I SA/Sz 400/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-10-24

Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Marzena Kowalewska, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na modernizację wynajmowanego lokalu, w tym nakłady poprzedniego najemcy i czynsz za okres modernizacji, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów lub zwiększać wartość początkową środka trwałego? Czy wydatek udokumentowany fakturą VAT, której wystawca nie świadczył usług bezpośrednio dla podatnika, ale na podstawie cesji wierzytelności, może być uznany za koszt uzyskania przychodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatki na modernizację wynajmowanego lokalu, w tym nakłady poprzedniego najemcy, nie mogą zwiększać wartości początkowej środka trwałego, ponieważ nie zostały poniesione przez podatnika jako koszt wytworzenia we własnym zakresie. Koszty czynszu za okres modernizacji powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia, a nie zwiększać wartość początkową lokalu. W przypadku wydatku udokumentowanego fakturą od podmiotu, który nie świadczył usług bezpośrednio dla podatnika, sąd uznał, że organ podatkowy nieprawidłowo odmówił zaliczenia go do kosztów uzyskania przychodów, ograniczając się jedynie do oceny wadliwości faktury i nie badając rzeczywistego poniesienia wydatku na podstawie cesji wierzytelności oraz nie przesłuchując kluczowych świadków.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "D" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. Organ pierwszej instancji stwierdził zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwoty z tytułu nieprawidłowych odpisów amortyzacyjnych (wartość początkowa lokalu z nakładami poprzedniego najemcy i czynszem za okres modernizacji) oraz z tytułu faktury VAT od podmiotu, który nie świadczył usług. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów u.p.d.o.p. i Ordynacji podatkowej, w tym naruszenie terminów załatwienia sprawy oraz błędną interpretację dokumentów i przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 28 lutego 2013r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy decyzją z 31 stycznia 2012r. nr [...] Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie wydaną na podstawie art. 21 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749) oraz art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1 i ust. 6, art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 16a ust. 1, art. 16g ust. 1 pkt 2, ust. 4 i ust. 13, art. 16h ust. 1 pkt 1 i pkt 4, art. 16i ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 54, z 2000r., poz. 654 ze zm.) dalej zwana "u.p.d.o.p.", określającą spółce z o.o. "D " z siedzibą w S zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. w wysokości [...]zł. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie postanowieniem z 8 września 2011r. wszczął postępowanie kontrolne, wobec spółki z o.o. "D " w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania podatku dochodowego od osób prawnych za 2008r. udokumentowane protokołem z kontroli z 14 grudnia 2011 r. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ pierwszej instancji stwierdził, że spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 36.843,32zł, na którą składały się: - kwota [...]zł z tytułu nieprawidłowo dokonanych odpisów amortyzacyjnych, lokalu użytkowego w S przy ul. O, w wyniku błędnego ustalenia jego wartości początkowej będącej podstawą naliczenia amortyzacji, wliczając kwotę nakładów o charakterze inwestycji w obcym środku trwałym poniesionych przez poprzedniego najemcę lokalu oraz wydatków poniesionych przez spółkę z tytułu czynszu najmu tegoż lokalu przez okres prowadzenia modernizacji, czym naruszono przepisy art. 16a ust. 2 pkt 1, art. 16g ust. 4 oraz art. 16j ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. - kwota [...]zł wynikająca z faktury VAT wystawionej przez przedsiębiorcę, który nie świadczył usług dla podatnika, czym naruszono przepis art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., - kwota [...]zł z tytułu zaliczenia do kosztów wydatków o charakterze inwestycyjnym, związanych z budową konstrukcji zadaszonej ogródka piwnego, czym naruszono przepis art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 16 ust. 1 lit c u.p.d.o.p. oraz zaniżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 671,00zł, bowiem przysługiwało jej prawo do zaliczenia w poczet kosztów, na podstawie przepisów art. 15 ust. 6 oraz art. 16h ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ww. ustawy, odpisów amortyzacyjnych dotyczących ww. wydatków o charakterze inwestycyjnym. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie decyzja z 31 stycznia 2012 r. określił spółce z o.o. "D " zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2008r. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie spółka z o.o. "D" złożyła odwołanie z 14 lutego 2012r., w którym wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości, zarzucając jej naruszenie art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1 i ust. 6, art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 16a ust. 1, art. 16g ust. 1 pkt 2, ust. 4 i ust. 13, art. 16h ust. 1 pkt 1 i pkt 4, art. 18 ust. 1 u.p.d.o.p. oraz art. 148, art. 149, art. 180, art. 181, art. 187 Ordynacja podatkowa. Po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, w oparciu o obowiązujący stan prawny i ustalony stan faktyczny, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i uznał za zasadne utrzymać ją w mocy. Szczegółowe stanowisko w tym zakresie zawarto w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, w którym poza ustosunkowaniem się do zarzutów odwołania przedstawiono okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, spółka z o.o. "D " zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie, zarzucając im naruszenie: art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1 i ust. 6, art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 16a ust. 1, art. 16g ust. 1 pkt 2, ust. 4 i ust. 13, art. 16h ust. 1 pkt 1 i pkt 4, art. 16i ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 u.p.d.o.p. oraz art. 148, art. 149, art. 180, art. 181, art. 187, art. 235 w zw. z art. 139 § 3, art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacja podatkowa. W ocenie spółki naruszone zostały terminy załatwienia sprawy, bowiem zaskarżona decyzja została wydana po roku od złożenia odwołania. Spółka zarzuciła, że Dyrektor Izby Skarbowej w istocie powtórzył rozstrzygnięcie organu I instancji i nie odniósł się do wskazanych przez Spółkę rozbieżności, np. w zakresie systemu centralnego ogrzewania Buderus (ujętego w jednym wykazie prac a nie w dwóch), ograniczając się jedynie do nieuzasadnionej interpretacji dokumentów, gdy tymczasem spółka prowadząc działalność gospodarczą korzystała ze wszystkich instalacji i urządzeń takich jak: okna, system ogrzewania czy wentylacja. Dlatego też zdaniem Spółki miała ona prawo do odpisów amortyzacyjnych od nakładów poprzednika, podobnie jak nie akceptuje Spółka oceny organu co do kosztów z tytułu czynszu ponoszonego za lokal przy ul. O w okresie I-IX 2003r., które zdaniem Spółki nie stanowią kosztów ogólnych zarządu bowiem nie pozostają one w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami spółki, gdyż spółka w tym okresie nie wykorzystywała tego lokalu jako biura lecz prowadziła w nim prace modernizacyjne. Skarżąca nie zgadza się także z wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów kwoty wynikającej z faktury VAT nr [...]z 3.07.2008r., albowiem organ błędnie zinterpretował przepis art. 509 § 2 kodeksu cywilnego, jak również błędnie ustalił obowiązki finansowo-podatkowe wynikające z umowy agencyjnej zawartej przez spółkę z agentem G. W ocenie strony, dla stwierdzenia faktu poniesienia kosztów uzyskania przychodów nie ma w sprawie znaczenia kwestia ustalenia podmiotu zobowiązanego do wystawienia faktury VAT, lecz jedynie ustalenie istnienia po stronie spółki obowiązku zapłaty tego wynagrodzenia oraz fakt jego przekazania uprawnionemu podmiotowi a tych okoliczności organ nie ustalił czym naruszył przepisy art. 148, 149 oraz 180,181 i 187 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie podtrzymując w całości wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć nie z wszystkich wskazanych w niej przyczyn. Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2012 r., poz. 270) dalej "p.p.s.a", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bezsporne w niniejsze sprawie jest to, że spółka z o.o. "D " od 2003 r. wynajmowała lokal użytkowy położony w S przy ul. O, po wygraniu przetargu od Towarzystwa Budownictwa Społecznego [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. Warunkiem przetargu było uregulowanie zaległości z tytułu czynszu poprzedniego najemcy tj. Spółki z o.o. "C ". W 2003 r. Skarżąca dokonywała modernizacji przedmiotowego lokalu. Aktem notarialnym rep. A nr [...]spółka z o.o. "D " nabyła przedmiotowy lokal użytkowy. Podatnik przedmiotową nieruchomość dowodem OT nr [...]z 30 listopada 2007r. ujął w ewidencji środków trwałych, przyjmując wartość początkową w kwocie [...]zł, na którą składały się: - [...],00zł cena nabycia nieruchomości położonej w S przy ul. O, - [...]koszty związane z nabyciem tej nieruchomości, - [...]zł podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu nabycia, - [...]zł wartość netto inwestycji w obcym środku trwałym - w tym kwota [...]zł nakładów inwestycyjnych poprzedniego najemcy zakupionego lokalu oraz wartość czynszu za okres modernizacji. Bezsporne jest również to, iż Spółka odniosła w ciężar kosztów uzyskania przychodów kwotę [...]zł, wynikająca z faktury VAT z 3 lipca 2008r. nr [...]. wystawionej przez firmę "C" M z którym nie zawierała umowy na usługi akwizycyjne, faktura wystawiona została na podstawie cesji wierzytelności zawartej z G, która w 2007r. wykonywała dla spółki usługi akwizycyjne. Spór dotyczy możliwości odniesienia w ciężar kosztów uzyskania przychodów w okolicznościach sprawy kwot z tytułu nakładów inwestycyjnych i kwoty wypłaconej na rzecz M W. Odnosząc się do zaliczenia do wartości początkowej nabytego środka trwałego, inwestycji w obcym środku trwałym tj. kosztów modernizacji lokalu położonego w S przy ul. O w wysokości [...]zł, a wynikającej z faktury VAT nr [...] z 5 marca 2003r. Spółki z o.o. "C " i przez Spółkę z o.o. "C " poniesione, wskazać należy na obowiązujące w tym zakresie przepisy u.p.d.o.p. w tym art. 15 ust. 1, art. 16a ust. 1 oraz art. 16g ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i okoliczności wejścia w posiadanie przez Skarżącą cudzych nakładów na lokal przy ul. O w S. Rozważania dotyczące mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego należało rozpocząć od art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. Powołany przepis w związku z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., w którym wyłączono z ogólnej definicji kosztów uzyskania przychodów koszty wymienione w art. 16 ust. 1, stanowi, że kosztem uzyskania przychodów są odpisy amortyzacyjne dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a-16m. Tylko odpisy dokonywane zgodnie z tymi przepisami, stanowiąc odpisy amortyzacyjne w ujęciu podatkowym, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów. Z oczywistych względów weryfikacja tego rodzaju kosztów powinna następować ze względu na ogólne kryteria wprowadzone w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Za koszty uzyskania przychodów należy zatem, zgodnie z utrwalonymi już poglądami judykatury (por. przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 234/08, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl dalej w skrócie CBOSA) uważać takie wydatki, których poniesienie przez podatnika było spowodowane racjonalnym dążeniem i obiektywną możliwością osiągnięcia przychodu i które nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Podatnik podatku dochodowego od osób prawnych ma możliwość odliczenia od przychodów wszelkich wydatków, pod warunkiem jednak, iż będą one związane z opodatkowaną działalnością. Do tego rodzaju wydatków ponad wszelką wątpliwość należy zaliczyć odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie z przepisami art. 16a-16m. W zakresie przepisów zawierających szczegółowe regulacje dla tego rodzaju kosztów (odpisów amortyzacyjnych), decydujące znaczenie miał przepis art. 16a ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. W przepisie tym postanowiono, że amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania m.in. budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością, o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1, zwane środkami trwałymi. Zgodnie z art. 16g ust. 1 u.p.d.o.p. za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-14, uważa się: 1) w razie odpłatnego nabycia cenę ich nabycia; 2) w razie wytworzenia we własnym zakresie koszt wytworzenia; (...) Zasadnie zatem organ uznał w okolicznościach niniejszej sprawy, że podatnik nieprawidłowo ujął w wartości początkowej lokalu położonego przy ul. O wydatki udokumentowane fakturą VAT z 5 marca 2003r. nr [...] bowiem z literalnego brzmienia przepisu art. 16g ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p. wynika, że musi dojść do wytworzenia środka we własnym zakresie przez podatnika, a wydatki w kwocie [...] zł nie zostały poniesione przez Skarżącą Spółkę, zostały poniesione przez poprzedniego najemcę nieruchomości. Nie budzi wątpliwości również, że Skarżąca Spółka ujęła sporną kwotę z faktury VAT z 5 marca 2003r. nr [...]jako własny koszt wytworzenia środka trwałego, którego jako podatnik nie poniosła a ponadto nie można uznać, że doszło do przyjęcia do używania inwestycji w obcych środkach trwałych albowiem spółka "C" jako najemca lokalu użytkowego nakładami na modernizację nie mogła dysponować. Zasadnie organ wskazał również na brak znaczenia okoliczności związanych z wykorzystywaniem przez Skarżącą Spółkę czy przydatnością spornych nakładów, na ustalenie wartości początkowej środka trwałego. Okoliczność ta – tj. faktyczne korzystanie ze środka trwałego, według ustawodawcy ma wpływ na prawo do odniesienia w ciężar kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych, a nie na ustalanie wartości środka trwałego. Nie ma zatem podstaw prawnych do zaliczenia kwoty [...]zł do kosztów wytworzenia środka trwałego, a tym samym do zwiększenia wartości początkowej tego środka o tę kwotę, bowiem naruszałoby to powołane przepisy u.p.d.o.p. Odnosząc się do włączenia kwoty [...]zł poniesionej z tytułu czynszu najmu lokalu przy ul. O za okres styczeń-wrzesień 2003r. do wartości początkowej tej nieruchomości, wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 16g ust. 4 u.p.d.o.p. "Za koszt wytworzenia uważa się wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi, i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych. Do kosztu wytworzenia nie zalicza się: kosztów ogólnych zarządu, kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych, w szczególności odsetek od pożyczek (kredytów) i prowizji, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania". Zgodzić się należy z oceną organu, że koszt najmu był ponoszony w celu dalszej możliwości użytkowania lokalu użytkowego - środka trwałego, a nie wybudowania go czy wytworzenia, co potwierdza, że koszt ten nie może zwiększać jego wartości początkowej. Wydatki z tytułu opłat czynszu ponoszone były w okresie realizacji inwestycji w obcym środku trwałym i to w 2003 r., spełniają warunki zawarte w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., bowiem były one ponoszone w celu osiągnięcia przychodów oraz nie zostały one wymienione w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.. Zatem wydatki te należało zakwalifikować do kosztów stałych, które podatnik musiał uiszczać w związku z majątkiem będącym w jego posiadaniu, a co za tym idzie winny one być ujęte w kosztach uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia. Nie sposób jednak godzić się z argumentacją organu odnośnie nieuznania za koszty uzyskania przychodów kwoty wynikającej z faktury VAT z 3 lipca 2008r. nr [...]. wystawionej przez firmę "C" M W z uwagi na to, że nie doszło w żadnym momencie do transakcji pomiędzy Skarżącą Spółką a wystawcą spornej faktury, czego Skarżąca Spółka na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała i wskazywała na okoliczności i dowody pozwalające na ustalenia wydatku tj. cesję wierzytelności zawartej z G, która w 2007r. wykonywała dla Spółki usługi akwizycyjne. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 15 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p., w związku z art. 21 oraz art. 22 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002r. Nr 76, poz. 694 ze zm.) do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest nie tylko zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego polegającego na zakupie towarów lub usług, u konkretnego dostawcy lub wykonawcy, za konkretną cenę, ale i odpowiednie udokumentowanie tej operacji. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p. podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m. Stosownie natomiast do art. 22 ust. 1 ustawy o rachunkowości dowody księgowe powinny być rzetelne, to jest zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, którą dokumentują, kompletne, zawierające co najmniej dane określone w art. 21 oraz wolne od błędów rachunkowych. Zapisy w prawidłowo prowadzonej ewidencji rachunkowej mogą stanowić dowód, iż podatnik rzeczywiście uzyskał przychody i poniósł koszty, które uwzględnił przy ustalaniu dochodu. Nie zamyka to jednak drogi do dokonania ustaleń faktycznych w oparciu o przepisy art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w razie wątpliwości co do poszczególnych zapisów ksiąg rachunkowych, stanowiących dowód w sprawie. I z taką okolicznością zdaniem Sądu mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wystawca faktury nie wykonał usług akwizycyjnych – co jest bezsporne. Organ miał uzasadnione podstawy, aby wezwać Skarżącą do wykazania, że zaewidencjonowana faktura stanowiąca podstawę do pomniejszenia przychodów o koszty ich uzyskania, co organ uczynił, a Skarżąca przedłożyła stosowne wyjaśnienia i zawiadomienie o cesji wierzytelności zawartą pomiędzy G a M W. Z wyjaśnień strony wynikały okoliczności, na podstawie których można byłoby stwierdzić, w jakim zakresie i przez kogo usługi te były wykonane. Z kolei ustalenia i wnioski organów podatkowych w zakresie dotyczącym wydatku z zakwestionowanej przez organ faktury opierają się na wadliwości dokumentu księgowego jakim jest faktura, która nie jest jak w przypadku podatku od towarów i usług, dokumentem, z którego suma kwot podatku naliczonego stanowi podstawę do obniżenia podatku należnego. Jak była o tym mowa weryfikacja tego rodzaju kosztów powinna następować ze względu na ogólne kryteria wprowadzone w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Organ poprzestał zaś na ocenie umowy o akwizycję zawartej przez Skarżącą z innymi akwizytorami, wskazując na zapisy zakazujące cesji praw z takiej umowy, jako argumentu przemawiającego za brakiem możliwości uznania poniesionego wydatku przez Skarżącą, nie weryfikując okoliczności zawartej umowy z G, wymagalności wynagrodzenia z tej umowy. Poprzestanie na ocenie zapisów umowy o akwizycję, na wzajemnych prawach i obowiązkach stron umowy cywilnoprawnej, ograniczeniach dla stron z umowy płynących, nie mogą zdaniem Sądu przesądzać, że pomimo zawarcia umowy cesji, której prawdziwości organ w ogóle nie zweryfikował, poniesiony wydatek nie może być kosztem uzyskania przychodu. Bezspornie ustalenia niniejszej sprawy wymagały przesłuchania w charakterze świadka nie tylko M W ale przede wszystkim G – czego organ nie uczynił pomimo wniosku Strony, wskazując, że postępowanie toczy się wobec Skarżącej Spółki a nie wobec G czego nie sposób zaakceptować wobec dyspozycji art. 15 u.p.d.o.p. i art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacja podatkowa. Nie ulega wątpliwości, że organ podatkowy o ile uzna przesłuchanie świadka za istotne dla sprawy, dysponuje środkami umożliwiającymi zdyscyplinowanie obecności świadka, czego w niniejsze sprawie organ nie uczynił, poprzestając na jego wezwaniu (awizowanej przesyłce) w przypadku M W, w stosunku do G do informacji o zakończeniu działalności gospodarczej w 2007 r. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że sam fakt wystawienia faktury nie tworzy kosztów i nie jest tak, iż kosztami są kwoty określone w fakturach niezależnie od tego, czy potwierdzają rzeczywiste fakty wykonania na rzecz podatnika przez wystawcę określonych dostaw czy usług. W interesie Skarżącej leżało wykazanie poniesienia określonych wydatków na działalność gospodarczą organowi podatkowemu za pomocą wszelkich wiarygodnych dowodów, Skarżąca na takie dowody wskazała i wskazała również środki dowodowe. Ze względu na to, że faktura nie wystarcza, by uznać kwotę na niej wskazaną za koszt uzyskania przychodu, co ma znaczenie w przypadku faktur, co do których prawidłowości i rzetelności istnieją wątpliwości, powinno dążyć się do ujmowania w kosztach uzyskania przychodu jedynie wydatków rzeczywiście poniesionych na wskazane dobra (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2012r., sygn. akt II FSK 1232/10 oraz z 21 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1871/10, dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. zawiera legalną definicję kosztów uzyskania przychodów, stanowiąc, iż są nimi wszystkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodów. Skoro mowa jest w niej o kosztach poniesionych, niewątpliwie chodzi tu o wydatki, które mają charakter rzeczywisty, a ponadto niezbędne jest istnienie ich związku z przychodami. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera też, o czym była już mowa przy zarzutach dotyczących prawa procesowego, prawidłowe udokumentowanie ponoszonych kosztów. Umożliwia to bowiem ustalenie, czy spełnione zostały ustawowe przesłanki pozwalające uznać dany wydatek za koszt uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy podatkowej. Obowiązek ten spoczywa na podatniku, to on bowiem dokonuje określonych wydatków i zaliczając je do kosztów uzyskania przychodów, pomniejsza podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym. Podatnik powinien wykazać nie tylko, że koszt został poniesiony, ale również, że został poniesiony w celu uzyskania przychodów. W związku z przedstawionymi powyżej poglądami, za uzasadniony należało uznać zarzut skargi, co do naruszenia przepisów art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacja podatkowa, przez przyjęcie przez organ, iż organ podatkowy oceniając związek wydatku z przychodem poprzestaje na poprawności faktury, podczas gdy Strona przedstawiła dowody i wskazała środki dowodowe na potwierdzenie, iż usługi te zostały wykonane przez G i kwoty jej należnej a wypłaconej na podstawie umowy cesji osobie wskazanej w zawiadomieniu o dokonanej cesji. To podatnik jest zobowiązany posiadać, względnie wskazać przekonywujące dowody pozwalające na ustalenia świadczące o poniesieniu kosztów w celu uzyskania przychodów, a więc również wskazania, na rzecz jakich podmiotów i w jakiej wysokości ponosił w rzeczywistości określone wydatki. Rzeczą organu jest zaś podjęcie czynności procesowych celem ustalenia prawdy obiektywnej. Nie ulega wątpliwości, że to nie na organie podatkowym, a na podatniku ciąży obowiązek posiadania, względnie wskazania dowodów pozwalających na ustalenia kosztów uzyskania przychodów, to w sytuacji wskazania przez Skarżącą dowodów i środków dowodowych zaniechanie w tym zakresie organu narusza wskazane przepisy. . W ponownym postępowaniu organ podatkowy stosownie do art. art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw z. art. 15 u.p.d.o.p. podejmie wskazane powyżej czynności mające na celu ustalenie prawdy obiektywnej co do poniesienia przez Skarżącą wydatku, wypłaconego M W. Z powyżej wskazanych powodów za zasadne należało uznać zarzuty skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 6 pkt 4 w zw. z § 14 pkt 2 ppkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.z 2013 r., poz. 490 ze zm )

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło