II GSK 2390/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-14
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Czesława Socha, Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka akcyjna, która osiąga zysk, może ubiegać się o dofinansowanie na inicjowanie działalności innowacyjnej, jeśli jej statut przewiduje prawo akcjonariuszy do udziału w zysku oraz tworzenie kapitałów celowych z zysku, a nie cały zysk jest przeznaczany na cele innowacyjne?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że błędna jest wykładnia przepisu § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r., zgodnie z którą cały osiągnięty zysk musi być przeznaczony na cele innowacyjne, aby podmiot mógł otrzymać dofinansowanie. Taka interpretacja jest niezgodna z przepisami Kodeksu spółek handlowych dotyczącymi tworzenia kapitału zapasowego i nie uwzględnia faktu, że zysk może być osiągany z różnych rodzajów działalności. Sąd uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Spółka A. R. R. A. S.A. złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Instytucja Wdrażająca (PARP) poinformowała o niezakwalifikowaniu projektu do oceny z uwagi na niespełnienie kryterium formalnego "Kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania", wskazując na zapisy statutu spółki dotyczące prawa akcjonariuszy do zysku i tworzenia kapitałów celowych. Minister Gospodarki uznał protest spółki za bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRR.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędziowie NSA Czesława Socha Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. R. R. A. S.A. w N. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2220/13 w sprawie ze skargi A. R. R. A. S.A. w N. R. na ocenę wniosku zawartą w informacji Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz A. R. R. A. S.A. w N. R. kwotę 1289 (tysiąc dwieście osiemdziesiąt dziewięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem z 29 października 2013r., sygn. akt V SA/Wa 2220/13, oddalił skargę Agencji Rozwoju Regionalnego "A." S.A. w N. R. na informację Ministra Gospodarki z [...] września 2013r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, z następującym uzasadnieniem.
Agencja Rozwoju Regionalnego "A." S.A. w N. R. (dalej: spółka, wnioskodawca, skarżąca) złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka lata 2007-2013, Priorytet 3: "Kapitał dla innowacji", Działanie 3.1: "Inicjowanie działalności innowacyjnej".
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Instytucja Wdrażająca – Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) poinformowała spółkę o niezakwalifikowaniu projektu do dalszej oceny z uwagi na uchybienia w zakresie kryterium formalnego, niepodlegającego możliwości poprawy "Kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania". W ocenie Instytucji Wdrażającej, skarżąca - prowadząc działalność w celu osiągnięcia zysku oraz nie przeznaczając zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej - nie spełniła wymogów z § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (Dz. U. z 2012 r. poz. 438; dalej: rozporządzenie MRR z 2 kwietnia 2012 r.). Organ wskazał bowiem na treść § 26 ust. 3 Statutu spółki, zgodnie z którym akcjonariusze mają prawo do udziału w zysku rocznym przeznaczonym do podziału. Ponadto stwierdzono uchybienia w ramach kryteriów formalnych, a to: kompletność dokumentacji na etapie aplikowania oraz sporządzenie harmonogramu płatności niezgodnie z instrukcją.
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. skarżąca wniosła protest wskazując, że przy dokonywaniu oceny złożonego wniosku nie uwzględniono pozostałej części Statutu spółki, zgodnie z którą jej strategicznym celem jest prowadzenie działalności “nie dla zysku" (§ 7 Statutu), zaś z kwoty zysku - po potrąceniu zobowiązań - tworzony jest kapitał zapasowy i rezerwowy, a pozostałą część zysku, do 2020 r. przeznacza się na cele statutowe i rozwojowe spółki (§ 37 ust. 1 i 2 Statutu).
Pismem z dnia [...] września 2013 r. Minister Gospodarki poinformował wnioskodawcę, że protest został uznany za bezzasadny. W uzasadnieniu podniesiono, że prawo akcjonariuszy do udziału w zysku rocznym (§ 26 ust. 3 Statutu) wyklucza uznanie za spełniony warunku z § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRR z 2 kwietnia 2012r. Wskazano ponadto, że określenie w § 7 Statutu celu strategicznego nie oznacza, że jest to cel jedyny. Zdaniem Ministra Gospodarki, wątpliwości budzi również określenie, że działalność spółki ma charakter "nie dla zysku", bowiem w § 8 Statutu wymieniono 43 różne działalności. Ponadto uznano, że Statut ten nie gwarantuje przeznaczenia zysku na cele zgodnie z zadaniami, na które udzielono wsparcia, gdyż w § 32 określono, iż z zysku może zostać utworzony do podziału kapitał szkoleniowy, rozwoju, studiów i programów restrukturyzacji oraz inne kapitały celowe. W związku z powyższym Minister stwierdził, że niespełnione pozostają kryteria: kompletności dokumentacji wymaganej na etapie aplikowania, przygotowania wniosku wraz z załącznikami zgodnie z właściwą instrukcją oraz kwalifikowalności wnioskodawcy w ramach działania.
Agencja Rozwoju Regionalnego "A." S.A. - po negatywnym rozstrzygnięciu protestu - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę, podtrzymując swoje stanowisko odnośnie wykładni § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRR z 2 kwietnia 2012 r. Skarżąca stwierdziła, że Statut umożliwia jej prowadzenie działalności, a co za tym idzie, również realne osiąganie zysku, jednakże jest on przeznaczany na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej. Spółka podniosła, że cele strategiczne, wymienione w § 7 Statutu - w tym również obsługa programów pomocowych - muszą być i są finansowane z zysku. Zdaniem skarżącej, niezrozumiałe jest zatem uznanie przez Instytucję Pośredniczącą (Ministra Gospodarki), że cele statutowe spółki nie mogą być uznane za zgodne z zadaniami działalności innowacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w części dotyczącej rozważań, stwierdził, że istota sporu sprowadza się do interpretacji przepisu § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRR z 2 kwietnia 2012 r., wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 6 b ust. 10 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 275; dalej: ustawa o PARP), w myśl którego wsparcie na inicjowanie działalności innowacyjnej może być udzielone podmiotowi działającemu na rzecz innowacyjności, spełniającemu m. in. warunek niedziałania w celu osiągnięcia zysku lub - jeśli działa on w celu osiągnięcia zysku - przeznaczenia zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej. Sporna jest kwestia przeznaczenia osiąganego przez wnioskodawcę zysku.
Sąd I instancji przytoczył stanowisko prezentowane w tej kwestii przez strony oraz stwierdził, że z konstrukcji § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRR z 22 kwietnia 2012 r. wywieść należy, ze jeżeli podmiot osiąga zysk, to cały zysk powinien być przeznaczany na inicjowanie działalności innowacyjnej. Zdaniem Sądu I instancji przewidziane statutem prawo akcjonariusza do udziału w zysku rocznym (§ 26 ust. 3) oraz możliwość tworzenia z zysku różnych kapitałów celowych (§ 32) powoduje, że nie cały zysk jest przeznaczony na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej. W świetle powyższego Sąd I instancji za zasadne uznał stanowisko Ministra Gospodarki o niespełnianiu przez skarżącą spółkę kryterium określonego w § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRR z 2 kwietnia 2012 r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Agencja Rozwoju Regionalnego "A." S.A. skargą kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
1.A. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, a to:
a) § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 i uznanie, że przeznaczany przez stronę skarżącą zysk na cele statutowe i rozwojowe musi być w całości kierowany na zadania związane z udzielonym wsparciem na inicjowanie działalności innowacyjnej,
b) § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 i uznanie w powiązaniu z zapisami § 26 ust. 3 oraz § 32 ust. 1 Statutu strony skarżącej, że uniemożliwiają one otrzymanie przez stronę skarżącą wsparcia na działalność innowacyjną.
1.B. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie (błąd w subsumcji) w postaci niezastosowania:
a) art. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.) i zasad z tego przepisu wynikających umożliwiających ubieganie się o wsparcie finansowe jak największej ilości podmiotów, jako sytuacji optymalnej z uwagi na najbardziej efektywne wykorzystanie środków,
b) art. 304 § 1, § 2, § 3 i § 4 oraz art. 347 § 1, § 2 i § 3 Kodeksu spółek handlowych w zw. z § 26 ust. 3 Statutu strony skarżącej,
c) art. 304 § 1, § 2, § 3 i § 4 oraz art. 396 § 4 i 5 Kodeksu spółek handlowych w zw. z § 32 ust. 1 Statutu strony skarżącej,
d) art. 304 § 4 Kodeksu spółek handlowych w zw. z § 37 ust. 1 i 2 Statutu strony skarżącej.
2.A. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny
wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 w zw. z art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez nieuwzględnienie w ustalonym stanie faktycznym rezygnacji akcjonariuszy z pobierania dywidendy do 2020 r. (§ 37 ust. 1 i 2 Statutu) i oparcie orzeczenia w kwestii pobierania dywidendy wyłącznie o ogólne prawo pobierania dywidendy (§ 26 ust. 3 Statutu); zarzut ten dotyczy niezgodności ustaleń faktycznych w kwestii pobierania dywidendy przez akcjonariuszy ze stanem rzeczywistym.
2.B. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 w zw. z art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez pomięcie w ustalonym stanie faktycznym zasad wynikających z art. 2 u.z.p.p.r., tj. dokonywanie ocen wniosków o wsparcie w taki sposób, aby umożliwić ubieganie się o wsparcie finansowe jak największej ilości podmiotów, jako sytuacji optymalnej z uwagi na najbardziej efektywne wykorzystanie środków.
2.C. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 w zw. z art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez całkowite pominięcie przedłożonych przez stronę skarżącą dowodów i ograniczenie się wyłącznie do badania zapisów Statutu spółki, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd ten nie zbadał materialnego potencjału spółki i pominął okoliczność, że orzecznictwo sądowe zakazuje stosować w analizie § 9 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia wykładni rozszerzającej, a przyznawanie wsparcia finansowego powinno realizować zasady określone w art. 2 u.z.p.p.r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że ani z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ani z ustawy o utworzeniu PARP, ani też z rozporządzenia MRR z 2 kwietnia 2012 r. nie wynika obowiązek przeznaczenia całego zysku na cele inicjowania działalności innowacyjnej, co zresztą byłoby niemożliwe w spółkach prawa handlowego. Przedstawiając argumentację w przedmiocie przekazywania w całości zysków na cele związane z inicjowaniem działalności innowacyjnej powołano się na pogląd przedstawiony w wyroku NSA z 25 listopada 2010r., sygn. akt II GSK 1304/10.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Art. 174 p.p.s.a. wskazuje możliwy zakres podstaw zaskarżenia skargą kasacyjną orzeczeń wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z nim skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia oznacza przy tym niewłaściwe odczytanie treści przepisu, niewłaściwe zastosowanie zaś to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego.
Wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że kontrola zaskarżonego wyroku może być dokonywana tylko w aspekcie przepisów, które zostały w skardze kasacyjnej wskazane jako naruszone – poza wymogiem brania z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania, która w sprawie nie wystąpiła.
Mając powyższe na uwadze, w świetle podstaw kasacyjnych, istotą sporu jest czy skarżący - występując o dofinansowanie w ramach PO IG 2007-2013 Priorytet 3 "Kapitał dla innowacji", Działanie 3.1. "Inicjowanie działalności innowacyjnej" - spełniał kryterium formalne, p.n. "Kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach działania".
Ocenę zasadności podniesionych zarzutów poprzedzić należy wyjaśnieniem, że "Regulamin przeprowadzenia konkursu" w ramach PO IG - Priorytet 3, Działanie 3.1 - wprowadza zasady dokonywania oceny wniosków o dofinansowanie (§7), w tym zasady dokonywania oceny formalnej. Kryteria formalne doprecyzowano z załączniku do ww. Regulaminu - wymieniając wśród nich wymogi formalne wnioskodawcy, w tym co do kwalifikowalności wnioskodawcy.
"Przewodnik po kryteriach" w opisie kryterium "Kwalifikowalności wnioskodawcy w ramach działania" precyzuje, że ocenie podlega czy wskazany we wniosku status/typ wnioskodawcy umożliwia dofinansowanie w ramach działania. Instrukcja wypełnienia wniosku wyjaśnia jak wnioskodawca winien określić swój status.
Dodać należy też, że zasady dokonywania oceny formalnej - zawarte w "Regulaminie przeprowadzania konkursu", wskazują (§7, pkt 5), iż do uchybień krytycznych - tj. niepodlegających poprawie na etapie uzupełnień przy ocenie formalnej - należy niespełnienie wymagań określonych w § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach PO IG, 2007-2013 z 2 kwietnia 2012 r.
W sprawie, co trzeba podkreślić, skarga kasacyjna nie podważa, że wymóg spełnienia przesłanek z § 9 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia MRR, uznany w Regulaminie za uchybienie formalne krytyczne, mieści się w ramach "Kwalifikowalności wnioskodawcy w ramach działania" - w rozumieniu "Przewodnika po kryteriach" – wykazywanej, zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku, przez określenie statusu (m.in. statutem/umową spółki (v. Regulamin - § 7 pkt 5, ppk 6).
Przywołany § 9 ust. 2 rozporządzenia MRR z dnia 22 kwietnia 2012r., wydanego na podstawie wydanego na podstawie art. 6b ust. 10 ustawy o utworzeniu PARP, w pkt 1-szym stanowi, że wsparcie na inicjowanie działalności innowacyjnej może być udzielone podmiotowi działającemu na rzecz innowacyjności, który spełnia łącznie określone przepisem warunki w tym: nie działa w celu osiągnięcia zysku lub przeznacza zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej (pkt 1).
Skarżąca spółkę uznano za podmiot działający na rzecz innowacyjności. Poza sporem też spółka ta działa w celu osiągnięcia zysku. Problematyczne było zaś to czy skarżąca spółka spełniła wymóg "przeznaczania zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej", co wiąże się z koniecznością oceny prawidłowości wykładni wskazanego przepisu.
Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ograniczył się do wskazania, że z konstrukcji przepisu należy wywieść, że jeżeli podmiot osiąga zysk, to cały zysk powinien być przeznaczany na inicjowanie działalności gospodarczej.
Istotnie, formułując wymóg przeznaczania zysku prawodawca nie określił, w jakim zakresie ma być on przeznaczany ma być opisany przepisem cel.
Interpretując treść tak niejednoznacznej normy prawnej nie może jednak poprzestawać na jej literalnym brzmieniu. Odkodowanie tej normy wymaga zatem uwzględnienia szeregu powiązanych z sobą regulacji.
Zauważyć należy, że zgodnie z objętym podstawami skargi kasacyjnej art. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przez politykę rozwoju rozumie się zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki oraz tworzenia nowych miejsc pracy w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej.
W powyższym przepisie zdefiniowano więc pojęcie polityki rozwoju oraz określono podstawowe reguły odnoszące się do podejmowanych działań w celu realizacji tej polityki.
Zgodzić należy się też z wyrażanym w orzecznictwie poglądem, że działania te mają znaczenie przy ocenie strategicznej wniosku, w trakcie której bada się zgodność projektu z tymi założeniami. Przytoczony przepis - wbrew wywodom skargi kasacyjnej - nie może jednak stanowić podstawy do oceny czy wniosek spełnia ustanowione programem kryteria formalne (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r. II GSK 433/10 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z treści przepisu można natomiast wyprowadzić wniosek, że skoro celem polityki rozwoju jest m.in. podnoszenie konkurencyjności, to program wprowadzony celem realizowania tej polityki winien umożliwiać ubieganie się o wsparcie jak największej liczbie podmiotów. Konkurencja daje bowiem możliwość wyłonienia najlepszych merytorycznie beneficjentów, co powinno skutkować efektywniejszym wydatkowaniem środków (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r. II GSK 1304/10). Nie może to jednak oznaczać "liberalizacji’ przy ocenie spełnienia kryteriów.
Brak podstaw by twierdzić, że PO IG, Działanie 3.1. jak i określone nim kryteria formalne dotyczące wnioskodawcy, ograniczają możliwość występowania z wnioskiem o dofinansowanie. Z punktu widzenia formy organizacyjno-prawnej katalog podmiotów mogących ubiegać się o wsparcie jest bardzo szeroki (por. instrukcja wypełnienia wniosku - co do formy prawnej prowadzonej działalności).
Niewątpliwie do podmiotów tych należą spółki akcyjne. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy – gdzie wnioskodawcą jest spółka akcyjna – oceniając spełnienie wymogu przeznaczania zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej", należy zatem mieć na względzie regulacje zawarte w ustawie z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (dalej: k.s.h.).
Jak trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej zgodnie z art. 396 § 1 k.s.h. na pokrycie straty należy utworzyć kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego.
Utworzenie kapitału zapasowego oraz przekazywanie na ten kapitał określonego zysku jest więc obowiązkiem wynikającym z ustawy.
Już z tego względu wadliwa jest wykładnia § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MRR z dnia 2 kwietnia 2012 r. – zgodnie z którą określony tym przepisem wymóg przeznaczania zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej oznacza konieczność przeznaczania na ten cel całego osiągniętego zysku. Taka wykładnia prowadziłaby bowiem do wniosku, że statut spółki akcyjnej, aby wnioskodawca mógł spełnić wymóg określony w § 9 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia - w rozumieniu zaaprobowanym przez Sąd I instancji - musiałby uchybiać ustawowym regulacjom k.s.h., co do przeznaczania zysku na tworzenie kapitału zapasowego na zasadach określonych w art. 396 § 1 tej ustawy.
Konsekwencją dokonania wadliwej wykładni § 9 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia było stwierdzenie, że skarżąca nie spełnia omawianego kryterium. Jako prawidłowe i przesądzające - jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - przyjęto bowiem ustalenie, że wynikająca ze Statutu wnioskodawcy możliwość tworzenia z zysku różnych kapitałów celowych powoduje, że nie cały zysk jest przeznaczany na cele zgodne z zadaniami, na który udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej. Istotne - zdaniem WSA - było także zawarte w Statucie prawo akcjonariuszy do udziału w zysku rocznym.
Zwrócenia uwagi wymaga, że kwestia zysku - przeznaczanego na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia - była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, choć na tle regulacji uprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Rozwoju regionalnego z 7 kwietnia 2008 r. w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach PO IG 2007-2013 (Dz. U. nr 68, poz. 4141 ze zm.; v. § 7 ust. 2 pkt 1 - o analogicznym brzmieniu).
Skład orzekający podziela wyrażony w wyroku z dnia 25 listopada 2010 r. II GSK 1304/10 pogląd, że przeznaczanie zysku, o którym mowa w § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia (a wcześniej w § 7 ust. 2 pkt 1), odnosi się do zysku już osiągniętego i niekoniecznie wypracowanego wyłącznie z działalności innowacyjnej. Powyższe potwierdza fakt, że omawiana ocena spełnienia warunków formalnych wnioskodawcy dotyczy przecież warunków wstępnych (na dzień składania wniosku). Badanie faktycznego przeznaczania zysku osiągniętego po uzyskaniu dofinansowania niewątpliwie jest kwestia odrębną, dotyczącą wywiązania się z podjętych zobowiązań. Brak przy tym podstaw by przyjąć, że podmiot działający na rzecz innowacyjności nie mógł i nie może prowadzić także innego (niż innowacyjność) rodzaju działalności. Kwestię "przeznaczania zysku" odnieść należy więc do zysku osiągniętego z całokształtu działalności.
W ocenie NSA ocena spełnienia wymogu z § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia – w rozumieniu przedstawionym w dotychczasowych rozważaniach - wymaga analizy całokształtu dokumentacji wymaganej i załączonej do wniosku. Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że sam fakt zawarcia w akcie założycielskim podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie postanowień zgodnych z regulacjami stosownymi dla statusu wnioskodawcy (w tym przypadku regulacjami k.s.h. w części dotyczącej spółek akcyjnych) nie powinien automatycznie dyskwalifikować kwalifikowalności wnioskodawcy.
Sąd I instancji w pisemnych motywach swego rozstrzygnięcia przywołał wprawdzie stanowisko spółki, twierdzącej, że zgodnie z § 37 ust. 1 i 2 Statutu z zysku tworzy się kapitał zapasowy i rezerwowy, a pozostałą cześć zysku - do 2020 r. przeznacza się na cele statutowe i rozwojowe, jak i że wszystkie strategiczne cele wymienione w § 67 Statutu, w tym obsługa programów pomocowych muszą być i są finansowane z zysku, a wszystkie cele statutowe są zgodne z zadaniami działalności innowacyjnej – jednakże do kwestii tych nie odniósł się.
W świetle dotychczasowych rozważań zarzut naruszenia prawa materialnego, a to § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia - przez błędną jego wykładnię - jest usprawiedliwiony i uzasadnia wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Odnosząc się do pozostałych podstaw sformułowanych w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, ze zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest nietrafny. Fakt, że skarżąca spółka podważa wykładnię zastosowanych przepisów, kwestionuje prawidłowość ustaleń poczynionych w sprawie, a przyjętych przez Sąd I instancji przy wyrokowaniu, jak i zastosowanie powołanych przepisów stosownie do tych ustaleń – nie świadczy o tym, że uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów określonych powołanym przepisem.
Przepis art. 30 c ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zawiera katalog rozstrzygnięć w wyniku rozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie tej ustawy. Jest to zatem odrębna regulacja. Tymczasem zgodnie z art. 30 e wskazanej ustawy – p.p.s.a. stosuje się "odpowiednio", ale w zakresie odmiennie nieuregulowanym. Art. 145 § 1 oraz art. 151 p.p.s.a. nie znajdowały więc zastosowania i nie zostały wskazane przez Sąd I instancji w podstawie prawnej rozstrzygnięcia. Naruszenie tych przepisów nie miało więc miejsca.
Mając na uwadze całokształt rozważań – Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło