III SA/Gl 895/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-10-28
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Magdalena Jankiewicz, Barbara Orzepowska - Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo orzekł o odpowiedzialności K. P. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki, nie badając wystarczająco dokładnie daty powstania niewypłacalności spółki oraz istnienia jej majątku, a także nie uwzględniając potencjalnego wpływu stanu zdrowia skarżącej na jej winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie zbadał w sposób należyty kluczowych kwestii dla odpowiedzialności osoby trzeciej. W szczególności nie ustalił precyzyjnie daty powstania niewypłacalności spółki, nie zweryfikował istnienia majątku spółki, z którego można by prowadzić egzekucję, oraz nie ocenił wpływu stanu zdrowia skarżącej na jej ewentualną winę w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak tych ustaleń uniemożliwił prawidłową ocenę zasadności orzeczenia o odpowiedzialności K. P.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności K. P. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki "A" Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o tej odpowiedzialności. Skarżąca kwestionowała decyzję, podnosząc m.in. brak wpływu na powstanie zobowiązania, brak możliwości zapłaty, nieznajomość przyczyn korekty deklaracji, a także argumentując, że w momencie odwołania z funkcji prezesa spółka nie miała przesłanek do złożenia wniosku o upadłość. Wskazała również na istnienie mienia spółki, z którego można by prowadzić egzekucję. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. przy udziale - sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialności osoby trzeciej) 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z [...] r. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności K. P. jako osoby trzeciej solidarnie z "A" Spółką z o.o. z siedzibą w J. za zaległość podatkową ww. spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji odwołano się do stanu faktycznego sprawy. W tych zaś ramach podniesiono, że decyzją z [...] r. nr: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. orzekł o odpowiedzialności K. P. jako osoby trzeciej solidarnie z "A" Spółka z o.o. z siedzibą w J. za zaległości podatkowe ww. spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2009 i październik 2010 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę (wyliczonymi na dzień wydania ww. decyzji tj. na [...] r.) w łącznej kwocie [...] zł.
Pismem z [...]r . pełnomocnik K. P. złożył odwołanie od tej decyzji, a organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] r. nr [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie wydał decyzję z [...] r. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności K. P. solidarnie ze wskazaną wyżej spółką z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę (wyliczonymi na dzień wydania decyzji tj. na [...] r.) w łącznej kwocie [...] zł.
W dniu [...] r. pełnomocnik wniósł od tej decyzji odwołanie.
W odwołaniu podniósł m.in., że w kwestii odpowiedzialności z tytułu podatku VAT za styczeń 2009 r. odwołująca się w żaden sposób nie miała wpływu na powstanie tego zobowiązania, ani też na możliwość zapłaty. Korekta została złożona [...] r., gdy strona jako były prezes nie miała żadnej możliwości wpłynięcia ani na uregulowanie tego zobowiązania, ani na jego wysokość. Podstawą skorygowania deklaracji było uznanie przez nowy zarząd, że wydatki na nabyte w celach reklamowych kalendarze nie były kosztami uzyskania przychodu, a korekta jest efektem wyeliminowania z kosztów jednej, jedynej faktury za nabycie tych kalendarzy. Stronie ani też pełnomocnikowi nie są znane podstawy i przesłanki złożenia korekty przez nowy zarząd. Skarżąca wskazała, że nie miała ani fizycznych, ani prawnych możliwości choćby sprawdzenia przesłanek słuszności złożenia wspomnianej korekty, nie wspominając o wpływie na jej złożenie, a tym bardziej uregulowanie powstałej zaległości. W odniesieniu do zarzutu nie złożenia w terminie wniosku o upadłość spółki w pierwszym rzędzie pełnomocnik stwierdził, że Firma "A" od początku 2010 r. miała zapewnienia swojego klienta "B" Sp. z o.o. z siedzibą w J. , że klient ten po zaciągnięciu kredytu ureguluje swoje zobowiązania, co z pewnością zabezpieczyłoby problem związany z zobowiązaniami spółki. Negocjacje w tej kwestii przejął nowy zarząd, który jednak nie doprowadził ich do skutecznego końca, choć w chwili obejmowania funkcji twierdził, że ma w tym zakresie większe możliwości niż strona. Natomiast nieterminowe płatności w okresie piastowania przez stronę funkcji kierowniczej w spółce były związane wyłącznie z opóźnieniami w płatnościach klientów Spółki "A" , co w 2010 r. z uwagi na trwający do dziś kryzys miało i nadal ma bardzo szeroki zakres. Podniosła także, że [...] r. zbyła udziały w Spółce a [...] r. została odwołana z funkcji jej prezesa, zatem utraciła możliwość wpływu na jej działania. W tej dacie przekazała ona całą dokumentację finansową między innymi wraz z protokołem stanu należności i zobowiązań "A" . Na moment jej odwołania z funkcji prezesa zarządu Spółka nie posiadała żadnych przesłanek do złożenia wniosku o upadłość lub postępowanie układowe, ponieważ ani nie zaprzestała płatności wobec swoich kontrahentów (dowodem na co na ten są raporty kasowe, z których wynika, że byty płacone faktury za zakupy) ani na ten moment zobowiązania firmy nie przekraczały jej majątku, co wynikało między innymi protokołu przekazania dokumentacji firmowej. Ponadto Spółka w momencie odejścia reprezentowanej z funkcji Prezesa Zarządu miała wszelkie możliwości kontynuowania działalności, a tym samym pełnego zaspokojenia wierzycieli. Urząd uchylił się w tej sprawie od bardzo ważnych ustaleń mających wpływ na odpowiedzialność reprezentowanej za długi spółki. Urząd pominął kwestię ustalenia miejsca przechowywania dokumentacji spółki, która pozwoliłaby określić zarówno stan finansów spółki (którą Urząd ustalił jedynie na podstawie zadłużenia w ZUS i US) jak i bronić tezy o bezpodstawności wykluczenia z kosztów faktury dotyczącej zakupu kalendarzy. Podniosła, że mimo , iż nowy prezes Spółki, L. Z. unikał kontaktów z Urzędem nie został za to w żaden sposób ukarany. Również fakt, że nie wie on komu sprzedał udziały nie wzbudził zdziwienia Urzędu. Tymczasem zapoznanie się z dokumentacją spółki jest warunkiem, bez którego rozstrzygnięcie w kwestii odpowiedzialności reprezentowanej zawsze będzie niepełne. I nie może Urząd przerzucać kwestii ustalenia miejsca znajdowania się dokumentacji na reprezentowaną, ponieważ od zdania funkcji prezesa nie ma ona wpływu i możliwości wglądu w tę dokumentację. Podniosła ponadto, że stosownie do przepisów art. 11 i 12 Prawo upadłościowe i naprawcze nie każde zaprzestanie płacenia długów oznacza automatycznie powstania przesłanki do zgłoszenia upadłości, lecz tylko takie, które ma charakter trwały. Natomiast do dnia, w którym z funkcji prezesa złożona została reprezentowana nie wystąpiła przesłanka do ogłoszenie upadłości nie wystąpił bowiem ów "właściwy czas" na ogłoszenie upadłości o którym mowa w art. 116 § 1 ust. 1 litera a) O.p. jako że Spółka nie zaprzestała płatności wobec swoich kontrahentów (dowodem na co są raporty kasowe, z których wynika, że były płacone faktury za zakupy) ani na ten moment zobowiązania firmy nie przekraczały jej majątku, co wynika z protokołu przekazania dokumentacji firmowej. Nie wystąpiła również tym samym wina w niezgłoszeniu wniosku o upadłość o której mowa pod literą b) tego samego przepisu. Na tej podstawie skarżąca stwierdziła, że wydana decyzja nie uwzględnia rzeczywistych stanów finansów Spółki w chwili opuszczania przez nią stanowiska prezesa Spółki, a organ podatkowy zaniechał przesłuchania L. Z. , który jest istotnym świadkiem w sprawie.
Skarżąca wskazała ponadto trzy samochody osobowe znajdujące się w S. w P. stanowiące mienie Spółki oraz piec do wypieku pizzy, z których egzekucja pozwoli na zapłatę zaległości podatkowych.
W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w K. w [...] r. wydał decyzję nr [...] ([...] ) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z [...] r.
Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie zobowiązania będącego przedmiotem niniejszej sprawy wyjaśnił, że spółka [...] r. złożyła deklarację dla podatku od towarów i usług (VAT-7), w której wykazała kwotę podatku podlegającą wpłacie do Urzędu Skarbowego w wysokości 0 zł. Z kolei [...] r. jednostka ta złożyła korektę deklaracji za ww. okres, w której wykazano kwotę podatku w wysokości 927 zł. Kwota ta nie została uregulowana przez Spółkę, zatem zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowi zaległość podatkową. Na podstawie złożonej korekty deklaracji wystawiony został tytuł wykonawczy [...] z [...] r., który był podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Odpis tytułu wykonawczego doręczono [...] r. Spełnione zatem zostały przesłanki do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, co nastąpiło postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z [...] r. nr [...] , doręczonym [...] r. W tym miejscu organ odwoławczy wskazał, że złożenie ww. korekty deklaracji było efektem przeprowadzonej [...] r. kontroli podatkowej w zakresie "prawidłowości rozliczenia podatku VAT, kwoty podatku naliczonego do przeniesienia na następne okresy, zobowiązania w podatku VAT za okres od 1 grudnia 2008 r. do 31 stycznia 2009 r." Zatem przedmiotowa kontrola była prowadzona w okresie, kiedy K. P. była prezesem zarządu Spółki. Jak wynika z protokołu kontroli podatkowej, organ pierwszej instancji ustalił, że wydatku na zakup kalendarzy Spółka nie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodu roku 2008, co powoduje, iż nie był poniesiony w celu uzyskania przychodu. Wobec powyższego na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług wydatek ten nie został wykorzystany do wykonania czynności opodatkowanych i nie może być odliczony podatek VAT w kwocie [...] zł naliczony w związku z zakupem tych kalendarzy. Ponadto w styczniu 2009 r. odliczono podatek VAT w kwocie [...] zł z tytułu zakupu oleju napędowego. Na fakturze zakupu nie było informacji do jakiego samochodu został zużyty olej napędowy. Spółka posiadała w okresie kontrolowanym jeden samochód ciężarowy, który napędzany był etyliną oraz gazem. Olej napędowy wykorzystywany był przez samochody osobowe. To ustalenie powoduje, iż na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku VAT, podatnikowi nie służy prawo odliczenia podatku VAT od paliw silnikowych wykorzystywanych do napędu samochodu osobowego. Wyżej wymienione nieprawidłowości spowodowały zawyżenie podatku naliczonego, a po jego korekcie zmianie uległ podatek naliczony. W wyniku kontroli zmniejszono podatek do przeniesienia za grudzień 2008 r. z kwoty [...] zł do [...] zł, zaś za styczeń 2009 r. kwota do przeniesienia w wysokości [...] zł została zmieniona na kwotę do zapłaty w wysokości [...] zł. Ponieważ odwołująca się poinformowała o złożeniu korekty za oba te miesiące, zatem w ocenie organu odwoławczego miała w tym zakresie pełną wiedzę, co do nieprawidłowości w rozliczeniu podatku VAT. Nowy zarząd, w osobie L. Z. , zgodnie z zaleceniami kontroli, złożył korekty deklaracji za ww. okresy. Organ wskazał na art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej i zwrócił uwagę, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Termin płatności podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. upływał 25 lutego 2009 r., tj. w dniu, w którym K. P. pełniła funkcję prezesa zarządu. W tym kontekście zarzut nieuwzględnienia braku wiedzy skarżącej w tym zakresie uznany został za bezpodstawny.
W dalszej części organ odwoławczy podniósł, że [..] r. wspólnicy "C" Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością (poprzednia nazwa Spółki "A" Sp. z o.o.) podjęli uchwałę dotyczącą powołania K. P. na stanowisko prezesa zarządu. Na mocy postanowienia z [...] r. Sądu Rejonowego w Ł. , [...] Wydział Krajowego Rejestru Sądowego, "C" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zmieniła nazwę na "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Dokonując wpisu do rejestru, w podrubryce 1 działu 2, dotyczącej osób wchodzących w składu organu, wpisano K. P. jako prezesa zarządu Spółki. Z kolei w trakcie obrad Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "A" Sp. z o.o., odbytego [...] r. podjęto m.in. uchwałę o odwołaniu K. P. z funkcji prezesa zarządu. Z powyższego faktu wywiedziono wniosek, że odwołująca się pełniła funkcję członka zarządu w czasie kiedy upływał termin płatności zobowiązania za styczeń 2009 r., z którego wynika zaległość podatkowa objęta odpowiedzialnością na mocy ww. decyzji organu pierwszej instancji.
W kwestii przesłanki bezskuteczności egzekucji podniesiono, że organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego: SM 5/98/11 11 lutego 2011r., zatem postulowany przez ww. poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego warunek dotyczący konieczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego został wypełniony. Z kolei odnośnie stwierdzenia bezskuteczności działań egzekucyjnych podejmowanych wobec dłużnika pierwotnego, w oparciu o zebrane w postępowaniu dowody, organ odwoławczy stwierdził, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Słuszność tej tezy potwierdzają wskazane w zaskarżonej decyzji i przytoczone także poniżej następujące okoliczności takie jak:
- informacja [...] , że na rachunkach bankowych, których posiadaczem jest "A" Sp. z o.o. brakuje środków pieniężnych, co stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego,
- informacja [...] , że rachunek bankowy dłużnika: "A" Sp. z o.o. (...) wykazuje brak środków pieniężnych,
- informacje innych banków, że nie prowadzą one rachunków dla "A" ,
- pismo Centralnego Ośrodka Informatyki - Biuro Udostępnienia Danych w K. informujące, że spółka nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów,
- protokół o stanie majątkowym Spółki "A" , z którego wynika, że ww. Spółka nie posiada majątku, który podlega egzekucji, nieruchomości, środków trwałych, akcji, obligacji, papierów wartościowych,
- niemożność dokonania stosownych czynności egzekucyjnych przez poborców urzędu skarbowego, gdyż pomieszczenia spółki często były zamknięte lub też nie zastano osób reprezentujących spółkę; na okoliczność tego poborcy spisywali stosowne raporty o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych,
- bezskuteczność egzekucji z przysługujących spółce wierzytelności od innych podmiotów z różnych powodów,
- postanowienia organu egzekucyjnego z [...] r. i [...] r. umarzające postępowania egzekucyjne z powodu bezskuteczności egzekucji.
Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie wywiódł z zebranych dowodów, że egzekucja wobec Spółki okazała się bezskuteczna.
W dalszej kolejności organ odwoławczy podniósł, w oparciu o dokumenty przekazane wraz z odwołaniem, że nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). Natomiast strona w trakcie postępowania podatkowego nie przedstawiła żadnych dowodów, mogących świadczyć o braku jej winy. Argument pełnomocnika strony o braku przesłanek upadłości w momencie odwołania jego mocodawczyni z funkcji prezesa zarządu uznano za nietrafny w świetle wysokości nieregulowanych zobowiązań publicznoprawnych w stosunku do ZUS, co było jedną z podstaw dla uznania, że spółka zaprzestała płacenia długów. Oceniając moment, w którym członek zarządu spółki winien wystąpić z wnioskiem o upadłość zdaniem organu podatkowego należało zwrócić uwagę na fakt nie spłacania przez ww. podmiot wymagalnych zobowiązań podatkowych. Jak wynika z zaskarżonej decyzji Spółka "A" zaprzestała regulowania swoich zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług, z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz z tytułu pobranych a niewpłaconych w ustawowych terminach zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Zaprzestała również spłaty swych zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w okresie wcześniejszym, niż zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego w J. . Trwale wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań spółka zaprzestała od 2009 r., czego dowodzą liczne tytuły wykonawcze wystawione przez ZUS począwszy od 2009 r. oraz niemożność wyegzekwowania przez organ egzekucyjny zaległości wymienionych w tych tytułach. W tym przypadku należy zatem stwierdzić, że już w 2009 r. zaistniała podstawa do ogłoszenia upadłości przewidziana w art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego. Przy przyjęciu tej podstawy prezes jednoosobowego zarządu spółki - K. P. powinna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości najpóźniej w terminie dwóch tygodni od dnia 31 grudnia 2009 r. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie prezes zarządu nie złożyła w ogóle takiego wniosku, co wynika z pism Sądu Rejonowego w G. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych, który na pytanie organu podatkowego poinformował, że nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości. W tym miejscu organ odwoławczy uznał za zasadne zauważyć, że spółka "A" nie przekazała do Urzędu Skarbowego w J. bilansów za lata 2008-2011, które umożliwiłyby ocenę jej stanu finansowego, pomimo wezwań organu pierwszej instancji. Z pisma Sądu Rejonowego w G. [...] Wydział Gospodarczy KRS z dnia [...] r. wynika, że wg odpisu KRS nr [...] i stanu rejestru na [...] . nie ujawniono w rejestrze wzmianek o skutecznym złożeniu sprawozdań finansowych za lata 2007-2011. Na tle powyższych okoliczności oraz wobec zarzutu pełnomocnika zawartego w odwołaniu, jakoby organ podatkowy I instancji kompletnie pominął kwestię ustalenia miejsca przechowywania dokumentacji spółki, która pozwoliłaby ustalić stan finansów spółki, organ odwoławczy ponownie stwierdził, iż podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego mają charakter alternatywny, zatem organ pierwszej instancji nie miał obowiązku badania wystąpienia obu przesłanek. Organ odwoławczy zauważył również, że nie mają znaczenia argumenty pełnomocnika zawarte w odwołaniu, że nieterminowe płatności w okresie piastowania przez reprezentowaną funkcji kierowniczej w spółce były związane wyłącznie z opóźnieniami w płatnościach klientów spółki "A" , co w 2010 r. z uwagi na trwający do tej pory kryzys miało i nadal ma bardzo szeroki zakres.
Organ odwoławczy uznał za niewykazane, jakoby niezgłoszenie wniosku we właściwym czasie nastąpiło bez winy członka zarządu, gdyż w toku całego prowadzonego postępowania nie stwierdzono takich okoliczności wyłączających winę członka zarządu. Nie są również nimi okoliczności powołane przez pełnomocnika strony w odwołaniu. O ewentualnym braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości nie może świadczyć powoływanie się na okoliczność, że "Firma "A" od początku 2010 r. miała zapewnienia swojego klienta "B" Sp. z o.o. z siedzibą w J. , że klient ten po zaciągnięciu kredytu ureguluje swoje zobowiązania, co z pewnością zabezpieczyłoby problem związany z zobowiązaniami spółki oraz zapewnienia L. Z. , że posiada możliwości rozliczenia należności"A" od "B" i plan reorganizacji spółki przewidujący kontynuację obecnej działalności, jak również rozszerzenie o nowe usługi i produkty związane m.in. z usługami świadczonymi na rzecz górnictwa". W tym zakresie organ podkreślił, że ewentualne zapewnienia ze strony "B" i L. Z. nie oznaczały faktycznego uregulowania zaległości przez Spółkę i nie mogły w żaden sposób zwolnić skarżącej z obowiązku złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, skoro już wcześniej zaszły ustawowe przesłanki do wniesienia takiego wniosku, a zobowiązana – z racji pełnionej funkcji – miała lub powinna mieć o nich pełną świadomość. Stwierdzono zatem, że niezgłoszenie wniosku we właściwym czasie nie nastąpiło bez winy członka zarządu, gdyż w toku całego prowadzonego postępowania nie stwierdzono okoliczności wyłączających winę członka zarządu.
Nadto organ podniósł także, że strona w toku postępowania podatkowego nie wskazała, poza wierzytelnościami w stosunku do spółki "B" , które nie mogły zostać wyegzekwowane z racji jego upadłości, takiego mienia spółki, z którego egzekucja mogłaby umożliwić zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, zatem druga przesłanka egzoneracyjna również nie została spełniona. Mieniem tym nie były w szczególności trzy samochody osobowe znajdujące się w S. w P. i piec do wypieku pizzy wskazane przez stronę, gdyż strona nie przedłożyła żadnych dowodów na okoliczność, że samochody te stanowią własność Spółki, natomiast z informacji uzyskanych z CEPiK wynika, że Spółka nie figuruje w ewidencji pojazdów, a z protokołów o stanie majątkowym z [...] r. i [...] r. wynika, że Spółka nie posiada żadnego majątku.
W skardze złożonej do tutejszego Sądu K. P. wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem skarżącej decyzja ta narusza art. 116, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 145, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 i art. 199 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie skargi powiela argumentację zaprezentowaną uprzednio w odwołaniu. Wskazuje także, że w decyzji organ odniósł się do wierzytelności Spółki należnej jej od firmy FHU L. Z. za świadczone usługi kadrowo – płacowe. W decyzji wskazano, że w odpowiedzi na zajęcie dokonane [...] r. od tej firmy uzyskano informację, że nie posiada ona zobowiązań wobec Spółki. Jednakże z obu decyzji wynika, że Urząd głównie nie zastawał przedstawicieli spółki, ale równocześnie był w stanie przesłuchać jej prezesa, a następnie stwierdził, że "Spółka nie prowadzi działalności", co – zdaniem strony – wskazuje, że nie ustalił, czy Spółka nadal prowadzi działalność i czy uzyskuje jakieś dochody z tytułu usług kadrowo – płacowych, co wskazuje, że przeprowadzone postepowanie jest niepełne, a decyzja winna zostać uchylona w celu wyjaśnienia tych wątpliwości. Odnosząc się do stwierdzenia organu, że Spółka nie figuruje w CEPiK jako właściciel pojazdów strona wskazała, że pojazdy te – mimo iż stanowią własność Spółki – mogły nie zostać na nią przerejestrowane, a organ zaniechał sprawdzenia tego faktu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
W kwestii wierzytelności rzekomo należnych Spółce od FHU L. Z. z tytuł usług kadrowo – płacowych organ wyjaśnił, że pismem z [...] r. osoba ta poinformowała organ, że FHU L. Z. nie posiada zobowiązań wobec "A" Sp. z o.o. Z wyjątkiem przesłania powyższego pisma L. Z. nie udzielił później organowi egzekucyjnemu jakichkolwiek informacji dotyczących swoich zobowiązań w stosunku do "A" i możliwości ich przekazania na poczet dokonanych zajęć.
Stwierdził, że zarzut dokonania przesłuchania L. Z. bez obecności skarżącej mimo, że wnosiła ona o jego przeprowadzenie z jej udziałem nie zasługuje na uwzględnienie, jako że wniosek o takie przesłuchanie nie został zawarty w odwołaniu z [..] r. od decyzji z [...] r. Ponadto czynność dokonana [...] r. nie stanowiła przesłuchania świadka, lecz spisanie protokołu o stanie majątkowym, co wskazuje na bezzasadność zarzutu naruszenia art. 190 O.p., gwarantującego jej czynny udział w czynnościach podejmowanych w sprawie. Ponadto z protokołu tego wynikało, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków finansowych. L. Z. oświadczył także, że Spółka posiada wierzytelności jedynie w spółce "B" Stwierdzenie to znalazło potwierdzenie w ustaleniach pracowników organu podatkowego, którzy stwierdzili, że budynek, w którym mieści się siedziba dłużnika pierwotnego, jest nieużytkowany od dłuższego czasu, drzwi są zamknięte oraz, że stwierdzono brak prowadzenia jakiejkolwiek działalności. Fakt nieprowadzenia działalności gospodarczej wynika także z raportów poborców skarbowych o niemożności przeprowadzenia czynności egzekucyjnych. Wskazane powyżej okoliczności świadczą więc o tym, że za nietrafione należy także uznać twierdzenie strony, iż w sprawie nie ustalono, czy Spółka prowadzi działalność gospodarczą.
Odnosząc się do zarzutu strony, że w chwili odwołania z funkcji Spółka nie zaprzestała spłaty długów w sposób trwały, gdyż na bieżąco płaciła za zakupy, a zobowiązania spółki nie przekraczały jej majątku organ podniósł, że stwierdzenie to nie uwzględnia zaległości wobec wierzycieli publicznoprawnych, w szczególności US i ZUS. Jak wynika z zaskarżonej decyzji Spółka "A" zaprzestała regulowania swoich zobowiązań podatkowych z cyt.: "tytułu podatku od towarów usług w wysokości [...] zł za okres 1/2009, 10-11/2010, 1, 4-9/2011 i 1/2012, z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w wysokości [...] zł za 2010 rok oraz z tytułu pobranych a niewpłaconych w ustawowych terminach zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych w tych miesiącach wynagrodzeń w wysokości [...] zł za miesiące 2-12/2010 roku plus należne odsetki za zwłokę". Organ pierwszej instancji w swej decyzji wskazał również, że "Spółka z o.o. "A" zaprzestała spłaty swych zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w okresie wcześniejszym, niż zobowiązań wobec tutejszego Urzędu. Ogółem zaległości z tytułu nieopłaconych składek (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych) w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w W. na [...] r. (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Nr [...] z [...] r.) wynoszą [...] zł plus należne odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania upomnień i koszty egzekucyjne za okres od 11/2008 do 10/2011". Jak już wskazano powyżej Spółka "A" posiadała zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za okres od listopada 2008 r. do października 2011 r. Spółka zaprzestała - wbrew twierdzeniom strony zawartym w skardze - trwale wykonywać swoje wymagalne zobowiązania od 2009 r., czego dowodzą liczne tytuły wykonawcze wystawione przez ZUS począwszy od 2009 r. (tytuły te zostały wymienione w zawiadomieniach o zajęciu praw majątkowych) oraz niemożność wyegzekwowania przez organ egzekucyjny zaległości wymienionych w tych tytułach. W tym przypadku należy zatem stwierdzić, że już w 2009 r. zaistniała podstawa do ogłoszenia upadłości przewidziana w art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego. Przy przyjęciu tej podstawy prezes jednoosobowego zarządu spółki K. P. powinna - zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego - złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości najpóźniej w terminie dwóch tygodni od dnia 31 grudnia 2009 r. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie prezes zarządu nie złożyła w ogóle takiego wniosku, co wynika z wyżej wymienionych pism Sądu Rejonowego w G. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych. Tym samym nie została spełniona wymagana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej przesłanka złożenia we "właściwym czasie" wniosku o ogłoszenie upadłości.
Organ stwierdził, że skarżąca nie wskazała mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa, gdyż wierzytelności wobec "B" okazały się nieściągalne wobec ogłoszenia przez nie upadłości, a co do wskazanych pojazdów ustalono, że Spółka nie figuruje w CEPiK.
W piśmie procesowym z [...] r. strona wniosła o przeprowadzenie szeregu dowodów na okoliczność powiązań L. Z. z innymi podmiotami gospodarczymi, stanowiącymi głównych kontrahentów "A" sp. z o.o., sposobu nabycia "A" Sp. z o.o. oraz ukształtowania jej struktury osobowej, pełnienia przez skarżącą funkcji członka Zarządu "A" Sp. z o.o. fikcyjnie, faktu, iż spółka "A" sp. z o.o. była w rzeczywistości własnością L. Z. i przez niego była zarządzana, braku winy skarżącej w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości "A" Sp. z o.o., okoliczności i przyczyn przejęcia "A" sp. z o.o. przez L. Z. oraz odwołania skarżącej z funkcji członka Zarządu spółki, rozwiązania pomiędzy skarżącą a L. Z. stosunku pracy w FHU L. Z. , problemów zdrowotnych i psychicznych skarżącej, braku winy skarżącej w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości "A" sp. z o.o., niedokonania przez L. Z. zmian wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, złożenia przez skarżącą w lipcu 2012 roku zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez L. Z. , wszczęcie postępowania przygotowawczego na skutek złożenia przez skarżącą zawiadomienia, powiązań L. Z. z kontrahentami "A" Sp. z o.o., sposobu prowadzenia działalności gospodarczej przez L. Z. , niepodnoszenia przez skarżącą żadnych istotnych okoliczności, świadczących o braku winy skarżącej w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w toku postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że przed objęciem funkcji prezesa zarządu Spółki, [...] r., skarżąca uzyskała zatrudnienie u L. Z. , prowadzącego działalność gospodarczą, o szeroko zakrojonym profilu, pod firmą FHU L. Z. . Skarżąca w FHU L. Z. zajmowała się sprawami kadrowymi oraz płacami przedsiębiorstwa. W tamtym czasie skarżąca samodzielnie utrzymywała dwie studiujące córki (była rozwódką, a jej były mąż nie płacił żadnych alimentów) oraz schorowanego ojca, będącego wówczas po dwóch zawałach i kilku operacjach. L. Z. znał sytuację życiową skarżącej, wiedział, iż skarżącej zależy na pracy u niego, tym bardziej, iż mając 50 lat i wyłącznie średnie wykształcenie, nie miała szans na znalezienie pracy lepszej niż w FHU L. Z. . Obiecywał on skarżącej zatrudnienie aż do emerytury i zapewnienie możliwości utrzymania rodziny, jeśli zgodzi się ona na zakup udziałów nowo organizowanej przez L. Z. spółki i objęcie w niej funkcji fikcyjnego prezesa. Zapewniał skarżącą, iż zakup udziałów w nowej spółce i objęcie stanowiska prezesa nic w sytuacji skarżącej nie zmieni, że będzie ona wykonywać wyłącznie te same prace jakie wykonywała w FHU L. Z. , zaś wszelka ewentualna odpowiedzialność z tytułu działalności półki będzie spoczywała na nim. Skarżąca nigdy wcześniej nie prowadziła jakiejkolwiek działalności gospodarczej, nie miała również zamiaru prowadzić takiej działalności w przyszłości. Nie byty jej znane zasady funkcjonowania spółki z o.o., jak też rzeczywisty cel dla którego L. Z. chciał założyć jeszcze jedną spółkę. Twierdził jedynie, iż nowo tworzona spółka, której prezesem miała zostać K. P. , była mu potrzebna w celach oszczędnościowych, gdyż miała prowadzić księgowość innych jego podmiotów gospodarczych. Wskazano również, że po dokonaniu przez skarżącą zakupu udziałów spółki "C" Sp. z o.o. i zmianie jej nazwy na "A" Sp. z o.o. za pieniądze należące do L. Z. skarżąca nadal wykonywała czynności kadrowo- płacowe i o niczym nie decydowała, gdyż rzeczywistym właścicielem "A" Sp. z o.o. i osobą decydującą był L. Z. , a sama skarżąca nigdy nie uzyskała ani nie zamierzała uzyskać żadnych korzyści z tytułu pełnienia funkcji prezesa. Dodatkowo kłopoty zawodowe, związane z narastającym zadłużeniem Spółki spowodowały pogorszenie stanu zdrowia skarżącej, która nie była w stanie funkcjonować bez środków przeciwbólowych, nasennych a później uspokajających i od [...] r. do [...] r. leczyła się u lekarza rodzinnego , a od [...] r. w NZOZ Centrum Zdrowia Psychicznego i Terapii Uzależnień [...] . Podniesiono ponadto, że niezłożenie wniosku o upadłość nastąpiło bez winy skarżącej, bo nigdy nie miała ona zamiaru prowadzić działalności gospodarczej, a jej jedynym celem było utrzymanie miejsca pracy. Ponadto wszelkie jej działania były ograniczane przez postępujące od 2009 r. problemy zdrowotne, a sama skarżąca jest osobą nieporadną, niemającą doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, na co wskazuje fakt, że nie podnosiła powyższych okoliczności w toku podstępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na pismo procesowe, organ podniósł, że kwestia problemów zdrowotnych K. P. nie była zgłaszana podczas postępowania podatkowego, wobec czego nie poddano ocenie czy ta okoliczność miałaby ewentualnie wpływ na odpowiedzialność podatkową strony. Podniesiono ponadto, że jej choroba nie miała charakteru nagłego, bo skarżąca cały czas pracowała i mogła zgłosić wniosek o upadłość Spółki. Fakt, że Spółka regulowała zobowiązania względem części wierzycieli nie pozwala na pominięcie faktu, że nie regulowała zobowiązań wobec ZUS i US, a więc naraziła interesy tych wierzycieli. Również kwestia "fikcyjności" sprawowania funkcji prezesa nie ma wpływu na ocenę sprawy, albowiem przepisy prawa nie przewidują takiej instytucji.
Na rozprawie [...] r. skarżąca podniosła, że L. Z. zapewniał ją, że trudności finansowe firmy są jedynie przejściowe, a kwota wierzytelności Spółki znaczenie przekraczała zobowiązania, na dowód czego okazała pismo z [...] r. stanowiące wezwanie do zapłaty "B" zaległych należności począwszy od [...] r. do [...] r. na łączną kwotę [...] tysiecy złotych. W tym czasie firma ta nie była jeszcze w upadłości, a prezesem tej firmy był przyjaciel L. Z. . Podnosi także, że L. Z. nie pozwalał skarżącej podejmować działań windykacyjnych tych należności. Co do samochodów wskazanych jako mienie Spółki, z którego możliwa była egzekucja wskazuje, że nie dopełniono obowiązku ich przerejestrowania, ale stanowiły one własność Spółki i to Spółka płaciła za ich ubezpieczenie.
W terminie publikacyjnym organ złożył pismo procesowe z [...] r., w którym ponownie podniósł, że kwestia problemów zdrowotnych skarżącej nie była podnoszona w toku postępowania a skarżąca cały czas pracowała, co wskazuje, że nie była pozbawiona możliwości zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.).
Z powyższego wynika, że Sąd ocenia zgodność z prawem zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem stanu sprawy istniejącego w dniu jej wydania. Z tego względu nie mogły odnieść skutku zarzuty pełnomocnika skarżącej co do jej stanu zdrowia począwszy od 2009 r., jako że takie zastrzeżenia nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie, nie mogły zatem być uwzględnione także przy ocenie, czy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy strony.
Po wtóre wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dlatego też nie mógł być uwzględniony wniosek pełnomocnika skarżącej o przeprowadzenie kilkudziesięciu dowodów wnioskowanych w piśmie procesowym z [...] r., w tym z zeznań strony i świadków oraz dowodów z akt spraw, o które Sąd miałby dopiero wystąpić, np. do Sądu Okręgowego w G. , Sądu Rejonowego w J. , Prokuratury Rejonowej w J. .
Przechodząc do meritum sprawy wskazać trzeba, że stosownie do art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zgodnie ze stanowiskiem organu, skarżąca w okresie pełnienia funkcji prezesa (tj. od [...] r. do [...] r.) nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, z czego wynika, że nie spełniła przesłanki ekskulpacyjnej wskazanej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a. Organ uznał, że nie zaistniała także przesłanka wskazana w pkt 1 lit. b, gdyż skarżąca nie wykazała szczególnych okoliczności wskazujących na brak jej winy w niezgłoszeniu stosownego wniosku. Organ wskazał, że przesłanki do ogłoszenia upadłości istniały co najmniej od końca 2009 r., co oznacza, ze stosowny wniosek winien być złożony do 14 stycznia 2010 r. Uzasadniając to twierdzenie organ podaje zbiorczo zadłużenie Spółki za dłuższe okresy (decyzja – karta 201 i nast.). Odnośnie zadłużenia w stosunku do ZUS organ powołał się na pismo ZUS z [...] r. z którego wynika, że zadłużenie Spółki wynosi prawie [...] zł. Należy jednak zauważyć, że okres, którego to zadłużenie dotyczy obejmuje okres od listopada 2008 r. do października 2011 r., kiedy to skarżąca nie pełniła już funkcji prezesa zarządu Spółki "A" . Pierwsze zaległości dotyczą zaś listopada 2008 r., podczas gdy niniejsza sprawa odnosi się do stycznia 2009 r., a więc okresu, gdy dopiero zaczęły się problemy spółki z regulowaniem zobowiązań względem ZUS. W szczególności w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z [...] r., dot. odpowiedzialności skarżącej solidarnie ze spółką za zaległości podatkowe za styczeń 2009 r. wskazano, że Spółka zaprzestała spłacania należności względem ZUS od 15 grudnia 2008 r. a zaległość wyniosła wówczas [...] zł, czyli była relatywnie niewysoka i biorąc pod uwagę fakt regulowania bieżących płatności nie uzasadniała wniosku o ogłoszenie upadłości nie uwagi na jej nieistotność lecz możliwość spłaty. Natomiast pierwsza niedokonana wpłata do Urzędu Skarbowego w wysokości [...] zł dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za luty 2010 r. (a więc ponad rok po okresie, którego dotyczy niniejsza sprawa) i również była stosunkowo niewysoka. Organ uznał, że spółka stała się niewypłacalna z dniem [...] r., albowiem z tym dniem zaprzestała płacenia długów zarówno wobec ZUS, jak i Urzędu Skarbowego. Zauważyć jednak należy, że zaległości podatkowe zostały wykazane zbiorczo za okres od stycznia 2009 r. do października 2010 r. , i nie wiadomo jaka kwota zaległości istniała w dniu 22 marca 2010 r. uznanym przez organ za dzień niewypłacalności. Natomiast zaległość w podatku VAT dotyczy stycznia 2009 r., a następnie dopiero października i listopada 2010 r., zaś w grudniu 2010 r. nie wystąpiła podobnie jak w okresie od lutego do marca, kiedy to skarżąca nie była już prezesem zarządu Spółki albowiem piastowała to stanowisko w okresie od [...] r. do [...] r. Również zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych dotyczą okresu, kiedy skarżąca nie pełniła już funkcji prezesa zarządu spółki, tj. roku 2010 (z terminem płatności w roku 2011) i wynoszą [...] zł, zaś zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczą okresu od lutego do grudnia 2010 r. i wynoszą[...] zł.
W tym miejscu przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 11 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60. poz. 535 ze zm.):
ust. 1. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań.
ust. 2. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Natomiast z twierdzeń strony, których nie neguje organ wynika, że zobowiązania z tytułu zakupów spłacane były na bieżąco, co wynika z raportów kasowych, a zobowiązania nie przekraczały majątku Spółki, co wynika z protokołu przekazania dokumentacji firmowej (str. 3 odwołania z [...] r.).
Z powołanego stanu faktycznego wynikają zdaniem Sądu dwa wnioski:
- uprawnione jest stwierdzenie organu, że stan majątkowy Spółki uległ pogorszeniu na przestrzeni lat 2008- 2010, ale w świetle zgromadzonego materiału nie można dokładnie ustalić z jaką datą nastąpiło trwałe (a nie tylko krótkotrwałe) zaprzestanie spłacania długów i czy moment ten przypadł w czasie pełnienia obowiązków prezesa przez skarżącą;
- nie zachodzi w stanie faktycznym sprawy przesłanka druga. W aktach sprawy (karta 80 akt administracyjnych) znajduje się bowiem kserokopia wezwania do zapłaty z [...] r. skierowanego przez Spółkę "A" do "B" Sp. z o.o. na łączna kwotę [...] zł, co oznacza, że zadłużenie Spółki w stosunku do ZUS i organu skarbowego znajdowało pokrycie w wierzytelnościach Spółki.
Wydaje się, że kwestia kiedy ziściła się przesłanka wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości jest niejednoznaczna nawet dla samego organu podatkowego. Jak wyżej wskazano w decyzji organu I instancji datę tę określono na dzień [...] r., kiedy to Spółka zaprzestała płacenia zobowiązań zarówno względem ZUS, jak i Urzędu Skarbowego, co zdaniem Sądu orzekającego nie jest jednoznaczne i przekonujące, albowiem znaczna część zaległości Spółki z tytułu składek i podatków powstała po tej dacie. Natomiast w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarżąca winna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości najpóźniej w terminie dwóch tygodni od dnia [...] r., co pozostaje w sprzeczności z ustaleniami organu I instancji. Natomiast jak wynika z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r. (sygn. akt II FPS 3/09), "w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności (...)", a stosownie do art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwały takie posiadają ogólną moc wiążącą.
Po wtóre zdaniem Sądu organ nie zbadał należycie kwestii istnienia mienia Spółki, z którego możliwe jest zaspokojenie wierzytelności Skarbu Państwa. Strona w toku postępowania wskazywała bowiem, że Spółka jest właścicielem trzech samochodów osobowych określonych z numeru rejestracyjnego i marki i podawała adres, pod którym prawdopodobnie się znajdują – S. , [...] P., ul. [...] , podobnie jak piec do wypieku pizzy wskazując nadto, że Spółka prawdopodobnie nie dokonała ich przerejestrowania na siebie mimo, iż płaciła za nie ubezpieczenie. Natomiast organ nie podjął prób weryfikacji tego stwierdzenia, lecz poprzestał na stwierdzeniu, że z informacji uzyskanych z CEPiK wynika, że Spółka nie posiada zarejestrowanych pojazdów, co przecież nie przekłada się wprost na fakt, że nie jest ich właścicielem i nie jest możliwe przeprowadzenie z nich egzekucji. W ten sposób organ naruszył art.122 O.p. nakazujący organowi podjęcie wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i 187 § 1 O.p. obligujący do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Ponownie rozpatrując sprawę organ ustali, czy nie istnieje mienie Spółki, w szczególności wskazane przez stronę pojazdy i piec do pizzy, z którego możliwa jest egzekucja. W przypadku stwierdzenia braku takiego mienia, organ ustali ponad wszelką wątpliwość datę, w której ziściły się przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki i oceni, czy stan ten nastąpił w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki przez skarżącą, czy też później. O ile zaś ustali, że stan taki nastąpił w okresie, gdy skarżąca jeszcze była prezesem zarządu, to - wobec podniesienia przez nią okoliczności związanych z pogorszeniem się jej stanu zdrowia, w tym psychicznego, w roku 2009 – zbada, czy skarżąca miała z racji stanu zdrowia faktyczną możliwość właściwej oceny stanu finansów Spółki i podjęcie przewidzianych prawem działań, a zatem, czy ponosi winę za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.
Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Koszty postępowania w kwocie 757 zł (500 zł – wpis sądowy, 240 zł – koszty zastępstwa procesowego i 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa) Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej stosownie do art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 poz. 490 j.t.), a także art.1 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej w zw. z częścią IV. załącznika do tej ustawy, w/s wykazu przedmiotów i opłaty skarbowej, stawek tej opłaty oraz zwolnień (Dz. U. Nr 225, poz.1635 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło