I OSK 888/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-18

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Joanna Banasiewicz, Jerzy Bortkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B, orzeczony wyrokiem sądu karnego, stanowi przeszkodę do wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C i D osobie, która już posiadała uprawnienia do tych kategorii i ubiega się o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku ze zmianą danych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B, orzeczony wyrokiem sądu karnego, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, stanowi podstawę do odmowy wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C i D, nawet jeśli osoba ubiega się o nowy dokument w związku ze zmianą danych, a nie o wydanie uprawnień po raz pierwszy. Sąd podkreślił, że celem przepisu jest niedopuszczanie do ruchu drogowego osób zagrażających bezpieczeństwu, a interpretacja ta jest zgodna z dominującym orzecznictwem sądów administracyjnych.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. został objęty zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii A i B na okres 1 roku na mocy wyroku sądu karnego. Po cofnięciu mu uprawnień do kategorii A i B, zwrócił się do starosty o wydanie nowego prawa jazdy w zakresie kategorii C i D, argumentując zmianą danych. Starosta odmówił wydania prawa jazdy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 639/13 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 639/13, w pkt I. oddalił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy; w pkt II. przyznał wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie oznaczonej sygn. akt II K 2062/12 Sąd Rejonowy w Głogowie II Wydział Karny orzekł wobec J. B. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem pojazdów mechanicznych określonych w kategorii C, D w ruchu lądowym na okres 1 roku, zaliczając na poczet orzeczonego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 30 listopada 2012 r. do dnia 11 stycznia 2012 r. Sąd przesłał Staroście Górowskiemu odpis prawomocnego wyroku celem wykonania. Pismem z dnia 20 lutego 2013 r. Starosta zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w związku z wyrokiem Sądu. W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], Starosta cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B. Wnioskiem z dnia 7 marca 2013 r. skarżący zwrócił się do Starosty o wydanie wtórnika prawa jazdy w związku ze zmianą danych: z posiadanych kategorii A, B, C, D na kategorie C, D. Po otrzymaniu tego wniosku Starosta pismem z dnia 22 marca 2013 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C, D. Starosta Górowski decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), odmówił wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C, D. W uzasadnieniu organ wskazał, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w przypadku osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1, D nie może ono być wydane w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujących uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B. W związku z tym, że wyrokiem Sądu skarżący został pozbawiony prawa jazdy kategorii A, B na okres 1 roku – zatem do czasu upływu orzeczonego zakazu nie może ubiegać się o wydanie prawa jazdy kategorii C, D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy, po rozpatrzeniu odwołania J. B. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podnosząc, że wyrok w sprawie karnej został wydany przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami, wobec czego w postępowaniu administracyjnym naruszono zasadę nie działania prawa wstecz. W piśmie procesowym reprezentujący skarżącego radca prawny ustanowiony z urzędu zarzucił naruszenie art. 15 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, orzekającej w przedmiocie wniosku o wydanie prawa jazdy, pomimo że żądanie skarżącego dotyczyło wydania wtórnika prawa jazdy i o takim też żądaniu rozstrzygał organ drugiej instancji, a zatem naruszone zostało prawo strony do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jej sprawy administracyjnej w administracyjnym toku instancji. W tej sytuacji organ powinien zastosować art. 138 § 2 k.p.a. Zarzucono także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Podniesiono, że w sprawie naruszony został art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Wskazano, że stanowisko organów obydwu instancji o niedopuszczalności wydania nowego dokumentu prawa jazdy w zakresie posiadanych przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C i D, ze względu na orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B, jest błędne. Przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie zrównują bowiem osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy (o uprawnienie, którego nie posiadają) oraz osoby ubiegającej się o wtórnik, nowy dokument (w związku ze zmianą danych), czy też o zwrot dokumentu. Skoro tak, to nie ma – w ocenie skarżącego – podstaw do stosowania wobec tych ostatnich wymogów określonych w szczególności w art. 12 ustawy. Przyjęcie przeciwnej wykładni prowadziłoby do niewykonalności wyroku sądu karnego, byłoby równoznaczne z niedopuszczalnym rozszerzeniem sankcji karnej oraz pozbawieniem skarżącego słusznie nabytych i celowo pozostawionych mu przez sąd karny uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii C i D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 639/13, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę. Sąd podniósł, że skarżący domagał się wydania prawa jazdy kategorii C, D w związku zatrzymaniem dokumentu prawa jazdy (obejmującego kategorie A, B, C, D) wobec popełnienia przez niego przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego – kierowania samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości. Prawomocnym wyrokiem za ten czyn sąd karny orzekł o zastosowaniu środka karnego z art. 42 § 2 k.k. w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów mechanicznych określonych w kategorii C, D w ruchu lądowym na okres jednego roku. Sąd karny orzekł względem skarżącego zakaz prowadzenia tylko dla pewnej kategorii pojazdów, mimo że skarżący posiada także prawo jazdy kat. C i D, co oznacza w stosunku do osoby skarżącego sądowy zakaz kierowania pojazdami kat. A i B. W świetle art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, według zaś ust. 2 pkt 2 – przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C, D, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Sąd stwierdził więc, że ustęp 1 pkt 2 art. 12 ustawy o kierujących pojazdami ustanawia zakaz wydawania prawa jazdy co do kategorii prawa jazdy objętej zakazem sądowym, natomiast ustęp 2 pkt 2 art. 12 powołanej ustawy rozszerza ten zakaz na inne kategorie prawa jazdy. Sąd podniósł, że abstrahując od kwestii wykonania wyroku wydanego w postępowaniu karnym, co jest odrębnym zagadnieniem, sądownie orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B wiąże bezsprzecznie właściwego starostę również w zakresie, jaki został określony przez unormowania ustawy o kierujących pojazdami, czyli z woli ustawodawcy, na mocy art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, starosta jest zobligowany w takim przypadku do niewydawania prawa jazdy także co do kategorii C, D, w czasie trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Przepis ten, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, ma zastosowanie zarówno do kierowców ubiegających się po raz pierwszy o prawo jazdy danej kategorii, innej niż kat. B, w czasie trwania zakazu, jak i do kierowców posiadających już takie uprawnienia, wstrzymując możliwość ich wykonywania na czas trwania zakazu sądowego, orzeczonego co do pojazdów kategorii B. Podzielając to stanowisko Sąd I instancji stwierdził, że inne rozumienie tego przepisu doprowadziłoby do sytuacji, w której osoby nieposiadające w dacie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, prawa jazdy innej kategorii, nie mogły się ubiegać o wydanie prawa jazdy i kierować pojazdami np. kategorii C, D, kiedy osoby posiadające już takie uprawnienia w dacie orzeczonego zakazu mogłyby je swobodnie wykonywać. Oznaczałoby to nierówne traktowanie sprawców, którym orzeczono sądownie taki sam zakaz, a także byłoby to sprzeczne z celem przyjętych rozwiązań prawnych jakim jest niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które swoim postępowaniem poprzez prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. Sąd nie podzielił więc odmiennej linii orzeczniczej zaprezentowanej w wyrokach powołanych przez stronę skarżącą. Zdaniem Sądu zarzut, że organ I instancji orzekł o odmowie wydania prawa jazdy zamiast wprost o jego wtórniku nie ma istotnego znaczenia, albowiem oczywiste jest, że aby otrzymać wtórnik prawa jazdy najpierw trzeba się legitymować uprawnieniem do wydania urzędowego dokumentu prawa jazdy. Ponadto Sąd zauważył, że przesłanki do wydania wtórnika prawa jazdy są inne i nie zostały w ogóle w sprawie spełnione, co przeanalizował prawidłowo organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji, przywołując trafnie przepisy art. 18 ustawy o kierujących pojazdami, a także § 8 ust. 1 pkt 3 oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2012 r. poz. 1005 ze zm.). Orzeczenie o środku karnym z art. 42 § 2 k.k. nie może być poczytane za "zmianę danych" dokumentu prawa jazdy. Sąd wskazał, że zakaz wynikający z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami dotyczy nie tylko wydania prawa jazdy, ale także wszystkich innych czynności organu, których skutkiem byłoby uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami w okresie i zakresie wynikającym z sądowego zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii. Zdaniem Sądu nie doszło zatem do zmiany żądania strony lub braku tożsamości sprawy administracyjnej w administracyjnym toku instancji. W ocenie Sądu, wobec prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, nie może być także mowy o naruszeniu art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd stwierdził, że w sprawie nie naruszono art. 15 i art. 138 § 2 k.p.a. Nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez nieuzasadnienie zarzutu odwołania dotyczącego zagadnień intertemporalnych. Sąd podniósł, że z przepisów przejściowych, w szczególności z brzmienia art. 139 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami nie można wywieść, aby w stosunku do osoby, co do której przed dniem wejścia w życie tej ustawy zapadł prawomocny wyrok sądu karnego orzekający środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie mogła być objęta zakresem przedmiotowym przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tej ustawy. Ponadto Sąd zauważył, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się na wniosek skarżącego złożony już pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o kierujących pojazdami. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 639/13, skargę kasacyjną wniósł J. B., reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zaskarżając wyrok w zakresie pkt I, to jest w części, w której Sąd orzekł o oddaleniu skargi. Zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1) art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami przez jego niezastosowanie, co było wynikiem błędnej kwalifikacji żądania skarżącego jako żądania wydania prawa jazdy, nie zaś żądania wydania nowego dokumentu w związku ze zmianą stanu faktycznego wymagającą zmiany danych zawartych w dokumencie; 2) art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o kierujących pojazdami przez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że orzeczenie przez sąd karny środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii nie wypełnia przesłanki zmiany danych, zawartych w dokumencie prawa jazdy i nie daje podstawy do wydania nowego dokumentu prawa jazdy w odniesieniu do kategorii nieobjętych zakazem sądu karnego, co skutkowało błędnym niezastosowaniem tego przepisu; 3) art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezasadne zastosowanie, tj. przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie w stosunku do osób posiadających już uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii C i D, a ubiegających się jedynie o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy (lub wtórnika) w związku ze zmianą danych w dotychczasowym dokumencie (wynikającą z zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie A i B); 4) art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami przez błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że przepis ten dotyczy zarówno osób ubiegających się o nadanie uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii (wydanie prawa jazdy "po raz pierwszy"), jak i w stosunku do osób posiadających już uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii i ubiegających się jedynie o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy/wtórnika prawa jazdy; 5) art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 42 § 2 Kodeksu karnego oraz art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego przez błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że odmowa wydania prawa jazdy kategorii C i D osobie, w stosunku do której sąd karny orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych w kategorii C i D nie stanowi niedopuszczalnego rozszerzenia decyzją administracyjną sankcji karnej orzeczonej wyrokiem sądu karnego oraz naruszenia konstytucyjnej pozycji sądów i zasady ne bis in idem; 6) art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 2 Konstytucji RP, przez błędną wykładnię, tj., przyjęcie, że odmowa wydania prawa jazdy kategorii C i D osobie, w stosunku do której sąd karny orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów mechanicznych określonych w kategorii C i D nie stanowi naruszenia zasady ochrony praw nabytych poprzez faktyczne pozbawienie takiej osoby uprawnień do kierowania pojazdami kat. C i D, nieobjętych zakazem sądu karnego. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi. Wniesiono także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto poszczególne zarzuty, wskazując m.in., że prawidłowa wykładnia art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prowadzi do wniosku, iż w przypadku zastosowania przed sąd powszechny art. 42 § 2 k.k. i orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie określonego rodzaju, organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać osobie, wobec której orzeczono taki zakaz, prawo jazdy kategorii, której ten zakaz nie obejmuje, jeżeli je ona posiadała. Odmienna interpretacja analizowanego przepisu prowadziłaby do niewykonalności wyroków sądu powszechnego. Podniesiono, że gdyby wolą ustawodawcy było uniemożliwienie takim osobom zwrotu prawa jazdy w zakresie, jakiego nie obejmował zakaz orzeczony w postępowaniu karnym, dokonałby on stosownych zmian w Kodeksie karnym, czego nie uczynił uchwalając ustawę o kierujących pojazdami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych zarzutach. Naczelny Sąd Administracyjny, który w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązany jest wziąć z urzędu pod rozwagę przesłanki nieważności postępowania, nie stwierdził, by w sprawie wystąpiły okoliczności odpowiadające przesłankom nieważności postępowania wskazanym w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego skarga kasacyjna podlegać musiała oddaleniu. Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji publicznej i przyjęty następnie za podstawę wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jest w sprawie niesporny. Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów przewidzianych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu kasacyjnym związany jest przyjętymi w sprawie ustaleniami faktycznymi. W skardze kasacyjnej zawarte zostały zarzuty dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów tych nie podziela. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował normy materialnoprawne, które następnie właściwie zastosował. Stanowisko przedstawione w motywach zaskarżonego wyroku należało w pełni podzielić. Analizując treść wniosku skarżącego z dnia 7 marca 2013 r. Sąd słusznie zauważył, że mimo iż skarżący wypełnił pozycję dotyczącą wtórnika, to ponadto w tym samym dniu złożył odręczne pismo, w którym wnosił o wydanie zaświadczenia o posiadaniu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. C i D celem wykonywania pracy. Tak też żądanie zostało sformułowane w skardze. Stąd stwierdzenie, że rozpatrzenie wniosku skarżącego przez organ pierwszej instancji w kontekście unormowań warunkujących kwestię wydania prawa jazdy w sposób uprawniony uznano za prawidłowe. Słusznie też zaakceptowano wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, że orzeczony w postępowaniu karnym zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii nie wypełnia przesłanek do wydania wtórnika prawa jazdy, o jakich mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Aby otrzymać wtórnik prawa jazdy trzeba bowiem legitymować się uprawnieniem do wydania urzędowego dokumentu prawa jazdy, orzeczenie o środku karnym na podstawie art. 42 § 2 k.k. nie może być uznane za zmianę stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zawartych w tym dokumencie. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw, by podzielić wyrażone w skardze kasacyjnej stanowisko dotyczące uchybień Sądu pierwszej instancji w zakresie wykładni i zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy. Skoro w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 pkt 2 prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, natomiast zgodnie z ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, to słusznie Sąd ocenił – mając na uwadze stan faktyczny sprawy – jako zgodną z prawem odmowę wydania skarżącemu prawa jazdy w zakresie kategorii C, D. Nie budzi też wątpliwości ocena, że uznanie, iż zakaz określony w omawianych przepisach odnosi się do wszystkich osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy m.in. w zakresie kategorii C, D, w stosunku do których orzeczony został zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B, a nie tylko – jak wywodzono w skardze kasacyjnej – do osób nieposiadających w dacie orzeczenia tego zakazu prawa jazdy. Sąd przekonująco uzasadnił swoje stanowisko także w tym względzie. Nie jest trafny zarzut naruszenia w sprawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego oraz art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego. Kwestionowana przez skarżącego decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które regulują kwestie związane z wydawaniem prawa jazdy w związku z wnioskiem dotyczącym wydania praw jazdy w zakresie kategorii C, D. Z oczywistych względów w sprawie nie miały zastosowania wskazane w zarzucie przepisy. Chociaż odmowa wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C i D nastąpiła na skutek orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych w kategorii B, to decyzja nie została wydana w wykonaniu wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w Głogowie w dniu 4 marca 2013 r., sygn. akt II K 2062/12. Te kwestie zostały bowiem uregulowane w decyzji Starosty Gdańskiego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], cofającej skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B. Natomiast w sprawie niniejszej organ administracji publicznej w zakresie swojej kompetencji ustawowej rozpatrzył złożony przez skarżącego wniosek. Nie jest więc uprawnione twierdzenie skarżącego, że odmowa wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C, D stanowi niedopuszczalne rozszerzenie decyzją administracyjną sankcji orzeczonej wyrokiem sądu karnego, a także, że doszło do naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II S/Rz 184/14: "Wyrażenie »osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy« w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami odnosi się do podmiotu, który ubiega się o wydanie prawa jazdy potwierdzającego istnienie uprawnień, których nie posiadał w chwili prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie karne. W tym znaczeniu przepis ten przewiduje negatywne skutki skazania, ale nie ingerujące w zakres orzeczenia sądu i nie narusza proporcji między sankcją orzeczoną przez sąd, a jej dalszymi konsekwencjami przewidzianymi ex lege przez ustawodawcę". Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela odmiennego stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I KZP 29/13 powołanego w skardze kasacyjnej. Stanowisko w zakresie wykładni przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, jakie wyraził Sąd w zaskarżonym wyroku, odwołując się m.in. do wyroku WSA w Olsztynie II SA/Ol 845/13 z dnia 26 listopada 2013 r. (skargę kasacyjną od tego wyroku NSA oddalił wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 603/14) jest dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przeciwne stanowisko wyrażone zostało m.in. w wyrokach WSA w Bydgoszczy z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 815/13 i WSA w Opolu z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Op 338/13, do których w toku niniejszego postępowania odwoływał się skarżący. Jednakże oba te orzeczenia zostały uchylone w postępowaniu kasacyjnym, w którym NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę (odpowiednio wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 678/14 i wyrokiem z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt I OSK 382/14). W ostatnim z wymienionych wyroków zawarta została teza: "Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami". Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach pomocy prawnej udzielonej przez ustanowionego z urzędu radcę prawnego orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło