I OSK 2166/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-10-25
Skład orzekający: Anna Lech, Wiesław Morys, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele publiczne, wydane na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, wymaga ponownego badania przesłanek uzasadniających ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 u.g.n.), czy też wystarczające jest stwierdzenie, że taka decyzja została wydana?Ratio decidendi
Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zależna od uprzedniego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 u.g.n.). Nie oznacza to jednak potrzeby ponownego badania przesłanek uzasadniających ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na niezwłoczne zajęcie. Wystarczające jest stwierdzenie, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości została wydana. Przesłanki zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, takie jak ważny interes gospodarczy lub społeczny, są określone w art. 124 ust. 1a u.g.n. i art. 108 K.p.a.Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości skarżyli decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego zezwalającą na niezwłoczne zajęcie części ich nieruchomości na potrzeby budowy linii elektroenergetycznej. Zarzucali naruszenie przepisów K.p.a. oraz art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując na nieuwzględnienie ich słusznego interesu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przesłanki do wydania decyzji zostały spełnione. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, podtrzymując zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. WSA Mirosława Pindelska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. D. i C. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 67/12 w sprawie ze skargi A. D. i C. D. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie części nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 67/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. D. i C. D. na zaskarżoną decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] października 2011 r., Nr [...], w przedmiocie zezwolenia na zajęcie części nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2010 r. [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Poznaniu, w związku z realizacją inwestycji celu publicznego wystąpiła do Starosty Gryfińskiego o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości, nr działki 23, o pow. 1,10 ha, obr. P., gmina G., będącej własnością C. D. i A. D., przez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...].
Ostateczną decyzją z dnia [...] października 2011 r., Nr [...], Wojewoda Zachodniopomorski działając na podstawie art. 124 ust. 1 - 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", utrzymał w mocy decyzję Starosty Gryfińskiego z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej (działka Nr 23), poprzez zezwolenie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na założenie i przeprowadzenie na części tej nieruchomości napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV wraz z czynnościami związanymi z konserwacją i naprawą urządzeń i eksploatacją linii elektroenergetycznej.
Konsekwencją decyzji wydanych w powołanym wyże trybie, było wydanie przez Starostę Gryfińskiego kolejnej decyzji, tj. z dnia [...] lipca 2011 r.,
Nr [...], udzielającej zezwolenia Spółce [...] na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości nr 23, obr. P., w celu wykonania robót budowlano-montażowych. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody Zachodniopomorskiego złożyli współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości – A. D. i C. D., reprezentowani przez adw. D. H. Wydanej decyzji zarzucili naruszenie art. 7 i art. 8 K.p.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i niezbadanie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych związanych ze sprawą, co spowodowało nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu słusznego interesu strony, a w konsekwencji utratę zaufania stron do organów władzy publicznej. Wskazali również na naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nie sporządzenie uzasadnienia kwestionowanej decyzji, w zgodzie z regułami określonymi w powołanym przepisie.
Ponadto zarzucili naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji udzielającej zgodę na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, będącej własnością skarżących.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 r., Wojewoda Zachodniopomorski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji
W uzasadnieniu podano, za ustaleniami organu pierwszej instancji, że zaliczono do kategorii priorytetowych, przedmiotową inwestycję celu publicznego, jak również wskazano, iż mowa jest tu o zamierzeniu strategicznym dla aglomeracji Szczecina oraz dużej części województwa zachodniopomorskiego. Chodzi także o poprawę niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania krajowego i regionalnego systemu elektroenergetycznego. Konieczne było wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Decyzji tej obligatoryjnie nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności.
Wykazano także, iż w przedmiotowej sprawie spełniony został warunek określony w art. 124 ust. 1 u.g.n., bowiem inwestor - Spółka [...], uzyskała zgodę na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nr 23, w celu realizacji celu publicznego.
Nadto w ocenie organu odwoławczego wydanie zaskarżonej decyzji było w istocie podyktowane ważnym celem, tj. koniecznością zrealizowania strategicznej inwestycji, która zlikwiduje większość problemów związanych z zasilaniem w energię elektryczną na obszarze objętym tą inwestycją (ważnym interesem gospodarczym w rozumieniu art. 124 ust. 1a u.g.n.). Przesłanki uzasadniające budowę tej linii znalazły potwierdzenie między innymi w Raporcie Zespołu do Spraw Zbadania Przyczyn i Skutków Katastrofy Energetycznej, powołanego przez Wojewodę Zachodniopomorskiego nr [...].
Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość przeprowadzenia postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji, który w sposób prawidłowy wyjaśnił powody udzielenia zgody na zajęcie przedmiotowej działki.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie A. D. i C. D., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej.
Skarżący przeciwko zaskarżonej decyzji powołali tożsame zarzuty, z uprzednio prezentowanymi na etapie postępowania administracyjnego, tj. naruszenie art. 7, art. 8
i art. 107 § 3 K.p.a. oraz naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n. W uzasadnieniu skargi podano, że organ odwoławczy nie wyjaśnił szeregu zarzutów podnoszonych konsekwentnie przez skarżących w postępowaniu administracyjnym. Stosując w sprawie środki przymusu administracyjnoprawnego, nie uwzględniono słusznego interesu właściciela, a poddano analizie jedynie interes inwestora, określając go ważnym interesem gospodarczym.
Ponadto organ, w sporządzonym uzasadnieniu decyzji, nie dopełnił wymogu wskazania skutków zaniechania, jakie spowoduje nie wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Biorąc pod uwagę skutki wykonania decyzji, które powodują ograniczenie w konstytucyjnie gwarantowanym prawie własności, organ nie dopełnił także obowiązku zbadania i wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, czym naruszono zasadę praworządności (art. 7 K.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Pomijając powyższe aspekty w treści uzasadnienia decyzji, organ odwoławczy naruszył również art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak sporządzenia pełnego uzasadnienia dla wydanej decyzji, a skupił się jedynie na aspektach proceduralnych określonych w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności na rzekomym braku zgody skarżących na realizację przedmiotowej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski Główny podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 67/12, oddalając skargę wskazał, że zarzuty i argumenty skargi nie podważają prawidłowości stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji, co tym samym świadczy o niezasadności wniesionej skargi.
Przywołując treść art. 124 ust. 1 i art. 124 ust. 1a u.g.n. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w dyspozycji ww. przepisów ustawy, będących podstawą jej wydania, dlatego też zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne.
Sąd wskazał, że w sprawie realizacji inwestycji celu publicznego budowy wyżej opisanych urządzeń przesyłowych, zachowana została prawem wymagana, swoista kolejność czynności, mających doniosły skutek prawny, w tym polegających na wydaniu rozstrzygnięć administracyjnych, tj.:
1) zamierzenie inwestycyjne było zgodne z zapisami uchwały Rady Miejskiej w G. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy G., która w załączniku graficznym określa precyzyjnie przebieg planowanej inwestycji ,
2) decyzją Starosty Gryfińskiego orzeczono o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości poprzez udzielenie Spółce [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii energetycznej, która utrzymana została w mocy ostateczną decyzją Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r.,
Nr [...] (wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 66/12 oddalono skargę A. D. i C. D. na powołaną tu decyzję Wojewody).
W ocenie Sądu, wobec zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz rozstrzygnięcia o legalności powyższych decyzji w odrębnym postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w niniejszym postępowaniu ocenić należy jedynie przesłanki wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Sąd wskazał, że konstrukcja art. 124 ust. 1a u.g.n., świadczy o zamiarze ustawodawcy, który przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Starosta udziela, w drodze decyzji, zezwolenia, a decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ niejako związany jest wnioskiem do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny (art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami), jeżeli wystąpią okoliczności (przypadki) określone w art. 108 K.p.a. lub uzasadnione to jest ważnym interesem gospodarczym. Spośród przypadków o tak doniosłych skutkach, do rozważenia w niniejszej sprawie należy przyjąć interes społeczny (art. 108 K.p.a.) oraz ważny interes gospodarczy, o którym jest mowa w art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Ponadto Sąd wskazał, ze rozstrzygające sprawę organy obu instancji, w przedmiocie zezwolenia na zajęcie części nieruchomości, wskazały w swych motywach, iż wydanie decyzji było uzasadnione inwestycją celu publicznego, służącą zlikwidowaniu większości problemów związanych z zasilaniem w energię elektryczną dużej część województwa zachodniopomorskiego, w tym aglomeracji miasta Szczecin, dla którego owa inwestycja jest priorytetowa. Wskazano również, że wybudowanie i eksploatacja linii spowoduje poprawę niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania krajowego i regionalnego systemu elektroenergetycznego. Powyższe świadczy o tym, że użyto właściwej argumentacji, iż w sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa sieci zapewni stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze. Zapewnia to także bezpieczeństwo energetyczne, poprzez niwelację zagrożenia przerwaniem dostaw energii, np. wskutek awarii, czy katastrofy energetycznej.
Budowa linii energetycznej, jak słusznie w ocenie Sądu zauważyły organy, pozwoli sprostać wzrastającemu zapotrzebowaniu na energię elektryczną osobom fizycznym i podmiotom gospodarczym, jak również wpłynie na rozwój obszarów, na których inwestorzy planują zrealizować swoje inwestycje.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd przyjął, iż spełniono przesłanki "interesu społecznego", jak i "ważnego interesu gospodarczego" w zestawieniu ze słusznym interesem obywatela. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, iż organ rozpatrzył sprawę dowolnie i nie wyważył w uzasadnieniu decyzji racji, które stały za ochroną wartości, określonych w art. 124 ust. 1a u.g.n. i art. 108 K.p.a.
W świetle powyższego Sąd stwierdził, że nie sposób również uznać zarzutu naruszenia art. 7 i art. 8 K.p.a., gdyż organy administracji w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, wskazały w uzasadnieniu postanowienia dowody, na podstawie których został ustalony stan faktyczny oraz uzasadniły zastosowanie powołanych przepisów w danym stanie faktycznym i prawnym, co czyni przy okazji niezasadnym zarzut skargi o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a., skoro stanowisko o nie wyważeniu interesu społecznego opiera się na stwierdzeniu, iż naruszono konstytucyjnie chronione prawo własności skarżących do nieruchomości oraz kwestionowaniu braku z ich strony zgody na zajęcie tej nieruchomości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyli A. D. i C. D., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania podług norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1a u.g.n., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących, gdy tymczasem słuszny interes społeczny oraz słuszny interes gospodarczy winien być rozpatrywany z poszanowaniem interesu właścicieli, tym samym kluczowe jest ustalenie czy zachodzą również przesłanki określone w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bez uwzględnienia których art. 124 ust. la nie może być zastosowany.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 8 K.p.a. przejawiające się w niezbadaniu w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych związanych ze sprawą poprzez pominięcie w uzasadnieniu kwestii zasadności ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości, w tym rozważenia interesu skarżących przy jednoczesnym przyjęciu, że okoliczność ta ma znaczenie, dla zastosowania art. 124 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] sp. z o.o. w Poznaniu wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżących na rzecz Spółki kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Sformułowane w niej zarzuty kasacyjne nawiązują do obu podstaw kasacyjnych, przewidzianych art. 174 p.p.s.a., tj. wnoszący skargę kasacyjną zarzucają Sądowi I instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów procesowych (pkt 2). To z kolei nakazuje, przy uwzględnieniu treści i sensu regulacji przewidzianej w art. 188 p.p.s.a., co do zasady, w pierwszej kolejności zbadanie zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przepisów postępowania a następnie (w przypadku stwierdzenia bezzasadności podnoszonego uchybienia proceduralnego), zarzutu naruszenia prawa materialnego. Jednak forma postawionych zarzutów procesowych, które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zostały przez skarżącego kasacyjnie ściśle powiązane z podstawowym zarzutem naruszenia prawa materialnego, tj. niewłaściwego zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. przez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących, gdy tymczasem słuszny interes społeczny oraz słuszny interes gospodarczy powinien być rozpatrywany z poszanowaniem interesu właścicieli, przy jednoczesnymi ustaleniu czy zachodzą przesłanki określone w art. 124 ust.1 u.g.n. tj. ustaleniu zasadności ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości, uzasadnia łączne rozpoznanie wszystkich zarzutów, ze szczególnym uwzględnieniem wspomnianego wyżej zarzutu naruszenia prawa materialnego rozpatrywanego jako pierwszy. Przesądzenie zasadności zarzucanego uchybienia ma wpływ na dalsze badania sprawy i jej rozstrzygnięcie. Merytoryczne badanie zarzutów wniesionej skargi kasacyjnej rozpocząć należy od przywołania treści przepisu art. 124 ust.1a u.g.n. Stosowanie do jego treści, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1 (decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości).
Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie natomiast z art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.
Z treści przywołanego przepisu art. 124 ust.1a u.g.n. wynika, że decyzja wydana na jego podstawie zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zależna od decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Zależność ta oznacza niemożność wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości bez uprzedniego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. W żadnym razie nie stanowi natomiast o potrzebie ponownego badania przesłanek uzasadniających ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Przesłanki te, określone art. 124 ust. 1 u.g.n., były przedmiotem badania organu w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Literalne brzmienie przepisu art.124 ust.1a ustawy, tj. "starosta.....udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, po wydaniu decyzji, o której mowa w ust.1" ( o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości ) nie budzi wątpliwości. Przedmiotem badania w sprawie o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w zakresie dotyczącym ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest jednie okoliczność czy wydana została decyzja dotycząca tego ograniczenia. Twierdzenia skarżących kasacyjnie o potrzebie ponownego badania przesłanek z art. 124 ust.1 ustawy w kontekście słusznego interesu skarżących nie jest usprawiedliwione treścią art. 124 ust. 1a ustawy, ani treścią art. 7 k.p.a. Przesłanki dotyczące słuszności, podstawy udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości zostały wprost zredagowane w przepisie art. 124 ust. 1a oraz w art. 108 k.p.a., do którego stosowania odsyła pierwszy wymieniony przepis. Zasada praworządności przewidziana art. 7 k.p.a. wymaga ustalenia wystąpienia przesłanek podanych w ww. przepisach.
Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji ustalił, iż wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone wydaniem decyzji przez Starostę Gryfińskiego z dnia 7 lipca 2011r ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej skarżących, oznaczonej jako działka nr. ew. 23, o pow. 1.10 ha, obręb P., gmina G. poprzez udzielenie Spółce [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 KV relacji [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] października 2011r. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, sygn.. akt II SA/Sz 66/12, oddalił skargę A. D. i C. D. na wskazaną decyzję Wojewody.
Decyzja ograniczająca sposób korzystania z wymienionej nieruchomości jest prawomocna bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2013r., sygn. akt I OSK 2165/12, oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez A. D. i C. D.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika również, że Sąd I instancji ustalił, iż wydanie zaskarżonej decyzji było poprzedzone zmianami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dokonanymi uchwałą Rady Miejskiej w G. z dnia [...] grudnia 2003r. nr. [...], gdzie w załączniku graficznym określono precyzyjnie przebieg planowanej inwestycji. Inwestycja była inwestycją celu publicznego, służyła zlikwidowaniu większości problemów związanych z zasilaniem w energię elektryczną dużej części województwa zachodniopomorskiego, w tym aglomeracji miasta Szczecin, dla którego to miasta inwestycja była priorytetowa. Uznał, że wybudowanie i eksploatacja linii spowoduje poprawę niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania krajowego i regionalnego systemu elektroenergetycznego. Podzielił w tym względzie ustalenia organu oparte na Raporcie Zespołu do Spraw Zbadania Przyczyn i Skutków Katastrofy Energetycznej, powołanego przez Wojewodę Zachodniopomorskiego w 2008r. Dało to podstawę do uznania przez Sąd I instancji, że powyższe okoliczności spełniają aż dwie przesłanki , niezależne od siebie , uzasadniające zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, tj. ważny interes gospodarczy oraz interes społeczny, przewidziane przepisem art. 124 ust.1a u.g.n..
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni to stanowisko podziela. Zaspokajanie potrzeb energetycznych i gospodarka zasobami energii należy do zadań publicznych. Utrudnienia energetyczne jakie wystąpiły na danym terenie w roku 2008 , konieczność powołania Zespołu do Spraw Zbadania Przyczyn i Skutków Katastrofy Energetycznej, wnioski wynikające z Raportu tego Zespołu oraz wiedza powszechna co do stanu technicznego szeregu urządzeń elektroenergetycznych w kraju, a także wiedza powszechna co do zakresu zapotrzebowania na energię elektryczną w każdej dziedzinie naszego życia w pełni uprawnia do stwierdzenia, że inwestycja mająca na celu poprawienie tego stanu rzeczy wypełnia przesłankę interesu społecznego oraz stanowi o ważnym interesie gospodarczym. Są to okoliczności wypełniające dwie samodzielne przesłanki przewidziane przepisem art. 124 ust.1a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Ustalenia faktyczne Sądu I instancji są prawidłowe. Prawidłowo też został zastosowany przepis art. 124 ust.1a u.g.n.
Podnieść należy, że skarżący kasacyjnie zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu kwestii zasadności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w tym rozważenia interesu skarżących, nietrafnie podnieśli powyższy zarzut. Nietrafność zarzutu polega nie tylko na tym, że w ramach art. 124 ust.1a ustawy nie bada się prawidłowości wydania odrębnej, poprzedzającej to postępowanie, decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, ale także na tym, że zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie został powiązany z naruszeniem przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zostało też wskazane aby naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy w myśl art. 174 pkt.2 p.p.s.a.. Sąd I instancji nie stosował przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tylko procedurę sądowoadministracyjną. Mimo powyższego, odnosząc się do tego zarzutu podnieść należy, że skarżący kasacyjnie poza wskazaniem, iż wydanie zaskarżonej decyzji narusza ich prawo własności nie podali żadnego argumentu na potwierdzenie zasadności naruszenia art. 7 i 8 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że istota regulacji prawnej zawartej w przepisie art. 124 ust. 1a ustawy sprowadza się do udzielenia zezwolenia na zajęcie cudzej nieruchomości przy wystąpieniu przesłanek w nim opisanych. Zatem sam zarzut naruszenia prawa własności nie jest trafny. Przepis art. 64 pkt. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza możliwość ograniczenia własności w drodze ustawy. Przepis art. 124 ust. 1a ma rangę ustawową, przewiduje ograniczenie własności w warunkach w nim wskazanych. Ustalenie zaistnienia powyższych warunków jest dokonane w sprawie prawidłowo. Prawidłowość zastosowania omawianego przepisu nie budzi wątpliwości.
W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy, ani naruszenia przepisu art. 124 ust. 1a u.g.n. przez jego niewłaściwe zastosowanie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło