłaby np. wiążąca strony umowa najmu zawarta z właścicielem lub osobą przez niego uprawnioną . Dowodów takich jednak strona skarżąca nie przedłożyła. Ponadto z uzasadnienia samej decyzji z dnia [...] marca 1978 r. wynika , że władanie przedmiotową nieruchomością przez państwową jednostkę organizacyjna miało miejsce bez podstawy ( str. 2 decyzji). Natomiast podane przez skarżących akty prawne , które miałyby stanowić podstawę prawną władania przez państwową jednostkę organizacyjną (rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 9 czerwca 1959 r. w sprawie przejmowania budynków w zarząd państwowy, dekret z dnia 28 stycznia 1947 r. o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych oraz okólnik Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 1950 r. , o przejmowaniu przez Zarząd Nieruchomości Miejskich w czasową administrację nieruchomości opuszczonych po wojnie ) oparte jest jedynie na przypuszczeniach i nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym . Powyższe uprawnia wniosek, iż władający nieruchomością, czynił to bezumownie co najmniej od maja 1945r.
Zdaniem Sądu trafny jest również pogląd zaprezentowany przez organ orzekający, iż przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. odnosiły się nie tylko do majątku podlegającego objęciu w zarząd państwowy na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r., ale również do innego mienia, w tym mienia ruchomego, nieruchomości lub ich części. Z powyższego wynika, że art.17 pkt 2 b) ustawy odnosi się do każdego mienia, jeżeli władanie nim osoby uprawnione utraciły w okresie do 31 grudnia 1954 r. oraz w dniu 8 marca 1958 r. (wejście w życie ustawy) mienie to pozostawało w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych bez jakiegokolwiek tytułu prawnego.
Skoro zaś zakresem tego ostatniego przepisu objęte zostało "inne mienie", czyli każde, o ile tylko władanie nim osoby uprawnione utraciły w okresie do 31 grudnia 1954 r. oraz w dniu 8 marca 1958 r. mienie to pozostawało w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych bez jakiegokolwiek tytułu prawnego, oznacza to, że wymieniona w art.19 ust.1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. nr 11 póz. 37) kategoria mienia: "własność osobista" użyta została tylko dla odróżnienia tego mienia od mienia będącego "zakładami elektrycznymi" i "przedsiębiorstwami" (art.17 pkt 1 i pkt 2 a) (por. wyrok SN z dnia 2 lutego 1960 r., sygn. akt IV CR 1031/59, ONSC 1962/1/9; wyrok SN z dnia 9 lutego 1961 r., sygn. akt I CR 578/59, OSNC 1963/1/9).
Za niezasadny należy również uznać zarzut skierowania decyzji do osoby nieżyjącej. Decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 1978 r. została skierowana nie do przedwojennych właścicieli nieruchomości , wpisanych do księgi wieczystej . I. A., W. A. , A. W. , J. A. , L. A. , S. A. i M. A. zostali wymieniony w treści decyzji nie jako osoby, do których decyzja została skierowana , lecz jedynie jako osoby , które w księdze wieczystej są ujawnione jako współwłaścicieli. Nie można zatem uznać, jak zarzucono w skardze, że decyzja została skierowana do osoby nieżyjącej.
Na koniec należy wskazać , że wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, polega zwykle na naruszeniu norm materialnoprawnych i dotyczy ukształtowanego w wyniku wydania decyzji stanu prawnego, jako elementu przedmiotowego lub podmiotowego. Przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji może stanowić także rażące naruszenie przepisów postępowania, do których należą zarówno tzw. zasady ogólne, jak i przepisy o postępowaniu dowodowym. Jednakże wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a nie w poprzedzającym jej wydanie postępowaniu. Z reguły wada taka spowodowana jest rażącym naruszeniem przepisu prawa materialnego. Natomiast nawet rażące naruszenie przepisów postępowania nie będzie skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2009r. sygn. akt I FSK 731/08; Lex nr 552172). Z treści kwestionowanej decyzji wynika , że została doręczona m.in. Urzędowi Miasta K. i P. [...]. Jak już wyżej wskazano, przepis art. 156 § 1 k.p.a. nakłada na organ obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że naruszenie to miało charakter rażący. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności decyzji dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. O ile z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia nie tylko przy naruszeniu przepisów prawa materialnego, ale - w wyjątkowych sytuacjach - również przy naruszeniu przepisów prawa procesowego, to należy podkreślić, że rażące naruszenie przepisów postępowania wiąże się z oczywistym niezastosowaniem lub nieprawidłowym zastosowaniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, z wyjątkiem naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania (vide wyrok NSA z 25 kwietnia 2007r. I OSK 790/06). Z tych względów sąd uznał za nie zasadny zarzut skargi dotyczący nie oznaczenia adresata w kwestionowanej decyzji
Z ustaleń poczynionych przez organ nadzorczy wynika, że nie zachowały się kompletne akta sprawy zakończonej wydaniem przez Naczelnika Dzielnicy [...] kwestionowanego w sprawie orzeczenia. Nie można jednak, zdaniem Sądu, wywodzić na tej podstawie, że postępowanie zakończone wydaniem ww. orzeczenia jest dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkrt 2 k.p.a.), tym bardziej, że zgromadzone w sprawie dokumenty archiwalne nie pozwalają na przyjęcie, że postępowanie przeprowadzone przez organ w stopniu rażącym narusza prawo . Z powyższych względów orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło